Atharva Veda 3.2.3: Kanda 3, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 3

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्र॑ चि॒त्तानि॑ मो॒हय॑न्न॒र्वाङाकू॑त्या चर । अ॒ग्नेर्वात॑स्य॒ ध्राज्या॒ तान् विषू॑चो॒ वि ना॑शय

Recitation with translationAtharva Veda 3.2.3

IAST Transliteration

índra cittā́ni moháyann arvā́ṅ-ākū́tyā cara | agnér vā́tasya dhrā́jyā tā́n viṣū́co ví nāśaya

English Translation (Griffith/Whitney)

O Indra, bewildering (their) minds, go forth with purpose turned hitherward; with the blazing radiance of Agni and of Wind, those crosswise-working foes—scatter them, destroy them utterly.

Translation

يا إندرا، أَضِلَّ عقولَهم وبلبلْ أفكارَهم؛ وامضِ قُدُماً بعزمٍ متوجّهٍ إلى هنا. وباللمعان المتّقد لأغني وبنَفَس فايو (الريح)، أولئك الأعداء العاملين على نحوٍ مُعانِدٍ متقاطع—بدّدهم وامحُهم محواً تامّاً.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• चित्तानि: minds, thoughts
• चित्तानि: कर्म (मोहनस्य)
• Type: Noun
• Root: चित्त (प्रातिपदिक; √चित् ‘to perceive/think’ से)

• मोहयन्: bewildering, deluding
• मोहयन्: कर्तृ (चर-क्रियायाः सहवर्ती)
• Type: Verb
• Root: √मुह् (मोहने) → मोहयति (णिच्)

• अर्वाङ्: towards here, downward
• अर्वाङ्: अधिकारण (गत्यर्थे दिशानिर्देशः)
• Type: Indeclinable
• Root: अर्वाङ् (अव्यय/दिशावाचक)

• आकूत्या: by intention/resolve
• आकूत्या: करण
• Type: Noun
• Root: आकूति (प्रातिपदिक)

• चर: move, proceed
• चर: क्रिया (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √चर् (गत्यर्थे)

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: सम्बन्ध (ध्राज्या-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वातस्य: of Vāta (Wind)
• वातस्य: सम्बन्ध (ध्राज्या-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• ध्राज्या: with the blazing force/fiery flash
• ध्राज्या: करण
• Type: Noun
• Root: ध्राज्या (प्रातिपदिक; ‘ध्राज्/ध्राज्’ तेजो-दीप्ति-सम्बद्ध)

• तान्: those (ones)
• तान्: कर्म (नाशय-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• विषूचः: crooked/perverse (ones)
• विषूचः: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective/Noun
• Root: विषूच् (प्रातिपदिक; ‘विषूच्’ = ‘crooked/sideways-moving, perverse’)

• वि: apart, asunder (intensifier)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• नाशय: destroy, drive away
• नाशय: क्रिया (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √नश् (नाशे) → नाशयति (णिच्)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution typical for this protective cycle (exact r̥ṣi assignment depends on Anukramaṇī tradition for AVŚ 3.2).

Devata: Indra (primary); Agni and Vāta as auxiliary purificatory/dispersive powers.

Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (edition-dependent; to be confirmed against pada-count in the received text).

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: raudra