Sukta 32
Sukta 8.32
Kaṇva
Indra
Gāyatrī or Anuṣṭubh-like short meter (uncertain; requires syllable count)
কাণ্বসকলৰ এই সূক্তই ইন্দ্ৰক সোম-পেষণ যজ্ঞলৈ আহ্বান কৰে আৰু তেওঁৰ সম্পন্ন বীৰকাৰ্যসমূহ স্মৰণ কৰি, প্ৰেৰিত গীতৰ দ্বাৰা তেওঁৰ বিজয়ী শক্তি ইয়াত উপস্থিত হওক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰে। ইয়াত যজ্ঞৰ পাৰস্পৰিকতা আৰু সম্পূৰ্ণতাক জোৰ দিয়ে—স্তৱ, আহুতি আৰু দেৱ-প্ৰতিক্ৰিয়া—যাতে বলিদানত একোৱেই ‘অপৰিশোধিত’ নাথাকে, আৰু উপাসকসকলে শক্তি, সুৰক্ষা আৰু বিজয় লাভ কৰে।
Mantras
Mantra 1
प्र कृतान्यृजीषिणः कण्वा इन्द्रस्य गाथया । मदे सोमस्य वोचत ॥
হে কণ্বসকল, ইন্দ্ৰৰ ঋজীষিণ—সোজা-চালক শক্তিৰ—কৃত কৰ্মসমূহ গাথাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশ কৰা। সোম-মদৰ উল্লাসত সিহঁত কোৱা—য’ত শক্তি দীপ্ত আৰু কাৰ্যকৰী হয়।
Mantra 2
यः सृबिन्दमनर्शनिं पिप्रुं दासमहीशुवम् । वधीदुग्रो रिणन्नपः ॥
যি তীব্ৰজন ইন্দ্ৰে সৃবিন্দক বধ কৰিলে, দাস পিপ্ৰুক—অন্ধকাৰ-বন্ধনকাৰী, শৰ-লক্ষ্য সৰ্পসদৃশ—আঘাত কৰি; আৰু জলধাৰাসমূহ ফালি উন্মুক্ত কৰিলে—সেয়াই ইন্দ্ৰৰ কৰ্ম, অন্তৰত আবদ্ধ স্ৰোতৰ শক্তি মুক্ত কৰা।
Mantra 3
न्यर्बुदस्य विष्टपं वर्ष्माणं बृहतस्तिर । कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥
তুমি আৰ্বুদৰ দুৰ্গ-আশ্ৰয় ভাঙি পেলালা—মহা বাধাৰ ফুলি উঠা দেহ, বৃহৎ অৱৰোধৰ গাঁথনি; ভাঙিবলৈ তাক স্থাপন কৰিলা। হে ইন্দ্ৰ, সেয়াই তোমাৰ পুৰুষত্ব-শক্তি—বিস্তাৰক বাধাৰ পৰা মুক্ত কৰা।
Mantra 4
प्रति श्रुताय वो धृषत्तूर्णाशं न गिरेरधि । हुवे सुशिप्रमूतये ॥
শ্ৰুত উত্তৰৰূপে, তোমালোকৰ বাবে মই তেওঁক আহ্বান কৰোঁ—পৰ্বতৰ শীৰ্ষৰ পৰা ধাৱমান যেন তীব্ৰ-দ্ৰুতগামী। ৰক্ষাৰ বাবে সু-শিপ্ৰ (সুন্দৰ ওঁঠ-যুক্ত) ইন্দ্ৰক মই আহ্বান কৰোঁ, যেন তেওঁৰ বচন-শক্তিয়ে ৰক্ষা কৰি উত্তোলন কৰে।
Mantra 5
स गोरश्वस्य वि व्रजं मन्दानः सोम्येभ्यः । पुरं न शूर दर्षसि ॥
সোম্য শক্তিত আনন্দিত হৈ সি গৰু আৰু অশ্বৰ ব্ৰজ (আৱৰণ) মুকলি কৰে; বীৰৰ দৰে সি তাক প্ৰকাশ কৰে—যেনেকৈ দুৰ্গ উন্মোচন কৰি দেখুৱাই—গোপন জ্যোতি আৰু বলক আমাৰ দৃষ্টিত আনে।
