Rig Veda 9.13.1 — Mandala 9, Sukta 13, Mantra 1

Sukta 9.13

Rishi: Unspecified in provided input; requires Anukramaṇī mapping for RV 9.13.1.

Devata: Soma Pavamāna (with explicit linkage to Vāyu and Indra as recipients).

Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī-class line length; requires syllable count verification.

Samhita Patha (Devanagari)

सोमः पुनानो अर्षति सहस्रधारो अत्यविः । वायोरिन्द्रस्य निष्कृतम् ॥

Transliteration

sómaḥ punānó arṣati sahásra-dhāro áty-aviḥ | vāyór índrasya niḥ-kṛtám ||

Translation

Soma, tự thanh lọc, tuôn chảy thành ngàn dòng, vượt qua tấm lọc bằng lông cừu; Người đi đến chỗ ngự và không gian hiến cúng đã được chuẩn bị cho Vāyu và Indra, ở trong chúng ta.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सोमः: Soma (the pressed sacred juice)
• सोमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) < √सु (सु- ‘to press, extract’) → सोम ‘pressed (juice)’

• पुनानः: being purified (in the filter)
• पुनानः: कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Verb-derived adjective (participle)
• Root: √पू (पू- ‘to purify, cleanse’)

• अर्षति: flows, streams
• अर्षति: क्रिया (कर्तृ: सोमः)
• Type: Verb
• Root: √ऋष्/अर्ष् (ऋष्/अर्ष् ‘to flow, rush, stream’)

• सहस्रधारः: having a thousand streams
• सहस्रधारः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (compound)
• Root: सहस्र + धारा (प्रातिपदिक); धारा < √धृ/√धार् ‘to hold, bear’ (धार- ‘stream’)

• अत्यविः: passing over/through the sheep’s (wool), i.e., over the woolen filter
• अत्यविः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective/epithet (compound)
• Root: अति + अवि (प्रातिपदिक); अवि ‘sheep/ewe’ (filtering wool metaphor)

• वायोः: of Vāyu
• वायोः: सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of Vāyu’)
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of Indra’)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• निष्कृतम्: the prepared (draught/portion)
• निष्कृतम्: कर्म
• Type: Verbal adjective (past passive participle)
• Root: निस् + √कृ (कृ- ‘to make, prepare’) → निष्कृत (ppp) ‘made ready/finished; set forth’