Sarga 24

Verse 1

तत: प्रभाते विमले कृताह्निकमरिन्दमौ।विश्वामित्रं पुरस्कृत्य नद्यास्तीरमुपागतौ।।1.24.1।।

Rồi khi bình minh trong sáng rạng ngời, hai bậc hàng phục kẻ thù—Rāma và Lakṣmaṇa—sau khi hoàn tất nghi lễ ban mai, tôn Viśvāmitra đi trước, đã đến bờ sông.

Verse 2

ते च सर्वे महात्मानो मुनयस्संश्रितव्रता:।उपस्थाप्य शुभां नावं विश्वामित्रमथाब्रुवन्।।1.24.2।।

Bấy giờ, tất cả các đại tâm ẩn sĩ, kiên trì giới nguyện, cho chuẩn bị một chiếc thuyền cát tường rồi thưa với Visvāmitra rằng:

Verse 3

आरोहतु भवान्नावं राजपुत्रपुरस्कृत:।अरिष्टं गच्छ पन्थानं मा भूत्कालविपर्यय:।।1.24.3।।

“Bạch tôn giả, xin ngài lên thuyền, với các hoàng tử đi đầu. Xin theo con đường không hiểm nạn; nguyện thời gian đừng trễ nải, chớ để lỡ kỳ.”

Verse 4

विश्वामित्रस्तथेत्युक्तवा तानृषीनभिपूज्य च।ततार सहितस्ताभ्यां सरितं सागरङ्गमाम्।।1.24.4।।

Đức Viśvāmitra đáp: “Được vậy”, rồi kính lễ và tôn vinh các vị hiền sĩ ấy; kế đó, cùng hai hoàng tử, Ngài vượt qua dòng sông chảy về biển cả.

Verse 5

ततश्शुश्राव वै शब्दमतिसंरम्भवर्धितम्।मध्यमागम्य तोयस्य सह राम:कनीयसा।।1.24.5।।

Bấy giờ, khi đến giữa dòng nước, Rāma cùng người em trai nghe vang lên một tiếng gầm rền, càng lúc càng dữ dội theo cơn nước cuộn xiết.

Verse 6

अथ रामस्सरिन्मध्ये पप्रच्छ मुनिपुङ्गवम्।वारिणो भिद्यमानस्य किमयं तुमुलो ध्वनि:।।1.24.6।।

Bấy giờ, ở giữa dòng sông, Rama hỏi vị đại tiên: "Âm thanh ầm ầm như thể nước đang nứt toạc ra này là gì?"

Verse 7

राघवस्य वचश्श्रुत्वा कौतूहलसमन्वित:।कथयामास धर्मात्मा तस्य शब्दस्य निश्चयम्।।1.24.7।।

Nghe lời Rāghava đầy lòng hiếu kỳ, bậc pháp hạnh Viśvāmitra liền giảng cho chàng biết chân tướng và nguồn gốc của tiếng động ấy.

Verse 8

कैलासपर्वते राम मनसा निर्मितं सर:।ब्रह्मणा नरशार्दूल तेनेदं मानसं सर:।।1.24.8।।

“Hỡi Rāma, bậc hổ trong loài người! Trên núi Kailāsa, Phạm Thiên (Brahmā) đã dùng ý lực tạo nên một hồ; vì thế hồ này được gọi là hồ Mānasā (Manasa).”

Verse 9

तस्मात्सुस्राव सरसस्सायोध्यामुपगूहते ।सर प्रवृत्ता सरयू: पुण्या ब्रह्मसरश्च्युता।।1.24.9।।

“Từ hồ ấy, một dòng sông tuôn chảy—dòng thánh thủy ôm ấp Ayodhyā. Vì khởi nguồn từ hồ nên gọi là Sarayū; và bởi phát xuất từ hồ của Phạm Thiên, nó thật thanh tịnh linh thiêng.”

Verse 10

तस्यायमतुलश्शब्दो जाह्नवीमभिवर्तते।वारिसङ्क्षोभजो राम प्रणामं नियत:कुरु।।1.24.10।।

Khi Jāhnavī (Gaṅgā) đến gần, tiếng gầm vô song này dấy lên do nước cuộn va chạm khuấy động. Hỡi Rāma, hãy nhiếp tâm thanh tịnh mà đảnh lễ cung kính.

Verse 11

ताभ्यां तु तावुभौ कृत्वा प्रणाममतिधार्मिकौ।तीरं दक्षिणमासाद्य जग्मतुर्लघुविक्रमौ।।1.24.11।।

Hai bậc chí công đức ấy, sau khi cúi đầu đảnh lễ trước cả hai dòng sông, liền đến bờ phía nam và tiếp bước mau lẹ.

Verse 12

स वनं घोरसङ्काशं दृष्ट्वा नृपवरात्मज:।अविप्रहतमैक्ष्वाक: पप्रच्छ मुनिपुङ्गवम्।।1.24.12।।

Thấy khu rừng ghê rợn, như chưa từng có dấu chân người, hoàng tử dòng Ikṣvāku—con của bậc vương thượng—liền thưa hỏi vị đại hiền.

Verse 13

अहो वनमिदं दुर्गं झिल्लिकागणनादितम्।भैरवैश्शपदै: पूर्णं शकुन्तैर्दारुणारुतै:।।1.24.13।।

“Ôi! Khu rừng này thật khó vượt qua, vang rền tiếng dế không dứt; đầy loài thú dữ đáng sợ, và chim chóc kêu thét rợn người.”

Verse 14

नानाप्रकारैश्शकुनै र्वाश्यद्भिर्भैरवस्वनै:।सिंहव्याघ्रवराहैश्च वारणैश्चोपशोभितम्।।1.24.14।।

“Nơi đây vang dội tiếng kêu rùng rợn của muôn loài chim; lại có sư tử, hổ, lợn rừng và voi tụ hội, khiến rừng càng thêm đáng sợ.”

Verse 15

धवाश्वकर्णककुभैर्बिल्वतिन्दुकपाटलै:। सङ्कीर्णं बदरीभिश्च किन्न्वेतद्दारुणं वनम्।।1.24.15।।

“Rừng rậm dày cây dhava, aśvakarṇa, kakubha, bilva, tinduka, pāṭala; lại chen chúc cả bụi badarī—vậy rốt cuộc đây là khu rừng dữ dằn nào?”

Verse 16

तमुवाच महातेजा विश्वामित्रो महामुनि:।श्रूयतां वत्स काकुत्स्थ यस्यैतद्दारुणं वनम्।।1.24.16।।

Bấy giờ, đại hiền thánh Visvāmitra, bậc đại uy quang, nói với Người: “Hãy lắng nghe, hỡi con yêu của dòng Kakutstha; ta sẽ nói cho con biết khu rừng ghê rợn này thuộc về ai.”

Verse 17

एतौ जनपदौ स्फीतौ पूर्वमास्तां नरोत्तम।मलदाश्च करूशाश्च देवनिर्माणनिर्मितौ।।1.24.17।।

“Hỡi bậc tối thượng trong loài người, thuở xưa nơi đây từng có hai quốc độ phồn thịnh: Maladā và Karūśā, do các thợ trời kiến tạo nên.”

Verse 18

पुरा वृत्रवधे राम मलेन समभिप्लुतम्।क्षुधा चैव सहस्राक्षं ब्रह्महत्या समाविशत्।।1.24.18।।

“Thuở xa xưa, hỡi Rāma, sau khi Vṛtra bị diệt, Indra ngàn mắt bị Brahmahatyā—tội sát hại Bà-la-môn—bám lấy; lại còn bị ô uế và đói khát phủ trùm.”

Verse 19

तमिन्द्रं स्नापयन् देवा ऋषयश्च तपोधना:।कलशैस्स्नापयामासुर्मलं चास्य प्रमोचयन्।।1.24.19।।

Chư thiên và các hiền rishi—lấy khổ hạnh làm gia tài—đã dùng các bình nước tắm gội cho Indra, nhờ đó rửa sạch và giải trừ vết nhơ trên thân Người.

Verse 20

इह भूम्यां मलं दत्वा दत्वा कारूशमेव च।शरीरजं महेन्द्रस्य ततो हर्षं प्रपेदिरे।।1.24.20।।

Tại nơi mặt đất này, Ngài Mahendra đã trút bỏ mọi uế tạp của thân, cùng cả cơn đói; rồi chư Thiên liền hoan hỷ lớn lao.

Verse 21

निर्मलो निष्करूशश्च शुचिरिंन्द्रो यदाभवत्।ददौ देशस्य सुप्रीतो वरं प्रभुरनुत्तमम्।।1.24.21।।

Khi Indra trở nên thanh tịnh—không còn uế nhiễm, cũng không còn đói—Đấng Chúa tể uy lực, vô cùng hoan hỷ, đã ban cho xứ ấy một ân phúc vô song.

Verse 22

इमौ जनपदौ स्फीतौ ख्यातिं लोके गमिष्यत:।मलदाश्च करूशाश्च ममाङ्गमलधारिणौ।।1.24.22।।

“Nguyện cho hai xứ này, mang lấy uế tạp từ chính thân ta, được phồn thịnh và vang danh khắp thế gian—là Maladā và Karūṣa.”

