Home›Ramayana›Bala Kanda›Sarga 24›Shloka 23
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 24, Shloka 23

गङ्गा–सरयू-सङ्गमः, मलद–करूश-देशकथा, ताटकावनप्रवेशोपदेशः

The Confluence of Gaṅgā and Sarayū; the Tale of Malada–Karūśa; Counsel on Tātakā’s Forest

Devanagari script

साधु साध्विति तं देवा: पाकशासनमब्रुवन्।देशस्य पूजां तां दृष्ट्वा कृतां शक्रेण धीमता।।1.24.23।।

Transliteration

sādhu sādhv iti taṃ devāḥ pākaśāsanam abruvan |

deśasya pūjāṃ tāṃ dṛṣṭvā kṛtāṃ śakreṇa dhīmatā || 1.24.23 ||

Translation

Thấy bậc trí Śakra đã ban sự tôn vinh ấy cho miền đất, chư Thiên liền nói với Pākaśāsana (Indra): “Lành thay! Lành thay!”

Word by Word
साधुwell! good!
साधु:
सम्बोधन/उद्गार (exclamatory, not a kāraka)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (प्रातिपदिक; अव्यय-रूपेण)
Formअव्ययम्; प्रशंसावाचक-निपातः/उद्गारः (indeclinable exclamation of approval)
साधुwell! (again)
साधु:
सम्बोधन/उद्गार (exclamatory)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (प्रातिपदिक; अव्यय-रूपेण)
Formअव्ययम्; पुनरुक्त-प्रशंसा (repeated approval)
इतिthus, saying
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्नम् (quotative particle)
तम्him
तम्:
कर्म (object of अब्रुवन्)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular masculine)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्ता (subject of अब्रुवन्)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (nominative plural masculine)
पाकशासनम्Pāka’s chastiser (Indra)
पाकशासनम्:
कर्म (apposition to तम्; object addressed)
TypeNoun
Rootपाक (प्रातिपदिक) + शासन (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (पाकस्य शासनः = he whose rule is over Pāka/Paaka); पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular masculine); इन्द्रस्य उपाधिः
अब्रुवन्said, spoke
अब्रुवन्:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (अनद्यतन-भूत/Imperfect); प्रथम-पुरुषः; बहुवचनम्; परस्मैपदम् (they said/spoke)
देशस्यof the land/country
देशस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः एकवचनम् (genitive singular masculine)
पूजाम्honour, worship
पूजाम्:
कर्म (object of दृष्ट्वा)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular feminine)
ताम्that
ताम्:
कर्म (with पूजाम्)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (accusative singular feminine); पूजाम् इति विशेषणम् (demonstrative qualifying ‘pūjām’)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (absolutive; relates to अब्रुवन्)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावः (gerund/absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया (having seen)
कृताम्performed, done
कृताम्:
कर्म-विशेषण (qualifier of पूजाम्)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-विशेषणम् (past passive participle); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्; पूजाम् इति विशेषणम् (performed/done)
शक्रेणby Śakra (Indra)
शक्रेण:
करण/कर्तृ-करण (agent in passive sense: ‘by Indra’)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (instrumental singular masculine)
धीमताby the wise
धीमता:
करण (with शक्रेण; descriptive)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (instrumental singular masculine); शक्रेण इति विशेषणम् (qualifying Indra)
Context

Having seen the honour bestowed on that land by the wise Indra, the gods said to him, 'Well done, Well done'.

Characters & Entities
D
Devas
I
Indra

FAQs

Dharma is reinforced through approval of the good: the devas publicly affirm righteous benefaction, showing that ethical acts deserve recognition to strengthen social and cosmic order.

After Indra honors and blesses the land, the gods respond with praise, endorsing his action.

Wisdom joined to benevolence—Indra’s ‘wise’ honoring of the land is treated as exemplary leadership.

←Previous Verse
Next Verse→