Adhyaya 95
Varaha-Pradurbhava Context: Prahlada’s Bhakti, Narasimha’s Ugra-Form, and Shiva’s Sharabha Intervention
ঋষিসকলে সূতক সোধে—নৃসিংহে হিৰণ্যকশিপুক কেনেকৈ বধ কৰিলে। সূতে প্ৰহ্লাদৰ আজীৱন নাৰায়ণভক্তিৰ বৰ্ণনা কৰে; তাত ক্ৰুদ্ধ হিৰণ্যকশিপুৱে নানা উপায়ে প্ৰহ্লাদক হত্যা কৰিবলৈ আদেশ দিয়ে, কিন্তু দিৱ্য ৰক্ষাৰ বাবে সকলো চেষ্টা বিফল হয়। তাৰ পিছত বিষ্ণু নৃসিংহৰূপে প্ৰাদুৰ্ভূত হৈ তীক্ষ্ণ নখে হিৰণ্যকশিপুক সংহাৰ কৰে; কিন্তু নৃসিংহৰ ভয়ংকৰ গর্জন আৰু সীমাহীন বহুৰূপী তেজে ত্ৰিলোক কঁপাই তোলে, দেৱতা আৰু জীৱসমূহ ভীত হয়। দেৱগণে গভীৰ স্তৱ কৰি তেওঁক স্থূল-সূক্ষ্মাতীত পৰম তত্ত্ব আৰু অৱতাৰৰ উৎস বুলি মানে, তথাপি শান্তি নাহে। সেয়ে ব্ৰহ্মা আৰু দেৱগণ মন্দৰ পৰ্ব্বতত মহাদেৱৰ শৰণ লয়; ব্ৰহ্মাই বিস্তৃত ৰুদ্ৰস্তুতিত শিৱক কালকাল, সৰ্বৰূপ, অন্তক আৰু অন্তৰ্যামী বুলি নামধাৰে বন্দনা কৰে। শিৱে অভয় দান কৰি শৰভৰূপ ধৰি নৃসিংহৰ উগ্ৰ শক্তি শমায়; নৃসিংহ শান্ত হয় আৰু জগতৰ ব্যৱস্থা পুনঃ স্থাপিত হয়। শেষত ফলশ্ৰুতি—এই শৈৱ স্তৱ পাঠ/শ্ৰৱণে ৰুদ্ৰলোক আৰু ৰুদ্ৰসান্নিধ্যৰ আনন্দ লাভ হয়।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे वराहप्रादुर्भावो नाम चतुर्नवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः नृसिंहेन हतः पूर्वं हिरण्याक्षाग्रजः श्रुतम् कथं निषूदितस्तेन हिरण्यकशिपुर्वद
ঋষিসকলে ক’লে—আমি শুনিছোঁ যে আগতে হিৰণ্যাক্ষৰ জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতা হিৰণ্যকশিপু নৃসিংহৰ দ্বাৰা নিহত হৈছিল। তেওঁ কেনেকৈ তেওঁৰ দ্বাৰা নিধন হ’ল? আমাক কওক।
Verse 2
सूत उवाच विष्णु त्रन्स्फ़ोर्म्स् इन्तो नृसिंह अन्द् किल्ल्स् हिरण्यकशिपु हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्राद इति विश्रुतः धर्मज्ञः सत्यसम्पन्नस् तपस्वी चाभवत्सुधीः
সূতে ক’লে—বিষ্ণুৱে নৃসিংহ-ৰূপ ধৰি হিৰণ্যকশিপুক বধ কৰিলে। তেওঁৰ পুত্ৰ প্ৰহ্লাদ নামে প্ৰসিদ্ধ—ধৰ্মজ্ঞ, সত্যসম্পন্ন, তপস্বী আৰু সুধী। শৈৱ সিদ্ধান্তত এনে ধৰ্ম-তপ পতি প্ৰভুলৈ অৰ্পণ কৰিলে পাশ ছিন্ন হয়।
Verse 3
जन्मप्रभृति देवेशं पूजयामास चाव्ययम् सर्वज्ञं सर्वगं विष्णुं सर्वदेवभवोद्भवम्
সেয়া জন্মৰ পৰা দেৱেশ, অব্যয়, অচ্যুত—সৰ্বজ্ঞ, সৰ্বগ বিষ্ণুক পূজা কৰিছিল; যিজন সকলো দেৱতাৰ ভৱ আৰু উদ্ভৱৰ কাৰণ। শৈৱ সিদ্ধান্তৰ দৃষ্টিত এই স্তুতি শেষত একমাত্ৰ পতি পৰমেশ্বৰকেই সূচায়; তেওঁ সকলো দেৱতাৰ অন্তৰাত্মা হৈ পশুক পাশৰ পৰা মুক্ত কৰে।
Verse 4
तमादिपुरुषं भक्त्या परब्रह्मस्वरूपिणम् ब्रह्मणो ऽधिपतिं सृष्टिस्थितिसंहारकारणम्
ভক্তিৰে সেই আদিপুৰুষক উপাসনা কৰা উচিত—যি পৰব্ৰহ্মস্বৰূপ, ব্ৰহ্মাৰ অধিপতি আৰু সৃষ্টি‑স্থিতি‑সংহাৰৰ কাৰণ।
Verse 5
सो ऽपि विष्णोस्तथाभूतं दृष्ट्वा पुत्रं समाहितम् नमो नारायणायेति गोविन्देति मुहुर्मुहुः
বিষ্ণুৰ সেই পুত্ৰক এনেদৰে সমাহিত দেখি তেওঁ বাৰে বাৰে ক’লে—“নমো নাৰায়ণায়” আৰু “গোবিন্দ”। এইয়াই সত্য ভক্তিৰ লক্ষণ; পশু (জীৱ) স্থিৰ হ’লে স্তৱ স্বতঃই অন্তৰ্যামী পতি‑পৰমেশ্বৰলৈ বয়।
Verse 6
स्तुवन्तं प्राह देवारिः प्रदहन्निव पापधीः न मां जानासि दुर्बुद्धे सर्वदैत्यामरेश्वरम्
তেওঁলোকে স্তৱ কৰোঁতে দেৱশত্ৰুৱে ক’লে—তাৰ পাপবুদ্ধি যেন জ্বলি উঠিছিল—“হে দুৰ্বুদ্ধি! তুমি মোক নাজানা; মই সকলো দৈত্যৰ আৰু অমৰসকলৰো ঈশ্বৰ।”
Verse 7
प्रह्राद वीर दुष्पुत्र द्विजदेवार्तिकारणम् को विष्णुः पद्मजो वापि शक्रश् च वरुणो ऽथवा
হে বীৰ প্ৰহ্লাদ! দুষ্ট পুত্ৰ হৈয়ো তুমি দ্বিজ আৰু দেৱসকলৰ দুখৰ কাৰণ হৈছা। বিষ্ণু, পদ্মজ ব্ৰহ্মা, শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) বা বৰুণ—এঁৱরা কোন (পৰমেশ্বৰৰ সন্মুখত)?
Verse 8
वायुः सोमस्तथेशानः पावको मम यः समः मामेवार्चय भक्त्या च स्वल्पं नारायणं सदा
বায়ু, সোম, ঈশান আৰু পাবক—যি কোনোবাই মোৰ সমান বুলি গণ্য—(এইটো জান) ভক্তিৰে কেৱল মোকেই আৰ্চনা কৰা; নাৰায়ণকো সদায় পূজা কৰা, কিন্তু ইয়াত গৌণভাৱে।
Verse 9
प्रह्राद जीविते वाञ्छा तवैषा शृणु चास्ति चेत् श्रुत्वापि तस्य वचनं हिरण्यकशिपोः सुधीः
প্ৰহ্লাদ, যদি তোৰ এতিয়াও জীয়াই থাকিবলৈ ইচ্ছা থাকে, তেন্তে এই কথা শুন। তোৰ বাক্য শুনিও ‘সুধী’ হিৰণ্যকশিপুৱে তাক গ্ৰহণ নকৰিলে।
Verse 10
प्रह्रादः पूजयामास नमो नारायणेति च नमो नारायणायेति सर्वदैत्यकुमारकान्
প্ৰহ্লাদে ভক্তিভাৱে পূজা কৰিলে আৰু ‘নমো নাৰায়ণ’ আৰু ‘নমো নাৰায়ণায়’—এই নমস্কাৰে সকলো দৈত্যকুমাৰক সদায় বিনয়ে প্ৰণাম কৰিবলৈ শিকালে।
Verse 11
अध्यापयामास च तां ब्रह्मविद्यां सुशोभनाम् दुर्लङ्घ्यां चात्मनो दृष्ट्वा शक्रादिभिर् अपि स्वयम्
ইন্দ্ৰ আদি দেৱতাসকলৰ বাবেও দুঃলঙ্ঘ্য আত্মতত্ত্ব নিজে উপলব্ধি কৰি, তেওঁ সেই দীপ্ত ব্রহ্মবিদ্যা শিক্ষা দিলে; এই বিদ্যাই বন্ধ জীৱক মোক্ষপথলৈ নিয়ে যায়।
Verse 12
पुत्रेण लङ्घितामाज्ञां हिरण्यः प्राह दानवान् एतं नानाविधैर्वध्यं दुष्पुत्रं हन्तुमर्हथ
পুত্ৰে আজ্ঞা লংঘন কৰাত হিৰণ্যই দানৱসকলক ক’লে—“এই দুষ্ট পুত্ৰ নানাভাৱে বধযোগ্য; তোমালোকে একে হত্যা কৰা।”
Verse 13
एवमुक्तास्तदा तेन दैत्येन सुदुरात्मना निजघ्नुर्देवदेवस्य भृत्यं प्रह्रादमव्ययम्
সেই সुदুৰাত্মা দৈত্যৰ কথাত তেওঁলোকে দেৱদেৱৰ অব্যয় দাস প্ৰহ্লাদক আঘাত কৰিলে; কিন্তু সি পৰমপতিৰ ভক্তিত অচল আৰু দৃঢ় হৈ ৰ’ল।
Verse 14
तत्र तत्प्रतिकृतं तदा सुरैर् दैत्यराजतनयं द्विजोत्तमाः क्षीरवारिनिधिशायिनः प्रभोर् निष्फलं त्वथ बभूव तेजसा
হে দ্বিজোত্তম! তাত দেৱসকলে দৈত্যৰাজৰ পুত্ৰৰ বিৰুদ্ধে কৰা প্ৰতিঘাত নিষ্ফল হ’ল, কিয়নো ক্ষীৰসাগৰশায়ী প্ৰভুৰ পৰম তেজে তাক নিবারণ কৰিলে।
Verse 15
तदाथ गर्वभिन्नस्य हिरण्यकशिपोः प्रभुः तत्रैवाविरभूद्धन्तुं नृसिंहाकृतिमास्थितः
তাৰ পাছত হিৰণ্যকশিপুৰ গৰ্ব ভাঙিবলৈ প্ৰভু সেই ঠাইতেই আবিৰ্ভূত হৈ, তাক বধ কৰিবলৈ নৃসিংহৰূপ ধাৰণ কৰিলে।
Verse 16
जघान च सुतं प्रेक्ष्य पितरं दानवाधमम् बिभेद तत्क्षणादेव करजैर् निशितैः शतैः
পুত্ৰ নিহত হোৱা দেখি সেই অধম দানৱ-পিতা তৎক্ষণাৎ শত শত তীক্ষ্ণ নখে বিদীৰ্ণ হ’ল।
Verse 17
ततो निहत्य तं दैत्यं सबान्धवमघापहः पीडयामास दैत्येन्द्रं युगान्ताग्निरिवापरः
তাৰ পাছত পাপনাশক প্ৰভুৱে সেই দৈত্যক বান্ধৱসহ বধ কৰি, দৈত্যেন্দ্ৰক যুগান্তৰ অগ্নিৰ দৰে চেপি ধৰি পীড়া দিলে।
Verse 18
नादैस्तस्य नृसिंहस्य घोरैर्वित्रासितं जगत् आ ब्रह्मभुवनाद् विप्राः प्रचचाल च सुव्रताः
সেই নৃসিংহৰ ঘোৰ নাদে সমগ্ৰ জগত ভীত হ’ল; হে সুৱ্ৰত বিপ্ৰসকল, ব্ৰহ্মলোক পৰ্যন্ত ব্ৰাহ্মণসকলেও কঁপি উঠি বিচলিত হ’ল।
Verse 19
दृष्ट्वा सुरासुरमहोरगसिद्धसाध्यास् तस्मिन् क्षणे हरिविरिञ्चिमुखा नृसिंहम् धैर्यं बलं च समवाप्य ययुर्विसृज्य आ दिङ्मुखान्तम् असुरक्षणतत्पराश् च
সেই ক্ষণতে নৃসিংহক দেখি, হৰি আৰু বিৰিঞ্চি (ব্ৰহ্মা) অগ্ৰে থাকি দেৱ-অসুৰ, মহোৰগ, সিদ্ধ আৰু সাধ্যসকলে ধৈৰ্য আৰু বল পুনৰ লাভ কৰিলে। তাৰ পাছত তেওঁলোকে সকলো দিশৰ সীমালৈ বিস্তাৰ হৈ, অসুৰ-নিবাৰণ ৰক্ষাত তৎপৰ হৈ প্ৰস্থান কৰিলে।
Verse 20
ततस्तैर्गतैः सैष देवो नृसिंहः सहस्राकृतिः सर्वपात् सर्वबाहुः सहस्रेक्षणः सोमसूर्याग्निनेत्रस् तदा संस्थितः सर्वमावृत्य मायी
তেওঁলোকে আগবাঢ়োতেই সেই দেৱ নৃসিংহ সহস্ৰ ৰূপে প্ৰকাশ পালে—সৰ্বব্যাপী, সকলোফালে বাহুযুক্ত, সহস্ৰনয়ন, আৰু চন্দ্ৰ-সূৰ্য-অগ্নিকেই নয়ন ৰূপে ধাৰণকাৰী। তেতিয়া মায়াধৰ প্ৰভুৱে সকলো আৱৰি, সকলো দিশ ভৰি স্থিত হ’ল।
Verse 21
तं तुष्टुवुः सुरश्रेष्ठा लोका लोकाचले स्थिताः सब्रह्मकाः ससाध्याश् च सयमाः समरुद्गणाः
তেতিয়া দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলে তেওঁক স্তৱ কৰিলে; আৰু লোকাচলত অৱস্থিত সকলো লোক—ব্ৰহ্মা, সাধ্য, যম আৰু মৰুদ্গণসহ—স্তোত্ৰ নিবেদন কৰিলে। এইদৰে সমগ্ৰ বিশ্ব-ব্যৱস্থাই পৰম পতিকে স্বীকাৰ কৰিলে; পশুৰ পাশ (বন্ধন) মোচন কৰোঁতা তেওঁ একমাত্ৰ।
Verse 22
परात्परतरं ब्रह्म तत्त्वात् तत्त्वतमं भवान् ज्योतिषां तु परं ज्योतिः परमात्मा जगन्मयः
আপুনি পৰাত্পৰ ব্ৰহ্ম, সকলো তত্ত্বৰো অতীত পৰম তত্ত্বস্বৰূপ। জ্যোতিসকলৰ মাজত আপুনিই পৰম জ্যোতি—জগন্ময়, সৰ্বব্যাপী পৰমাত্মা।
Verse 23
स्थूलं सूक्ष्मं सुसूक्ष्मं च शब्दब्रह्ममयः शुभः वागतीतो निरालंबो निर्द्वन्द्वो निरुपप्लवः
তেওঁ স্থূলো, সূক্ষ্মো, অতিসূক্ষ্মো; শুভ, শব্দ-ব্ৰহ্মময়। বাক্যৰ অতীত, নিৰালম্ব, দ্বন্দ্বাতীত, আৰু অচল-নিৰুপপ্লৱ স্বৰূপ—সেই পতি, যিয়ে পশুক পাশবন্ধনৰ পৰা মুক্ত কৰে।
Verse 24
यज्ञभुग्यज्ञमूर्तिस्त्वं यज्ञिनां फलदः प्रभुः भवान्मत्स्याकृतिः कौर्मम् आस्थाय जगति स्थितः
হে প্ৰভু! আপুনি যজ্ঞৰ ভোক্তা আৰু যজ্ঞমূৰ্তি; যজ্ঞকাৰীসকলক ফল দান কৰোঁতা আপুনি। মৎস্য আৰু কূৰ্ম ৰূপ ধৰি আপুনি জগতত স্থিত হৈ অন্তৰৰ পৰা তাক ধাৰণ কৰে।
Verse 25
वाराहीं चैव तां सैंहीम् आस्थायेहव्यवस्थितः देवानां देवरक्षार्थं निहत्य दितिजेश्वरम्
ইয়াতে বৰাহী আৰু সিংহী শক্তিৰ আশ্ৰয় লৈ দৃঢ়ভাৱে স্থিত হৈ, দেৱসকলৰ ৰক্ষাৰ্থে আপুনি দিতিজসকলৰ অধিপতিক বধ কৰিলে—এইদৰে পতি (শিৱ)ৰ অধীনত ধৰ্ম ৰক্ষিত হ’ল।
Verse 26
द्विजशापच्छलेनैवम् अवतीर्णो ऽसि लीलया न दृष्टं यत्त्वदन्यं हि भवान् सर्वं चराचरम्
দ্বিজৰ শাপৰ ছলে আপুনি লীলাৰে অৱতীৰ্ণ হৈছে। কিয়নো আপোনাৰ বাহিৰে একো দৃষ্টিগোচৰ নহয়; চৰ আৰু অচৰ—সকলো আপুনি।
Verse 27
भवान्विष्णुर्भवान् रुद्रो भवानेव पितामहः भवानादिर्भवानन्तो भवानेव वयं विभो
আপুনি বিষ্ণু, আপুনি ৰুদ্ৰ, আপুনিেই পিতামহ (ব্ৰহ্মা)। আপুনি আদি, আপুনি অন্ত; হে বিভো, আমিও তত্ত্বতঃ আপুনিেই।
Verse 28
भवानेव जगत्सर्वं प्रलापेन किमीश्वर मायया बहुधा संस्थम् अद्वितीयमयं प्रभो
হে ঈশ্বৰ! এই সমগ্ৰ জগত আপুনিেই; তেন্তে অধিক বাক্যবিস্তাৰৰ কি প্ৰয়োজন? আপোনাৰ মায়াৰে আপুনি বহু ৰূপে স্থিত যেন লাগে, কিন্তু তত্ত্বতঃ আপুনি অদ্বিতীয়, হে প্ৰভু।
Verse 29
स्तोष्यामस्त्वां कथं भासि देवदेव मृगाधिप स्तुतो ऽपि विविधैः स्तुत्यैर् भावैर्नानाविधैः प्रभुः
হে দেৱদেৱ, হে মৃগাধিপ, হে পশুপতি! আমি তোমাক কেনেকৈ স্তৱ কৰিম? তুমি অপাৰ দীপ্তিত প্ৰকাশমান। নানা স্তোত্ৰ আৰু নানাবিধ ভক্তিভাৱে স্তুত হ’লেও, হে প্ৰভু, তুমি বাক্-মন অগোচৰ, অবৰ্ণনীয় আৰু অক্ষয়।
Verse 30
न जगाम द्विजाः शान्तिं मानयन्योनिमात्मनः यो नृसिंहस्तवं भक्त्या पठेद्वार्थं विचारयेत्
যি দ্বিজে কেৱল নিজৰ জন্ম আৰু অহং-পরিচয়ক মান্য কৰে, সি শান্তি নাপায়। কিন্তু যি ভক্তিভাৱে নৃসিংহ-স্তৱ পঢ়ে আৰু তাৰ অৰ্থ বিচাৰ কৰে, সি অন্তঃশান্তি লাভ কৰে; পাশ (বন্ধন) শিথিল হয়, পশু (জীৱ) ৰ অহং-বন্ধ ছিন্ন হয়, মন পতি-স্বরূপ প্ৰভুলৈ ঘূৰে।
Verse 31
श्रावयेद्वा द्विजान्सर्वान् विष्णुलोके महीयते देवस् तके रेफ़ुगे तो शिव तदन्तरे शिवं देवाः सेन्द्राः सब्रह्मकाः प्रभुम्
অথবা যি সকলো দ্বিজক এইটো শুনুৱায়, সি বিষ্ণুলোকত সন্মানিত হয়। সেই সময়তে ইন্দ্ৰসহ দেৱগণ আৰু ব্ৰহ্মাও প্ৰভু শিৱৰ শৰণলৈ গ’ল।
Verse 32
सम्प्राप्य तुष्टुवुः सर्वं विज्ञाप्य मृगरूपिणः ततो ब्रह्मादयस्तूर्णं संस्तूय परमेश्वरम्
তেওঁক প্ৰাপ্য কৰি, মৃগৰূপধাৰী প্ৰভুক সকলো কথা নিবেদন কৰি স্তুতি কৰিলে। তাৰপিছত ব্ৰহ্মা আদি দেৱতাই তৎক্ষণাৎ পৰমেশ্বৰক বন্দনা কৰিলে—সেই পতিকে, যিয়ে পাশ (বন্ধন) ছিন্ন কৰি পশু (জীৱ) ক মুক্ত কৰে।
Verse 33
आत्मत्राणाय शरणं जग्मुः परमकारणम् मन्दरस्थं महादेवं क्रीडमानं सहोमया
নিজৰ আত্মৰক্ষাৰ বাবে তেওঁলোকে পৰম কাৰণৰ শৰণ ল’লে—মন্দৰ পৰ্বতত অৱস্থিত মহাদেৱৰ ওচৰলৈ, যি উমাৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰি আছিল।
Verse 34
सेवितं गणगन्धर्वैः सिद्धैरप्सरसां गणैः देवताभिः सह ब्रह्मा भीतभीतः सगद्गदम् प्रणम्य दण्डवद्भूमौ तुष्टाव परमेश्वरम्
শিৱগণ, গন্ধৰ্ব, সিদ্ধ আৰু অপ্সৰাগণৰ সমাৱেশে আৰু দেৱতাসকলৰ সৈতে ব্ৰহ্মা ভয়ত কঁপিবলৈ ধৰিলে; গদ্গদ কণ্ঠে দণ্ডৱৎ ভূমিত প্ৰণাম কৰি পৰমেশ্বৰক স্তৱ কৰিলে।
Verse 35
ब्रह्मोवाच नमस्ते कालकालाय नमस्ते रुद्र मन्यवे नमः शिवाय रुद्राय शङ्कराय शिवाय ते
ব্ৰহ্মাই ক’লে—হে কালৰো কাল! তোমাক নমস্কাৰ। হে ৰুদ্ৰ, দিব্য মন্যু-স্বৰূপ! তোমাক নমস্কাৰ। শিৱক নমঃ, ৰুদ্ৰক নমঃ, শংকৰক নমঃ—হে মঙ্গলময়, তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 36
उग्रो ऽसि सर्वभूतानां नियन्तासि शिवो ऽसि नः नमः शिवाय शर्वाय शङ्करायार्त्तिहारिणे
তুমি সকলো ভূতৰ বাবে উগ্ৰ আৰু তেওঁলোকৰ নিয়ন্তা; আমাৰ বাবে তুমি শিৱ—মঙ্গলময় পতি। শিৱক নমঃ, শৰ্বক নমঃ, শংকৰক নমঃ—আৰ্তি আৰু দুঃখ হৰণকাৰী।
Verse 37
मयस्कराय विश्वाय विष्णवे ब्रह्मणे नमः अन्तकाय नमस्तुभ्यम् उमायाः पतये नमः
মঙ্গলদাতা, বিশ্বস্বৰূপ তোমাক নমঃ; বিষ্ণুৰূপে আৰু ব্ৰহ্মাৰূপে তোমাক নমঃ। অন্তকৰূপে তোমাক নমস্কাৰ; উমাৰ পতিলৈ নমঃ।
Verse 38
हिरण्यबाहवे साक्षाद् धिरण्यपतये नमः शर्वाय सर्वरूपाय पुरुषाय नमोनमः
হিৰণ্যবাহু, সাক্ষাৎ প্ৰকাশিত প্ৰভুক নমঃ; হিৰণ্য আৰু সমৃদ্ধিৰ পতিলৈ নমঃ। শৰ্ব, সৰ্বৰূপ, পৰম পুৰুষক পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ।
Verse 39
सदसद्व्यक्तिहीनाय महतः कारणाय ते नित्याय विश्वरूपाय जायमानाय ते नमः
সৎ-অসৎ আৰু ব্যক্ত-অব্যক্ত ভেদৰ অতীত, মহৎ-তত্ত্বৰো কাৰণ, নিত্য, বিশ্বৰূপ, আৰু সৃষ্টি-অনুগ্ৰহাৰ্থে জন্মৰ দৰে প্ৰকাশমান আপোনাক প্ৰণাম।
Verse 40
जाताय बहुधा लोके प्रभूताय नमोनमः रुद्राय नीलरुद्राय कद्रुद्राय प्रचेतसे
লোকে বহু ধৰণে জন্মৰ দৰে প্ৰকাশিত আৰু প্ৰচুৰভাৱে ব্যাপ্ত হৈ থকা তাঁক পুনঃপুনঃ প্ৰণাম। ৰুদ্ৰক, নীলকণ্ঠ ৰুদ্ৰক, কদ্ৰুদ্ৰক আৰু সৰ্বজ্ঞ প্ৰভু প্ৰচেতসক নমঃ।
Verse 41
कालाय कालरूपाय नमः कालाङ्गहारिणे मीढुष्टमाय देवाय शितिकण्ठाय ते नमः
কাল স্বয়ং, কালৰূপধাৰী আৰু কালৰ অংগ হৰণ কৰি লয় ঘটোৱা প্ৰভুক নমস্কাৰ। পৰম মঙ্গলময় দেৱ, শিতিকণ্ঠ (নীলকণ্ঠ) আপোনাক প্ৰণাম।
Verse 42
महीयसे नमस्तुभ्यं हन्त्रे देवारिणां सदा ताराय च सुताराय तारणाय नमोनमः
অতি মহীয়ান আৰু সদা দেৱশত্ৰুনাশক আপোনাক প্ৰণাম। তাৰা, সুতাৰা আৰু তাৰণ—সংসাৰসাগৰ পাৰ কৰোৱা ত্ৰাতা—আপোনাক পুনঃপুনঃ নমঃ।
Verse 43
हरिकेशाय देवाय शंभवे परमात्मने देवानां शंभवे तुभ्यं भूतानां शंभवे नमः
হৰিকেশ, দেৱ, শম্ভৱ, পৰমাত্মা—আপোনাক প্ৰণাম। দেৱসকলৰ শম্ভৱ আৰু সকলো ভূতৰ শম্ভৱ—আপোনাক নমস্কাৰ।
Verse 44
शम्भवे हैमवत्याश् च मन्यवे रुद्ररूपिणे कपर्दिने नमस्तुभ्यं कालकण्ठाय ते नमः
শম্ভুলৈ নমস্কাৰ, হৈমৱতী (পাৰ্বতী)ৰ পতিলৈ নমস্কাৰ। ৰুদ্ৰৰূপধাৰী মন্যুলৈ, জটাধাৰী কপৰ্দিলৈ নমস্কাৰ। হে কালকণ্ঠ, আপোনালৈ পুনঃপুনঃ প্ৰণাম।
Verse 45
हिरण्याय महेशाय श्रीकण्ठाय नमोनमः भस्मदिग्धशरीराय दण्डमुण्डीश्वराय च
হিৰণ্যস্বৰূপ মহেশ, শ্ৰীকণ্ঠলৈ পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ। ভস্মলেপিত শৰীৰধাৰী, দণ্ডধাৰী আৰু মুণ্ডিত তপস্বীৰ ঈশ্বৰলৈও নমস্কাৰ।
Verse 46
नमो ह्रस्वाय दीर्घाय वामनाय नमोनमः नम उग्रत्रिशूलाय उग्राय च नमो नमः
হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ—সূক্ষ্ম আৰু সৰ্বব্যাপী—প্ৰভুলৈ, বামনৰূপধাৰীলৈ পুনঃপুনঃ নমস্কাৰ। ভয়ংকৰ ত্ৰিশূলধাৰী উগ্ৰ ৰুদ্ৰলৈও পুনঃপুনঃ প্ৰণাম।
Verse 47
भीमाय भीमरूपाय भीमकर्मरताय ते अग्रेवधाय वै भूत्वा नमो दूरेवधाय च
হে ভীম! ভীমৰূপ, ভীমকৰ্মত ৰত আপোনালৈ নমস্কাৰ। আগত থাকি সংহাৰ কৰা আপোনালৈ নমস্কাৰ; দূৰৰ পৰাো বধ কৰা আপোনালৈও প্ৰণাম।
Verse 48
धन्विने शूलिने तुभ्यं गदिने हलिने नमः चक्रिणे वर्मिणे नित्यं दैत्यानां कर्मभेदिने
ধনু আৰু শূল ধাৰণ কৰা আপোনালৈ নমস্কাৰ; গদা আৰু হাল ধাৰণ কৰা প্ৰভুলৈ নমস্কাৰ। চক্ৰ আৰু বর্ম ধাৰণ কৰা প্ৰভুলৈ নিত্য নমস্কাৰ—যি দৈত্যসকলৰ কৰ্ম আৰু কুটচাল ভেদ কৰে।
Verse 49
सद्याय सद्यरूपाय सद्योजाताय ते नमः वामाय वामरूपाय वामनेत्राय ते नमः
হে সদ্য, সদ্যৰূপ, সদ্যোজাত! তোমাক নমস্কাৰ। হে বাম, বামৰূপ, বামনেত্ৰ! তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 50
अघोररूपाय विकटाय विकटशरीराय ते नमः /* पुरुषरूपाय पुरुषैकतत्पुरुषाय वै नमः
হে অঘোৰৰূপ, বিকট, বিকটশৰীৰ! তোমাক নমস্কাৰ। হে পুৰুষৰূপ, একমাত্ৰ তৎপুৰুষ, অদ্বিতীয় পুৰুষ-পতি! তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 51
पुरुषार्थप्रदानाय पतये परमेष्ठिने ईशानाय नमस्तुभ्यम् ईश्वराय नमोनमः
হে ঈশান! পুৰুষাৰ্থদাতা, পৰম পতি, পৰমেষ্ঠিন! তোমাক নমস্কাৰ। হে ঈশ্বৰ! পুনঃপুনঃ প্ৰণাম।
Verse 52
ब्रह्मणे ब्रह्मरूपाय नमः साक्षाच्छिवाय ते सर्वविष्णुर्नृसिंहस्य रूपमास्थाय विश्वकृत्
ব্ৰহ্মৰূপ ব্ৰহ্মাক, সাক্ষাৎ শিৱক নমস্কাৰ। তুমিয়েই সৰ্বব্যাপী বিষ্ণু; নৃসিংহৰূপ ধৰি বিশ্বকৰ্তা।
Verse 53
हिरण्यकशिपुं हत्वा करजैर्निशितैः स्वयम् दैत्येन्द्रैर्बहुभिः सार्धं हितार्थं जगतां प्रभुः
জগতৰ প্ৰভুৱে স্বয়ং তীক্ষ্ণ নখে হিৰণ্যকশিপুক বধ কৰিলে, আৰু বহু দৈত্যেন্দ্ৰসহ—সকলৰ হিতৰ বাবে।
Verse 54
सैंहीं समानयन्योनिं बाधते निखिलं जगत् यत्कृत्यमत्र देवेश तत्कुरुष्व भवानिह
সিংহিণী সদৃশ শক্তিক উন্মোচিত কৰি এই যোনিজ বল সমগ্ৰ জগতক পীড়িত কৰিছে। হে দেবেশ! ইয়াত যি কৰ্তব্য, সেয়া এতিয়াই আপুনিয়েই কৰক; আপুনিয়েই পতি—পাশচ্ছেদক আৰু পশুসকলৰ ৰক্ষক।
Verse 55
उग्रो ऽसि सर्वदुष्टानां नियन्तासि शिवो ऽसि नः कालकूटादिवपुषा त्राहि नः शरणागतान्
আপুনি সকলো দুষ্টৰ বাবে উগ্ৰ, তেওঁলোকৰ নিয়ন্তা; কিন্তু আমাৰ বাবে আপুনি শিৱ—কল্যাণময় প্ৰভু। কালকূট সদৃশ ৰূপে, শৰণাগত আমাক ৰক্ষা কৰক।
Verse 56
शुक्रं तु वृत्तं विश्वेश क्रीडा वै केवलं वयम् तवोन्मेषनिमेषाभ्याम् अस्माकं प्रलयोदयौ
