Rig Veda 5.32.2: Mandala 5, Sukta 32, Mantra 2
Sukta 5.32
Rishi: Atri (Atri-bhṛgu lineage; traditional attribution for RV 5.32 within Maṇḍala 5)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमुत्साँ ऋतुभिर्बद्बधानाँ अरंह ऊधः पर्वतस्य वज्रिन् । अहिं चिदुग्र प्रयुतं शयानं जघन्वाँ इन्द्र तविषीमधत्थाः ॥
Transliteration
tvám utsā́m̐ ṛtúbhir badbadhānā́m̐ áraṃha ū́dhaḥ párvatasya vajrin | áhīm̐ cid ugra práyutaṃ śáyānaṃ jaghánvān índra táviṣīm adhatthāḥ ||
Translation
噢执金刚者，你依季节之法所缚的诸泉，你将之解开；你释放了山之胀满乳房（ū́dhar）。并且，那凶猛之蛇（Ahi）纵然以聚集之威力横卧——你既杀之，噢因陀罗，便安立了你的得胜之威。
Word by Word
त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उत्सान्springs; fountains
उत्सान्:
कर्म
TypeNoun
Rootउत्स (प्रातिपदिक)
ऋतुभिःwith seasons (right times)
ऋतुभिः:
करण
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
बद्बधानान्binding; fastening (them)
बद्बधानान्:
कर्म (उत्सान् इति विशेषणरूपेण) / कर्मविशेषण
TypeParticiple
Rootबन्ध् (धातु) → बद्बध् (परिपूर्ण/पुनरुक्त-आभ्यासिक परस्मैपद-रूप), वर्तमान कृदन्त
अरंहःharm; injury; damage
अरंहः:
कर्म (उद्धः इत्यस्य विशेषण/सम्बन्ध) अथवा कर्मपद
TypeNoun
Rootअरंहस् (प्रातिपदिक; ‘हानि/अघ/दोष’ अथवा ‘अरंह’ = hurt, harm)
ऊधःudder; swelling mass (of water)
ऊधः:
कर्म
TypeNoun
Rootऊधस् (प्रातिपदिक)
पर्वतस्यof the mountain
पर्वतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) / अधिकरण-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
वज्रिन्O wielder of the thunderbolt
वज्रिन्:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक) < वज्र
अहिम्the serpent (Ahi/Vṛtra)
अहिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअहि (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
उग्रO mighty one; fierce
उग्र:
सम्बोधन/कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
प्रयुतम्stretched out; extended
प्रयुतम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रयुत (प्रातिपदिक; ‘युत’ < युज्/यु)
शयानम्lying (reclining)
शयानम्:
कर्म-विशेषण
TypeParticiple
Rootशी (धातु) → शयान (वर्तमान कृदन्त)
जघन्वान्having slain
जघन्वान्:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Rootहन् (धातु) → जघन्वस्/जघन्वान् (परिपूर्ण/परफेक्ट कृदन्त; ‘having slain’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तविषीम्strength; might
तविषीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतविषी (प्रातिपदिक)
अधत्थाःthou didst place/put; didst apply
अधत्थाः:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) उपसर्गः अधि-; लिट्/लुङ्-प्रयोगे वैदिक रूपम्
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
