Adhyaya 16: The Account of Saramā: Indra’s Restoration after Loss of Sovereignty

Verse 1

धरण्युवाच । तदा दुर्वाससा शप्तो देवराजः शतक्रतुः । वसिष्यसि त्वं मर्त्येषु सुप्रतीकसुतेन तु ॥ १६.१ ॥

大地女神（Dharāṇī）说道：“当时，天王沙塔克拉图（因陀罗）被杜尔瓦萨诅咒：‘你将住于凡人之中，确由苏普拉提迦之子所致。’”

Verse 2

उत्सादितो दिवो मूढेत्येवमुक्तस्तु भूधर । इन्द्रो मर्त्यमुपागम्य सर्वदेवसमन्वितः ॥ १६.२ ॥

就这样被斥责道：“你已从天界被打落，愚者！”——对布护陀罗（山）[如是言/如是闻]。随后，因陀罗降至人间，诸天众神皆随行相伴。

Verse 3

किं चकार च तस्मिंस्तु दुर्जये च निपातिते । परमेण्ठिना भगवता तेन योगविदुत्तमौ ॥ १६.३ ॥

当那难以战胜者在彼处被击倒之时，至上成就的瑜伽智者——世尊帕拉梅什提因——究竟作了什么？

Verse 4

स्वर्गे विद्युत्सुविद्युच्च तौ च किं चक्रतुस् तदा । एतन् मे संशयं देव कथयस्व प्रसादतः ॥ १६.४ ॥

在天界之中，于雷电与炽盛光辉之间，那时那二位究竟作了什么？噢，天神啊，愿你以慈恩为我解说此疑。

Verse 5

श्रीवराह उवाच । दूर्जयेन जितो धात्री देवराजः शतक्रतुः । भारते हि तदा वर्षे वाराणस्यां तु पूर्वतः । आश्रित्य संस्थितो देवैः सह यक्षमहोरगैः ॥ १६.५ ॥

圣瓦拉哈说道：“噢，达特里，护持者！因被杜尔阇耶击败，因陀罗——诸天之王、行百祭者（沙塔克拉图）——当时在婆罗多界寻求庇护，驻于瓦拉纳西之东，与诸天、夜叉及大蛇众同在。”

Verse 6

विद्युत्सुविद्युच्च तदा योगमास्थाय शोभने । दीर्घतापज्वरं वायुकर्मयोगेन संशृतौ ॥ लोकपालायितं कृत्स्नं चक्रतुयोगमायया ॥ १६.६ ॥

于是，噢，光辉者，他们进入庄严的瑜伽境界——如电叠电——依凭风与行（业）的瑜伽修持，引发绵长的热病般炽热；并以瑜伽之幻力（yogamāyā）使整个疆域呈现出仿佛由护世神（Lokapāla）守卫的状态。

Verse 7

तं दुर्जयं मृतं श्रुत्वा समुद्रान्तःस्थितं तदा । आनीय चतुरङ्गं तु देवान् प्रति विजग्मतुः ॥ १६.७ ॥

当他们听闻那难以战胜的杜尔阇耶已在海中深处身亡之时，便率领四部军（caturaṅga）前往诸天而去。

Verse 8

आगत्य तौ तदा दैत्यौ महत्सैन्येन पर्वतम् । हिमवन्तं समाश्रित्य संस्थितौ तु बभूवतुः ॥ १६.८ ॥

于是那两位阿修罗（代提耶）率领大军而来，依止雪山希摩梵特（喜马拉雅），在彼处安营据守。

Verse 9

देवा अपि महत्सैन्यं संहत्य कृतदंष्ट्रिताः । मन्त्रयाञ्चक्रुरव्यग्रा ऐन्द्रं पदमभीप्सवः ॥ १६.९ ॥

诸天亦集结大军，决意坚固如露獠牙，心无旁骛而共议，欲求获得因陀罗之位（主宰权）。

Verse 10

अब्रवीत्तत्र देवानां गुरुराङ्गिरसो मुनिः । गोमेधेन यजघ्वं वै प्रथमेण तदन्तरम् ॥ १६.१० ॥

其时，天众之师安祇罗娑牟尼说道：“诚然，当以‘瞿梅陀’之祭而行；先修第一仪轨，继而再行其后诸仪。”

Verse 11

यष्टव्यं क्रतुभिः सर्वैर् एकस्थितिर् अथामराः । उपदेशो मया दत्तः क्रियतां शीघ्रम् एष वै ॥ १६.११ ॥

“当以一切所规定之祭仪（克罗图）悉皆奉行；继而，噫诸不死者，当同住一处而合一。教诲已由我授与——此事当速速实行。”

Verse 12

एवमुक्तास्तदा देवाः गाः पशूंश्चानुकल्प्य ते । मुमुचुश्चरणार्थाय रक्षार्थं सरमां ददुः ॥ १६.१२ ॥