Verse 23

साधु साध्विति तं देवा: पाकशासनमब्रुवन्।देशस्य पूजां तां दृष्ट्वा कृतां शक्रेण धीमता।।1.24.23।।

Thấy bậc trí Śakra đã ban sự tôn vinh ấy cho miền đất, chư Thiên liền nói với Pākaśāsana (Indra): “Lành thay! Lành thay!”

Verse 24

एतौ जनपदौ स्फीतौ दीर्घकालमरिन्दम।मलदाश्च करूशाश्च मुदितौ धनधान्यत:।।1.24.24।।

Hỡi bậc hàng phục kẻ thù, hai xứ phồn thịnh ấy—Maladā và Karūṣa—trong thời gian dài vẫn hoan hỷ, sung túc của cải và lúa thóc.

Verse 25

कस्यचित्त्वथ कालस्य यक्षी वै कामरूपिणी।बलं नागसहस्रस्य धारयन्ती तदा ह्यभूत्।।1.24.25।। ताटका नाम भद्रं ते भार्या सुन्दस्य धीमत:। 2मारीचो राक्षस: पुत्रो यस्याश्शक्रपराक्रम:।।1.24.26।।

Sau một thời gian, có một nữ Dạ-xoa (yakṣī) có thể tùy ý biến hóa, mang sức mạnh của ngàn voi. Nàng tên là Tāṭakā—cầu chúc hiền giả an lành—vợ của Sunda bậc trí, và là mẹ của La-sát Mārīca, oai lực sánh như Śakra (Đế Thích).

Verse 26

कस्यचित्त्वथ कालस्य यक्षी वै कामरूपिणी।बलं नागसहस्रस्य धारयन्ती तदा ह्यभूत्।।1.24.25।। ताटका नाम भद्रं ते भार्या सुन्दस्य धीमत:। 2मारीचो राक्षस: पुत्रो यस्याश्शक्रपराक्रम:।।1.24.26।।

Sau một thời gian, có một nữ Dạ-xoa (yakṣī) có thể tùy ý biến hóa, mang sức mạnh của ngàn voi. Nàng tên là Tāṭakā—cầu chúc hiền giả an lành—vợ của Sunda bậc trí, và là mẹ của La-sát Mārīca, oai lực sánh như Śakra (Đế Thích).

Verse 27

वृत्तबाहुर्महावीर्यो विपुलास्य तनुर्महान्।राक्षसो भैरवाकारो नित्यं त्रासयते प्रजा:।।1.24.27।।

Một La-sát tay tròn vạm vỡ, đại dũng mãnh, mặt rộng thân to, hình tướng ghê rợn, luôn luôn gieo kinh hãi và hành hạ muôn dân.

Verse 28

इमौ जनपदौ नित्यं विनाशयति राघव।मलदांश्च करूशांश्च ताटका दुष्टचारिणी।।1.24.28।।

"Này Raghava, mụ Tataka độc ác đó liên tục tàn phá hai vùng đất này—Malada và Karusha."

Verse 29

सेयं पन्थानमावृत्य वसत्यध्यर्धयोजने।अत एव न गन्तव्यं ताटकाया वनं यत:।।1.24.29।।

"Mụ ta chặn đường và sống cách đây khoảng một yojana rưỡi. Chính vì lý do này mà mọi người không qua lại—vì đó là khu rừng của Tataka."

Verse 30

स्वबाहुबलमाश्रित्य जहीमां दुष्टचारिणीम्।मन्नियोगादिमं देशं कुरु निष्कण्टकं पुन:।।1.24.30।।

"Hãy dựa vào sức mạnh của chính đôi tay con, tiêu diệt kẻ ác này. Theo lệnh của ta, hãy làm cho vùng đất này một lần nữa sạch bóng gai góc—an toàn và không bị cản trở."

Verse 31

न हि कश्चिदिमं देशं शक्नोत्यागन्तुमीदृशम्।यक्षिण्या घोरया राम उत्सादितमसह्यया।।1.24.31।।

"Này Rama, không ai có thể đến vùng đất này trong tình trạng như vậy—bị tàn phá bởi nữ dạ xoa (Yakshini) khủng khiếp và không thể chịu đựng nổi đó."

Verse 32

एतत्ते सर्वमाख्यातं यथैतद्दारुणं वनम्।यक्ष्या चोत्सादितं सर्वमद्यापि न निवर्तते।।1.24.32।।

Tất cả điều ấy ta đã thuật rõ cho con: vì sao khu rừng này trở nên hung dữ, và mọi sự đều bị dạ-xoa nữ ấy tàn phá; đến nay nàng vẫn chưa chịu lui đi.

Verse 33

"Hãy dựa vào sức mạnh của chính đôi tay con, tiêu diệt kẻ ác này. Theo lệnh của ta, hãy làm cho vùng đất này một lần nữa sạch bóng gai góc—an toàn và không bị cản trở."