Adhyaya 19

Verse 1

। सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तास्तस्य भूपस्य सेवकाः । केचिच्च दैवयो गेन श्वापदैरर्धभक्षिताः

Sūta nói: Trong lúc ấy, các bề tôi của nhà vua đã đến. Có người, do xoay vần của số mệnh, đã bị thú dữ ăn dở chừng.

Verse 2

क्षुत्पिपासातुरा दीना दुःखेन महताऽन्विताः । पदपद्धतिमार्गेण येन यातः स भूपतिः

Bị đói khát hành hạ, khốn khổ và chìm trong nỗi thống khổ lớn, họ đã đến theo đúng lối mòn mà nhà vua ấy đã đi qua.

Verse 3

ते दृष्ट्वा पार्थिवं तत्र दिष्ट्यादिष्ट्येति सादरम् । ब्रुवंतः पादयोस्तस्य पतिता हर्षसंयुताः

Thấy nhà vua ở đó, họ kính cẩn thốt lên: “Phúc thay! Phúc thay!” rồi trong niềm hoan hỷ, sụp lạy dưới chân ngài.

Verse 4

ततस्तस्य नरेन्द्रस्य व्यसनं सैन्यसंभवम् । प्रोचुश्चैव यथादृष्टम नुभूतं यथाश्रुतम्

Bấy giờ họ tâu lên bậc chúa tể loài người về tai ương đã giáng xuống quân đội, thuật lại đúng như điều đã thấy, đã chịu đựng, và đã nghe.

Verse 5

अथ ते तापसाः सर्वे स च राजा ससेवकः । प्रसुप्ताः पादपस्याधः पर्णान्यास्तीर्यभूतले

Rồi tất cả các vị khổ hạnh và nhà vua cùng tùy tùng nằm ngủ dưới gốc cây, trải lá trên mặt đất làm chỗ nghỉ.

Verse 6

ततस्तेषां प्रसुप्तानां सर्वेषां तत्र कानने । अतिक्रांता सुखेनैव रजनी सा महात्मनाम्

Bấy giờ, khi tất cả các bậc hiền đức ngủ trong khu rừng ấy, đêm ấy trôi qua nhẹ nhàng và an lạc đối với họ.

Verse 7

ततः स प्रातरुत्थाय कृतपूर्वाह्णिकक्रियः । तं मुनिं प्रणिपत्योच्चैरनुज्ञाप्य मुहु र्मुहुः

Bấy giờ, lúc rạng đông, ngài thức dậy, hoàn tất các nghi lễ buổi sáng; rồi đảnh lễ vị hiền sĩ ấy và nhiều lần cung kính xin phép được lên đường.

Verse 8

निजैस्तैः सेवकैः सार्धं प्रस्थितः स्वपुरीं प्रति । माहिष्मतीं समुद्दिश्य दृष्ट्वा मार्गे शनैःशनैः

Được các tùy tùng của mình tháp tùng, ngài lên đường về kinh thành; hướng đến Māhiṣmatī, ngài tiến bước trên đường một cách chậm rãi, từng bước một.

Verse 9

ततो निजगृहं प्राप्य कञ्चि त्कालं महीपतिः । विश्रम्य प्रययौ पश्चात्तूर्णं पुण्यं गयाशिरः

Sau đó, nhà vua trở về cung thất của mình và nghỉ ngơi một thời gian; rồi không chậm trễ, ngài vội vã lên đường đến thánh địa Gayāśiras linh thiêng.

Verse 10

तच्च कालेन संप्राप्य स्नात्वा धौतांबरः शुचिः । मांसादाय ददौ श्राद्धं श्रद्धापूतेन चेतसा

Đến nơi ấy đúng thời, ngài tắm gội, mặc y phục đã giặt sạch và trở nên thanh tịnh; rồi nhận lấy lễ vật dành cho Māṁsāda, ngài cử hành nghi lễ śrāddha với tâm được thánh hóa bởi lòng tin.

Verse 11

अथाऽसौ पृथिवीपालः स्वप्नांते च ददर्श तम् । दिव्यमाल्यांबरधरं दिव्यगंधानुलेपनम् । विमानवरमारूढं स्तूयमानं च किंनरैः

Bấy giờ, vị chúa tể cõi đất, vào lúc cuối của giấc mộng, đã thấy người ấy—khoác vòng hoa và y phục thiên giới, được xức hương thơm nhiệm mầu—ngự trên cỗ xe trời tuyệt hảo, và được các Kiṁnara ca tụng.

Verse 12

मांसाद उवाच । प्रसादात्तव भूपाल मुक्तोऽहं प्रेतयोनितः । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदिवा लयम्

Māṁsāda thưa: «Nhờ ân phúc của bệ hạ, ô đức vua, tôi đã được giải thoát khỏi cảnh giới preta. Nguyện phúc lành đến với bệ hạ. Nay tôi xin lên đường về cõi trời Tridiva.»

