Atharva Veda 7.113.2: Kanda 7, Anuvaka 12, Sukta 113, Mantra 2

Sukta 113

Sanskrit (Devanagari)

तृ॒ष्टासि॑ तृष्टि॒का वि॒षा वि॑षात॒क्यऽसि । परि॑वृक्ता॒ यथास॑स्यृष॒भस्य॑ व॒शेव॑

Recitation with translationAtharva Veda 7.113.2

IAST Transliteration

tṛṣṭā́si tṛṣṭikā víṣā víṣātaky ási | pári-vṛktā yáthā ’sasya ṛṣabhásya vaśéva ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Keen-edged art thou, O Tṛṣṭikā; poison art thou, poison-bearing art thou: turned back and driven round, as a submissive cow before a bull, so be (the foe).

Translation

أنتِ حادّةُ الحدِّ، يا تُرِشْتِكَا؛ أنتِ سُمٌّ، وأنتِ حاملةُ السُّمّ: فليُرَدَّ (العدو) ويُدارُ حولَ نفسه، كما تُساقُ بقرةٌ خاضعةٌ أمامَ ثورٍ، كذلك ليكن (هو).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तृष्टा: parched, dried up
• तृष्टा: कर्तृ (विशेषण-रूपेण संबोधन/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: तृष् (धातु) → तृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• असि: you are
• असि: (अस्ति-क्रिया; कर्ता = त्वम्)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• तृष्टिका: ‘Thirst/Parchedness’ (name of the affliction/demoness)
• तृष्टिका: कर्तृ/विधेय (नाम-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: तृष्टिका (प्रातिपदिक; तृष्-सम्बद्ध)

• विषा: poisons
• विषा: कर्म (निवार्य-वस्तु/दोष)
• Type: Noun
• Root: विष (प्रातिपदिक)

• विषातकी: Viṣātakī (name of a poison-affliction/poison-destroying power; lit. ‘poison-striker’)
• विषातकी: कर्तृ/विधेय (नाम-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: विषातकी (प्रातिपदिक; विष-घ्न/विष-सम्बद्ध)

• असि: you are
• असि: (अस्ति-क्रिया; कर्ता = त्वम्)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• परिवृक्ता: turned away, driven off, repelled
• परिवृक्ता: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: परि-√वृत् (धातु) → परिवृक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• यथा: as, just as
• यथा: सम्बन्ध/उपमान-निर्देशक
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• असस्य: of the mouth
• असस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस (प्रातिपदिक; ‘अस’ = मुख/आस्य ‘mouth’ का वैदिक रूप/सम्बद्ध)

• ऋषभस्य: of the bull
• ऋषभस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ऋषभ (प्रातिपदिक)

• वशा: a cow (esp. a barren/‘vashā’ cow; a domestic term)
• वशा: कर्तृ (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: वशा (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: उपमा-द्योतक
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution not supplied in input)

Devata: Tṛṣṭikā (as poison and sharp force)

Chandas: Likely Anuṣṭubh (needs metrical verification)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara