Adhyaya 42

Verse 1

। सूत उवाच । विश्वामित्रसमुद्भूतं कुण्डं तत्रापरं शुभम् । संतिष्ठते द्विजश्रेष्ठाः सर्वकामप्रदायकम्

Sūta nói: Tại đó, hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, có một hồ thiêng cát tường khác, phát sinh từ Viśvāmitra, ban sự thành tựu mọi ước nguyện.

Verse 2

तत्र चैत्रतृतीयायां कृते स्नाने भवेन्नरः । दिव्यरूपधरः साक्षात्कामोऽन्यो द्विजसत्तमाः

Tại đó, nếu một người tắm vào ngày trăng thứ ba của tháng Caitra, người ấy sẽ mang dung sắc thần diệu—như một Kāma khác hiện tiền, hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng.

Verse 3

नारी वा श्रद्धयोपेता तत्र स्नात्वा प्रजावती । भवेत्सौभाग्यसंयुक्ता स्पृहणीयतमा क्षितौ

Hoặc nếu một người nữ đầy lòng tín thành tắm tại đó, nàng sẽ được phúc có con, đầy đủ cát tường, và trở thành người được ngưỡng mộ nhất trên cõi đất này.

Verse 4

ऋषय ऊचुः । तीर्थं तस्य मुनेस्तत्र कस्मिन्काले व्यवस्थितम् । निर्मलं केन निःशेषं वद त्वं सूतनंदन

Các bậc hiền triết thưa rằng: Tīrtha của vị Muni ấy được an lập tại đó vào thời nào? Do nhân duyên gì mà trở nên thanh tịnh trọn vẹn? Xin hãy nói cho chúng tôi, hỡi con của Sūta.

Verse 5

सूत उवाच । तत्रास्ति निर्झरः पूर्वं सामान्यो द्विजसत्तमाः । अवधूतो धरापृष्ठे माहात्म्येन व्यवस्थितः

Sūta đáp: Thuở trước, tại đó có một mạch suối vốn rất bình thường, hỡi các bậc Bà-la-môn tối thắng; nhưng trên cõi đất này, nhờ uy lực của sự linh hiển, nó đã được tôn cao và an lập.

Verse 6

यत्र देवनदी गंगा स्वयमेव व्यवस्थिता । यस्यां स्नातः पुमान्सद्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते

Vì tại đó, sông Gaṅgā—dòng sông của chư thiên—tự mình an trụ; và người nào tắm trong dòng ấy liền tức khắc được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 7

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं पितॄनुद्दिश्य भावितः । तदक्षयं भवेच्छ्राद्धं पितॄणां तृप्तिकारकम्

Bất cứ ai với tâm chí thành làm lễ śrāddha tại đó để tưởng niệm tổ tiên, thì śrāddha ấy trở nên bất hoại, đem lại sự mãn nguyện cho các Pitṛ.

Verse 8

यत्किंचिद्दीयत दानं तस्मिंस्तीर्थवरे द्विजाः । हुतजप्यादिकं चैव तदनंतफलं भवेत्

Hỡi các Bà-la-môn! Bất cứ lễ thí nào dâng tại thánh địa tīrtha tối thắng ấy—cùng với cúng lửa, trì tụng japa và các nghi lễ liên hệ—đều trở thành phước quả vô tận.

Verse 9

कस्यचित्त्वथ कालस्य मृगी व्याधशराहता । प्रविष्टा सलिले तस्मिंस्तत्र पञ्चत्वमागता

Rồi vào một thời điểm nọ, một con nai cái bị mũi tên của thợ săn bắn trúng đã lao vào dòng nước ấy, và tại đó nó đã lìa đời.

Verse 10

चैत्रशुक्लतृतीयायां मध्याह्ने द्विजसत्तमाः । नक्षत्रे यमदैवत्ये मार्तंडस्य च वासरे

Hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh! Sự việc ấy xảy ra vào giữa trưa, ngày mồng ba của nửa tháng sáng tháng Caitra, dưới túc sao do thần Yama chủ quản, và nhằm ngày của Mārtaṇḍa (Thái Dương).

Verse 11

अथ तत्तोयमाहात्म्यान्मेनकानाम साऽभवत् । अप्सरास्त्रिदशेंद्रस्य समंताच्चारुहासिनी

Bấy giờ, nhờ oai lực của dòng nước thánh ấy, nàng được gọi là Menakā—một apsaras của Indra, chúa tể chư thiên—nụ cười rạng rỡ, dung nhan mê hoặc.

Verse 12

स्मरमाणाऽथ सा तस्य प्रभावं वरवर्णिनी । तीर्थमागत्य सद्भक्त्या स्नानं तत्र समाचरत् । चैत्रशुक्लतृतीयायां यामर्क्षे सूर्यवासरे

Nhớ lại oai lực kỳ diệu của thánh địa ấy, người giai nhân tuyệt sắc liền đến tīrtha với lòng sùng kính chân thành và thực hành nghi thức tắm gội tại đó—vào ngày mồng ba nửa tháng sáng tháng Caitra, dưới túc sao của Yama, nhằm ngày Chủ nhật.

Verse 13

एकदा दिवसे तस्मिन्भ्रममाणो मुनीश्वरः । विश्वामित्र इति ख्यातस्तत्रायातस्तपोऽन्वितः

Một ngày nọ, đúng dịp ấy, bậc đại hiền giả—nổi danh là Viśvāmitra—trong lúc du hành, mang đầy uy lực khổ hạnh, đã đến nơi ấy.

Verse 14

साऽपि स्वर्गात्समायाता देवतादर्शनार्थतः । पूजयित्वाथ तं देवं प्रस्थिता त्रिदिवं प्रति

Nàng cũng từ cõi trời giáng xuống để được chiêm bái thần linh; rồi sau khi phụng thờ vị thần ấy, nàng lại lên đường trở về Tridiva (thiên giới).

Verse 15

सा दृष्ट्वा तं मुनिं तत्र भ्रममाणमितस्ततः । यौवनस्थं सुरूपाढ्यं पंचबाणमिवापरम्

Thấy vị hiền giả ấy ở đó đi lại thong dong, đang độ thanh xuân, dung mạo tuấn mỹ rạng ngời như một Pañcabāṇa (Kāma) khác, nàng liền bị vẻ quyến rũ của ngài làm xao động.

Verse 16

व्रतप्रभावजैर्व्याप्तं तेजोभिर्भास्करं यथा । बाल्यात्प्रभृति चीर्णेन तपसा दग्धकिल्बिषम्

Ngài rực sáng bởi hào quang sinh từ uy lực của các giới nguyện, như mặt trời; và nhờ khổ hạnh tu trì từ thuở ấu thơ, mọi tội cấu của ngài đã bị thiêu sạch.

Verse 17

सा तस्य दर्शनादेव कामबाणप्रपीडिता । सानंदाः सुरतार्थाय समीपं समुपाद्रवत्

Chỉ vừa trông thấy ngài, nàng đã bị những mũi tên ái dục đâm thấu; và trong niềm hân hoan, mong cầu sự hòa hợp, nàng vội vã chạy đến gần ngài.

Verse 18

स दृष्ट्वाऽदृष्टपूर्वां तां मार्गपृच्छाकृते ततः । सम्मुखः प्रययौ तूर्णं प्रहृष्टेनांतरात्मना

Thấy nàng—người trước đó chàng chưa từng gặp—chàng vội bước đến đối diện, như để hỏi đường, lòng trong rạng rỡ hoan hỷ.

Verse 19

उवाच देशं तां पृच्छन्स्त्रीधर्मांश्च विशेषतः । शुभलाभोऽस्तु ते भद्रे मनसा कर्मणा गिरा

Chàng cất lời, hỏi về miền đất ấy, và nhất là về bổn phận của người nữ: “Hỡi hiền nương, nguyện phúc lợi cát tường đến với nàng trong ý nghĩ, trong việc làm và trong lời nói.”

Verse 20

सदैव वासुदेवस्य भक्तिश्चाव्यभिचारिणी । कच्चित्त्वं वर्तसे पुत्रि पतिपादपरायणा । चारित्रविनयोपेता सर्वदा प्रियवादिनी

“Nàng có luôn một lòng sùng kính Vāsudeva, không hề đổi thay chăng? Hỡi ái nữ, nàng có sống chuyên tâm phụng sự dưới chân phu quân—đầy đủ hạnh kiểm và khiêm cung, và luôn nói lời êm dịu đáng mến chăng?”

Verse 21

कच्चित्त्वं सर्वदाभीष्टा पत्युर्दानैस्तथार्च्चनैः । बंधून्स्वमित्रवर्गं च तत्पुरः पृष्ठतोपि वा

“Nàng có luôn làm đẹp lòng phu quân bằng bố thí và việc thờ phụng—lại kính trọng thân quyến và bạn hữu của chàng, dù trước mặt chàng hay cả khi sau lưng chăng?”

Verse 22

कच्चिद्भर्तरि संसुप्ते त्वं निशवशमेष्यसि । उत्थानमप्रबुद्धे च करोषि वरवर्णिनि

“Khi phu quân đã thiếp ngủ, nàng mới lui về nghỉ đêm chăng? Và trước khi chàng thức dậy, hỡi người dung sắc đoan trang, nàng có đứng dậy (để khởi sự bổn phận) chăng?”

Verse 23

कच्चित्प्रातः समुत्थाय करोषि गृहमार्जनम् । स्वयमेव वरारोहे मण्डनं चोपमण्डनम्

Nàng có thức dậy từ sớm và quét dọn nhà cửa chăng? Ôi phu nhân cao quý, nàng tự mình chăm lo việc trang sức và chỉnh tề y phục, dung nghi cho đúng phép chăng?

Verse 24

कच्चिदेवान्नमस्कृत्य गुरुं च तदनंतरम् । करोषि त्वं प्राणयात्रां दत्त्वान्नं शक्तितो जलम्

Sau khi đảnh lễ chư thiên, rồi tiếp đó đảnh lễ bậc Guru, nàng có gìn giữ cuộc hành trình của sinh mệnh bằng cách trước hết bố thí thức ăn và, tùy sức mình, dâng nước chăng?

Verse 25

कच्चिदस्तंगते सूर्ये नान्नमश्नासि भाभिनि । अदत्त्वा वा स्वभृत्येभ्यः साधुभ्यश्च विशेषतः

Khi mặt trời đã lặn, ô người rạng ngời, nàng có kiêng không ăn chăng—nhất là không ăn khi chưa bố thí trước cho những người nương tựa mình và đặc biệt là cho các bậc thánh thiện (sādhu)?

Verse 26

कच्चित्पिबसि पानीयं सप्तवारविशोधितम् । निबिडेन स्ववस्त्रेण पालयंती जलोद्भवान्

Nàng có uống nước đã được lọc thanh tịnh bảy lần chăng—cẩn trọng lọc qua tấm vải dày, để gìn giữ những sinh linh li ti sinh ra trong nước?

Verse 27

कच्चिद्दयासमोपेता गात्रक्लेशकरानपि । यूकामत्कुणदंशादीन्पुत्रवत्परिरक्षसि

Được trang nghiêm bởi lòng từ bi, nàng có che chở như con ruột ngay cả những loài gây khổ thân thể—như chấy, rệp, muỗi đốt và những loài tương tự—chăng?

Verse 28

कच्चित्साधुमुखान्नित्यं शिवधर्मं सुभक्तितः । शृणोषि भक्तितो भद्रे प्रकरोषि च सादरम्

Hỡi người phúc lành, nàng có thường xuyên, với lòng sùng kính chân thành, lắng nghe Śiva-dharma từ miệng các bậc thánh thiện; và nàng có thực hành điều ấy một cách cung kính chăng?

Verse 29

क्वचिच्छ्रुत्वाऽगमं पुण्यं प्रकरोषि च पूजनम् । शास्त्रस्य वाचकस्यापि व्याख्यातुश्च विशेषतः

Và khi đã nghe đôi điều giáo huấn Āgama thiêng liêng, đầy công đức, nàng có cử hành lễ thờ phụng chăng—tôn kính cả người tụng đọc kinh điển, và nhất là bậc giảng giải nghĩa lý?

