Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

Devanagari script

तस्मात्संजायते मुक्तिर्यथा मे पार्थिवोत्तम । तथैव त्वं कुरुष्याऽद्य सत्यवाक्यपरो भव

Transliteration

tasmātsaṃjāyate muktiryathā me pārthivottama | tathaiva tvaṃ kuruṣyā'dya satyavākyaparo bhava

Translation

“Vì thế, hỡi bậc vương giả tối thượng, xin hãy hành động ngay hôm nay để sự giải thoát (mokṣa) có thể khởi lên cho ta; hãy chuyên tâm nơi lời chân thật và làm đúng như vậy.”

Word by Word

• तस्मात्: therefore, from that
• तस्मात्: अपादान (Ablative/cause-source)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम

• संजायते: arises, is produced
• संजायते: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: सम् + जन् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• मुक्तिः: liberation
• मुक्तिः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• यथा: as, in the way that
• यथा: प्रकार-निर्देश
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकार/उपमानवाचक

• मे: for me / my
• मे: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन (enclitic genitive)

• पार्थिवोत्तम: O best of kings
• पार्थिवोत्तम: सम्बोधन (Vocative)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; समासः: उत्तमः पार्थिवः (कर्मधारयः)

• तथा: thus, likewise
• तथा: प्रकार-निर्देश
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक

• एव: indeed
• एव: निपात (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारण-निपात

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• कुरुष्व: do, perform
• कुरुष्व: क्रिया (Command)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• अद्य: today
• अद्य: कालाधिकरण (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक (temporal adverb)

• सत्यवाक्यपरः: devoted to truthful words
• सत्यवाक्यपरः: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सत्यवाक्य + पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः: सत्यवाक्ये परः (सप्तमी-तत्पुरुषः/उपपद-तत्पुरुषः) — ‘devoted to truthful speech’

• भव: be
• भव: क्रिया (Command)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Kṛtaghna (the preta)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The preta, still suffering, nevertheless speaks with clarity, pointing as if indicating the required act; the king’s dream-self listens with resolve, hands poised in acceptance of a vow.

Characters & Entities

• Vidūratha
• Kṛtaghna (preta)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Satya (truthfulness) is presented as the decisive spiritual force that enables liberation even in difficult karmic conditions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The site is not named in this verse; the emphasis is on satya as the key principle leading into a tīrtha-based remedy.

What ritualistic prescription is mentioned?

A moral prescription: adopt unwavering truthfulness as the foundation for the liberating act to be performed.