
Sukta 8.33
Kanva (Kāṇva tradition; RV 8.33 is associated with Kāṇvas in general)
Indra
Likely Jagatī (longer line; needs metrical verification)
RV 8.33 কাণ্ব ধাৰাৰ ইন্দ্ৰ-আহ্বানমূলক সূক্ত, যাৰ কেন্দ্ৰত সোম-পেষণ আছে। কবিসকলে ছাঁকনিৰে সোম শুদ্ধ কৰি ইন্দ্ৰৰ চাৰিওফালে বহি, তেওঁক নিজৰ শোধিত স্তৱ-প্ৰশংসা আৰু অৰ্পণৰ ধাৰাত অৱতৰণ কৰিবলৈ আহ্বান কৰে। সূক্তটোৱে বাৰে বাৰে ইন্দ্ৰক তেওঁৰ হৰিত (তাম্ৰবৰ্ণ) অশ্বসহ দ্ৰুত আহিবলৈ, যজ্ঞত প্ৰতিদ্বন্দ্বী দাবিদাৰসকলক অতিক্ৰম কৰিবলৈ, আৰু উপাসকসকলৰ বাবে শক্তি, বিজয় আৰু ঊৰ্ধ্বগতি মুকলি কৰিবলৈ উদ্দীপিত কৰে।
Mantra 1
वयं घ त्वा सुतावन्त आपो न वृक्तबर्हिषः । पवित्रस्य प्रस्रवणेषु वृत्रहन्परि स्तोतार आसते ॥
আমি, সোম চেপি উলিওৱা, শুদ্ধ জলৰ দৰে প্ৰস্তুত বৰ্হিস্-আসন পতা স্তোতাসকল, হে বৃত্রহন (আৱৰক-বধক), পৱিত্ৰৰ প্ৰস্ৰৱণসমূহৰ কাষে তোমাৰ চাৰিওফালে বহি আছোঁ—আমাৰ পৰিশোধিত ধাৰালৈ তোমাৰ বলৰ অৱতৰণ অপেক্ষা কৰি।
Mantra 2
स्वरन्ति त्वा सुते नरो वसो निरेक उक्थिनः । कदा सुतं तृषाण ओक आ गम इन्द्र स्वब्दीव वंसगः ॥
সুতে সোমত নৰসকলে—উক্থ গোৱা স্তোতাসকল—হে বসু-দাতা, মুক্ত বিস্তাৰত তোমাক ধ্বনিত কৰি আহ্বান কৰে। কেতিয়া, সুতে সোমৰ তৃষ্ণাতুৰ হৈ, তুমি গৃহলৈ আহিবা, হে ইন্দ্ৰ—নিজ আসনত দ্ৰুত-ধ্বনি গায়কৰ দৰে—যাতে অন্তঃগৃহ তোমাৰ শক্তিৰে পূৰ্ণ হয়?
Mantra 3
कण्वेभिर्धृष्णवा धृषद्वाजं दर्षि सहस्रिणम् । पिशङ्गरूपं मघवन्विचर्षणे मक्षू गोमन्तमीमहे ॥
কাণ্বসকলৰ সৈতে, হে ধৃষ্ট বীৰ, তুমি ধৃষ্ট-বাজ—সহস্ৰ-সমৃদ্ধ বল-প্ৰাচুৰ্য—দৰ্শন কৰোৱা; পিশঙ্গ (তাম্ৰাভ) ৰূপে দীপ্ত। হে মঘৱন, বিস্তৃত-দৰ্শী, আমি তৎক্ষণাৎ তোমাৰ পৰা গোমন্ত—আলোক-সমৃদ্ধ—ঐশ্বৰ্যৰ পূৰ্ণতা প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ।
Mantra 4
पाहि गायान्धसो मद इन्द्राय मेध्यातिथे । यः सम्मिश्लो हर्योर्यः सुते सचा वज्री रथो हिरण्ययः ॥
হে মেধ্যাতিথি, ইন্দ্ৰৰ বাবে অন্ধস (সোম-সাৰ)ৰ মদ—উল্লাস—ৰক্ষা কৰি গাওক। কিয়নো তেওঁৰেই হৰ্য্যোঃ—দুই তাম্ৰাভ শক্তিৰ—সংযোজিত যোক; তেওঁৰেই বজ্ৰধাৰী সঙ্গত সুতে সোমৰ সৈতে চলা সুৱৰ্ণ ৰথ।
Mantra 5
यः सुषव्यः सुदक्षिण इनो यः सुक्रतुर्गृणे । य आकरः सहस्रा यः शतामघ इन्द्रो यः पूर्भिदारितः ॥
যাক আমি স্তোত্ৰে গাই প্ৰশংসা কৰোঁ—সেই ইন্দ্ৰ, যি সু-সেৱ্য, সু-দক্ষিণ (সঠিক দান-দক্ষিণা দাতা), আৰু সু-ক্রতু (উজ্জ্বল সংকল্প-শক্তিসম্পন্ন); যি সহস্ৰ শক্তিৰ আকৰ, শত মঘ (শত দান-সমৃদ্ধিৰ দাতা); সেই ইন্দ্ৰ, যি পূৰ (দুৰ্গ/নগৰ) ভাঙি পেলোৱা।