诸天既受此言，便如法安置牛群及诸畜；为使其行走并得护持，遂放出之，并命萨罗摩（Saramā）为守护者。

Verse 13

ताश्च गावो देवशून्या रक्ष्यमाणा धराधरे । तत्र जग्मुस्तदा गावश्चरन्त्यो यत्र तेऽसुराः ॥ १६.१३ ॥

那些母牛因失去诸天的护佑，被守护在承载大地的山上。随后，这些母牛徘徊而行，前往诸阿修罗所在之处。

Verse 14

ते च गावस्तु ता दृष्ट्वा शुक्रं ऊचुः पुरोहितम् । पश्वर्थं देवगा ब्रह्मंश्चर्यन्ते रक्षमानया । देवशून्या सरमया वद किं क्रियतेऽधुना ॥ १६.१४ ॥

那些母牛见到她，便对家祭司舒克罗说道：“婆罗门啊，为了牲畜之利，天界之牛在她的护持下游行。此萨罗摩既无诸天相伴，请告知如今当作何举？”

Verse 15

एवमुक्तस्तदा शुक्रः प्रत्युवाचासुरांस्तदा । एता गा ह्रियतां शीघ्रमसुरा मा विलम्बथ ॥ १६.१५ ॥

舒克罗受此请求，便对阿修罗们答道：“速速把这些母牛带走吧，诸阿修罗，切莫迟延。”

Verse 16

एवमुक्तास्तदा दैत्या जह्रुस्ता गां यदृच्छया । हृतासु तासु सरमा मार्गमन्वेषणे रता ॥ १६.१६ ॥

奉此言令，诸陀耶提耶便趁机掳走那些母牛，仿佛出于偶然。母牛既被夺去，萨罗摩便专心寻觅它们被牵引而去的路径。

Verse 17

अपश्यत् सा दितेः पुत्रैर्नीता गावो धराधरे । दैत्यैरपि शुनी दृष्टा दृष्टमार्गा विशेषतः ॥ १६.१७ ॥

她在承载大地的山中看见，诸母牛正被底提之子牵引而去。连陀耶提耶们也注意到一只母犬——那已格外细察并识得其行路之者。

Verse 18

दृष्ट्वा ते तां च साम्नैव सामपूर्वमिदं वचः । आसां गवां तु दुग्ध्वैव क्षीरं त्वं सरमे शुभे ॥ १६.१८ ॥

见到她后，你以和解之辞、以柔和劝慰在前的话语说道：“但把这些母牛挤奶之后，吉祥的萨罗摩啊，你当取其乳。”

Verse 19

पिबस्वैवमिति प्रोक्ता तस्यै तद्ददुरञ्जसा । दत्त्वा तु क्षीरपानं तु तस्यै ते दैत्यानायकाः ॥ १६.१९ ॥

她被吩咐“就这样喝吧”之后，他们立刻将那乳赐与她；并在让她饮乳之后，那些达底耶的首领也如此为她行事。

Verse 20

मा भद्रे देवराजाय गाश्चेमाः विनिवेदय । एवमुक्त्वा ततो दैत्या मुमुचुस्तां शुनीं वने ॥ १६.२० ॥

“善良的你啊，切莫将这些母牛禀告天神之王。”说罢，达底耶众便在林中放走了那母犬。

Verse 21

तैर्मुक्ता सा सुरांस्तूर्णं जगाम खलु वेपती । नमश्चक्रे च देवेन्द्रं सरमा सुरसत्तमम् ॥ १६.२१ ॥

她被他们释放后，战栗着迅速前往诸神之处；萨罗摩向因陀罗——诸神之主、众苏罗中最胜者——顶礼致敬。

Verse 22

तस्याश्च मरुतो देवा देवेन्द्रेण निरूपिताः । गूढं गच्छत रक्षार्थं देवशून्या महाबलाः ॥ १६.२२ ॥

而由天帝因陀罗所指派的诸玛鲁特神祇说道：“大力者啊，为守护之故，当秘密前往那如今已无诸神之地。”

Verse 23

इत्युक्तास्तेन सूक्ष्मेण वपुषा जग्मुरञ्जसा । तेऽप्यागम्य सुरेन्द्राय नमश्चक्रुर्धराधरे ॥ १६.२३ ॥

他们被他以那微妙之身如此告知，便迅速启程；及至到达，也在那承载大地之山上，向诸天之主致敬礼拜。

Verse 24

तां देवराजः पप्रच्छ क्व गावः सरमेऽभवन् । एवमुक्ता तु सरमा न जानामीति चाब्रवीत् ॥ १६.२४ ॥

天王因陀罗问她：“萨罗摩，群牛到哪里去了？”被如此问及，萨罗摩答道：“我不知道。”并如是说道。

Verse 25

तत इन्द्रो रुषा युक्तो यज्ञार्थमुपकल्पिताः । गावः क्व चेति मरुतः प्रोवाचेदं शुनी कथम् ॥ १६.२५ ॥

随后因陀罗怒火中烧，对摩鲁特众说道：“为祭祀（yajña）所备之牛如今在何处？此事怎会如此，噢，舒尼？”

