Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

कृष्णे क्षयश्च ते चंद्र शुक्ले वृद्धिर्भविष्यति । वरं वरय भद्रं ते अन्यमिष्टं सुदुर्ल्लभम्

Transliteration

kṛṣṇe kṣayaśca te caṃdra śukle vṛddhirbhaviṣyati | varaṃ varaya bhadraṃ te anyamiṣṭaṃ sudurllabham

Translation

Hỡi Candra, trong nửa tháng tối ngươi sẽ khuyết, trong nửa tháng sáng ngươi sẽ tròn dần. Hãy xin một ân phúc khác—nguyện điều ấy cát tường cho ngươi—dẫu là điều khó được nhất.

Word by Word

• कृष्णे: in the dark fortnight (kṛṣṇa-pakṣa)
• कृष्णे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• क्षयः: waning/decline
• क्षयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• ते: of you/your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• चंद्र: O Moon
• चंद्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• शुक्ले: in the bright fortnight (śukla-pakṣa)
• शुक्ले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• वृद्धिः: increase/growth
• वृद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वृद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• वरय: choose/ask for
• वरय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद

• भद्रम्: good fortune/well-being
• भद्रम्: Sambandha (Benediction/आशीः)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); आशीर्वादार्थक-प्रयोग (benedictive usage)

• ते: to you/for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)

• अन्यम्: another
• अन्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• इष्टम्: desired
• इष्टम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √इष्/इच्छ्)
• Form: भूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• सुदुर्लभम्: very hard to obtain
• सुदुर्लभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-tīrtha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Candra (Soma/Niśākara)

Visual Art Cues

Scene: Śiva addresses Candra, explaining the ordained waning in the dark fortnight and waxing in the bright fortnight, urging him to choose another boon; the tīrtha’s pure waters glimmer nearby under a night sky.

Characters & Entities

• Śiva (Īśvara)
• Candra
• Kṛṣṇa-pakṣa
• Śukla-pakṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace may transform suffering into a balanced rhythm rather than erase consequences, sustaining cosmic harmony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The boon is granted in the Arbuda-māhātmya setting, highlighting Arbuda as a place where Śiva reveals cosmic principles.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the verse provides a cosmological ordinance (waning/waxing) and invites the seeker to request an additional boon.