Opening the text

এই অনুবাকৰ মুখ্য ভাব—দীক্ষিত/পবিত্ৰ বাক্য আৰু জলৰ দ্বাৰা ৰক্ষা আৰু পুনৰুদ্ধাৰ: মেধা (বুদ্ধি, স্মৃতি, বৈদিক বাক্শক্তি) বৃদ্ধি, শত্রুতা/অভিচাৰজনিত আঘাত পিছুৱাই দিয়া, আৰু বন্ধন মুক্ত কৰা। উপ-ভাবসমূহ—(১) মেধাজনন: মন্দ বুদ্ধি, দুৰ্বল স্মৃতি আৰু পবিত্ৰ বাক্/অধ্যয়নৰ ক্ষতি সুধাৰ; (২) অপত্ৰোপায়িক ৰক্ষা: তীৰ-বজ্ৰ সদৃশ আক্রমণ, যাতুধান-ৰক্ষস আৰু ভক্ষণকাৰী সত্তাক দূৰ কৰা; (৩) ভৈষজ্য ৰূপে আপঃ: জলক অমৃত/ভেষজ আৰু সুৰক্ষাময় আৱৰণ হিচাপে গ্ৰহণ; (৪) মোচন/মোক্ষ: মূত্ৰাবৰোধ আদি কষ্ট আৰু মিথ্যাৰ ফলত বৰুণৰ পাশ-বদ্ধতা খুলি দিয়া; (৫) বিজয় স্থিৰ কৰা আৰু শত্রুবল নিস্তেজ কৰা।
AV 1.1 এটা সংক্ষিপ্ত ‘মেধাজনন’ (বুদ্ধি-উৎপাদক) সূক্ত, যি বাচস্পতি (বৃহস্পতি)ৰ জৰিয়তে উপকাৰভোগী ব্যক্তিৰ ভিতৰত মানসিক বল, স্থায়ী স্মৃতি আৰু ফলপ্ৰসূ পবিত্ৰ বাক্শক্তি স্থাপন কৰে। ‘ত্রিসপ্তাঃ’—যি কসমিক শক্তিসমূহে “সকলো ৰূপ বহন কৰি চাৰিওফালে বিচৰণ কৰে”—তেওঁলোকক আহ্বান কৰি, সূক্তটোৱে সাৰ্বজনীন প্ৰাণশক্তি সাধকৰ দেহ-মনত টানি আনে; ফলত অধ্যয়ন স্থিৰ হয়, পাঠ/জপ সফল হয়, আৰু অধ্যয়নক সহায় কৰা সমৃদ্ধি লাভ হয়।
এই সংক্ষিপ্ত অথৰ্ববেদীয় সূক্তটি এক সঙ্কুচিত অপোত্ৰোপায়িক (অপশকুন-নিবাৰক/প্ৰতি-যাদু) মন্ত্র, যিয়ে শত্রু বা যাদুকৰসকলে পঠোৱা কাঁড়, বজ্ৰসদৃশ আঘাত আৰু বান্ধনি-ধৰণৰ ক্ষতি—মিছাইল-সদৃশ পীড়া—“উলটাই পঠিয়াই” দিয়ে। ই উপাসকৰ দেহক শিলাৰ দৰে কঠিন কৰে, সুৰক্ষিত ৰক্ষাকৱচ-অঞ্চল বিস্তাৰ কৰে, আৰু ধনুৰ ডোৰা আৰু মুঞ্জা-বান্ধনি আদি শক্তিশালী পদাৰ্থ-প্ৰতীকৰ সৈতে ইন্দ্ৰৰ প্ৰতিহতকাৰী শক্তি (আৰু উল্লেখিত ঋভুৰ স্মৰণ/আহ্বান) জগাই তুলি বিপজ্জনক ডাৰ্টক বহু দূৰলৈ খেদাই দিয়ে।
এই ভৈষজ্য-সূক্তটো মূত্ৰ-মোচনৰ বাবে এক কেন্দ্ৰিত মন্ত্র—অৱৰুদ্ধ মূত্ৰ মুক্ত কৰিবলৈ। ইয়াত পর্জন্যৰ বৰষুণৰ মুক্ত ধাৰাক বিশ্ব-আদৰ্শ হিচাপে আহ্বান কৰি, দেহৰ “প্ৰবাহ”ক বাহিৰলৈ, পৃথিৱীৰ ওপৰত ওলাই যাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে। “বিদ্ম… (আমি জানো…)” ধৰণৰ পুনৰাবৃত্ত জ্ঞান-সূত্ৰ আৰু “ভিনদ্মি… বৰ্ত্ৰম্” ধৰণৰ বলিষ্ঠ উন্মোচন-ভাষাৰে, ধাৰণক এক বন্ধন/অটকনি বুলি ধৰি তাক ফালি নলী-পথ খোলাৰ কথা কোৱা হৈছে, যাতে স্ৰাৱ স্বাভাৱিকভাৱে আগবাঢ়ে।
