Sarga 36

Verse 1

उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्नुभौ राघवलक्ष्मणौ।प्रतिनन्द्य कथां वीरावूचतुर्मुनिपुङ्गवम्।।।।

Khi vị ẩn sĩ ấy nói xong, hai dũng sĩ Rāma và Lakṣmaṇa, hoan hỷ trước câu chuyện, liền kính cẩn thưa với bậc tối thượng trong hàng khổ hạnh.

Verse 2

धर्मयुक्तमिदं ब्रह्मन् कथितं परमं त्वया ।दुहितुश्शैलराजस्य ज्येष्ठाया वक्तुमर्हसि।।।।विस्तरं विस्तरज्ञोऽसि दिव्यमानुषसम्भवम्।

Bạch Phạm chí hiền thánh, ngài đã kể lời tối thượng này, hợp với chánh pháp. Xin ngài, bậc tường tận mọi chi tiết, hãy thuật rộng câu chuyện về trưởng nữ của Sơn Vương, cùng những biến cố thiêng liêng đã diễn ra giữa chư Thiên và loài người.

Verse 3

त्रीन् पथो हेतुना केन प्लावयेल्लोकपावनी।।।।कथं गङ्गा त्रिपथगा विश्रुता सरिदुत्तमा।त्रिषु लोकेषु धर्मज्ञ कर्मभि: कैस्समन्विता।।।।

Vì duyên cớ nào mà Gaṅgā—đấng tịnh hóa các thế giới—lại tràn khắp ba nẻo? Và Gaṅgā, nổi danh là Tripathagā, bậc tối thượng trong các dòng sông của ba cõi, đã nhờ những nghiệp hạnh nào mà được uy lực ấy, hỡi bậc thông đạt dharma?

Verse 4

त्रीन् पथो हेतुना केन प्लावयेल्लोकपावनी।।1.36.3।।कथं गङ्गा त्रिपथगा विश्रुता सरिदुत्तमा।त्रिषु लोकेषु धर्मज्ञ कर्मभि: कैस्समन्विता।।1.36.4।।

Vì duyên cớ nào mà Gaṅgā—đấng tịnh hóa các thế giới—lại tràn khắp ba nẻo? Và Gaṅgā, nổi danh là Tripathagā, bậc tối thượng trong các dòng sông của ba cõi, đã nhờ những nghiệp hạnh nào mà được uy lực ấy, hỡi bậc thông đạt dharma?

Verse 5

तथा ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रस्तपोधन:।निखिलेन कथां सर्वामृषिमध्ये न्यवेदयत्।।।।

Khi hoàng tử dòng Kakutstha nói như vậy, hiền triết Viśvāmitra—người lấy khổ hạnh làm gia tài—đã ở giữa hội các ṛṣi mà thuật lại trọn vẹn toàn bộ câu chuyện.

Verse 6

पुरा राम कृतोद्वाहो नीलकण्ठो महातपा:।दृष्ट्वा च स्पृहया देवीं मैथुनायोपचक्रमे।।।।

Thuở xưa, hỡi Rāma, Nīlakaṇṭha—bậc đại khổ hạnh—sau khi thành hôn cùng Nữ Thần, liền nhìn Ngài với lòng khao khát và khởi ý cầu hợp hoan phu thê.

Verse 7

शितिकण्ठस्य देवस्य दिव्यं वर्षशतं गतम्।न चापि तनयो राम तस्यामासीत् परन्तप।।।।

Trải qua trăm năm trời của Thần Śitikaṇṭha; thế nhưng, hỡi Rāma—bậc khuất phục kẻ thù—nơi nàng vẫn chẳng sinh được một người con.

Verse 8

ततो देवास्समुद्विग्ना: पितामहपुरोगमा:।यदिहोत्पद्यते भूतं कस्तत्प्रतिसहिष्यते।।।।

Bấy giờ chư thiên, với Phạm Thiên đứng đầu, đều bàng hoàng lo sợ: “Nếu ngay lúc này nơi đây sinh ra một hữu tình, ai có thể chịu nổi uy lực ấy?”

Verse 9

अभिगम्य सुरास्सर्वे प्रणिपत्येदमब्रुवन्।देव देव महादेव लोकस्यास्य हिते रत ।।।।सुराणां प्रणिपातेन प्रसादं कर्तुमर्हसि।

Tất cả chư thiên liền đến gần, cúi mình đảnh lễ và thưa rằng: “Ôi Thần của chư thần, ôi Mahādeva—đấng luôn vì lợi ích của thế gian—xin thương xót, ban ân cho chư thiên đang phủ phục trước Ngài.”

Verse 10

न लोका धारयिष्यन्ति तव तेजस्सुरोत्तम ।।।।ब्राह्मेण तपसा युक्तो देव्या सह तपश्चर।त्रैलोक्यहितकामार्थं तेजस्तेजसि धारय ।।।।

“Ô bậc tối thượng trong chư thiên, các thế giới sẽ không thể gánh chịu uy quang rực cháy của Ngài. Xin Ngài cùng với Nữ Thần (Umā) tu khổ hạnh, được nhiếp trì bởi phạm hạnh và Veda; vì lợi ích của ba cõi, hãy giữ tejas ấy trong chính tejas của Ngài.”

Verse 11

न लोका धारयिष्यन्ति तव तेजस्सुरोत्तम ।।1.36.10।।ब्राह्मेण तपसा युक्तो देव्या सह तपश्चर।त्रैलोक्यहितकामार्थं तेजस्तेजसि धारय ।।1.36.11।।

“Ô bậc tối thượng trong chư thiên, các thế giới sẽ không thể gánh chịu uy quang rực cháy của Ngài. Xin Ngài cùng với Nữ Thần (Umā) tu khổ hạnh, được nhiếp trì bởi phạm hạnh và Veda; vì lợi ích của ba cõi, hãy giữ tejas ấy trong chính tejas của Ngài.”

Verse 12

देवतानां वचश्श्रुत्वा सर्वलोकमहेश्वर:।बाढमित्यब्रवीत्सर्वान्पुनश्चैवमुवाच ह ।।।।

Nghe lời chư Thiên, Maheśvara—Đấng Đại Chủ của muôn cõi—bèn phán cùng tất cả: “Lành thay, cứ như vậy,” rồi lại tiếp lời.

Verse 13

धारयिष्याम्यहं तेजस्तेजस्येव सहोमया।त्रिदशा: पृथिवी चैव निर्वाणमधिगच्छतु।।।।

“Cùng với Umā, ta sẽ nhiếp trì tejas này trong chính tejas của ta; nguyện chư Thiên và cả địa cầu đều được an tịnh, đạt đến Niết-bàn.”

Verse 14

यदिदं क्षुभितं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम्।धारयिष्यति कस्तन्मे ब्रुवन्तु सुरसत्तमा:।।।।

Nếu uy lực vô thượng của ta đây bị lay khỏi chỗ an trú, thì ai có thể gánh chịu nổi? Hỡi các bậc tối thắng trong chư Thiên, hãy nói cho ta biết.

Verse 15

एवमुक्तास्सुरास्सर्वे प्रत्यूचुर्वृषभध्वजम्।यत्तेज: क्षुभितं ह्येतत्तद्धरा धारयिष्यति।।।।

Được hỏi như vậy, hết thảy chư Thiên liền thưa với Đấng mang cờ hiệu bò: “Uy lực đang xao động ấy—Đất Mẹ sẽ gánh chịu.”

Verse 16

एवमुक्तस्सुरपति: प्रमुमोच महीतले।तेजसा पृथिवी येन व्याप्ता सगिरिकानना।।।।

Được chư Thiên chỉ bày như thế, Thần Chủ (Śiva) liền phóng thích xuống mặt đất; nhờ tejas ấy, toàn thế gian đều bị thấm nhuần—núi non và rừng thẳm cũng vậy.

Verse 17

ततो देवा: पुनरिदमूचुश्चाथ हुताशनम्।प्रविश त्वं महातेजो रौद्रं वायुसमन्वित:।।।।

Bấy giờ chư Thiên lại nói với Agni: “Hỡi Đấng Đại Quang, hãy nhập vào năng lực dữ dội phát sinh từ Rudra ấy, cùng với thần Vāyu.”

Verse 18

तदग्निना पुनर्व्याप्तं सञ्जातश्श्वेतपर्वत:।दिव्यं शरवणं चैव पावकादित्यसन्निभम्।।।।यत्र जातो महातेजा: कार्तिकेयोऽग्निसम्भव:।

Năng lực ấy, lại được Agni thấm nhuần khắp, hóa thành Bạch Sơn; và cũng thành rừng lau thiêng Śaravaṇa, rực sáng như lửa và mặt trời—chính nơi đó, đại uy quang Kārttikeya, đấng do lửa sinh, đã xuất hiện.

