Rig Veda 10.85.28: Mandala 10, Sukta 85, Mantra 28

Sukta 10.85

Rishi: RV 10.85 wedding sequence

Devata: Not a single devatā; verse describes energetic/ritual-psychological effects surrounding union and binding

Chandas: Likely Anuṣṭubh (shorter, two-line structure)

Samhita Patha (Devanagari)

नीललोहितं भवति कृत्यासक्तिर्व्यज्यते । एधन्ते अस्या ज्ञातयः पतिर्बन्धेषु बध्यते ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.85.28

Transliteration

nīla-lohitaṃ bhavati kṛtyā āsaktir vyajyate | edhante asyā jñātayaḥ patiḥ bandheṣu badhyate ||

Translation

Das dunkel blaurot schimmernde Zeichen tritt hervor; die haftende Tat feindlicher Zaubermacht (kṛtyā) wird gelöst und auseinandergetrennt. Ihre Verwandten erstarken und mehren sich; und der Gatte wird in Banden gebunden – gefestigt in den rechten Bindungen der Vereinigung.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नीललोहितम्: blue-and-red; dark-reddish
• नीललोहितम्: कर्म (भवति इत्यस्य विधेय/पूरक-रूपेण) अथवा विशेष्यस्य विधेयविशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: नील- + लोहित- (प्रातिपदिक) अथवा समास-प्रातिपदिक नीललोहित-

• भवति: becomes; is
• भवति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (भव्)

• कृत्यासक्तिः: attachment/affliction of (witchcraft) ‘kṛtyā’; the clinging of harmful magic
• कृत्यासक्तिः: कर्तृ (व्यज्यते इत्यस्य) / विषयः
• Type: Noun
• Root: कृत्या- (स्त्री. प्रातिपदिक) + आसक्ति- (स्त्री. प्रातिपदिक) (षष्ठी-तत्पुरुषः: कृत्यायाः आसक्तिः) अथवा कर्मधारय-भावः

• व्यज्यते: is manifested; is made distinct/visible
• व्यज्यते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अञ्ज् (अञ्ज्/अज्) उपसर्गः वि-; (वेदिके ‘व्यज्यते’ = ‘प्रकट्यते/विभज्यते’ इत्यर्थे)

• एधन्ते: thrive; grow; prosper
• एधन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √एध्

• अस्याः: of her
• अस्याः: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of her’
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ज्ञातयः: kinsfolk; relatives
• ज्ञातयः: कर्तृ (एधन्ते इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: ज्ञाति- (स्त्री. प्रातिपदिक) < √ज्ञा

• पतिः: husband
• पतिः: कर्तृ (बध्यते इत्यस्य) / विषयः
• Type: Noun
• Root: पति- (पुं. प्रातिपदिक)

• बन्धेषु: in bonds; in fetters
• बन्धेषु: अधिकरण (स्थान/अवस्था) — ‘in bonds’
• Type: Noun
• Root: बन्ध- (पुं./नपुं. प्रातिपदिक)

• बध्यते: is bound; gets bound
• बध्यते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √बन्ध्