Atharva Veda 13.2.34: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 34

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

चि॒त्रं दे॒वानां॑ के॒तुरनी॑कं॒ ज्योति॑ष्मान् प्र॒दिशः॒ सूर्य॑ उ॒द्यन्। दि॒वा॒क॒रोऽति॑ द्यु॒म्नैस्तमां॑सि॒ विश्वा॑तारीद् दुरि॒तानि॑ शु॒क्रः

Sanskrit recitationAtharva Veda 13.2.34

IAST Transliteration

citrám devā́nāṃ ketúr anī́kaṃ jyótiṣmān pradíśaḥ sū́rya udyán | divākaró ’ti dyumnáis tamā́ṃsi víśvātārīd duritā́ni śukráḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Wondrous, the gods’ bright signal, the luminous face—Sun, arising, (illumining) the quarters. The maker of day, with splendors, hath passed beyond the darknesses; the bright one hath carried us over all evils.

Translation

Wunderbar ist das Zeichen der Götter, das lichtvolle Antlitz, voll Glanz — die Sonne, aufgehend, erhellt die Himmelsrichtungen. Der Tagmacher hat mit seinen Strahlen die Finsternisse überschritten; der Leuchtende hat uns über alle Übel und Verfehlungen hinübergetragen.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• चित्रम्: bright, variegated
• चित्रम्: विशेषण (कर्म/कर्तृ-पदस्य)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• केतुः: banner; sign; ray
• केतुः: कर्तृ (उद्यन्/अतारीत् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक)

• अनीकम्: face; front; appearance
• अनीकम्: समानााधिकरण (केतुः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अनीक (प्रातिपदिक)

• ज्योतिष्मान्: luminous
• ज्योतिष्मान्: विशेषण (सूर्यः/केतुः)
• Type: Adjective
• Root: ज्योतिष्मन्त् (प्रातिपदिक)

• प्रदिशः: the directions (quarters)
• प्रदिशः: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रदिश् (प्रातिपदिक)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• उद्यन्: rising
• उद्यन्: कर्तृ-विशेषण
• Type: Verb (participle)
• Root: उद् + या (धातु) → उद्यन् (शतृ-कृदन्त)

• दिवाकरः: day-maker (Sun)
• दिवाकरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: दिवाकर (प्रातिपदिक; दिवा + कर)

• अति: over; beyond
• अति: उपसर्ग/क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अति (अव्यय)

• द्यु्म्नैः: with splendors; with brilliance
• द्यु्म्नैः: करण
• Type: Noun
• Root: द्यु्म्न (प्रातिपदिक)

• तमांसि: darknesses
• तमांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• विश्वा: all
• विश्वा: विशेषण (दुरितानि)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• अतारीत्: crossed over; overcame
• अतारीत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अति + तॄ (धातु) → अतारि (लुङ्)

• दुरितानि: evils; misfortunes
• दुरितानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: दुरित (प्रातिपदिक)

• शुक्रः: bright; pure
• शुक्रः: कर्तृ-विशेषण (दिवाकरः/सूर्यः)
• Type: Adjective (also noun)
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Solar seer tradition; verify in anukramaṇī.

Devata: Sūrya (Divākara).

Chandas: Triṣṭubh-like (verify).

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta