Adhyaya 23

Verse 1

सूत उवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मणो भगवान् भवः ब्रह्मरूपी प्रबोधार्थं ब्रह्माणं प्राह सस्मितम्

সূত ক’লে—ব্ৰহ্মাৰ সেই বাক্য শুনি ভগবান ভব (শিৱ) ব্ৰহ্মৰূপ ধাৰণ কৰি, তেওঁক বোধ জগাবলৈ, মৃদু হাস্যে ব্ৰহ্মাক ক’লে।

Verse 2

श्वेतकल्पो यदा ह्यासीद् अहमेव तदाभवम् श्वेतोष्णीषः श्वेतमाल्यः श्वेतांबरधरः सितः

যেতিয়া শ্বেত-कल्प উপস্থিত হ’ল, তেতিয়া মই একাই প্ৰকাশিত হ’লোঁ—শ্বেত উষ্ণীষধাৰী, শ্বেত মালাধাৰী, শ্বেত বস্ত্ৰধাৰী, নিৰ্মল আৰু দীপ্তিমান।

Verse 3

श्वेतास्थिः श्वेतरोमा च श्वेतासृक् श्वेतलोहितः तेन नाम्ना च विख्यातः श्वेतकल्पस्तदा ह्यसौ

তেওঁৰ অস্থি শ্বেত, ৰোমো শ্বেত; ৰক্তো শ্বেত, আৰু মাংসৰ লোহিত তত্ত্বও শ্বেতৰ দৰে দেখা গ’ল। সেয়ে সেই নামেই তেওঁ খ্যাত হ’ল, আৰু সেই যুগ ‘শ্বেত-कल्प’ বুলি প্ৰসিদ্ধ হ’ল।

Verse 4

मत्प्रसूता च देवेशी श्वेताङ्गा श्वेतलोहिता श्वेतवर्णा तदा ह्यासीद् गायत्री ब्रह्मसंज्ञिता

দেৱেশী সেই দেৱী মোৰ পৰাই জন্ম ল’লে। তেখেতৰ অঙ্গ শ্বেত, শ্বেতত অৰুণ আভা; তেখেতৰ বৰ্ণ দীপ্ত শ্বেত আছিল। তেখেতেই তেতিয়া ‘গায়ত্ৰী’—ব্ৰহ্মশক্তি—নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ল।

Verse 5

तस्मादहं च देवेश त्वया गुह्येन वै पुनः विज्ञातः स्वेन तपसा सद्योजातत्वमागतः

সেয়ে, হে দেৱেশ, তোমাৰ গুহ্য উপায়ে মই পুনৰ প্ৰকাশৰূপে জনা গ’লোঁ; আৰু মোৰ তপস্যাৰে মই ‘সদ্যোজাত’—তোমাৰ তৎক্ষণাৎ প্ৰকাশিত স্বৰূপ—অৱস্থা লাভ কৰিলোঁ।

Verse 6

सद्योजातेति ब्रह्मैतद् गुह्यं चैतत्प्रकीर्तितम् तस्माद्गुह्यत्वमापन्नं ये वेत्स्यन्ति द्विजातयः

‘সদ্যোজাত’ বুলি আৰম্ভ হোৱা এই মন্ত্ৰই ব্ৰহ্ম, আৰু ইয়াক গুহ্য বুলি প্ৰকীৰ্তিত কৰা হৈছে। সেয়ে ই ৰহস্যৰূপে থাকে—যি দ্বিজে সত্যকৈ বুজিব, তেওঁলোকৰেই ই জ্ঞাত হ’ব।

Verse 7

मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् यदा चैव पुनस्त्वासील् लोहितो नाम नामतः

তেওঁলোকে মোৰ সন্নিধানলৈ আহিব—য’ৰ পৰা সংসাৰত পুনৰ জন্মলৈ উভতি যোৱা দুৰ্লভ। আৰু তুমি যেতিয়া পুনৰ প্ৰকাশিত হ’লা, তেতিয়া নামতঃ ‘লোহিত’ বুলি খ্যাত হ’লা।

Verse 8

मत्कृतेन च वर्णेन कल्पो वै लोहितः स्मृतः तदा लोहितमांसास्थिलोहितक्षीरसंभवा

মোৰ দ্বাৰা উৎপন্ন বৰ্ণৰ কাৰণে সেই কল্প ‘লোহিত’ কল্প বুলি স্মৃত। তেতিয়া জীৱসমূহ ৰঙা ৰক্ত, মাংস, অস্থি আৰু ৰক্তিম ক্ষীৰ-সম্পৰ্কীয় ৰূপত, সেই বৰ্ণানুসাৰে উদ্ভূত হৈছিল।