Mantra 6
यो धृषितो योऽवृतो यो अस्ति श्मश्रुषु श्रितः । विभूतद्युम्नश्च्यवनः पुरुष्टुतः क्रत्वा गौरिव शाकिनः ॥
যি ধৃষ্ট, যি আমাৰ আহ্বানত অবৃত (অবৰুদ্ধ নহয়); যি শ্মশ্ৰুষু (কঠিন-ৰূক্ষ অৱস্থাতো) স্থিত; যাৰ দ্যুতি বিস্তৃতভাৱে প্ৰকাশিত, যি অচ্যৱন (অচল, অপসাৰিত নোহোৱা) গতি-প্ৰদাতা; বহুল-স্তুত, আৰু ক্রতুবলে গৌৰিৰ দৰে সক্ষম কৰ্তা—সেই ইন্দ্ৰ।
Mantra 7
क ईं वेद सुते सचा पिबन्तं कद्वयो दधे । अयं यः पुरो विभिनत्त्योजसा मन्दानः शिप्र्यन्धसः ॥
চাপা সোমৰ সৈতে পান কৰি থকা তেওঁক কোনে সঁচাকৈ জানে? তেওঁ কিমান বিস্তাৰ ধাৰণ কৰিছে? এইজনেই বলত দুৰ্গ ভাঙে—সোম-ৰসত উল্লসিত, শিপ্ৰী, সেই অন্ধস-সোমে।
Mantra 8
दाना मृगो न वारणः पुरुत्रा चरथं दधे । नकिष्ट्वा नि यमदा सुते गमो महाँश्चरस्योजसा ॥
হে দাতা, মৃগৰ দৰে, হাতীৰ দৰে, তুমি বহু ঠাইত বিচৰণ স্থাপন কৰিছা। কোনেও তোমাক নিবাৰণ নকৰে; চেপা সোমৰ ওচৰলৈ আহা—মহান, তুমি নিজ বলত গতি কৰিছা।
Mantra 9
य उग्रः सन्ननिष्टृतः स्थिरो रणाय संस्कृतः । यदि स्तोतुर्मघवा शृणवद्धवं नेन्द्रो योषत्या गमत् ॥
যি উগ্ৰ, অবাধিত, স্থিৰ—ৰণৰ বাবে সুসজ্জিত; যদি স্তোতাৰ আহ্বান মঘৱান শুনে, তেন্তে ইন্দ্ৰে নাথাকে, নিৰুৎসাহ নহয়; সানন্দ ইচ্ছাৰে তেওঁ আহিব।
Mantra 10
सत्यमित्था वृषेदसि वृषजूतिर्नोऽवृतः । वृषा ह्युग्र शृण्विषे परावति वृषो अर्वावति श्रुतः ॥
সঁচাকৈ, এইদৰে তুমি শক্তিৰ বৃষ; বৃষ-প্ৰেৰণা আমাৰ পৰা ৰোধ কৰা নহয়। কিয়নো, হে উগ্ৰ, তুমি সঁচাকৈ শুনা বৃষ—দূৰত শুনা, ওচৰত শুনা।
Mantra 11
वृषणस्ते अभीशवो वृषा कशा हिरण्ययी । वृषा रथो मघवन्वृषणा हरी वृषा त्वं शतक्रतो ॥
হে ইন্দ্ৰ, মঘৱন্—ঐশ্বৰ্যৰ অধিপতি—তোমাৰ উদ্দীপনা বৃষণ; বৃষণ তোমাৰ সুৱৰ্ণ কশা। বৃষণ তোমাৰ ৰথ, হে ধনদাতা; বৃষণ তোমাৰ দুটা হৰি অশ্ব। হে শতক্ৰতু, তুমিও বৃষণ—শত কৰ্মশক্তিৰ অধাৰী।
Mantra 12
वृषा सोता सुनोतु ते वृषन्नृजीपिन्ना भर । वृषा दधन्वे वृषणं नदीष्वा तुभ्यं स्थातर्हरीणाम् ॥
বৃষণ সোমা তোমাৰ বাবে বৃষণ সোতা পিষি-চেপি উলিয়াওক। হে বৃষণ, হে ঋজীপিন্ (সোজা-চালক), আহা—ইয়াক আনি দে। কিয়নো বৃষণ সোমা গতি পাইছে—নদীসমূহত বৃষণ ধাৰা—যাতে তোমাৰ বাবে দুটা হৰি শক্তি (হৰি অশ্ব) স্থিতি লয়।
Mantra 13
एन्द्र याहि पीतये मधु शविष्ठ सोम्यम् । नायमच्छा मघवा शृणवद्गिरो ब्रह्मोक्था च सुक्रतुः ॥
হে ইন্দ্ৰ, মধুময় সোম্য সোম পান কৰিবলৈ আহা, হে অতি-শক্তিমান। হে মঘৱন, আমাৰ গিৰা—ব্ৰহ্ম-মনন আৰু উক্থ-স্তোত্ৰ—শুনিবলৈ যেন তুমি কেতিয়াও বিমুখ নহওঁ, হে সুক্ৰতু।
Mantra 14
