Rig Veda 9.2.3 — Mandala 9, Sukta 2, Mantra 3

Sukta 9.2

Rishi: Vasiṣṭha (vocative present)

Devata: Soma Pavamāna (with waters as assisting powers)

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

अधुक्षत प्रियं मधु धारा सुतस्य वेधसः । अपो वसिष्ट सुक्रतुः ॥

Transliteration

ádhukṣata priyáṃ mádhu dhā́rā sutásya vedhásaḥ | apó vasiṣṭa su-krátuḥ ||

Translation

他们已挤出可爱的甘蜜：为智巧的造作者（Védhas）而榨取之苏摩（Soma）的流注。噢瓦西什塔（Vasiṣṭha），诸水在善智之意志引导下，承载并澄明那甘甜于我们之内。

Word by Word

• अधुक्षत: they milked out / they drew forth
• अधुक्षत: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दुह् (दुहँ प्रपूरणे/दोहने)

• प्रियम्: dear, beloved
• प्रियम्: कर्म (अधुक्षत् इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• मधु: sweet drink; honey; Soma-juice
• मधु: कर्म (अधुक्षत् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• धाराः: streams, flows
• धाराः: कर्तृ (अधुक्षत् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: धारा (प्रातिपदिक)

• सुतस्य: of the pressed (Soma)
• सुतस्य: सम्बन्ध (धाराः इत्यस्य)
• Type: Noun/Participle
• Root: सुत (√सु ‘to press’ से निष्पन्न कृदन्त/प्रातिपदिक)

• वेधसः: of the wise one / of the ordainer
• वेधसः: सम्बन्ध (सुतस्य/धाराः इत्यादि-संबन्धे)
• Type: Noun
• Root: वेधस् (प्रातिपदिक; ‘wise/ordainer’, Vedic)

• अपः: the waters
• अपः: कर्म (अधुक्षत् इत्यस्य; ‘waters’ as what is drawn/obtained) अथवा कर्म (आ-√प्/आप्नोति इत्यर्थे)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• वसिष्ठ: O Vasiṣṭha
• वसिष्ठ: सम्बोधन
• Type: Noun (Vocative)
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)

• सुक्रतुः: the good-minded / of good resolve
• सुक्रतुः: कर्तृ/विशेष्य (अन्तर्निहितः—‘he, the good-willed/wise one’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सु-क्रतु (प्रातिपदिक; ‘good in resolve/rite’)