Rig Veda 5.2.12: Mandala 5, Sukta 2, Mantra 12
Sukta 5.2
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (with repetitive cadence in final pādas)
Samhita Patha (Devanagari)
तुविग्रीवो वृषभो वावृधानोऽशत्र्वर्यः समजाति वेदः । इतीममग्निममृता अवोचन्बर्हिष्मते मनवे शर्म यंसद्धविष्मते मनवे शर्म यंसत् ॥
Transliteration
tuvigrī́vo vṛṣabhó vāvṛdhānó ’śátrv aryaḥ sám ajāti védaḥ | itī́mám agním amṛ́tā avocan barhíṣmate mánave śárma yaṃsad havíṣmate mánave śárma yaṃsat ||
Translation
雄颈伟岸，公牛般日益增长；高贵而无敌意者，了知同一的共生之源。于是诸不死者如此称说此阿耆尼（Agni）：“愿他赐予铺设圣草座者以安宁与庇护；愿他赐予奉持供物者以安宁与庇护。”
Word by Word
तु॒वि॒ग्रीवःhaving a mighty neck
तु॒वि॒ग्रीवः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootतु॒वि- (प्रातिपदिक ‘बहु/प्रबल’) + ग्रीव (प्रातिपदिक ‘ग्रीवा’)
वृष॒भःbull (strong one)
वृष॒भः:
कर्तृ (अग्निः)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
वा॑वृधा॒नःgrowing, increasing
वा॑वृधा॒नः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Root√वृध् (वर्धने)
अश॒त्र्वर्यःhaving no hostile foe; friendly to the Arya
अश॒त्र्वर्यः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ- (निषेध) + शत्रु (प्रातिपदिक) + अर्य (प्रातिपदिक ‘आर्य/मित्र’)
सम॑जातिम्common birth/kinship
सम॑जातिम्:
कर्म (वेद ‘जानाति’ इत्यर्थे)
TypeNoun
Rootसम्- (उपसर्ग) + जाति (प्रातिपदिक)
वेद॑knows
वेद॑:
क्रिया (कर्तृ = अग्निः)
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने)
इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-सूचक
TypeIndeclinable
Rootइति (निपात)
ईम्him (indeed), just
ईम्:
सम्बन्ध/प्रत्यवमर्श (एनम्/इमम्-प्रायः)
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
अम्(enclitic particle)
अम्:
पदपूरण/एन्क्लिटिक (बल/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअम् (निपात; वेदिक-एन्क्लिटिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म (अवोचन्—‘उवाचुः’)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अमृता॑ःthe immortals (gods)
अमृता॑ः:
कर्तृ (अवोचन्)
TypeNoun/Adjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
अवोचन्spoke, proclaimed
अवोचन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच् (वचने) + अव- (उपसर्ग)
बर्हिष्मतेto the one possessing sacred grass (with barhis)
बर्हिष्मते:
सम्प्रदान (यंसत्—‘ददुः/प्रायच्छन्’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक) + -मत् (मतुप् प्रत्यय)
मनवेto Manu
मनवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
शर्मshelter, protection
शर्म:
कर्म (यंसत्)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
यंसत्they granted, bestowed
यंसत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यच्छने/नियमे)
हविष्मतेto the one possessing oblation
हविष्मते:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootहविस् (प्रातिपदिक) + -मत् (मतुप् प्रत्यय)
मनवेto Manu
मनवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
शर्मshelter, protection
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
यंसत्they granted, bestowed
यंसत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यच्छने/नियमे)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.