Verse 9

लोहिताक्षी स्तनवती गायत्री गौः प्रकीर्तिता ततो ऽस्या लोहितत्वेन वर्णस्य च विपर्ययात्

গায়ত্ৰীক গাভী ৰূপে প্ৰকীৰ্তিত কৰা হয়—ৰঙা চকুযুক্তা আৰু দুগ্ধপূৰ্ণ স্তনৱতী। তাইৰ লোহিতত্বৰ বাবে তাইৰ বৰ্ণ-বৰ্ণনাতো বৈচিত্ৰ্য/বিপৰ্যয় দেখা যায়।

Verse 10

वामत्वाच्चैव देवस्य वामदेवत्वमागतः तत्रापि च महासत्त्व त्वयाहं नियतात्मना

দেৱৰ বামস্বভাৱৰ বাবে তেওঁ ‘বামদেৱ’ অৱস্থালৈ উপনীত হ’ল। হে মহাসত্ত্ব! তাতো মই নিয়তাত্মা হৈ তোমাৰ সৈতে যুক্ত থাকোঁ।

Verse 11

विज्ञातः स्वेन योगेन तस्मिन्वर्णान्तरे स्थितः ततश् च वामदेवेति ख्यातिं यातो ऽस्मि भूतले

নিজ যোগশক্তিৰে মই পৰিচিত হ’লোঁ আৰু সেই অন্য প্ৰকাশ-ৰূপত অৱস্থিত থাকিলোঁ। তাৰ পৰাই পৃথিৱীত মই ‘বামদেৱ’ নামে খ্যাত হ’লোঁ।

Verse 12

ये चापि वामदेव त्वां ज्ञास्यन्तीह द्विजातयः रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम्

ইয়াত যিসকল দ্বিজাতিয়ে তোমাক বামদেৱ-স্বৰূপে যথাৰ্থভাৱে জানে, তেওঁলোকে ৰুদ্ৰলোক প্ৰাপ্ত হয়—য’ৰ পৰা পুনৰ জন্মচক্ৰলৈ ঘূৰি অহা অতি দুৰ্লভ।

Verse 13

यदाहं पुनरेवेह पीतवर्णो युगक्रमात् मत्कृतेन च नाम्ना वै पीतकल्पो ऽभवत्तदा

যুগক্ৰমত মই পুনৰ ইয়াত পীতবৰ্ণ ৰূপে প্ৰকাশিত হ’লোঁ; তেতিয়া মোৰ স্থাপিত নাম অনুসাৰে সেই কল্প ‘পীতকল্প’ বুলি প্ৰসিদ্ধ হ’ল।

Verse 14

मत्प्रसूता च देवेशी पीताङ्गी पीतलोहिता पीतवर्णा तदा ह्यासीद् गायत्री ब्रह्मसंज्ञिता

মোৰ পৰা প্ৰসূতা সেই দেৱেশী—দেৱসকলৰ অধীশ্বৰী—পীতাঙ্গী, পীত-লোহিত আভাযুক্ত, স্বৰ্ণবৰ্ণা আছিল; তেতিয়া তেওঁৱেই ‘ব্ৰহ্ম’ নামে খ্যাত গায়ত্ৰী।

Verse 15

तत्रापि च महासत्त्व योगयुक्तेन चेतसा यस्मादहं तैर्विज्ञातो योगतत्परमानसैः

তাতো, হে মহাসত্ত্ব! যোগযুক্ত চেতনাৰে—যোগত তৎপৰ মন থকা লোকসকলে—মোৰ তত্ত্ব উপলব্ধি কৰি মোক যথাৰ্থ চিনিলে।

Verse 16

तत्र तत्पुरुषत्वेन विज्ञातो ऽहं त्वया पुनः तस्मात्तत्पुरुषत्वं वै ममैतत्कनकाण्डज

তাত তুমি মোক পুনৰ ‘তৎপুৰুষ’ স্বৰূপে জানিলা; সেয়ে, হে কনকাণ্ডজ (স্বৰ্ণজন্মা), এই তৎপুৰুষত্ব নিশ্চয় মোৰেই।

Verse 17

ये मां रुद्रं च रुद्राणीं गायत्रीं वेदमातरम् वेत्स्यन्ति तपसा युक्ता विमला ब्रह्मसंगताः

যিসকলে তপস্যাৰে সংযত হৈ মোক ৰুদ্ৰ, ৰুদ্ৰাণী আৰু বেদমাতা গায়ত্ৰী ৰূপে যথাৰ্থভাৱে জানে, তেওঁলোক নিৰ্মল হৈ শুদ্ধ হয় আৰু ব্ৰহ্মৰ সৈতে একাত্ম হৈ পাশাতীত পৰমপতিৰ সাযুজ্য লাভ কৰে।

Verse 18

रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् यदाहं पुनरेवासं कृष्णवर्णो भयानकः

তেওঁলোকে ৰুদ্ৰলোক লাভ কৰিব—য’ৰ পৰা পুনৰাগমন দুৰ্লভ; যেতিয়া মই পুনৰ প্ৰকাশ পাম, কৃষ্ণবৰ্ণ আৰু বদ্ধ জীৱৰ বাবে ভয়ংকৰ।

Verse 19

मत्कृतेन च वर्णेन संकल्पः कृष्ण उच्यते तत्राहं कालसंकाशः कालो लोकप्रकालकः

মোৰ দ্বাৰা উচ্চাৰিত বৰ্ণ-ৰূপে যি সংকল্প নিৰ্ধাৰিত হয়, তাক ‘কৃষ্ণ’ বুলি কোৱা হয়; তাত মই কালসদৃশ—মই নিজেই কাল, যিয়ে লোকসমূহক মাপি আগবঢ়ায়।

Verse 20

विज्ञातो ऽहं त्वया ब्रह्मन् घोरो घोरपराक्रमः मत्प्रसूता च गायत्री कृष्णाङ्गी कृष्णलोहिता

হে ব্ৰহ্মন (ব্ৰহ্মা), তুমি মোক চিনিছা—মই ঘোৰ, ঘোৰ পৰাক্ৰমশালী; আৰু মোৰ পৰা গায়ত্ৰী জন্মিছে, কৃষ্ণাঙ্গী আৰু কৃষ্ণ-লোহিত বৰ্ণৰ।

Verse 21

कृष्णरूपा च देवेश तदासीद्ब्रह्मसंज्ञिता तस्माद् घोरत्वमापन्नं ये मां वेत्स्यन्ति भूतले

হে দেৱেশ, সেই সময়ত মই কৃষ্ণৰূপ আছিলোঁ আৰু ‘ব্ৰহ্ম’ নামে পৰিচিত আছিলোঁ; সেয়ে মই ঘোৰত্ব ধাৰণ কৰিলোঁ—যিসকলে ভূতলত থাকি মোক জানিলোঁ বুলি অহংকাৰ কৰিব তেওঁলোকৰ প্ৰতি।

Verse 22

तेषामघोरः शान्तश् च भविष्याम्यहमव्ययः पुनश् च विश्वरूपत्वं यदा ब्रह्मन्ममाभवत्

তেওঁলোকৰ বাবে মই অব্যয় হৈ অঘোৰ আৰু শান্ত স্বৰূপ হ’ম; আৰু হে ব্ৰহ্মা, যেতিয়া মোৰ বিশ্বৰূপত্ব প্ৰকাশ পালে।

Verse 23

तदाप्यहं त्वया ज्ञातः परमेण समाधिना विश्वरूपा च संवृत्ता गायत्री लोकधारिणी

সেই সময়তো তুমি পৰম সমাধিৰে মোক যথাৰ্থভাৱে উপলব্ধি কৰিলা; আৰু গায়ত্ৰী বিশ্বৰূপিণী হৈ লোকধাৰিণী ৰূপে প্ৰকাশ পালে।

Verse 24

तस्मिन् विश्वत्वम् आपन्नं ये मां वेत्स्यन्ति भूतले तेषां शिवश् च सौम्यश् च भविष्यामि सदैव हि

এই ভূতলত যিসকলে মোক বিশ্বত্বত প্ৰৱিষ্ট পৰতত্ত্ব ৰূপে জানিব, তেওঁলোকৰ বাবে মই সদায় শিৱ আৰু সৌম্য—উভয়—হ’ম।

Verse 25

यस्माच्च विश्वरूपो वै कल्पो ऽयं समुदाहृतः विश्वरूपा तथा चेयं सावित्री समुदाहृता

যিহেতু এই কল্প ‘বিশ্বৰূপ’ বুলি কোৱা হৈছে, সেয়েহে এই সাৱিত্ৰীও ‘বিশ্বৰূপিণী’ বুলি ঘোষিত।

Verse 26

सर्वरूपा तथा चेमे संवृत्ता मम पुत्रकाः चत्वारस्ते मया ख्याताः पुत्र वै लोकसंमताः

এইদৰে তেওঁলোক সকলো সৰ্বৰূপসাম্পন্ন হৈ মোৰ পুত্ৰ হ’ল; সেই চাৰিজনক মই পুত্ৰ বুলি ঘোষণা কৰিলোঁ, আৰু তেওঁলোক লোকসম্মত।

Verse 27

यस्माच्च सर्ववर्णत्वं प्रजानां च भविष्यति सर्वभक्षा च मेध्या च वर्णतश् च भविष्यति

এই কাৰণতেই প্ৰজাসকল বৰ্ণ-সংকৰ অৱস্থালৈ পতিত হ’ব; তেওঁলোকে সৰ্বভক্ষী হ’ব, আৰু শুচিতা-ধৰ্মাচাৰ বুলি ক’লেও আচৰণত অশুচি আৰু বৰ্ণতঃ হীন হ’ব।

Verse 28

मोक्षो धर्मस्तथार्थश् च कामश्चेति चतुष्टयम् यस्माद्वेदाश् च वेद्यं च चतुर्धा वै भविष्यति

মোক্ষ, ধৰ্ম, অৰ্থ আৰু কাম—এই চতুষ্টয় উদ্ভৱ হয়; আৰু ইয়াৰ ফলতেই বেদ আৰু বেদে জ্ঞেয় তত্ত্বো নিশ্চিতভাৱে চতুৰ্ধা হয়।

Verse 29

भूतग्रामाश् च चत्वार आश्रमाश् च तथैव च धर्मस्य पादाश्चत्वारश् चत्वारो मम पुत्रकाः

ভূতসমূহৰ চাৰিটা বিভাগ, তেনেদৰে চাৰিটা আশ্ৰম, আৰু ধৰ্মৰ চাৰিটা পাদ—এই চতুৰ্বিধ সমূহক মোৰ পুত্ৰ বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 30

तस्माच्चतुर्युगावस्थं जगद्वै सचराचरम् चतुर्धावस्थितश्चैव चतुष्पादो भविष्यति

সেয়ে এই সমগ্ৰ জগত—চৰ আৰু অচৰসহ—চতুৰ্যুগ অৱস্থাত স্থিত; আৰু চতুৰ্ধা ব্যৱস্থিত হৈ ধৰ্ম চতুষ্পাদ ৰূপে প্ৰকাশ পাব।

Verse 31

भूर्लोको ऽथ भुवर्लोकः स्वर्लोकश् च महस् तथा जनस्तपश् च सत्यं च विष्णुलोकस्ततः परम्

ভূৰ্লোক, তাৰপিছত ভুৱৰ্লোক, আৰু স্বৰ্গলোক; তেনেদৰে মহৰ্লোক, জনলোক, তপোলোক আৰু সত্যলোক—ইয়াৰ ওপৰত বিষ্ণুলোক আছে।

Verse 32

अष्टाक्षरस्थितो लोकः स्थाने स्थाने तदक्षरम् भूर्भुवः स्वर्महश्चैव पादाश्चत्वार एव च

অষ্টাক্ষৰ মন্ত্রত সকলো লোক প্ৰতিষ্ঠিত; প্ৰতিটো স্থানতে সেই অবিনশ্বৰ অক্ষৰেই বিৰাজমান। ভূঃ, ভুবঃ, স্বঃ আৰু মহঃ—এইবোৰেই তাৰ চাৰ পাদ।

Verse 33

भूर्लोकः प्रथमः पादो भुवर्लोकस्ततः परम् स्वर्लोको वै तृतीयश् च चतुर्थस्तु महस् तथा

ভূৰ্লোক প্ৰথম পাদ; তাৰ ওপৰত ভুবৰ্লোক। স্বৰ্গলোক তৃতীয়, মহৰ্লোক চতুৰ্থ—এইদৰে লোকসমূহ পাদৰূপে বিন্যস্ত।

Verse 34

पञ्चमस्तु जनस्तत्र षष्ठश् च तप उच्यते सत्यं तु सप्तमो लोको ह्य् अपुनर्भवगामिनाम्

তাত পঞ্চম লোক জনলোক, ষষ্ঠ লোক তপলোক বুলি কোৱা হয়। সপ্তম সত্যলোক—অপুনৰ্ভৱৰ দিশে আগবঢ়া সাধকৰ পদ।

Verse 35

विष्णुलोकः स्मृतं स्थानं पुनरावृत्तिदुर्लभम् स्कान्दमौमं तथा स्थानं सर्वसिद्धिसमन्वितम्

বিষ্ণুলোক এনে এক স্থান বুলি স্মৃত, য’ৰ পৰা পুনৰাৱৃত্তি দুষ্কৰ। তেনেদৰে স্কন্দ-স্থান আৰু ওঁকাৰ-স্থান—সকলো সৰ্বসিদ্ধিসমন্বিত লোক।

Verse 36

रुद्रलोकः स्मृतस्तस्मात् पदं तद्योगिनां शुभम् निर्ममा निरहङ्काराः कामक्रोधविवर्जिताः

সেয়ে সেই লোক ৰুদ্ৰলোক বুলি স্মৃত—মমতা আৰু অহংকাৰহীন, কাম-ক্রোধবিবর্জিত যোগীৰ শుభ পদ।

Verse 37

द्रक्ष्यन्ति तद्द्विजा युक्ता ध्यानतत्परमानसाः यस्माच्चतुष्पदा ह्येषा त्वया दृष्टा सरस्वती

সংযমী দ্বিজ ঋষিসকলে ধ্যানত একাগ্ৰচিত্ত হৈ সেই একে দিব্য দৰ্শন দেখিব। কিয়নো সৰস্বতী তোমাৰ আগত চতুষ্পদা—চাৰি ৰূপে প্ৰকাশিতা—ৰূপে দৃষ্ট হ’ল, ধ্যানী মনত উজ্জ্বল।

Verse 38

पादान्तं विष्णुलोकं वै कौमारं शान्तमुत्तमम् औमं माहेश्वरं चैव तस्माद्दृष्टा चतुष्पदा

পাদান্তত বিষ্ণুলোক; তাৰ পাছত পৰম শান্ত আৰু উত্তম কৌমাৰ অঞ্চল। তাৰ পিছত ‘ঔম’ (ওঁ) পদ, আৰু তাৰো ওপৰত মাহেশ্বৰ লোক—এইদৰে চতুষ্পদা দৰ্শন বৰ্ণিত।

Verse 39

तस्मात्तु पशवः सर्वे भविष्यन्ति चतुष्पदाः ततश्चैषां भविष्यन्ति चत्वारस्ते पयोधराः

সেয়েহে সকলো পশু চতুষ্পদ—চাৰি পা-যুক্ত—হ’ব। তাৰ পাছত সিহঁতৰ বাবে চাৰি পয়োধৰ, দুধ ধাৰণ কৰা স্তন, উদ্ভৱ হ’ব।

Verse 40

सोमश् च मन्त्रसंयुक्तो यस्मान्मम मुखाच्च्युतः जीवः प्राणभृतां ब्रह्मन् पुनः पीतस्तनाः स्मृताः

সোমো—মন্ত্ৰসংযুক্ত—মোৰ মুখৰ পৰা নিৰ্গত হ’ল। হে ব্রহ্মন, সেই-ই প্ৰাণধাৰীসকলৰ জীৱতত্ত্ব; সি স্তনৰ দুধৰূপে পুনৰ পান কৰা হয় বুলি স্মৃত।

Verse 41

तस्मात्सोममयं चैव अमृतं जीवसंज्ञितम् चतुष्पादा भविष्यन्ति श्वेतत्वं चास्य तेन तत्

সেয়েহে সোমময় তত্ত্বেই অমৃত, আৰু তাকেই ‘জীৱ’ বুলি কোৱা হয়। তাৰ পৰা প্ৰাণী চতুষ্পদ হয়, আৰু সেই সোমস্বভাৱৰ দ্বাৰাই সিহঁতৰ শ্বেততা জন্মে।

Verse 42

यस्माच्चैव क्रिया भूत्वा द्विपदा च महेश्वरी दृष्टा पुनस्तथैवैषा सावित्री लोकभाविनी

তেওঁৰ পৰাই ক্ৰিয়া-শক্তি হৈ দ্বিপদ ৰূপে মহেশ্বৰী প্ৰকাশ পালে। পুনৰ সেইদৰে দৃষ্টা তেওঁ সাৱিত্ৰী—যি লোকসমূহক উৎপন্ন কৰি ধাৰণ কৰে।

Verse 43

तस्माच्च द्विपदाः सर्वे द्विस्तनाश् च नराः शुभाः तस्माच्चेयमजा भूत्वा सर्ववर्णा महेश्वरी

সেইহেতু সকলো জীৱ দ্বিপদ হ’ল, আৰু নৰসকল শুভ হ’ল—দ্বিস্তন-লক্ষণে যুত। সেইহেতু এই অজা মহেশ্বৰী সৰ্ববৰ্ণৰ মূলকাৰণ হৈ প্ৰকাশ পালে।

Verse 44

या वै दृष्टा महासत्त्वा सर्वभूतधरा त्वया तस्माच्च विश्वरूपत्वं प्रजानां वै भविष्यति

তুমি যি মহাসত্ত্বা—সৰ্বভূতধাৰিণী—দৰ্শন কৰিছা, সেইহেতু প্ৰজাসকলৰ নিশ্চয়েই বিশ্বৰূপতা হ’ব।

Verse 45

अजश्चैव महातेजा विश्वरूपो भविष्यति अमोघरेताः सर्वत्र मुखे चास्य हुताशनः

তেওঁ অজ; মহাতেজস্বী হৈ বিশ্বৰূপ হ’ব। তেওঁৰ ৰেতঃ অমোঘ; আৰু সৰ্বত্ৰ তেওঁৰ মুখসমূহত হুতাশন (অগ্নি) অধিষ্ঠিত।

Verse 46

तस्मात्सर्वगतो मेध्यः पशुरूपी हुताशनः तपसा भावितात्मानो ये मां द्रक्ष्यन्ति वै द्विजाः

সেইহেতু মই সৰ্বগত আৰু মেধ্য—পশুৰূপী হুতাশন, যজ্ঞাৰ্পণ-স্বৰূপ। তপস্যাৰে ভাবিত আত্মাসম্পন্ন দ্বিজসকলে নিশ্চয়েই মোক দৰ্শন কৰিব।

Verse 47

ईशित्वे च वशित्वे च सर्वगं सर्वतः स्थितम् रजस्तमोभ्यां निर्मुक्तास् त्यक्त्वा मानुष्यकं वपुः

ঈশিত্ব আৰু বশিত্বত প্ৰতিষ্ঠিত, সৰ্বব্যাপী আৰু সৰ্বত্ৰ অৱস্থিত হৈ, তেওঁলোকে ৰজস্-তমস্‌ৰ পৰা মুক্ত হৈ কেৱল মানৱ দেহ ত্যাগ কৰে।

Verse 48

मत्समीपमुपेष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् इत्येवमुक्तो भगवान् ब्रह्मा रुद्रेण वै द्विजाः

“তেওঁলোকে মোৰ সান্নিধ্যলৈ আহিব—যি অৱস্থাত পুনৰাৱৃত্তি (পুনর্জন্ম) অতি দুৰ্লভ।” হে দ্বিজসকল, ৰুদ্রই এইদৰে ভগবান ব্রহ্মাক ক’লে।

Verse 49

प्रणम्य प्रयतो भूत्वा पुनराह पितामहः य एवं भगवान् विद्वान् गायत्र्या वै महेश्वरम्

প্ৰণাম কৰি আৰু সংযত হৈ পিতামহ ব্রহ্মাই পুনৰ ক’লে—“যি জ্ঞানী ভক্ত এইদৰে গায়ত্ৰীৰে মহেশ্বৰক স্তৱ কৰে, সি সম্যক জ্ঞানসহ ভগবান পতিলৈ উপনীত হয়।”

Verse 50

विश्वात्मानं हि सर्वं त्वां गायत्र्यास्तव चेश्वर तस्य देहि परं स्थानं तथास्त्विति च सो ऽब्रवीत्

“আপুনিয়েই বিশ্বাত্মা; আপুনিয়েই সকলো, হে ঈশ্বৰ। গায়ত্ৰী-স্তৱেৰে তাক পৰম স্থান দান কৰক।” এইদৰে ক’লে তেওঁ ক’লে—“তথাস্তु।”

Verse 51

तस्माद्विद्वान् हि विश्वत्वम् अस्याश्चास्य महात्मनः स याति ब्रह्मसायुज्यं वचनाद् ब्रह्मणः प्रभोः

সেয়ে যি জ্ঞানী এই জগতৰ বিশ্বত্ব আৰু সেই মহাত্মা প্ৰভু (পতি) ৰ তত্ত্ব যথাৰ্থভাৱে বুজে, সি প্ৰভু ব্রহ্মাৰ বচন-প্ৰমাণেৰে ব্রহ্মসায়ুজ্য লাভ কৰে।