এই সংক্ষিপ্ত আথৰ্বণীয় সূক্তে জলক অমৃত-ধাৰী সৰ্বোত্তম ঔষধ (ভেষজ) ৰূপে পবিত্ৰ কৰা হয়, আৰু সূৰ্য-সম্পৰ্কীয় ৰক্ষাশক্তি (সূৰ্যৰ সৈতে অমূৰ্যাঃ) আহ্বান কৰি ক্ৰিয়াক নিৰ্বিঘ্নে আগবঢ়োৱা হয়। ই শুদ্ধি আৰু চিকিৎসাক পুষ্টিক লক্ষ্যৰ সৈতে একত্ৰ কৰি—মানুহ আৰু পশুধনৰ বল-প্ৰাণ পুনৰুদ্ধাৰ কৰে, “বাজ” (জয়শক্তি/বল) লাভ কৰায়, আৰু অন্ধকাৰ তথা বাধাদায়ক প্ৰভাৱ দূৰ কৰি ৰাখে।
এই সংক্ষিপ্ত অথৰ্ববেদীয় সূক্তত জল (আপঃ) আৰু ঔষধীয় সাৰ/ৰসক জীৱন্ত, সার্বভৌম আৰোগ্য-শক্তি হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যিয়ে অপবিত্ৰতা ধুই পেলাই পূৰ্ণতা পুনৰ স্থাপন কৰে। পবিত্ৰীকৃত জল (আৰু সহায়ক উদ্ভিদ-শক্তি)ৰ আশ্ৰয় লৈ প্ৰাৰ্থনা আৰু আচার-অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে পাঠকে চিকিৎসাকাৰী “ঔষধ”, নিৰাপদ বাসস্থান (ক্ষয়) আৰু গৃহস্থ পৰিয়ালৰ বাবে জননক্ষম কল্যাণ কামনা কৰে।
এই সৰু চিকিৎসা-সূক্তত পানীক জীৱন্ত ঔষধ (ভেষজ) আৰু দেহৰ বাবে সুৰক্ষামূলক আৱৰণ (বৰূথ) হিচাপে পবিত্ৰ কৰা হয়। শুকান মাটি, জলাভূমি, খোঁদা কুঁৱা, ঘটত আনি থোৱা পানী আৰু বৰষুণৰ পানী—সকলো উৎসৰ পৰা আপঃক আহ্বান কৰি, পান কৰা আৰু ধোৱা-গা ধোৱাত সাৰ্বজনীন পবিত্ৰতা আৰু নিৰাপত্তা কামনা কৰা হয়। সম্পূৰ্ণ আৰোগ্যৰ লক্ষণ হ’ল “দীৰ্ঘ সময় সূৰ্যক দেখা”—অৰ্থাৎ পুনৰুজ্জীৱন, স্পষ্টতা আৰু দীৰ্ঘায়ু।
AV 1.7 এটা ৰক্ষোহণ (দানৱ-আৰু জাদু-ভাঙনি) সূক্ত, য’ত অগ্নিক—প্ৰায়ে ইন্দ্ৰৰ সৈতে—যাতুধান আৰু কিমীদিন, যিসকলে জীৱন, ভাগ্য আৰু স্বাস্থ্য “গিলি” খায়, সিহঁতক অনুসন্ধান কৰা, উন্মোচন কৰা আৰু আঁতৰাই পঠিয়াবলৈ আহ্বান কৰা হয়। এই সূক্তৰ শক্তি দুটা সংযুক্ত ধাপত কাম কৰে: প্ৰথমে বৈৰী শক্তিসমূহক জোৰ কৰি নিজৰ পৰিচয়/স্বীকাৰোক্তি প্ৰকাশ কৰায়, তাৰ পাছত সিহঁতক অগ্নিৰ ভক্ষণকাৰী আৰু শোধনকাৰী শক্তিৰ হাতত সঁপে। গৃহস্থালি আহুতিৰ সৈতে পাঠ কৰিলে, ই সুৰক্ষাক একে সময়তে নৈতিক বিজয় (স্তৱিত দেৱতাসকলে কাৰ্য কৰে) আৰু এক যজ্ঞীয় প্ৰযুক্তি (দৃশ্য প্ৰহৰী ৰূপে অগ্নি) হিচাপে ফ্ৰেম কৰে।
AV 1.8 এটা প্ৰাচীন অথৰ্ববেদীয় প্ৰতি-যাদু (কাউণ্টাৰ-চৰ্চাৰী) সূক্ত, য’ত বৈৰী সত্তাসকল—যাতুধান/“ভক্ষক”সকলক—চিনাক্ত কৰি সিহঁতৰ আক্ৰমণ সিহঁতৰ ওপৰতে উভতাই দিয়া হয়। ইয়াত বृहস্পতিৰ “বন্ধন” কৰ্তৃত্ব আৰু অগ্নি–সোমৰ কটা-ভেদা শক্তি আহ্বান কৰি গোপনে লুকাই থকা বস্তু/অপকাৰক ধৰি, উন্মোচন কৰি, ধ্বংস কৰা হয়; নদীয়ে ফেন উটুৱাই নিয়াৰ দৰে বিপদক দূৰলৈ খেদি পঠোৱা হয়।
এই সৰু অথৰ্ববেদীয় বিজয়-সূত্ৰৰ উদ্দেশ্য হ’ল মুখ্য স্থিতিদায়ক দেৱতাসকলে কৰ্তাক (বা উদ্যোগটোক) শুভ, উচ্চতৰ পোহৰত—অৰ্থাৎ শ্ৰেষ্ঠতা, সফলতা আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী প্ৰতিষ্ঠাত—দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰক। বসুসকল, আদিত্যসকল আৰু বিশ্বে দেৱাঃৰ সৈতে ইন্দ্ৰ, পূষণ, বৰুণ, মিত্ৰ আৰু অগ্নিক আহ্বান কৰি, এই সূক্তে বিজয়ক কেৱল জয়-জিত নহয়, বৰং দেৱতাদ্বাৰা স্থাপিত প্ৰাধান্য, সমৃদ্ধি আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলৰ অধীনতা হিচাপে ৰূপায়িত কৰে।
AV 1.10 এটা মুক্তি (মোক্ষ/মোচন) বিষয়ক সংক্ষিপ্ত আথৰ্বণিক সূক্ত, য’ত মিছা বাক্য আৰু লুকুৱাই ৰখা দোষক সত্যৰ ৰক্ষক ৰজা বৰুণে আৰোপ কৰা বন্ধন হিচাপে ধৰা হৈছে। অনৃতক নামধৰি স্বীকাৰোক্তি-সদৃশ উচ্চাৰণ আৰু আনুষ্ঠানিক ‘ঢিলা কৰা/মুক্ত কৰা’ ক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে মন্ত্রটোৱে ৰোগীৰ পৰা দোষবোধ আৰু তাৰ দণ্ড-ফল আঁতৰাই দিয়ে, বৰুণৰ ক্ৰোধ শান্ত কৰে, আৰু আয়ুস পুনৰুদ্ধাৰ লগতে সামাজিক নিৰাপত্তাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা জনায়।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.