Sukta 19
Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt)
Devata: Apāmārga
Chandas: Mixed/irregular prose-anuṣṭubh style (opening label + anuṣṭubh-like cadence; exact metrical scan uncertain from excerpt)
Dieser Hymnus setzt Apāmārga (die „Wegfeger“-Pflanze) als lebendige, schneidende und bindungswiederherstellende Kraft ein: Sie trennt wiederkehrendes, „jahresheimsuchendes“ Leiden ab und bricht feindliche kṛtyā (künstlich bewirkte Zauberei), die gegen die Hauslinie gerichtet ist. Neben dem Heilziel stiftet er soziale Geschlossenheit neu — macht „Freund“ und „Verwandten“ — und errichtet einen bezifferbaren Schutzring (hundertfach/tausendfach), gestärkt durch Indras ojas.
Mantras
Mantra 1
अपामार्गः। उ॒तो अ॒स्यब॑न्धुकृदु॒तो अ॑सि॒ नु जा॑मि॒कृत्। उ॒तो कृ॑त्या॒कृतः॑ प्र॒जां न॒डमि॒वा छि॑न्धि॒ वार्षि॑कम्
Apāmārga! Auch stiftest du Freundschaft; auch stiftest du nun Verwandtschaft. Und als Wirker gegen die Kṛtyā schneide dem Volk das jahrelang nachstellende Übel ab, wie man ein Schilfrohr abschneidet.
Mantra 2
ब्रा॒ह्म॒णेन॒ पर्यु॑क्तासि॒ कण्वे॑न नार्ष॒देन॑ । सेने॑वैषि॒ त्विषी॑मती॒ न तत्र॑ भ॒यमस्ति॒ यत्र॑ प्रा॒प्नोष्यो॑षधे
Vom Brahmanen bist du ringsum mit Spruch umhegt — von Kaṇva, von Nārṣada. Wie ein Heer ziehst du voran, voll blitzender Kraft: Keine Furcht ist dort, wohin du gelangst, o Heilpflanze.
Mantra 3
अग्र॑मे॒ष्योष॑धीनां॒ ज्योति॑षेवाभिदी॒पय॑न्। उ॒त त्रा॒तासि॒ पाक॒स्याथो॑ ह॒न्तासि॑ र॒क्षसः॑
Du schreitest den Kräutern voran; wie mit einem Licht leuchtest du dem (Feind) entgegen. Du bist der Hüter der Speise des Hauses; zudem bist du der Töter der Rākṣasas.
Mantra 4
यद॒दो दे॒वा असु॑रां॒स्त्वयाग्रे॑ नि॒रकु॑र्वत । तत॒स्त्वमध्यो॑षधेऽपामा॒र्गो अ॑जायथाः
Als einst, am Anfang, die Götter durch dich die Asuras hinausstießen, da wurdest du, o Kraut, als Apāmārga geboren.
Mantra 5
वि॒भि॒न्द॒ती श॒तशा॑खा विभि॒न्दन् नाम॑ ते पि॒ता। प्र॒त्यग् वि भि॑न्धि॒ त्वं तं यो अ॒स्माँ अ॑भि॒दास॑ति
Zerspaltend, hundertzweigig — »Zerspalter« war der Name, den dir dein Vater gab. Wende ihn zurück und spalte in zwei den, der uns Hass trägt und uns angreift.
Mantra 6
अस॒द् भूम्याः॒ सम॑भव॒त् तद् यामे॑ति म॒हद् व्यचः॑ । तद् वै ततो॑ विधू॒पाय॑त् प्र॒त्यक् क॒र्तार॑मृच्छतु
Aus der Erde kam das Nichtseiende zusammen und wurde seiend; es geht seinen Lauf, groß und weithin sich ausbreitend. Dann, wahrlich, rauchte es hervor; möge es zurückkehren und den Täter (des Schadens) erreichen.
Mantra 7
प्र॒त्यङ् हि सं॑ब॒भूवि॑थ प्रती॒चीन॑फल॒स्त्वम्। सर्वा॒न् मच्छ॒पथाँ॒ अधि॒ वरी॑यो यावया व॒धम्
Denn du bist rückwärts gewandt geworden, mit rückwärts tragender Frucht. Über alle gegen mich gerichteten Flüche sei du der Stärkere; treibe den tödlichen Schaden fort.
Mantra 8
श॒तेन॑ मा॒ परि॑ पाहि स॒हस्रे॑णा॒भि र॑क्ष मा । इन्द्र॑स्ते वीरुधां पत उ॒ग्र ओ॒ज्मान॒मा द॑धत्
Mit hundertfachem Schutz umgib mich; mit tausendfachem wehre den Angriff von mir ab. Indra, der Gewaltige, hat dir, o Herr der Pflanzen, die mächtige Kraft fest eingesetzt.
Frequently Asked Questions
In AV 4.19 Apāmārga is a medicinal herb addressed as a personified power. The hymn treats the plant as an active protector that can ‘cut off’ disease and repel hostile forces.
It refers to an illness or trouble that keeps returning with the seasons or year after year. The mantra asks Apāmārga to sever that repeating pattern from the household line.
The verses describe Apāmārga as a ‘splitter’ that turns attacks back (pratyag) and breaks the hostile working. Practically, the recitation is paired with holding/placing Apāmārga and performing a symbolic cutting or reversal gesture to enact the counter-force.
Ask anything about Sukta 19 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.