Verse 26

एवमुक्तास्तु मरुतो देवेन्द्रेण धराधरे । कथयामासुरव्यग्राः कर्म्म तत् सरमाकृतम् ॥ १६.२६ ॥

摩鲁特众在那承载大地之山上被天主因陀罗如此问及，便不再慌乱，开始简要叙述萨罗摩所行之事，正如其所成办。

Verse 27

तत इन्द्रः समुत्थाय पदा संताडयच्छुनीम् । क्रोधेन महताविष्टो देवेन्द्रः पाकशासनः ॥ १६.२७ ॥

于是因陀罗起身，以足踢击那母犬（舒尼）；诸天之主——帕迦沙娑那——被巨大怒火所淹没。

Verse 28

क्षीरं पीतं त्वया मूढे गावस्ताश्चासुरैर्हृताः । एवमुक्त्वा पदा तेन ताडिता सरमा धरे ॥ १६.२८ ॥

“牛乳已被你这愚人喝尽，那些母牛也被阿修罗掳走了。”说罢，噢大地女神达罗，萨拉玛便被他以足踢击。

Verse 29

तस्येन्द्रपादघातेन क्षीरं वक्त्रात् प्रसुस्रुवे । स्रवता तेन पयसा सा शुनी यत्र गा भवन् । जगाम तत्र देवेन्द्रः सहसैन्यस्तदा धरे ॥ १६.२९ ॥

因因陀罗足击之力，牛乳自其口中涌流。凭那流出的乳汁，那母犬当处化为母牛；随后，噢达罗（大地），天帝因陀罗率军前往彼处。

Verse 30

गत्वा चापश्यद् देवेन्द्रस्ताः गा दैत्यैरुपाहृताः । पालनां चक्रुर्ये दैत्याः बलिनो भृशम् । ते सैन्यैर्निहताः सद्यस्तत्यजुर्गाः स्वमूर्त्तिभिः ॥ १६.३० ॥

抵达之后，天帝见到那些母牛，已被代底耶掳来驱赶。那些代底耶极其强悍，以暴力看守。然被军队诛杀之时，他们立刻弃下群牛，唯遗其尸身于地。

Verse 31

सामन्तैश्च सुरेन्द्रोऽथ वृितः परमहर्षितैः । ताश्च लब्ध्वा महेन्द्रस्तु मुदा परमया युतः ॥ १६.३१ ॥

于是，天众之主因陀罗为欢喜至极的诸首领与随从所环绕；既得回彼等之物，大因陀罗便充满无上喜悦。

Verse 32

चकार यज्ञान् विविधान् सहस्रानपि स प्रभुः । क्रियमाणैस्ततो यज्ञैर्ववृद्धेन्द्रस्य तद् बलम् ॥ १६.३२ ॥

彼主宰举行种种祭祀，乃至千次之多；当诸祭祀进行之时，因其功德，因陀罗之力由是增长。

Verse 33

वर्द्धितेन बलेनेन्द्रो देवसैन्यमुवाच ह । सन्नह्यन्तां सुराः शीघ्रं दैत्यानां वधकर्मणि ॥ १६.३३ ॥

因陀罗因力量增长而振作，向天神军队宣告：“诸苏罗当速速披甲执兵，为诛灭代底耶之业而备战。”

Verse 34

एवमुक्तास्ततो देवाः सन्नद्धास्तत्क्षणेऽभवन् । असुराणामभावाय जग्मुर्देवाः सवासवाः ॥ १६.३४ ॥

诸神既受此命，立刻披挂整备；于是众天神与婆娑婆（因陀罗）同行，出征以令阿修罗灭尽、归于无有。

Verse 35

गत्वा तु युयुधुस् तूर्णं विजिग्युस् त्वासुरीं चमूम् । जिताश्च देवैरसुरा हतशेषा धराधरे । ममज्जुः सागरजले भयत्रस्ता विचेतसः ॥ १६.३५ ॥

他们前往彼处，迅疾交战，战胜了魔军。阿修罗为天神所败；屠戮之后残存者，惊惧失神，在大地之山（dharādhara）处投入海水之中，沉没不见。

Verse 36

देवराजोऽपि त्रिदिवं लोकपालैः समं धरे । आरुह्य बुभुजे प्राग्वत् स देवो देवराट् प्रभुः ॥ १६.३६ ॥

噢，大地（Dharā）啊，天神之王亦与诸护世者同登三天界（Tridiva），如昔受用其乐；彼神为诸天之主宰，仍安住为主。

Verse 37

य एनं शृणुयान्नित्यं सारमाख्यानमुत्तमम् । स गोमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ १६.३७ ॥

凡人若恒常聆听此最胜之精要叙事，便能获得“牛祭”（gomedha）之祭祀功德之果。

Verse 38

भ्रष्टराज्यश्च यो राजा श्रिणोतीदं समाहितः । स देवेन्द्र इव स्वर्गं राज्यं स्वं लभते नरः ॥ १६.३८ ॥

那位失去国土的君王，若以专注安住之心聆听此言，此人便能重得自身王权，如同因陀罗（天帝）得享天界，乃诸天之主。