Adhyaya 20

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेत चंद्रेशं प्रभासं नृपसत्तम । प्रभा तत्र पुरा प्राप्ता चंद्रेण सुमहात्मना

Pulastya nói: “Bấy giờ, hỡi bậc vương giả tối thượng, nên đi đến Candreśa tại Prabhāsa. Vì nơi ấy, thuở xưa, Candra—đấng có đại tâm—đã đạt được ánh huy hoàng (prabhā).”

Verse 2

दक्षस्य कन्यका राजन्सप्तविंशतिसंख्यया । ऊढाश्चंद्रेण ताः सर्वा अश्विनीप्रमुखाः पुरा

Pulastya nói: “Hỡi Đại vương, Dakṣa có các ái nữ tổng cộng hai mươi bảy. Thuở xưa, tất cả các nàng—bắt đầu từ Aśvinī—đều được gả cho Candra (Nguyệt thần).”

Verse 3

तासां मध्ये च रोहिण्या सह रेमे स नित्यदा । त्यक्ताः सर्वाश्च चंद्रेण दक्षकन्याः सुदुःखिताः । गत्वा स्वपितरं नत्वा प्राहुरस्राविलेक्षणाः

Trong số họ, Ngài luôn vui hưởng cùng Rohiṇī. Vì thế, các ái nữ khác của Dakṣa bị Candra bỏ rơi, sầu khổ vô cùng, liền đến với phụ thân; cúi lạy Người rồi thưa, đôi mắt đẫm lệ.

Verse 4

वयं त्यक्ताः प्रजानाथ निर्दोषाः पतिना ततः । शरणं त्वामनुप्राप्ता दुःखेन महतान्विताः

“Ô Đấng Chủ tể muôn loài, tuy chúng con vô tội, vẫn bị phu quân ruồng bỏ. Vì thế, mang nặng khổ đau lớn lao, chúng con đến nương tựa nơi Người.”

Verse 5

गतिर्भव सुरश्रेष्ठ सर्वेषां त्वं हितं कुरु । अस्माकमुपदिश्यैनं चंद्रं च रोहिणीरतम्

Xin Ngài làm chỗ nương tựa cho chúng con, ô bậc tối thắng giữa chư thiên; xin làm điều lợi ích cho muôn loài. Vì chúng con, xin chỉ dạy Chandra, kẻ một lòng quyến luyến Rohiṇī.

Verse 6

पुलस्त्य उवाच । स तासां वचनं श्रुत्वा गतो यत्र निशाकरः । अब्रवीच्च समं पश्य सर्वासु तनयासु मे

Pulastya nói: Nghe lời họ, Dakṣa đến nơi Niśākara (Thần Nguyệt) và nói: “Hãy nhìn tất cả các con gái của ta với lòng bình đẳng.”

Verse 7

अथ व्रीडासमायुक्तश्चंद्रस्तं प्रत्यभाषत । तव वाक्यं करिष्यामि दक्ष गच्छ नमोस्तु ते

Bấy giờ Chandra, lòng đầy hổ thẹn, đáp lại: “Hỡi Dakṣa, ta sẽ làm theo lời ngài. Xin ngài đi—kính lễ ngài.”

Verse 8

गते दक्षे ततो भूयश्चंद्रमा रोहिणीरतः । त्यक्त्वा च कन्यकाः सर्वाः प्रजापतिसमुद्भवाः

Nhưng khi Dakṣa đã đi rồi, Chandra lại một lần nữa say đắm Rohiṇī, bỏ mặc tất cả các thiếu nữ khác, những người con gái sinh từ Prajāpati (Dakṣa).

Verse 9

अथ गत्वा पुनः सर्वा दक्षमूचुः सुदुःखिताः । न कृतं तव वाक्यं वै चंद्रेणैव दुरात्मना

Rồi tất cả họ, đau khổ vô cùng, lại đến gặp Dakṣa và thưa: “Quả thật, lời dạy của ngài đã không được Chandra, kẻ tâm địa xấu xa ấy, thực hiện.”

Verse 10

दौर्भाग्यदुःखसंतप्ता मरिष्याम न संशयः । अनेन जीवितेनापि मरणं निश्चयं भवेत्

Bị thiêu đốt bởi bất hạnh và sầu khổ, chúng ta sẽ chết—không còn nghi ngờ. Dẫu còn mạng sống này, dường như chỉ có cái chết là điều chắc chắn.

Verse 11

पुलस्त्य उवाच । अथ रोषसमायुक्तो दक्षो गत्वाऽब्रवीद्विधुम् । मम वाक्यं त्वया चंद्र यस्मात्पाप कृतं न हि

Pulastya nói: Bấy giờ Dakṣa, đầy cơn phẫn nộ, đến gặp Vidhū (Mặt Trăng) và nói: “Hỡi Candra, vì ngươi đã không thi hành lời ta—kẻ tội lỗi kia—…”

Verse 12

क्षयमेष्यसि तस्मात्त्वं यक्ष्मणा नास्ति संशयः । एवं दत्त्वा ततः शापं गतो दक्षः स्वमालयम्

“Vì thế ngươi sẽ hao mòn bởi yakṣmā (chứng lao mòn)—không còn nghi ngờ.” Nói lời nguyền ấy xong, Dakṣa trở về nơi ở của mình.

Verse 13

यक्ष्मणा व्यापितश्चंद्रः क्षयं याति दिनेदिने । क्षीणो द्युतिविहीनस्तु चिंतयामास चंद्रमाः

Bị yakṣmā bao phủ, Mặt Trăng hao mòn từng ngày. Suy kiệt và mất ánh huy hoàng, Candramā chìm vào nỗi lo nghĩ.

Verse 14

कि कर्त्तव्यं मया तत्र ह्यस्मिञ्छापे सुदारुणे । अथ किं पूजयिष्यामि सर्वकामप्रदं शिवम्

“Trước lời nguyền khốc liệt này, ta phải làm gì? Và bằng phương cách nào ta sẽ thờ phụng Śiva, Đấng ban trọn mọi điều sở nguyện?”

Verse 15

स एवं निश्चयं कृत्वा गतोर्बुदमथाचलम् । तपस्तेपे जितक्रोधो जपहोमपरायणः

Sau khi đã quyết định như vậy, ngài lên núi Arbuda. Tại đó, ngài tu khổ hạnh—chế ngự sân hận, một lòng chuyên chú vào japa và homa.

Verse 16

तस्मै तुष्टो महादेवो वर्षाणामयुते गते । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति ततोऽस्मै दर्शनं ददौ

Sau khi mười ngàn năm trôi qua, Mahādeva hài lòng với ngài và phán: “Ta là Đấng ban ân phúc.” Rồi Ngài ban cho ngài được chiêm bái thánh kiến của Ngài.

Verse 17

ईश्वर उवाच । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्तते । तव दास्याम्यहं चंद्र यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

Īśvara phán: “Hãy xin một ân phúc—nguyện điều ấy cát tường cho ngươi—bất cứ điều gì đang ngự trong tâm ngươi. Hỡi Candra, Ta sẽ ban cho ngươi, dù điều ấy vô cùng khó được.”

Verse 18

चंद्र उवाच । व्याधिक्षयं सुरश्रेष्ठ कुरु मे त्रिपुरांतक । यक्ष्मणा व्यापितो देहो ममायं च जगत्पते

Candra thưa: “Ô bậc tối thượng trong chư thiên, ô Tripurāntaka, xin hãy diệt trừ bệnh tật của con. Ô Chúa tể thế gian, thân này của con bị yakṣmā thấm nhuần khắp.”

Verse 19

ईश्वर उवाच । दक्षशापेन ते चंद्र यक्ष्मा काये व्यवस्थितः । न शक्तो ह्यन्यथा कर्तुं शापस्तस्य महात्मनः

Īśvara phán: “Hỡi Candra, do lời nguyền của Dakṣa mà yakṣmā đã an trú trong thân ngươi. Lời nguyền của bậc đại tâm ấy không thể làm khác đi.”

Verse 20

तस्मात्त्वं तस्य ताः सर्वाः कन्यका मम वाक्यतः । निशाकर समं पश्य तव व्याधिर्गमिष्यति

Vì vậy, theo lời Ta, hỡi Niśākara (Trăng), hãy nhìn tất cả các con gái của người ấy như nhau; rồi bệnh khổ của ngươi sẽ tiêu tan.

Verse 21

कृष्णे क्षयश्च ते चंद्र शुक्ले वृद्धिर्भविष्यति । वरं वरय भद्रं ते अन्यमिष्टं सुदुर्ल्लभम्

Hỡi Candra, trong nửa tháng tối ngươi sẽ khuyết, trong nửa tháng sáng ngươi sẽ tròn dần. Hãy xin một ân phúc khác—nguyện điều ấy cát tường cho ngươi—dẫu là điều khó được nhất.

Verse 22

चंद्र उवाच । चंद्रग्रहे नरो योऽत्र सोमवारे च शंकर । भक्त्या स्नानं करोत्येव स यातु परमां गतिम्

Candra thưa: “Ô Śaṅkara, ai tắm tại đây với lòng sùng tín vào ngày thứ Hai, nhất là lúc nguyệt thực, nguyện người ấy đạt đến cảnh giới tối thượng (giải thoát).”

Verse 23

पिण्डदानेन देवेश स्वर्गं गच्छंतु पूर्वजाः । प्रसादात्तव देवेश तीर्थं भवतु मुक्तिदम्

Ô Đấng Chúa của chư thiên, nhờ lễ dâng piṇḍa, nguyện các tổ tiên được lên cõi trời. Và nhờ ân sủng của Ngài, ô Đấng Chúa của chư thiên, nguyện thánh địa này trở thành nơi ban giải thoát.

Verse 24

ईश्वर उवाच । भविष्यंति नरोऽत्रैव विपाप्मानो निशाकर । यस्मात्प्रभा त्वया प्राप्ता तीर्थेऽस्मिन्विमलोदके

Īśvara phán: “Hỡi Niśākara, người ở nơi đây quả sẽ được sạch tội, vì ngươi đã đạt được ánh quang trong tīrtha này, nơi có dòng nước thanh tịnh.”

Verse 25

प्रभासतीर्थं विख्यातं तस्मादेतद्भविष्यति । यत्र सोमग्रहे प्राप्ते सोमवारे विशेषतः

Vì thế nơi này sẽ trở nên lừng danh với tên Prabhāsatīrtha—đặc biệt khi xảy ra nguyệt thực tại đây vào ngày thứ Hai.

Verse 26

करिष्यंति नराः स्नानं ते यास्यंति परां गतिम् । येऽत्र श्राद्धं करिष्यंति पिंडदानं तथा नराः

Những ai tắm gội tại đây sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng. Và những ai làm lễ śrāddha tại đây, lại dâng piṇḍa cúng tế…

Verse 27

गयाश्राद्धसमं पुण्यं तेषां चंद्र भविष्यति । तथा दानं प्रकर्तव्यं सोम लोकैर्ग्रहे तव

Hỡi Candra, công đức họ đạt được sẽ ngang bằng với phước báu của lễ Gayā-śrāddha lừng danh. Lại nữa, việc bố thí (dāna) phải được thực hành đúng pháp—đặc biệt bởi những người thuộc cõi Soma—vào lúc nguyệt thực của Ngài.

Verse 28

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा विरूपाक्षस्तत्रैवांतरधीयत । चन्द्रोऽपि बुभुजे सर्वाः पत्नीश्च दक्षसंभवाः

Pulastya nói: “Nói xong như vậy, Virūpākṣa (Śiva) liền ẩn mất ngay tại đó. Còn Candra cũng hưởng thụ tất cả các người vợ sinh từ Dakṣa (tức các con gái của Dakṣa).”