Rig Veda Sukta 31
Mandala 8Sukta 3118 Mantras

Sukta 31

Sukta 8.31

Devata

Indra

এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ আনন্দক কেন্দ্ৰ কৰি কোৱা হৈছে—যজ্ঞ সঠিকভাৱে সম্পন্ন হ’লে: সোম পিহি-চাপা হৈছে, আহুতি সিজোৱা হৈছে, আৰু ব্ৰহ্মণ (প্ৰেৰিত পবিত্ৰ বাক্য) যথাযথভাৱে উচ্চাৰিত। ই বাহ্য আচাৰক অন্তৰ্নিহিত প্ৰস্তুতিৰ সৈতে সংযোগ কৰি সুৰক্ষা, শক্তি আৰু বিজয় বিচাৰে—আৰু শেষত এই ভাবনাত উপনীত হয় যে ভক্তিযুক্ত যজমান ভিতৰে-বাহিৰে থকা বিশৃঙ্খলাৰ “অযজ্ঞকাৰী” শক্তিসমূহক অতিক্ৰম কৰে।

Mantras

Mantra 1

यो यजाति यजात इत्सुनवच्च पचाति च । ब्रह्मेदिन्द्रस्य चाकनत् ॥

যি যজ্ঞ কৰে—যি সত্যকৈ অৰ্পণ কৰে—যি সোম ৰস নিপীড়ন কৰে আৰু হৱি ৰান্ধে/প্ৰস্তুত কৰে—তাৰ ব্ৰহ্ম (প্ৰেৰিত বাণী) নিজেই ইন্দ্ৰৰ প্ৰিয় হয়।

Mantra 2

पुरोळाशं यो अस्मै सोमं ररत आशिरम् । पादित्तं शक्रो अंहसः ॥

যি জনে তেঁওলৈ পুৰোळাশ আৰু আশীৰ-ৰসে মিশ্ৰিত সোম অৰ্পণ কৰে, তাকেই শক্ৰ—মহাশক্তিমান ইন্দ্ৰ—দুৰ্দশা আৰু পাপৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।

Mantra 3

तस्य द्युमाँ असद्रथो देवजूतः स शूशुवत् । विश्वा वन्वन्नमित्रिया ॥

তেঁওৰ বাবে দ্যুতিময় ৰথখন—দেৱতাসকলৰ প্ৰেৰিত—আসন ল’লে; সি আগবাঢ়ি যায়, পোহৰৰ বিৰোধী সকলো শত্রু-শক্তিক জয় কৰি।

Mantra 4

अस्य प्रजावती गृहेऽसश्चन्ती दिवेदिवे । इळा धेनुमती दुहे ॥

তেঁওৰ গৃহত প্ৰজাসমৃদ্ধ পোষক শক্তি দিনেদিনে অবিৰাম চলি থাকে; ইळা—সমৃদ্ধিৰ দুগ্ধধেনু—পোষণৰ ধাৰা দুহে।

Mantra 5

या दम्पती समनसा सुनुत आ च धावतः । देवासो नित्ययाशिरा ॥

যি গৃহৰ দুজন অধিপতি, একমন একচিত্তে, সোম-সুতি (সুনুত) আৰু তাৰ আহ্বানলৈ দৌৰি আহে—দেৱতাসকলৰ দৰে নিত্য আনন্দ-ঐশ্বৰ্যৰে পূৰ্ণ।

Mantra 6

प्रति प्राशव्याँ इतः सम्यञ्चा बर्हिराशाते । न ता वाजेषु वायतः ॥

ইয়াৰ পৰা এইফালে মুখ কৰি, সঠিক দিশে একাগ্ৰ হৈ, পৱিত্ৰ বৰ্হি (বৰ্হিস) ওপৰত তেওঁলোকে আসন গ্ৰহণ কৰে; বিজয়-ক্ষেত্ৰত বল-সমৃদ্ধিত তেওঁলোকে কেতিয়াও ব্যৰ্থ নহয়।

Mantra 7

न देवानामपि ह्नुतः सुमतिं न जुगुक्षतः । श्रवो बृहद्विवासतः ॥

তেওঁলোকে দেৱতাসকলৰ অনুগ্ৰহো কেতিয়াও হেৰুৱা নাহয়; সুমতি—শুভ বোধ—তেওঁলোকে ত্যাগ নকৰে। উপাসনা কৰি, তেওঁলোকে মহান শ্রৱঃ—বিস্তৃত কীৰ্তি-শ্ৰুতি—অর্জন কৰে।

Mantra 8

पुत्रिणा ता कुमारिणा विश्वमायुर्व्यश्नुतः । उभा हिरण्यपेशसा ॥

পুত্ৰিণী শক্তি আৰু কুমাৰিণী (যৌৱন-নৱীকৰণ) শক্তিৰে তেওঁলোকে সমগ্ৰ আয়ুস্‌ (জীৱনৰ পূৰ্ণ আয়ু) লাভ কৰে; উভয়েই হিৰণ্যপেশসা—সোনালী সৌন্দৰ্যৰ দীপ্ত ৰূপে উজ্জ্বল।

Mantra 9

वीतिहोत्रा कृतद्वसू दशस्यन्तामृताय कम् । समूधो रोमशं हतो देवेषु कृणुतो दुवः ॥

হে বীতিহোত্ৰা—যাৰ হোত্ৰ-গতি সুপথে চালিত, কৃতদ্বসু—যাৰ ধন-সম্পদ সুগঠিত; অমৃতত্বলৈ নিয়া আনন্দক আৰাধনা কৰোঁতা—ফলদায়ী উদৰ (সমূধঃ) সুসংবদ্ধ কৰি, ৰোমশ বাধা (অৱৰোধ) নিধন কৰি, দেৱসকলৰ মাজত কাৰ্যকৰী দুভঃ (সেৱা) সম্পাদন কৰা।

Mantra 10

आ शर्म पर्वतानां वृणीमहे नदीनाम् । आ विष्णोः सचाभुवः ॥

আমি পৰ্বতসমূহৰ শৰণদায়ক শান্তি বাছি লওঁ, আৰু নদীসমূহৰ প্ৰবাহমান শক্তিসমূহো; আৰু বিষ্ণুৰ সৈতে সখা-ভাৱ (সচাভুৱঃ)—পথত বিস্তৃত ধাৰণকাৰী উপস্থিতিকো বাছি লওঁ।

Mantra 11

ऐतु पूषा रयिर्भगः स्वस्ति सर्वधातमः । उरुरध्वा स्वस्तये ॥

পূষণ আহক; ৰয়ি (সমৃদ্ধি) আৰু ভাগ (ভগ) আহক। সৰ্বধাতম কল্যাণ-শক্তি স্বস্তি আহক। আমাৰ স্বস্তিৰ বাবে পথ বিস্তৃত।

Mantra 12

अरमतिरनर्वणो विश्वो देवस्य मनसा । आदित्यानामनेह इत् ॥

অৰমতি—অভ্ৰান্তা—দেৱৰ মনসাৰে বিশ্বব্যাপী হয়। আদিত্যসকলৰ অনেহ (অচঞ্চল) গতি তাই—পথৰ ঋত-সত্যত স্থিৰ।

Mantra 13

यथा नो मित्रो अर्यमा वरुणः सन्ति गोपाः । सुगा ऋतस्य पन्थाः ॥

আমাৰ বাবে যেন তেনেই হওক—মিত্ৰ, আৰ্যমণ, আৰু বৰুণ অন্তৰৰ জ্যোতিৰ ৰক্ষক হৈ থাকক। ঋতৰ পথসমূহ আমাৰ যাত্ৰাত সুগম আৰু শুভগামী হওক।

Mantra 14

अग्निं वः पूर्व्यं गिरा देवमीळे वसूनाम् । सपर्यन्तः पुरुप्रियं मित्रं न क्षेत्रसाधसम् ॥

জ্যোতি-ময় বাণীৰে মই অগ্নিক—পূৰ্বতন দেৱ, দিৱ্য ইচ্ছাশক্তি, অন্তৰ-ধনৰ অধিপতি—স্তৱ কৰোঁ। তাঁক সেৱা কৰি, বহুপ্ৰিয় জনক, ক্ষেত্ৰ-সাধক মিত্ৰৰ দৰে, তেওঁ আমাৰ ভিতৰত কৰ্মৰ বাবে যথোচিত ক্ষেত্ৰ-অধিকার স্থাপন কৰে।

Mantra 15

मक्षू देववतो रथः शूरो वा पृत्सु कासु चित् । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥

দেৱবল-ভৰ্তি ৰথ অতি শীঘ্ৰ আহে; যিকোনো যুদ্ধত শূৰৰ শক্তিও জাগে। যেতিয়া যজমান দেৱতাসকলৰ প্ৰতি মন স্থিৰ কৰি যজ্ঞ-অৰ্পণ কৰে, তেতিয়া সি অন্তৰৰ অযজ্ব অংশসমূহৰ ওপৰত বিজয়ী হয়।

Mantra 16

न यजमान रिष्यसि न सुन्वान न देवयो । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥

হে যজমান, তুমি ক্ষতিগ্ৰস্ত নহও; নহও সোম-সুন্নান কৰোঁতা, নহও দেৱ-অন্বেষী। যেতিয়া দেৱতাসকলৰ প্ৰতি তোমাৰ মন স্থিৰ কৰি তুমি যজ্ঞ-অৰ্পণ কৰাঁ, তেতিয়া তোমাৰ ভিতৰত যি অযজ্ব—যজ্ঞ অস্বীকাৰ কৰে—তাৰ ওপৰত তুমি বিজয়ী হওঁ।

Mantra 17

नकिष्टं कर्मणा नशन्न प्र योषन्न योषति । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥

বৈৰী কৰ্মেৰে কোনেও তাক নাশ কৰিব নোৱাৰে; কোনেও তাক ৰোধ কৰিব নোৱাৰে, নতুবা পিছুহটাব নোৱাৰে। যেতিয়া যজমান দেৱতাসকলৰ প্ৰতি মন স্থিৰ কৰি যজ্ঞ-অৰ্পণ কৰে, তেতিয়া সি অন্তৰৰ অযজ্বন-প্ৰতিৰোধকো ভাঙি জয়ী হয়।

Mantra 18

असदत्र सुवीर्यमुत त्यदाश्वश्व्यम् । देवानां य इन्मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत् ॥

ইয়াত সত্য বীৰ্য থাকক, আৰু অশ্ব-শক্তিসমূহৰ দ্ৰুত অধিপত্যো থাকক। যেতিয়া যজমান দেৱতাসকলৰ প্ৰতি মন স্থিৰ কৰি যজ্ঞ-অৰ্পণ কৰে, তেতিয়া সি অন্তৰৰ অযজ্বন-তত্ত্বসমূহৰ ওপৰত বিজয়ী হয়।

Frequently Asked Questions

It teaches that Indra is pleased when the sacrifice is done correctly—Soma is pressed, offerings are prepared, and sacred speech (brahman) is spoken with sincerity—bringing strength, protection, and victory.

These images express choosing stable shelter (mountains) and life-giving flow (rivers), and also invoke the wide sustaining support associated with Viṣṇu—helping the sacrificer on the path while still addressing Indra’s power.

On the outer level it means defeating hostile forces that oppose the rite; on the inner level it points to overcoming laziness, confusion, and refusal to offer—by aligning one’s will with the Gods and acting with discipline.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App