Verse 30

कच्चित्पुराणशास्त्राणि प्रणीतानि जनेश्वरैः । संलेख्याक्षररम्याणि साधुभ्यः संप्रयच्छसि

Hỡi phu nhân cao quý, nàng có lo cho các kinh điển Purāṇa—do các bậc vương giả lớn biên soạn—được chép lại bằng nét chữ đẹp, rồi kính cẩn đem bố thí cho người hiền đức chăng?

Verse 31

यः श्रुत्वा सर्व शास्त्राणि निष्क्रयं न प्रयच्छति । शास्त्रचौरः स विज्ञेयो न चैवाप्नोति तत्फलम्

Kẻ đã nghe hết thảy kinh điển mà không dâng thù lao hay sự đền đáp xứng đáng, phải biết là kẻ trộm kinh; người ấy chẳng đạt được quả báo của sự học ấy.

Verse 32

कच्चिच्छिवालये नृत्यगीतवाद्यादिकाः क्रियाः । बलिपूजोपहारांश्च त्वं करोषि च शक्तितः

Nàng có tùy theo khả năng mà thực hiện trong đền thờ Śiva các nghi thức phụng thờ như múa, hát, tấu nhạc, cùng các lễ dâng cúng—bali, pūjā và những upahāra khác chăng?

Verse 33

कच्चित्प्रावरणं वस्त्रं सुभगे सर्वमेव च । संप्रयच्छसि साधुभ्यः प्रणिपातपुरःसरम्

Hỡi người phúc hậu, nàng có dâng tặng y phục và mọi thứ che phủ cho bậc hiền thiện, trước hết bằng lễ phủ phục cung kính chăng?

Verse 34

वृथा पर्यटनं नित्यं कच्चिन्न परमंदिरे । त्वं करोषि विशालाक्षि विशेषेण निशागमे

Hỡi người mắt rộng, nàng có tránh việc lang thang vô ích mỗi ngày—nhất là ban đêm—ở ngoài khuôn viên linh thiêng của đại đền chăng?

Verse 35

कच्चिन्नाश्नासि भद्रे त्वं स्वभर्तरि बुभुक्षिते । आज्ञाभंगं प्रयत्नेन कच्चित्तत्र प्ररक्षसि

Hỡi hiền thê, khi chính phu quân còn đói, nàng có nhịn ăn chăng; và nàng có gắng sức giữ mình khỏi trái lệnh chỉ dạy chính đáng của chàng chăng?

Verse 36

कच्चित्प्रकुपिते कांते नोत्तराणि प्रयच्छसि । तस्यकोपप्रणाशार्षं प्रियं कच्चिच्च जल्पसि

Khi người thương nổi giận, nàng có tránh đáp lời sắc nhọn chăng; và nàng có nói lời êm dịu, thích hợp để dập tắt cơn giận của chàng chăng?

Verse 37

कच्चित्त्वं प्रोषिते कांते मलिनांबरधारिणी । जायसे च तथा दीना विवर्णवदना कृशा

Khi người thương vắng xa, nàng có trở nên kẻ mặc y phục lấm bẩn, u sầu, mặt mày tái nhợt và thân hình gầy guộc chăng?

Verse 39

कच्चिन्मंदिरपृष्ठे त्वं न धत्से भिन्नभाजनम् । उच्छिष्टं वा जनैस्त्यक्तमपि कार्योपकारकम्

Nàng có tránh không để phía sau đền thờ những đồ đựng đã vỡ, hay thức ăn thừa bị người đời vứt bỏ—dẫu chúng có vẻ còn hữu dụng cho một việc nào đó—chăng?

Verse 40

कच्चिन्न कुरुषे मैत्रीं बंधकीभिः समं शुभे । धात्रीभिर्मालिकस्त्रीभी रजकीभिश्च भामिनि

Ôi người nữ cát tường, nàng có kiêng không kết giao thân mật với kỹ nữ, với vú nuôi, với vợ của người bán vòng hoa, và với những người đàn bà giặt giũ—hỡi người nồng nhiệt—chăng?

Verse 41

कञ्चिद्दधासि नित्यं त्वं मुखं कुंकुमरंजितम् । शिरः पुष्पसमाकीर्णं नेत्रे कज्जलरंजिते

Nàng luôn mang gương mặt nhuộm đỏ bởi bột chu sa; mái đầu rải đầy hoa, và đôi mắt được điểm đen bằng kohl (kajjala).