वहन्तु त्वा रथेष्ठामा हरयो रथयुजः । तिरश्चिदर्यं सवनानि वृत्रहन्नन्येषां या शतक्रतो ॥
হে ৰথেষ্ঠাম, ৰথযুজ হৰয়ো (তাম্ৰবৰ্ণ অশ্বশক্তি) তোমাক ৰথেৰে ইয়ালৈ আনক। হে বৃত্ৰহন, প্ৰতিদ্বন্দ্বীকো অতিক্ৰম কৰি সৱনসমূহলৈ আহা; হে শতক্ৰতু, আনসকলকো অতিক্ৰম কৰা।
Mantra 15
अस्माकमद्यान्तमं स्तोमं धिष्व महामह । अस्माकं ते सवना सन्तु शंतमा मदाय द्युक्ष सोमपाः ॥
হে মহামহ ইন্দ্ৰ, আজি আমাৰ অন্তৰতম স্তোম (স্তুতি) গ্ৰহণ কৰা। তোমাৰ বাবে আমাৰ সোম-সৱনসমূহ সৰ্বাধিক শান্তিদায়ক হওক, যাতে হে সোমপা, তুমি দীপ্ত মদ (আনন্দ-উন্মাদনা)ত প্ৰৱেশ কৰা।
Mantra 16
नहि षस्तव नो मम शास्त्रे अन्यस्य रण्यति । यो अस्मान्वीर आनयत् ॥
নহি—তোমাৰো নহয়, আমাৰো নহয়—অন্য কোনো শাস্ত্ৰ-উপদেশে মন ৰমায়; যি বীৰ-নেতৃত্বে আমাক আগুৱাই আনিলে, সেইটোৱেই আনন্দদায়ক। অন্তৰৰ বীৰ-প্ৰেৰণা-নেতৃত্বেই দিশ দেখুৱায় আৰু হর্ষ জগায়।
Mantra 17
इन्द्रश्चिद्घा तदब्रवीत्स्त्रिया अशास्यं मनः । उतो अह क्रतुं रघुम् ॥
ইন্দ্ৰোচিত ক’লে—স্ত্ৰী-স্বভাৱৰ মন আদেশে শাসনীয় নহয়; তথাপি তাত দ্ৰুত, প্ৰস্তুত ক্ৰতু (ইচ্ছাশক্তি) আছে। তেনেদৰে আমাৰ ভিতৰৰ গ্ৰাহ্য-চেতনা বলপূৰ্বক নহয়—সেয়া জয় কৰি ল’ব লাগে; তেতিয়া সি শীঘ্ৰে গতি কৰে।
Mantra 18
सप्ती चिद्घा मदच्युता मिथुना वहतो रथम् । एवेद्धूर्वृष्ण उत्तरा ॥
সপ্তী-সম দুই যুগল শক্তি, মদচ্যুতা (উল্লাসৰ পৰা সৰি পৰিলেও), ৰথ বহন কৰে; এইদৰে বৃষ্ণৰ উত্তৰা—মহাশক্তিৰ উচ্চতর যুগ্ম-যোগ। শক্তি যেতিয়া যথাযথে যুগল হয়, তেতিয়া গতি ওপৰলৈ বহন কৰে।
Mantra 19
अधः पश्यस्व मोपरि संतरां पादकौ हर । मा ते कशप्लकौ दृशन्त्स्त्री हि ब्रह्मा बभूविथ ॥
তললৈ চোৱা, ওপৰলৈ নহয়; হে হৰি, দুয়োটা পদ দৃঢ়ভাৱে সংহৰি ৰাখা। তোমাৰ কঁপা-কঁপা খোজ যেন নাৰীৰ দৃষ্টিত নপৰে; কিয়নো তুমি ব্ৰহ্মা—ব্ৰহ্মজ্ঞানী—হৈ উঠিছা।
It is a hymn inviting Indra to the Soma sacrifice. The poets call him to the freshly filtered Soma and ask for strength, victory, and the removal of obstacles.
Because the rite emphasizes purified Soma. The “outflowings of the filter” mark the moment the offering is ready, and the hymn calls Indra to arrive precisely then.
On the ritual level it describes Indra’s swift arrival with his steeds. Symbolically it suggests that when powers are rightly “yoked” (disciplined and paired), they can carry one’s effort upward toward success.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.