হে বিশ্বেশ! এই উজ্জ্বল, চক্ৰাকাৰ প্ৰবাহ কেৱল আপোনাৰ লীলা; আমি তাত কেৱল খেলুৱৈমাত্ৰ। আপোনাৰ নেত্ৰৰ উন্মেষ-নিমেষতেই আমাৰ প্ৰলয় আৰু উদয়—দুয়োটাই ঘটে।
Verse 57
उन्मीलयेत् त्वयि ब्रह्मन् विनाशो ऽस्ति न ते शिव संतप्तास्मो वयं देव हरिणामिततेजसा
হে ব্ৰহ্মন, হে শুভ শিৱ! আপোনাত আমাৰ চেতনা উন্মীলিত হওক—আপোনাৰ বিনাশ নাই। হে দেব! সেই অসীম, অপরিমেয় তেজে আমি দগ্ধ; সেয়ে আমাক ৰক্ষা কৰি স্থিৰ কৰক।
Verse 58
सर्वलोकहितायैनं तत्त्वं संहर्तुमिच्छसि सूत उवाच विज्ञापितस् तथा देवः प्रहसन्प्राह तान् सुरान्
“সৰ্বলোকৰ হিতৰ বাবে তোমালোকে এই তত্ত্বক সংহৃত (আবৃত) কৰিব বিচাৰিছা।” সূত ক’লে—এইদৰে জনোৱা হ’লে ভগৱানে হাঁহি সেই দেৱসকলক ক’লে।
Verse 59
अभयं च ददौ तेषां हनिष्यामीति तं प्रभुः सो ऽपि शक्रः सुरैः सार्धं प्रणिपत्य यथागतम्
তেতিয়া প্ৰভুৱে তেওঁলোকক অভয় দান কৰি ক’লে—“মই তাক বধ কৰিম।” তাৰ পাছত শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) দেৱসকলৰ সৈতে প্ৰণাম কৰি, যিদৰে আহিছিল তিদৰে উভতি গ’ল।
Verse 60
जगाम भगवान् ब्रह्मा तथान्ये च सुरोत्तमाः अथोत्थाय महादेवः शारभं रूपमास्थितः
তাৰ পাছত ভগৱান ব্ৰহ্মা আৰু আন শ্ৰেষ্ঠ দেৱসকল প্ৰস্থান কৰিলে। তেতিয়া মহাদেৱ উঠি শাৰভ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।
Verse 61
ययौ प्रान्ते नृसिंहस्य गर्वितस्य मृगाशिनः अपहृत्य तदा प्राणान् शरभः सुरपूजितः
তেতিয়া দেৱসকলে পূজিত শাৰভ গৰ্বিত মৃগাশী নৃসিংহৰ কাষলৈ গৈ, সেই সময়তে তাৰ প্ৰাণশ্বাস হৰণ কৰিলে।
Verse 62
सिंहात्ततो नरो भूत्वा जगाम च यथाक्रमम् एवं स्तुतस्तदा देवैर् जगाम स यथाक्रमम्
তাৰ পাছত সি সিংহ-ৰূপ ত্যাগ কৰি মানুহ হৈ যথাক্ৰমে গ’ল। এইদৰে তেতিয়া দেৱসকলে স্তুতি কৰাত সিও যথাক্ৰমে প্ৰস্থান কৰিলে।
Verse 63
यः पठेच्छृणुयाद्वापि संस्तवं शार्वमुत्तमम् रुद्रलोकमनुप्राप्य रुद्रेण सह मोदते
যি এই উত্তম শাৰ্ব (ৰুদ্ৰ) স্তৱ পাঠ কৰে বা শ্ৰৱণ কৰে, সি ৰুদ্ৰলোক লাভ কৰি ৰুদ্ৰৰ সৈতে আনন্দিত হয়।
Frequently Asked Questions
Because Narasimha’s uncontrolled ugra-tejas terrifies and destabilizes the worlds; the devas seek Shiva as the supreme pacifying regulator (niyanta) who can restore equilibrium and protect all beings.
The text states that one who recites or listens to this excellent Sharva-stava attains Rudraloka and rejoices in the presence of Rudra, indicating devotional recitation as a moksha-oriented merit.