Mantra 6
यदि मे रारणः सुत उक्थे वा दधसे चनः । आरादुप स्वधा गहि ॥
যদি মোৰ পিষা সোম তোমাক আনন্দ দিয়ে—যদি তুমি মোৰ উক্থ (স্তোত্ৰ)তেও আসন লোৱা—তেন্তে স্বধা (নিজ-নিয়ম) অনুসৰি ওচৰলৈ আহা, আৰু কাষৰ পৰা আমাৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰা।
Mantra 7
वयं घा ते अपि ष्मसि स्तोतार इन्द्र गिर्वणः । त्वं नो जिन्व सोमपाः ॥
হে ইন্দ্ৰ গিৰ্বণ, আমি নিশ্চয় তোমাৰেই—তোমাৰ স্তোতাগণ; হে সোমপা, তুমি আমাক জিন্ব—বল আৰু অগ্ৰগতিত পূৰ্ণতা দিয়া।
Mantra 8
उत नः पितुमा भर संरराणो अविक्षितम् । मघवन्भूरि ते वसु ॥
আৰু হে উজলি-উথলি বোৱা জন, আমাৰলৈ পিতুমা—পোষণদায়িনী পূৰ্ণতা—আনি দিয়া, অক্ষয় ৰূপে। হে মঘৱন, তোমাৰ ধন-সম্পদ অতি প্ৰচুৰ; সেয়া আমাৰ ভিতৰত ঢালি দিয়া।
Mantra 9
उत नो गोमतस्कृधि हिरण्यवतो अश्विनः । इळाभिः सं रभेमहि ॥
আৰু আমাক গো-মত কৰাঁ—আলোকৰ ৰশ্মিত ধনী; হিৰণ্যৱত, আৰু অশ্বিনঃৰ অশ্ব-শক্তিত সমৃদ্ধ কৰাঁ। ইলা-শক্তিসমূহৰ সহায়ে আমি সেই পূৰ্ণতাক দৃঢ়ভাৱে ধৰি লওঁ।
Mantra 10
बृबदुक्थं हवामहे सृप्रकरस्नमूतये । साधु कृण्वन्तमवसे ॥
আমি ব্ৰিবদুক্ত্থ—বিস্তৃত-ধ্বনি স্তোত্ৰৰ অধিপতি—ক আহ্বান কৰোঁ; সৃপ্ৰকৰস্ন—উজ্জ্বল শক্তিত বলৱান—ক সহায়ৰ বাবে। যি সঠিকভাৱে শুভক গঢ়ে, আমাৰ ৰক্ষাৰ বাবে।
Mantra 11
यः संस्थे चिच्छतक्रतुरादीं कृणोति वृत्रहा । जरितृभ्यः पुरूवसुः ॥
যি শতিক্ৰতু, বৃত্ৰহা—স্থিৰ অৱস্থাতো হঠাতে পথ উন্মুক্ত কৰে; স্তুতিগায়ক জৰিতৃসকলৰ বাবে সি বহু ধন-সম্পদৰ দাতা হয়।
Mantra 12
स नः शक्रश्चिदा शकद्दानवाँ अन्तराभरः । इन्द्रो विश्वाभिरूतिभिः ॥
সেই শক্র—মহাশক্তিমান—আমালৈকে ই পাৰ কৰাবলৈ সক্ষম; দানৱান অন্তৰাভৰঃ, ইন্দ্ৰ, সকলো ঊতি-সহায়েৰে আমাক মধ্যৱৰ্তী বিপদৰ ওপাৰে বহন কৰে।
Mantra 13
यो रायोऽवनिर्महान्त्सुपारः सुन्वतः सखा । तमिन्द्रमभि गायत ॥
যি ৰায়ৰ মহান অৱনি—ধনৰ মহাৰক্ষক; সুপাৰ, সুন্দৰৰূপে পাৰ কৰোৱা; সুন্বতঃ, সোম-নিষ্পেষকৰ সখা—সেই ইন্দ্ৰক গাই উঠা।
Mantra 14
आयन्तारं महि स्थिरं पृतनासु श्रवोजितम् । भूरेरीशानमोजसा ॥
আগবঢ়ি অহা মহান, স্থিৰ নেতা—যুদ্ধসমূহত শ্ৰৱস্-জয়ী; নিজ বলৰ দ্বাৰা ভূৰি ঐশ্বৰ্যৰ অধিপতি।
Mantra 15
नकिरस्य शचीनां नियन्ता सूनृतानाम् । नकिर्वक्ता न दादिति ॥
তাঁৰ শচীসমূহৰ নিয়ন্তা কেহো নহয়, সূনৃতাসমূহৰ সীমা কেহো স্থাপন কৰিব নোৱাৰে; কেহো ক’ব নোৱাৰে—“তেওঁ দান নকৰিলে।”
Mantra 16
न नूनं ब्रह्मणामृणं प्राशूनामस्ति सुन्वताम् । न सोमो अप्रता पपे ॥
এতিয়া নিশ্চয় শুন্বতাসকলৰ বাবে ব্ৰহ্মণসমূহৰ কোনো ঋণ নাই; সোমোও অৰ্পণ নোহোৱাকৈ পান নকৰে—ঋতৰ বিধানত যজ্ঞত একোৱে অপূৰ্ণ নাথাকে।
Mantra 17
पन्य इदुप गायत पन्य उक्थानि शंसत । ब्रह्मा कृणोत पन्य इत् ॥
পণ্যই গাইবা; পণ্য উক্থসমূহ ঘোষণা কৰা। ব্ৰহ্মা পণ্যই গঢ়ক—যেন অন্তৰ্যজ্ঞ (অন্তৰ-অৰ্পণ) পণ্য, শোভন আৰু ফলপ্ৰদ হয়।
Mantra 18
पन्य आ दर्दिरच्छता सहस्रा वाज्यवृतः । इन्द्रो यो यज्वनो वृधः ॥
পণ্য সেইজন, যি ফুটি উঠি আগবাঢ়ে—শত-সহস্ৰ বাজিক-বৃত (বল-সমৃদ্ধি) জয় কৰে। সেই ইন্দ্ৰ যজমানক বৃদ্ধি কৰে, অৰ্পণকাৰীকো বঢ়ায়।
Mantra 19
वि षू चर स्वधा अनु कृष्टीनामन्वाहुवः । इन्द्र पिब सुतानाम् ॥
স্বধা অনুসৰি বিস্তৃতভাৱে বিচৰণ কৰা, মনুষ্য-গোষ্ঠীসমূহৰ মাজেৰে—তেওঁলোকৰ আহ্বান অনুসৰণ কৰি। হে ইন্দ্ৰ, সু-তান সোম (চেপা সোম) পান কৰা।
Mantra 20
पिब स्वधैनवानामुत यस्तुग्र्ये सचा । उतायमिन्द्र यस्तव ॥
স্বধা-সমৃদ্ধ লোকসকলৰ পৰা পান কৰা; আৰু তুগ্ৰৰ সৈতে যি আছে, তাৰ পৰাও। আৰু হে ইন্দ্ৰ, এই তোমাৰ নিজৰ জনৰ পৰাও পান কৰা—তোমাৰ কৰ্মৰ অধীন যি যি নিবেদন-আনন্দ, সকলো গ্ৰহণ কৰা।
Mantra 21
अतीहि मन्युषाविणं सुषुवांसमुपारणे । इमं रातं सुतं पिब ॥
জ্বলা উদ্যমে যি সোম পিষে, নিবেদন-স্থলত যি সুন্দৰকৈ পিষিছে—সেইজনৰ ওচৰলৈ সকলো বাধা পাৰ হৈ আহা; এই দানৰূপে আগবঢ়োৱা পিষা সোম পান কৰা।
Mantra 22
इहि तिस्रः परावत इहि पञ्च जनाँ अति । धेना इन्द्रावचाकशत् ॥
তিনিটা দূৰ পৰাভৱৰ পৰা আহা; পাঁচ জনগোষ্ঠীৰ ওপৰেদি পাৰ হৈ আহা। হে ইন্দ্ৰ, পোষণকাৰী দীপ্তিৰ ধাৰাসমূহে তোমালৈ চাহি উজলি উঠিল।
Mantra 23
सूर्यो रश्मिं यथा सृजा त्वा यच्छन्तु मे गिरः । निम्नमापो न सध्र्यक् ॥
যেনে সূৰ্যই নিজৰ ৰশ্মি মুকলি কৰে, তেনেদৰে মোৰ গিৰা—মোৰ স্তোত্ৰ-বাণী—তোমাক ধৰি ৰাখক। যেন পানী নিম্নলৈ সোজাকৈ বয়, তেনেদৰে সিহঁত লক্ষ্যলৈ সিধা গৈ তোমাক যথাস্থানলৈ অন্তৰ্মুখে টানি আনক।