Verse 13

ततः स प्रातरुत्थाय हर्षाविष्टो महीपतिः । विदैवतं समुद्दिश्य चक्रे श्राद्धं यथोचितम्

Rồi sáng hôm sau, nhà vua thức dậy, lòng tràn hoan hỷ; ngài cử hành lễ śrāddha đúng pháp, hồi hướng dâng lên thần linh và trật tự thiêng liêng như nghi quỹ đã dạy.

Verse 14

सोऽपि तेनैव रूपेण तस्य संदर्शनं गतः । स्वप्नांऽते भूमिपालस्य तद्वच्चोक्त्वा दिवं गतः

Người ấy cũng hiện ra trước nhà vua trong chính hình dạng ấy vào cuối giấc mộng; nói lại những lời như trước rồi lên cõi trời.

Verse 15

ततः प्रातस्तृतीयेऽह्नि कृतघ्नस्य महीपतिः । चक्रे श्राद्धं यथापूर्वं श्रद्धापूतेन चेतसा

Rồi vào buổi sáng ngày thứ ba, nhà vua lại cử hành lễ śrāddha như trước cho Kṛtaghna, với tâm ý được thanh tịnh bởi lòng tin kính.

Verse 16

ततः सोऽपि समायातस्तस्य स्वप्ने महीपतेः । तेनैव प्रेतरूपेण दुःखेन महता वृतः

Rồi người ấy cũng đến với nhà vua trong giấc mộng—hiện đúng hình dạng một preta, bị bao phủ bởi nỗi khổ đau dữ dội.

Verse 17

कृतघ्न उवाच । न मे गतिर्महाराज संजाता पापकर्मिणः । तडागवित्तचौरस्य कृतघ्नस्य तथैव च

Kṛtaghna nói: “Ôi đại vương, đối với ta—kẻ tạo nghiệp ác—chẳng có cảnh giới tốt nào phát sinh. Ta đã trộm của cải dành để đào ao, và lại còn là kẻ vô ơn như thế.”

Verse 18

तस्मात्संजायते मुक्तिर्यथा मे पार्थिवोत्तम । तथैव त्वं कुरुष्याऽद्य सत्यवाक्यपरो भव

“Vì thế, hỡi bậc vương giả tối thượng, xin hãy hành động ngay hôm nay để sự giải thoát (mokṣa) có thể khởi lên cho ta; hãy chuyên tâm nơi lời chân thật và làm đúng như vậy.”

Verse 19

सत्यमेव परं ब्रह्म सत्यमेव परं तपः । सत्यमेव परं ज्ञानं सत्यमेव परं श्रुतम्

Chỉ có Chân thật là Phạm Thiên tối thượng; chỉ có Chân thật là khổ hạnh tối cao. Chỉ có Chân thật là trí tuệ tối thượng; chỉ có Chân thật là thánh giáo được nghe từ mặc khải Veda.

Verse 20

सत्येन वायु र्वहति सत्येन तपते रविः । सागरः सत्यवाक्येन मर्यादां न विलंघयेत्

Nhờ Chân thật mà gió thổi; nhờ Chân thật mà mặt trời tỏa nhiệt. Nhờ uy lực của lời nói chân thật mà đại dương không vượt quá ranh giới của mình.

Verse 21

तीर्थसेवा तपो दानं स्वाध्यायो गुरुसेवनम् । सर्वं सत्यविहीनस्य व्यर्थं संजायते यतः

Phụng sự thánh địa, khổ hạnh, bố thí, tự học kinh điển và phụng sự bậc Guru—tất cả đều trở nên vô ích đối với kẻ thiếu Chân thật.

Verse 22

सर्वे धर्मा धृताः पूर्वमेकत्राऽन्यत्र चाप्यृतम् । तुलायां कौतुकाद्देवैर्जातं तत्र ऋतं गुरु

Thuở xưa, mọi pháp (dharma) được đặt chung một bên, và bên khác đặt cả ṛta nữa. Vì hiếu kỳ, chư thiên đem cân đo, và tại đó ṛta tỏ ra nặng hơn, cao trọng hơn.

Verse 23

तस्मात्सत्यं पुरस्कृत्य मां तारय महामते । एतत्ते परमं श्रेयस्तपसोऽपि भविष्यति

Vì thế, xin lấy Chân thật làm đầu mà cứu độ tôi, hỡi bậc đại tâm. Điều ấy sẽ trở thành phúc lành tối thượng của ngài—còn vượt hơn cả khổ hạnh.

Verse 24

विदूरथ उवाच । कथं ते जायते मुक्तिर्वद मे प्रेत सत्वरम् । करोमि येन तत्कर्म यद्यपि स्यात्सुदुष्करम् ः

Vidūratha nói: “Hãy nói mau cho ta, hỡi preta, làm sao ngươi được giải thoát. Ta sẽ làm việc ấy để điều đó thành tựu, dù cho vô cùng khó khăn.”

Verse 25

प्रेत उवाच । चमत्कारपुरे भूप श्रीक्षेत्रे हाटकेश्वरे । आस्ते पांसुभिराच्छन्नं कलेर्भीतं गयाशिरः

Preta thưa: “Tâu đại vương, tại Camatkārapura—trong thánh địa kṣetra của Hāṭakeśvara—có Gāyāśiras nằm đó, phủ bụi mờ và run sợ trước thời mạt pháp Kali.”

Verse 26

अधस्तात्प्लक्षवृक्षस्य दर्भस्थानैः समंततः । कालशाकैस्तथानेकैस्तिलैश्चारण्यसंभवैः

Bên dưới cây plakṣa, khắp chung quanh là những bãi cỏ darbha; lại có nhiều cây kālaśāka, cùng hạt mè rừng mọc lên từ chốn lâm tuyền.

Verse 27

तत्र गत्वा तिलैस्तैस्त्वं तैः शाकैस्तैः कुशैस्तथा । श्राद्धं देहि द्रुतं येन मुक्तिः संजायते मम

Đến nơi ấy, ngài hãy mau làm lễ śrāddha với những hạt mè ấy, những thứ rau ấy và những cọng cỏ kuśa ấy, để cho sự giải thoát được khởi sinh cho tôi.

Verse 28

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स दीनस्य दयान्वितः । जगाम तत्र यत्राऽस्ते स वृक्षः प्लक्षसंज्ञकः

Nghe lời ấy, ông khởi lòng từ mẫn đối với kẻ khốn cùng, liền đi đến nơi cây mang tên plakṣa đang đứng.

Verse 29

दृष्ट्वा शाकांस्तिलांस्तांस्तु दर्भांस्तेन यथोदितान् । अखनत्तत्र देशे च जलार्थे लघु कूपिकाम्

Thấy rau xanh, mè và cỏ darbha đúng như lời đã nói, ông liền đào ngay tại chỗ ấy một giếng nhỏ để lấy nước.

Verse 31

कृतमात्रे ततः श्राद्धे दिव्य रूपधरः पुमान् । विमानवरमारूढो विदूरथमथाऽब्रवीत्

Vừa khi lễ śrāddha hoàn tất, một người mang hình tướng thần diệu, cưỡi trên cỗ xe trời tuyệt hảo, rồi cất lời với Vidūratha.

Verse 32

मुक्तोऽहं त्वत्प्रसादाच्च प्रेतत्वाद्दारुणाद्विभो । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदशालयम्

“Nhờ ân phúc của ngài, hỡi bậc đại hùng, ta đã được giải thoát khỏi cảnh giới preta ghê rợn. Nguyện điều lành đến với ngài; nay ta xin đi về cõi chư thiên.”

Verse 33

सूत उवाच । ततः प्रभृति सा तत्र कूपिका ख्यातिमागता । पितॄणां पुष्टिदा नित्यं गयाशीर्षसमुद्भवा

Sūta nói: Từ đó về sau, cái giếng nhỏ nơi ấy trở nên lừng danh, luôn ban dưỡng lực cho các Pitṛ (tổ tiên), và được truyền rằng phát sinh từ Gayāśīrṣa.

Verse 34

प्रेतपक्षस्य दर्शायां यस्तस्यां श्राद्धमाचरेत् । कालशाकेन विप्रेंद्रास्तथारण्योद्भवैस्तिलैः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, ai cử hành lễ śrāddha tại đó vào ngày darśā (ngày sóc, trăng mới) của pretapakṣa, dùng kālaśāka và mè mọc nơi rừng—

Verse 35

कृंतितैश्च तथा दर्भैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । स प्राप्नोति फलं कृत्स्नं कृतघ्नप्रेततीर्थतः

Và với cỏ darbha được cắt đúng phép, được thực hành với lòng tín thành chân thật, người ấy nhận trọn vẹn quả phúc (của nghi lễ) từ thánh địa này, gọi là “Kṛtaghna-preta-tīrtha”.

Verse 36

अग्निष्वात्ताः पितृगणास्तथा बर्हिषदश्च ये । तत्र संनिहिता नित्यमाज्यपाः सोमपास्तथा

Các đoàn Pitṛs mang danh Agniṣvāttas, cùng những vị gọi là Barhiṣads—lại thêm các Ājyapas và Somapas—đều thường hằng hiện diện tại nơi ấy.

Verse 37

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं तत्र समाचरेत् । काले वा । यदि वाऽकाले पितॄणां तुष्टये सदा

Vì thế, hãy dốc mọi nỗ lực mà cử hành lễ śrāddha tại thánh địa ấy—dù đúng thời khắc quy định hay thậm chí trái mùa—bởi nhờ vậy tổ tiên luôn được hoan hỷ mãn nguyện.