Verse 19

अथोमां च शिवं चैव देवास्सर्षिगणास्तदा।पूजयामासुरत्यर्थं सुप्रीतमनसस्तत:।।।।

Sau đó, chư Thiên cùng các hội chúng hiền thánh rishi đã hết lòng phụng thờ cả Umā và Śiva; tâm họ vô cùng hoan hỷ trước điều vừa xảy ra.

Verse 20

अथ शैलसुता राम त्रिदशानिदमब्रवीत्।समन्युरशपत्सर्वान् क्रोधसंरक्तलोचना।।।।

Rồi, hỡi Rāma, nữ thần sơn sinh ấy nói với chư Thiên những lời này; đôi mắt nàng đỏ rực vì phẫn nộ, và nàng nguyền rủa tất cả họ.

Verse 21

यस्मान्निवारिता चैव सङ्गति: पुत्रकाम्यया।अपत्यं स्वेषु दारेषु तस्मान्नोत्पादयिष्यथ।।1.36.21।।

Vì cuộc hòa hợp của ta—được cầu mong với ước nguyện có con trai—đã bị ngăn trở, nên từ nay các ngươi sẽ không sinh được con nơi chính những người vợ của mình.

Verse 22

अद्यप्रभृति युष्माकमप्रजास्सन्तु पत्नय:।।।।एवमुक्त्वासुरान् सर्वान् शशाप पृथिवीमपि।

“Từ hôm nay trở đi, vợ của các ngươi hãy mãi không con.” Nói vậy, nàng nguyền rủa tất cả chư thiên, rồi lại nguyền rủa cả Mẹ Đất nữa.

Verse 23

अवने नैकरूपा त्वं बहुभार्या भविष्यसि।।।।न च पुत्रकृतां प्रीतिं मत्क्रोधकलुषीकृता ।प्राप्स्यसि त्वं सुदुर्मेधे मम पुत्रमनिच्छती।।।।

Hỡi Mẹ Đất, ngươi sẽ chẳng còn một hình tướng duy nhất; ngươi sẽ trở thành người vợ của nhiều bậc chủ. Và vì bị cơn giận của ta làm vẩn đục—do ngươi không muốn ta có con—ngươi sẽ không được hưởng niềm vui do con trai đem lại, hỡi kẻ tâm địa tà ác.

Verse 24

अवने नैकरूपा त्वं बहुभार्या भविष्यसि।।1.36.23।।न च पुत्रकृतां प्रीतिं मत्क्रोधकलुषीकृता ।प्राप्स्यसि त्वं सुदुर्मेधे मम पुत्रमनिच्छती।।1.36.24।।

Hỡi Mẹ Đất, ngươi sẽ chẳng còn một hình tướng duy nhất; ngươi sẽ trở thành người vợ của nhiều bậc chủ. Và vì bị cơn giận của ta làm vẩn đục—do ngươi không muốn ta có con—ngươi sẽ không được hưởng niềm vui do con trai đem lại, hỡi kẻ tâm địa tà ác.

Verse 25

तान् सर्वान् व्रीडितान् दृष्ट्वा सुरान्सुरपतिस्तदा।गमनायोपचक्राम दिशं वरुणपालिताम्।।।।

Thấy tất cả chư thiên đều hổ thẹn, bấy giờ Thiên chủ liền sửa soạn lên đường, hướng về phương Tây do thần Varuṇa hộ trì.

Verse 26

स गत्वा तप आतिष्ठत्पार्श्वे तस्योत्तरे गिरौ।हिमवत्प्रभवे शृङ्गे सह देव्या महेश्वर:।।।।

Đến nơi ấy, Đại Tự Tại Maheśvara cùng với Nữ Thần, an trú trong khổ hạnh trên một đỉnh núi do Himavat sinh ra, ở sườn phía bắc của ngọn núi.

Verse 27

एष ते विस्तरो राम शैलपुत्र्या निवेदित:।गङ्गाया: प्रभवं चैव शृणु मे सहलक्ष्मण:।।।।

Hỡi Rāma, ta đã thuật cho con tường tận câu chuyện về Ái Nữ của Núi. Nay con cùng Lakṣmaṇa hãy lắng nghe ta nói về nguồn gốc của sông Gaṅgā nữa.