Atharva Veda 1.33.2: Kanda 1, Anuvaka 4, Sukta 33, Mantra 2

Sukta 33

Sanskrit (Devanagari)

यासां॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्य॒न् जना॑नाम्। या अ॒ग्निं गर्भं॑ दधि॒रे सु॒वर्णा॒स्ता न॒ आपः॒ शं स्यो॒ना भ॑वन्तु

Recitation with translationAtharva Veda 1.33.2

IAST Transliteration

yā́sāṃ rājā́ váruṇo yā́ti mádhye satyā́nṛte avapáśyan jánānām | yā́ agníṃ gárbhaṃ dadhiré suvarṇā́s tā́ na ā́paḥ śáṃ syónā bhavantu

English Translation (Griffith/Whitney)

In whose midmost space King Varuṇa moves, looking down on men, discerning truth and falsehood;—the Waters which have set Agni as an embryo within them, those golden Waters—may they be for us kindly, bringing weal.

Translation

في وسطها يسير الملك ڤارونا (Varuṇa)، ناظرًا إلى الناس من علٍ، مميِّزًا بين الصدق والكذب؛—أيتها المياه (Āpaḥ) التي جعلت أغني (Agni) جنينًا في أحشائها، تلك المياه الذهبية—لتكن لنا مُواتيةً، مُنْعِمَةً بالخير.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यासाम्: of which (women/ones)
• यासाम्: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या

• राजा: king
• राजा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ (राजा इति विशेषण-सम्बन्धेन)
• Type: Noun (Proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• याति: goes
• याति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• मध्ये: in the midst
• मध्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)

• सत्यानृते: in truth and untruth
• सत्यानृते: अधिकरण
• Type: Noun (compound)
• Root: सत्य + अनृत (प्रातिपदिक-द्वन्द्व/समाहार-भावः)

• अवपश्यन्: observing, looking down upon
• अवपश्यन्: कर्तृ (वरुणस्य विशेषणम्)
• Type: Verb (participle)
• Root: दृश् (धातु) + अव (उपसर्ग)

• जनानाम्: of people
• जनानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• याः: which (waters)
• याः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → या

• अग्निम्: Agni, fire
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• गर्भम्: as an embryo; in the womb
• गर्भम्: कर्म (अग्निम् इति कर्मणः विशेषण/अप्पोजिशन)
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)

• दधिरे: they placed/held
• दधिरे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) [दधा-]

• सुवर्णाः: golden, fair-bright
• सुवर्णाः: कर्तृ (याः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सुवर्ण (प्रातिपदिक)

• ताः: those
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → सा/ताः

• नः: for us / our
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (अस्माकम्/अस्मभ्यं-भावः)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• आपः: waters
• आपः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: आप् (प्रातिपदिक; जलवाचक)

• शम्: well-being, auspiciously
• शम्: प्रकार/फल (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय/निपात; ‘कल्याणे’)

• स्योनाः: kindly, gentle, soothing
• स्योनाः: कर्तृ-विशेषणम् (आपः)
• Type: Adjective
• Root: स्योन (प्रातिपदिक)

• भवन्तु: may they be / let them become
• भवन्तु: क्रिया (आशीर्वाद/विधिलिङ्गार्थः)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (R̥ṣi not explicitly marked in the provided input; commonly transmitted as Atharvan/Angiras-type water-hymn attribution in AV ritual use)

Devata: Āpaḥ (Waters), with Varuṇa as sovereign overseer; Agni as immanent embryo-principle

Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; Atharvanic anuṣṭubh style)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta