Sarga 44

Verse 1

स गत्वा सागरं राजा गङ्गयाऽनुगतस्तदा ।प्रविवेश तलं भूमेर्यत्र ते भस्मसात्कृता:।।1.44.1।।

Bấy giờ, đức vua ấy, được sông Hằng (Gaṅgā) theo sau, đi đến biển cả; rồi Ngài đi vào tầng sâu của lòng đất, nơi các con của Sagara đã bị thiêu thành tro tàn.

Verse 2

भस्मन्यथाऽप्लुते राम गङ्गायास्सलिलेन वै।सर्वलोकप्रभुर्ब्रह्मा राजानमिदमब्रवीत्।।1.44.2।।

Hỡi Rāma, khi tro cốt ấy quả thật đã được nước sông Gaṅgā dâng tràn thấm nhuần, Phạm Thiên (Brahmā) — đấng Chủ tể của muôn thế giới — liền ngỏ lời với đức vua như sau.

Verse 3

तारिता नरशार्दूल दिवं याताश्च देववत्।षष्ठि: पुत्रसहस्राणि सगरस्य महात्मन:।।1.44.3।।

Hỡi bậc hổ giữa loài người, sáu vạn người con của đại vương Sagara, nhờ được cứu độ, đã lên cõi trời như chư thiên.

Verse 4

सागरस्य जलं लोके यावत्स्थास्यति पार्थिव।सगरस्यात्मजास्तावत्स्वर्गे स्थास्यन्ति देववत्।।1.44.4।।

Hỡi đại vương, chừng nào nước biển còn hiện hữu ở đời này, chừng ấy các con của Sagara sẽ an trụ nơi thiên giới như chư thiên.

Verse 5

इयं च दुहिता ज्येष्ठा तव गङ्गा भविष्यति ।त्वत्कृतेन च नाम्नाऽथ लोके स्थास्यति विश्रुता।।1.44.5।।

Và nàng đây sẽ trở thành trưởng nữ của ngài—Gaṅgā; từ nay, nhờ danh xưng phát xuất từ ngài, nàng sẽ lừng danh khắp thế gian (Bhāgīrathī).

Verse 6

गङ्गा त्रिपथगा राजन् दिव्या भागीरथीति च।त्रीन् पथो भावयन्तीति ततस्त्रिपथगा स्मृता।।1.44.6।।

Hỡi đại vương, Gaṅgā thiêng liêng còn được gọi là Bhāgīrathī và Tripathagā. Vì nàng làm thanh tịnh ba nẻo—ba cõi—nên được nhớ đến với danh ‘Tripathagā’.

Verse 7

पितामहानां सर्वेषां त्वमत्र मनुजाधिप ।कुरुष्व सलिलं राजन् प्रतिज्ञामपवर्जय।।1.44.7।।

Hỡi chúa tể loài người, hỡi đại vương, tại đây ngài hãy dâng nước cúng (tarpana) cho hết thảy tổ tiên, và như vậy viên mãn lời thệ nguyện của mình.

Verse 8

पूर्वकेण हि ते राजंस्तेनातियशसा तदा।धर्मिणां प्रवरेणापि नैष प्राप्तो मनोरथ:।।1.44.8।।

Tâu Đại vương, ngay cả vị tổ tiên thuở trước của ngài—lừng danh rạng rỡ, bậc tối thượng trong hàng người trì Dharma—khi ấy cũng chưa đạt được sở nguyện ấy.

Verse 9

तथैवांशुमता तात लोकेऽप्रतिमतेजसा।गङ्गां प्रार्थयतानेतुं प्रतिज्ञा नापवर्जिता।।1.44.9।।

Cũng vậy, hỡi con yêu, dù Aṃśumān có oai lực vô song trong đời, khi cầu thỉnh đưa Thánh Hà Gaṅgā xuống, lời thệ nguyện ấy vẫn chưa thể viên mãn.

Verse 10

राजर्षिणा गुणवता महर्षिसमतेजसा।मत्तुल्यतपसा चैव क्षत्रधर्मस्थितेन च।।1.44.10।। दिलीपेन महाभाग तव पित्राऽति तेजसा।पुनर्न शङ्किताऽनेतुं गङ्गां प्रार्थयताऽनघ।।1.44.11।।

Hỡi bậc cao quý, hỡi Bhagiratha vô tội lỗi! Ngay cả Dilīpa—phụ vương rực rỡ của ngài—đức hạnh như bậc vương tiên, uy quang ngang bậc đại hiền, khổ hạnh sánh với ta, lại kiên trụ trong kṣatriya-dharma; dẫu chí thành cầu thỉnh, cũng không thể đưa sông Hằng trở lại (giáng xuống) trần gian.

Verse 11

राजर्षिणा गुणवता महर्षिसमतेजसा।मत्तुल्यतपसा चैव क्षत्रधर्मस्थितेन च।।1.44.10।। दिलीपेन महाभाग तव पित्राऽति तेजसा।पुनर्न शङ्किताऽनेतुं गङ्गां प्रार्थयताऽनघ।।1.44.11।।

Hỡi bậc cao quý, hỡi Bhagiratha vô tội lỗi! Ngay cả Dilīpa—phụ vương rực rỡ của ngài—đức hạnh như bậc vương tiên, uy quang ngang bậc đại hiền, khổ hạnh sánh với ta, lại kiên trụ trong kṣatriya-dharma; dẫu chí thành cầu thỉnh, cũng không thể đưa sông Hằng trở lại (giáng xuống) trần gian.

Verse 12

सा त्वया समनुक्रान्ता प्रतिज्ञा पुरुषर्षभ।प्राप्तोऽसि परमं लोके यश: परमसम्मतम्।।1.44.12।।

Hỡi bậc trượng phu tối thượng, ngài đã trọn vẹn giữ gìn lời thệ nguyện mình đã nhận; và ở đời này, ngài đã đạt danh tiếng tối cao—vinh dự được muôn người đồng lòng tán thán.

Verse 13

यच्च गङ्गावतरणं त्वया कृतमरिन्दम।अनेन च भवान् प्राप्तो धर्मस्यायतनं महत्।।1.44.13।।

Và vì ngài đã làm nên sự giáng hạ của sông Hằng, hỡi bậc hàng phục kẻ thù; chính nhờ công hạnh ấy, ngài đã đạt được một đạo tràng lớn của dharma—một địa vị tâm linh bền vững.

Verse 14

प्लावयस्व त्वमात्मानं नरोत्तम सदोचिते।सलिले पुरुषव्याघ्र शुचि: पुण्यफलो भव।।1.44.14।।

Hỡi bậc tối thượng trong loài người, hỡi mãnh hổ giữa nhân gian—hãy tự mình dìm tắm trong dòng nước thiêng này, vốn luôn xứng hợp; trong làn nước ấy, hãy trở nên thanh tịnh, và để công đức thánh thiện làm quả báo.

Verse 15

पितामहानां सर्वेषां कुरुष्व सलिलक्रियाम्।स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि स्वं लोकं गम्यतां नृप।।1.44.15।।

Hãy làm lễ dâng nước (tarpana) cho hết thảy các bậc tổ tiên. Nguyện phúc lành đến với ngươi; ta sẽ trở về cõi của ta—nay hãy hồi cung, hỡi Đại vương.

Verse 16

इत्येवमुक्त्वा देवेश: सर्वलोकपितामह:। यथाऽऽगतं तथाऽगच्छत् देवलोकं महायशा:।।1.44.16।।

Nói như vậy xong, Đấng Chúa tể chư thiên, vị Tổ phụ của muôn thế giới, bậc đại danh tiếng, liền theo đúng con đường đã đến mà trở về cõi trời.

Verse 17

भगीरथोऽपि राजर्षि: कृत्वा सलिलमुत्तमम्।यथाक्रमं यथान्यायं सागराणां महायशा:।।1.44.17।।कृतोदकश्शुची राजा स्वपुरं प्रविवेश ह।समृद्धार्थो रघुश्रेष्ठ स्वराज्यं प्रशशास ह।।1.44.18।।

Bấy giờ, vương thánh Bhagiratha, bậc lừng danh, dâng nước thanh tịnh tối thượng, theo đúng thứ tự và đúng pháp, làm lễ cho các con của Sagara.

Verse 18

भगीरथोऽपि राजर्षि: कृत्वा सलिलमुत्तमम्।यथाक्रमं यथान्यायं सागराणां महायशा:।।1.44.17।।कृतोदकश्शुची राजा स्वपुरं प्रविवेश ह।समृद्धार्थो रघुश्रेष्ठ स्वराज्यं प्रशशास ह।।1.44.18।।

Hoàn tất lễ dâng nước, nhà vua trở nên thanh tịnh rồi vào lại kinh thành của mình. Hỡi bậc tối thượng trong dòng Raghu, mục nguyện đã thành, người liền trị vì vương quốc của mình.

Verse 19

प्रमुमोद ह लोकस्तं नृपमासाद्य राघव।नष्टशोकस्समृद्धार्थो बभूव विगतज्वर:।।1.44.19।।

Hỡi Rāghava, dân chúng vui mừng khi được vị vua ấy. Mục đích đã viên thành, sầu khổ tiêu tan, người trở nên an nhiên, dứt mọi nhiệt não trong lòng.

Verse 20

एष ते राम गङ्गाया विस्तरोऽभिहितो मया।स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते संध्याकालोऽतिवर्तते।।1.44.20।।

Hỡi Rāma, ta đã thuật cho con nghe tường tận về dòng Gaṅgā. Nguyện con được an lành; phúc lành thuộc về con—giờ hoàng hôn sandhyā đang dần trôi qua.

Verse 21

धन्यं यशस्यमायुष्यं पुत्र्यं स्वर्ग्यमतीव च।यश्श्रावयति विप्रेषु क्षत्रियेष्वितरेषु च।।1.44.21।। प्रीयन्ते पितरस्तस्य प्रीयन्ते दैवतानि च।

Phú quý, danh tiếng, thọ mạng lâu dài, phúc lành có con, và cả cõi trời—tất thảy đều ban dồi dào cho người khiến câu chuyện này được tụng đọc giữa các bà-la-môn, sát-đế-lợi và những người khác nữa. Tổ tiên người ấy hoan hỷ, chư thiên cũng hoan hỷ với người.

Verse 22

इदमाख्यानमव्यग्रो गङ्गावतरणं शुभम्।।1.44.22।।यश्शृणोति च काकुत्स्थ सर्वान् कामानवाप्नुयात्।सर्वे पापा: प्रणश्यन्ति आयु: कीर्तिश्च वर्धते।।1.44.23।।

Hỡi Kakutstha (Rāma), ai với tâm không tán loạn mà lắng nghe câu chuyện cát tường về sự giáng hạ của Gaṅgā này, sẽ đạt được sự viên mãn mọi ước nguyện chính đáng.