Ramayana — Bala Kanda, Sarga 24, Shloka 31

गङ्गा–सरयू-सङ्गमः, मलद–करूश-देशकथा, ताटकावनप्रवेशोपदेशः

The Confluence of Gaṅgā and Sarayū; the Tale of Malada–Karūśa; Counsel on Tātakā’s Forest

Devanagari script

न हि कश्चिदिमं देशं शक्नोत्यागन्तुमीदृशम्।यक्षिण्या घोरया राम उत्सादितमसह्यया।।1.24.31।।

Transliteration

na hi kaścid imaṃ deśaṃ śaknoty āgantum īdṛśam |

yakṣiṇyā ghorayā rāma utsāditam asahyayā ||1.24.31||

Translation

"Này Rama, không ai có thể đến vùng đất này trong tình trạng như vậy—bị tàn phá bởi nữ dạ xoa (Yakshini) khủng khiếp và không thể chịu đựng nổi đó."

Word by Word

• स्वबाहुबलम्: your own arm-strength
• स्वबाहुबलम्: कर्म (Object of आश्रित्य; means employed)
• Type: Noun
• Root: स्वबाहुबल = स्व + बाहु + बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी/सम्बन्ध): 'strength of (your) own arms'

• आश्रित्य: having relied on
• आश्रित्य: पूर्वकाल-क्रिया (Gerund; means)
• Type: Verb
• Root: श्रि (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); 'having resorted to/using'

• जहि: slay
• जहि: क्रिया (Command)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

• इमाम्: this (her)
• इमाम्: कर्म (Object of जहि)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दुष्टचारिणीम्: wicked-doing (woman)
• दुष्टचारिणीम्: विशेषण (to इमाम्)
• Type: Adjective
• Root: दुष्टचारिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: 'wicked-doing'

• मत्-नियोगात्: by my order
• मत्-नियोगात्: हेतु/अपादान (Ablative of cause/source)
• Type: Noun
• Root: मत् (अस्मद्-प्रातिपदिक) + नियोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन; तत्पुरुष: 'from my command'

• इमम्: this
• इमम्: कर्म (Object of कुरु)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• देशम्: country/region
• देशम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कुरु: make/do
• कुरु: क्रिया (Command)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन

• निष्कण्टकम्: free of thorns (trouble-free)
• निष्कण्टकम्: कर्म-विशेषण (Object complement to देशम्)
• Type: Adjective
• Root: निष्कण्टक = निः + कण्टक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्/निः-तत्पुरुष: 'thornless' (free from trouble)

• पुनः: again
• पुनः: सम्बन्ध (Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्ति-वाचक क्रियाविशेषण (adverb)

Context

"Be it so", said Viswamitra and paid respect to all those sages. And accompanied by them (Rama and Lakshmana), crossed the river flowing towards the sea.

Characters & Entities

• Viśvāmitra
• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma requires removing causes of widespread fear and harm so that society can function without oppression.

What is the narrative situation?

Viśvāmitra stresses the severity of Tāṭakā’s devastation: the area has become effectively inaccessible.

Which character virtue is emphasized?

Compassionate protection—recognizing collective suffering and acting to relieve it.