Adhyaya 280

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्यवनेश्वरमुत्तमम् । तत्रैव संस्थितं लिंगं सर्वपातकनाशनम्

Īśvara phán: Bấy giờ, hỡi Đại Nữ Thần, nên đến Cyavaneśvara tối thắng. Ngay tại đó có một liṅga được an lập, có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 2

यत्र शर्यातिना दत्ता सुकन्या सा महर्षये । यत्र संस्तंभितं सैन्यमानाहार्त्तमथाकरोत्

Đó là nơi vua Śaryāti đã gả Sukanyā cho vị đại ṛṣi; và cũng là nơi đạo quân bị chặn lại rồi bị khiến phải thôi hành động xâm lấn.

Verse 3

एष शर्यातियज्ञस्य देशो देवि प्रकाशते । प्रभासक्षेत्रमध्ये तु साक्षात्पातकनाशनः

Hỡi Nữ Thần, nơi đây được truyền tụng là chốn tế lễ của Śaryāti; giữa lòng Prabhāsa-kṣetra, nơi ấy hiển lộ như đấng trực tiếp diệt trừ tội lỗi.

Verse 4

साक्षात्तत्राभजत्सोममश्विभ्यां सह कौशिकः । चुकोप भार्गवश्चैव महेन्द्राय महातपाः

Tại đó, Kauśika trực tiếp chia Soma cùng đôi Aśvin; và bậc đại khổ hạnh Bhārgava cũng nổi giận đối với Mahendra (Indra).

Verse 5

संस्तंभयामास च तं वासवं च्यवनः प्रभुः । सुकन्यां चापि भार्यां स राजपुत्रीमवाप्तवान्

Hiền giả Cyavana đầy uy lực đã kiềm chế chính Vāsava (Indra); và ngài được Sukanyā, ái nữ của nhà vua, làm hiền thê.

Verse 6

देव्युवाच । कथं विष्टंभितस्तेन भगवान्पाकशासनः । किमर्थं भार्गवश्चापि कोपं चक्रे महातपाः

Nữ Thần hỏi: “Bằng cách nào đấng Pākaśāsana (Indra) đáng tôn kính lại bị ngài ấy kiềm chế? Và vì duyên cớ gì bậc Bhārgava đại khổ hạnh đã nổi giận?”

Verse 7

नासत्यौ च कथं ब्रह्मन्कृ तवान्सोमपायिनौ । तत्सर्वं च यथावृत्तमाख्यातु भगवान्मम

“Và hỡi Bà-la-môn, bằng cách nào ngài khiến đôi Nāsatya uống Soma? Xin bậc tôn quý thuật lại cho con mọi điều đúng như đã xảy ra.”

Verse 8

ईश्वर उवाच । भृगोर्महर्षेः पुत्रोऽभूच्च्यवनो नाम नामतः । स प्रभासं समासाद्य तपस्तेपे महामुनिः

Đức Íśvara phán: “Cyavana, nổi danh đúng như tên gọi, là con của đại hiền triết Bhṛgu. Đến Prabhāsa, vị đại thánh ấy đã thực hành khổ hạnh.”

Verse 9

स्थाणुभूतो महातेजा वीरस्थाने च भामिनि । अतिष्ठत्सुचिरं कालमेकदेशे वरानने

Hỡi người nữ rạng ngời, tại Vīrasthāna ấy, ngài ở lại rất lâu—bất động như một cột trụ—đứng yên một chỗ, hỡi người có dung nhan mỹ lệ.

Verse 10

स वल्मीकोऽभवत्तत्र लताभिरभिसंवृतः । कालेन महता देवि समाकीर्णः पिपीलकैः

Theo thời gian, hỡi Nữ Thần, tại đó ngài trở nên như một ụ mối, bị dây leo phủ kín; trải qua bao lâu dài, chung quanh đều đầy kiến.

Verse 11

स तथा संवृतो धीमान्मृत्पिंड इव सर्वतः । तप्यते स्म तपो घोरं वल्मीकेन समावृतः

Bị vây kín tứ phía như một khối đất, bậc trí ấy vẫn tiếp tục tu khổ hạnh dữ dội, trong khi bị ụ mối bao phủ.

Verse 12

अथास्य यातकालस्य शर्यातिर्नाम पार्थिवः । तीर्थयात्राप्रसंगेन श्रीसोमेशदिदृक्षया । आजगाम महाक्षेत्रं प्रभासं पापनाशनम्

Rồi theo dòng thời gian, vua tên Śaryāti đã đến—nhân dịp hành hương—với ước nguyện được chiêm bái đấng Someśa vinh hiển, đến thánh địa rộng lớn Prabhāsa, nơi diệt trừ tội lỗi.

Verse 13

तस्य स्त्रीणां सहस्राणि चत्वार्यासन्परिग्रहाः । एकैव तु सुता शुभ्रा सुकन्यानाम नामतः

Ngài có bốn nghìn người vợ; nhưng chỉ có một ái nữ rạng ngời, nổi danh với tên gọi Sukanyā.

Verse 14

सा सखीभिः परिवृता सर्वाभरणभूषिता । चंक्रम्यमाणा वल्मीकं भार्गवस्य समासदत्

Được các bạn gái vây quanh và trang sức đủ mọi châu báu, nàng dạo bước rồi gặp gò mối của bậc Bhārgava.

Verse 15

सा चैव सुदती तत्र पश्यमाना मनोरमान् । वनस्पतीन्विचिन्वंती विजहार सखीवृता

Tại đó, thiếu nữ răng ngà xinh đẹp, ngắm nhìn những cây cối khả ái, vui vẻ dạo chơi, hái nhặt cỏ cây và hoa lá, giữa vòng bạn hữu.

Verse 16

रूपेण वयसा चैव सुरापानमदेन च । बभंज वनवृक्षाणां शाखाः परम पुष्पिताः

Tự phụ vì sắc đẹp và tuổi xuân, lại còn say men rượu, nàng bẻ gãy những cành cây rừng đang nở hoa rực rỡ.

Verse 17

तां सखीरहितामेकामेकवस्त्रामलंकृताम् । ददर्श भार्गवो धीमांश्चरंतीमिव विद्युतम्

Bậc hiền triết Bhārgava trông thấy nàng một mình, vắng bóng bạn bè, trang sức lộng lẫy mà chỉ khoác một tấm y, đi lại như tia chớp.

Verse 18

तां पश्यमानो विजने स रेमे परमद्युतिः । क्षामकण्ठश्च ब्रह्मर्षिस्तपोबलसमन्वितः

Nhìn nàng nơi chốn vắng, bậc rạng ngời ấy hoan hỷ. Vị Brahmarṣi—cổ gầy nhưng đầy sức mạnh do khổ hạnh—cũng hiện diện tại đó.

Verse 19

तामभाषत कल्याणीं सा चास्य न शृणोति वै । ततः सुकन्या वल्मीके दृष्ट्वा भार्गवचक्षुषी

Ngài nói với thiếu nữ cát tường ấy, nhưng nàng quả thật không nghe. Rồi Sukanyā, thấy trong ụ mối đôi mắt của hiền thánh Bhārgava, liền chú ý đến.

Verse 20

कौतूहलात्कण्टकेन बुद्धिमोहबलात्कृता । किन्नु खल्विदमित्युक्त्वा निर्बिभेदास्य लोचने

Vì tò mò—trí bị mê muội che lấp—nàng nói: “Đây rốt cuộc là gì?” rồi dùng gai đâm vào mắt ngài.

Verse 21

अकुध्यत्स तया विद्धो नेत्रे परममन्युमान् । ततः शर्यातिसैन्यस्य शकृन्मूत्रे समावृणोत्

Dù bị nàng đâm thủng mắt, ngài vẫn không bùng lên giận dữ; nhưng rồi ngài khiến quân đội của vua Śaryāti bị bế tắc việc đại tiểu tiện.

Verse 22

ततो रुद्धे शकृन्मूत्रे सैन्यमानाहदुःखितम् । तथागतमभिभेक्ष्य पर्यतप्यत पार्थिवः

Khi việc đại tiểu tiện bị bế tắc, quân lính đau đớn khốn khổ và kêu la thảm thiết; thấy sự việc như vậy, nhà vua vô cùng ưu phiền.

Verse 23

तपोनित्यस्य वृद्धस्य रोषणस्य विशेषतः । केनापकृतमद्येह भार्गवस्य महात्मनः । ज्ञातं वा यदि वाऽज्ञातं तदिदं ब्रूत मा चिरम्

“Vị Bhārgava đại thánh này hằng chuyên tu khổ hạnh, tuổi đã cao, và nhất là khi nổi giận thì vô cùng đáng sợ. Hôm nay tại đây, ai đã xúc phạm Ngài? Dù cố ý hay vô ý—hãy nói ngay, chớ chậm trễ.”

Verse 24

तत्रोचुः सैनिकाः सर्वे न विद्मोऽपकृतं वयम् । सर्वोपायैर्यथाकामं भवान्समधिगच्छतु

Bấy giờ toàn thể binh sĩ thưa: “Chúng tôi không biết ai đã gây điều xúc phạm ấy. Xin Ngài tùy theo mọi phương cách Ngài cho là thích hợp mà tìm ra.”

Verse 25

ततः स पृथिवीपालः साम्ना चोग्रेण च स्वयम् । पर्यपृच्छत्सुहृद्वर्गं प्रत्यजानन्न चैव ते

Rồi vị hộ chủ của cõi đất (nhà vua) khi thì dùng lời hòa nhã, khi thì dùng lời nghiêm khắc, đích thân tra hỏi nhóm thân hữu quanh mình; nhưng họ tuyệt nhiên không thừa nhận điều ấy.

Verse 26

आनाहार्त्तं ततो दृष्ट्वा तत्सैन्यं संमुखोदितम् । पितरं दुःखितं चापि सुकन्यैवमथाब्रवीत्

Bấy giờ, thấy đoàn quân đứng trước mặt buồn khổ như thể thiếu lương thực, lại thấy cha mình cũng sầu não, Sukanyā liền nói như sau.

Verse 27

मया तातेह वल्मीके दृष्टं सर्वमभिज्वलत् । उद्द्योतवदविज्ञानात्तन्मया विद्धमन्तिकात्

“Thưa cha kính yêu, chính con đã thấy trong ụ mối này mọi thứ bừng cháy rực rỡ. Vì vô minh, con lầm tưởng đó là một luồng sáng chói, nên đã đánh trúng nó từ rất gần.”

Verse 28

एतच्छ्रुत्वा तु शर्याति र्वल्मीकं क्षिप्रमभ्यगात् । तत्रापश्यत्तपोवृद्धं वयोवृद्धं च भार्गवम्

Nghe vậy, Śaryāti vội đến gò mối. Tại đó, ngài thấy vị Bhārgava—vĩ đại nhờ khổ hạnh và đã cao niên.

Verse 29

अथावदत्स्वसैन्यार्थं प्रांजलिः स महीपतिः । अज्ञानाद्बालया यत्ते कृतं तत्क्षंतुमर्हसि

Bấy giờ nhà vua chắp tay, thay mặt quân sĩ của mình mà thưa: “Điều cô gái trẻ vì vô tri đã lỡ làm với ngài, xin ngài rộng lòng tha thứ.”

Verse 30

ततोऽब्रवीन्महीपालं च्यवनो भार्गवस्तदा । रूपौदार्यसमायुक्तां लोभमोहसमावृताम्

Rồi Cyavana Bhārgava nói với nhà vua, rằng nàng tuy có sắc đẹp và đức độ, nhưng lại bị che phủ bởi tham lam và mê muội.

Verse 31

तामेव प्रतिगृह्याहं राजन्दुहितरं तव । क्षमिष्यामि महीपाल सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

“Tâu Đại vương, nếu ta nhận chính ái nữ của ngài, thì ta sẽ tha thứ lỗi ấy, hỡi bậc chúa tể cõi đất—đó là lời chân thật ta nói.”

Verse 32

ईश्वर उवाच । ऋषेर्वचनमाज्ञाय शर्यातिरविचारयन् । ददौ दुहितरं तस्मै च्यवनाय महात्मने

Īśvara phán: Hiểu lời của bậc hiền triết, Śaryāti không do dự, liền gả ái nữ cho bậc đại tâm Cyavana.

Verse 33

प्रतिगृह्य च तां कन्यां भगवान्प्रससाद ह । प्राप्ते प्रसादे राजा तु ससैन्यः पुरमाव्रजत्

Sau khi nhận nàng thiếu nữ ấy, bậc hiền thánh liền hoan hỷ ban ân. Khi đã được ân phúc ấy, nhà vua cùng toàn quân trở về kinh thành.

Verse 34

सुकन्यापि पतिं लब्ध्वा तपस्विनमनिन्दितम् । नित्यं पर्यचरत्प्रीत्या तपसा नियमेन च

Sukanyā cũng vậy, khi được một bậc khổ hạnh không tì vết làm phu quân, nàng ngày ngày phụng sự với lòng yêu kính—bằng khổ hạnh và những giới hạnh nghiêm trì.

Verse 35

अग्नीनामतिथीनां च शुश्रूषुरनसूयया । समाराधयत क्षिप्रं च्यवनं सा शुभानना

Với lòng thành không mưu cầu và không ganh tị, Sukanyā dung nhan hiền mỹ tận tụy phụng sự các ngọn lửa tế tự và tiếp đãi khách lữ. Nhờ vậy, nàng mau chóng được trọn ân sủng của hiền thánh Cyavana.

Verse 280

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ 280, mang tên “Sự mô tả về đại uy đức của Cyavaneśvara”, thuộc Prabhāsa-khaṇḍa (phần thứ bảy) của Śrī Skanda Mahāpurāṇa, trong Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, ở Prabhāsa Kṣetra Māhātmya.