Mantra 24
अध्वर्यवा तु हि षिञ्च सोमं वीराय शिप्रिणे । भरा सुतस्य पीतये ॥
হে অধ্বৰ্যু, দীপ্ত হনুৰ বীৰজনৰ বাবে সোম ৰস ঢালি দিয়া। পীণৰ্থে সুত—চেপা সোম—আনি দিয়া।
Mantra 25
य उद्नः फलिगं भिनन्न्यक्सिन्धूँरवासृजत् । यो गोषु पक्वं धारयत् ॥
যিজনে জলৰ আৱৰক ফালি তললৈ নদীসমূহক মুক্ত কৰি দিলে; যিজনে গোষ্ঠীত পক্ব সমৃদ্ধি ধৰি ৰাখিলে—সেই শক্তি ইন্দ্ৰ।
Mantra 26
अहन्वृत्रमृचीषम और्णवाभमहीशुवम् । हिमेनाविध्यदर्बुदम् ॥
তেওঁ বৃত্ৰক বধ কৰিলে—ঋচীৰ দীপ্ত দৰ্শনত তীক্ষ্ণ; জাল-বোনা ফাঁদ পতা আবদ্ধকাৰীক, সৰ্প-বিধ্বংসী শত্রুকো আঘাত কৰিলে। হিমৰ তীক্ষ্ণ বলৰে তেওঁ অৰ্বুদক বিদ্ধ কৰিলে।
Mantra 27
प्र व उग्राय निष्टुरेऽषाळ्हाय प्रसक्षिणे । देवत्तं ब्रह्म गायत ॥
আপোনালোকে উগ্ৰজনৰ বাবে—অদম্য, অজেয়, অপ্রতিহত বিজয়ীৰ বাবে—দেৱদত্ত ব্ৰহ্ম-বাণী গাওক; যাতে সেই প্ৰেৰিত স্তোত্ৰে তেওঁৰ শক্তিক আহ্বান কৰি আমাৰ ভিতৰত সক্ৰিয় কৰে।
Mantra 28
यो विश्वान्यभि व्रता सोमस्य मदे अन्धसः । इन्द्रो देवेषु चेतति ॥
যি সোমৰ ৰস-সাৰৰ মদত সকলো কৰ্ম-নিয়মৰ ওপৰে সচেতন হৈ গতি কৰে—দেৱসকলৰ মাজত ইন্দ্ৰই চেতন শক্তি; তেওঁ জাগ্ৰত কৰে আৰু আমাৰ ভিতৰত তেওঁলোকৰ কৰ্মধাৰা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
Mantra 29
इह त्या सधमाद्या हरी हिरण्यकेश्या । वोळ्हामभि प्रयो हितम् ॥
ইয়াত সেই দুয়োটা হৰি—সধমাদ্য (সমবেত আনন্দৰ সহচৰ), সুৱৰ্ণকেশী—স্থাপিত প্ৰয়ঃ (অৰ্পণ/নৈবেদ্য)ৰ ফালে বোৱাই আনক; যাতে দেৱশক্তিসমূহ আহি আমাৰ আনন্দক সিদ্ধিলাভলৈ বহন কৰে।
Mantra 30
अर्वाञ्चं त्वा पुरुष्टुत प्रियमेधस्तुता हरी । सोमपेयाय वक्षतः ॥
আমালৈ মুখ কৰি, হে বহুপূজিত (পুরুষ্টুত), প্ৰিয়মেধে স্তৱিত সেই দুয়োটা হৰি তোমাক সোমপেয়াৰ বাবে বহন কৰি আনক—যাতে জ্যোতিৰ বল আহি আনন্দৰ অংশ গ্ৰহণ কৰি বিজয়ৰ কাৰ্য সাধে।
Inside Sukta 32
How it unfolds
- Where it opens
The Kāṇvas begin by urging one another to proclaim Indra’s accomplished deeds through song, in the ecstasy of Soma (RV 8.32.1).
- Development
Praise intensifies into ritual precision: the hymn links inspired speech (brahman), offering, and the assured divine participation—stressing that the rite leaves no imbalance or ‘debt’ when properly performed (cf. RV 8.32.16).
- Climax
Indra is vividly summoned to turn toward the worshippers, carried by the Harīs, to drink Soma—symbolizing the moment divine force arrives and becomes operative for victory (RV 8.32.30).
- Where it settles
The hymn settles into confident expectation: because praise and offering are complete, Indra’s power will act—granting strength, protection, and successful outcomes to the pressers.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is praised as the mighty, soma-impelled hero and ‘straight-driving’ power (ṛjīṣiṇ), invoked through gāthā (song) to come on his two Harīs and drink Soma. He is the doer of decisive deeds, the breaker of obstacles, and the giver of victory and abundance to those who press and offer.
- Cosmic functionHe embodies victorious force that clears obstruction, releases energies, and establishes a workable order for life—supporting rain, prosperity, and the triumph of ṛta (right order) over resistance.
- Inner significanceIndra signifies the awakened will and luminous strength in the seeker—courage, decisive intelligence, and the power that, energized by inner ‘Soma’ (rapture/clarity), breaks limiting patterns and enables right action.
The seer
- Kaṇva (Kāṇva seer-family)Kāṇva gotra / Kaṇva lineage (prominent in Maṇḍala 8) · A leading seer-line of the Rig Veda noted for vigorous Indra–Soma praise-poetry and for shaping much of the distinctive Kāṇva collection in Maṇḍala 8.
Famous verses
प्र कृतान्यृजीषिणः कण्वा इन्द्रस्य गाथया । मदे सोमस्य वोचत ॥न नूनं ब्रह्मणामृणं प्राशूनामस्ति सुन्वताम् । न सोमो अप्रता पपे ॥arvāñcaṃ tvā… somapeyāya vakṣataḥ
Attributes of the deity
- Soma-drinker (somapā)
- Vṛtra-slayer / obstacle-breaker
- Swift-riding on the Harīs
- Bestower of victory and wealth
- Friend of the presser and sacrificer
- Energetic, luminous, forceful in battle and in protection
Also by this seer
- Numerous hymns in Rig Veda Maṇḍala 8 attributed to the Kāṇvas (Kaṇva family tradition)
- Kāṇva śākhā tradition in later Vedic transmission (associated with Yajurvedic Kāṇva recension in broader Vedic memory)
The rite, step by step
- Prepare the sacred space and fires; seat the priests and establish the rite in ṛta (right order).
- Press Soma (savana), filter and mix according to the rite; ready the cups for offering.
- Recite/chant the hymn as stotra/śastra-style praise, ‘bringing forth’ Indra’s deeds through gāthā (song).
- Invite Indra to come ‘toward us’ on the Harīs; present Soma and accompanying oblations.
- Conclude with petitions for protection, victory, and the confirmation that the exchange—praise and offering—has been fully and rightly made.
Offerings
- Soma juice (primary)
- Ghee/clarified butter (as accompanying oblation)
- Optional sacrificial food-offerings as per the Soma session (contextual to the ritual setting)
Frequently Asked Questions
It is a Kāṇva hymn inviting Indra to the Soma offering, praising his heroic deeds, and asking his power to act for protection, strength, and victory.
It expresses the Vedic idea of completeness in sacrifice: when praise (brahman) and offering are properly done, nothing remains unpaid or lacking, and divine response is assured within ṛta (right order).
The Harīs are Indra’s two tawny steeds (or powers) that carry him swiftly to the sacrifice; invoking them poetically signals Indra’s rapid arrival to drink Soma and help the worshippers.
Ask anything about Sukta 32 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
