Adhyaya 51

Verse 1

नरोत्तम उवाच । त्रिदशानां च देवानामन्येषां जगदीश्वरः । प्रभुः कर्ता च हर्त्ता च गोप्ता भर्त्ता पिता प्रसूः

Narottama nói: Đấng Chủ Tể của vũ trụ là bậc chủ của ba mươi ba vị thần và mọi hữu tình khác nữa—Ngài là Đấng Tối Thượng, là Đấng tạo tác và hủy diệt, là Đấng hộ trì và nuôi dưỡng, là Cha và là nguồn mạch của mọi sinh thành.

Verse 2

अस्माकं वाक्श्रमो विष्णोः कथनेनैव युज्यते । किंतु कौतूहलं मेऽस्ति पिपासा वा क्षुधापि वा

Hỡi Viṣṇu, công phu lời nói của chúng con chỉ thật sự viên mãn khi thuật kể về Ngài. Thế nhưng trong lòng con có một điều hiếu kỳ—đó là cơn khát, hay thậm chí là cơn đói?

Verse 3

कृतं पृच्छति येनैव वक्तव्यं तत्प्रियेण हि । अतीतं चैव जानाति कथं नाथ पतिव्रता

Ngài hỏi về điều đã làm; và điều đáng nói ra chỉ là điều làm Ngài hoan hỷ. Ngài lại biết cả chuyện đã qua—ôi bậc Nātha, vậy người vợ pativratā, thủy chung trọn đạo, sao có thể làm khác?

Verse 4

किं वा तस्यां प्रभावं च वक्तुमर्हस्यशेषतः । भगवानुवाच । कथितं मे पुरा वत्स पुनः कौतूहलं द्विज

“Vậy quyền năng của điều ấy là gì? Xin hãy thuật lại trọn vẹn.” Đức Bhagavān phán: “Này con hiền, trước kia con đã kể cho Ta rồi; nhưng này bậc Dvija, lòng hiếu kỳ lại khởi lên lần nữa.”

Verse 5

कथयिष्यामि तत्सर्वं यत्ते मनसि वर्तते । पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युर्हिते रता

Ta sẽ nói hết những điều đang ở trong tâm con. Nàng là pativratā, lấy chồng làm sinh mệnh, và luôn chuyên tâm vào điều lợi ích cho chồng.

Verse 6

देवानामपि साऽऽराध्या मुनीनां ब्रह्मवादिनां । धवस्यैकस्य या नारी लोके पूज्यतमा स्मृता

Nàng đáng được tôn kính thờ phụng ngay cả bởi chư thiên, và bởi các bậc hiền triết tuyên thuyết Brahman. Người nữ chỉ một lòng với một người chồng được nhớ trong đời là bậc đáng tôn quý nhất.

Verse 7

तस्या संमानने गुर्वी निभृता न भविष्यति । मध्यदेशे पुरा तात नगरी चातिशोभना

Khi tôn kính nàng, sẽ không còn sự dè dặt hay do dự nặng nề. Thuở xưa tại Madhyadeśa, này con hiền, có một thành đô rực rỡ huy hoàng.

Verse 8

तस्यां च ब्रह्मजातीया सेव्या नाम्नी पतिव्रता । तस्या धवोऽभवत्कुष्ठी पूर्वकर्मविरोधतः

Tại nơi ấy có một người phụ nữ Bà-la-môn tên Sevyā, là bậc tiết hạnh một lòng thờ chồng. Do quả báo trái nghịch của nghiệp xưa, chồng nàng mắc bệnh phong cùi.

Verse 9

गलद्व्रणास्य पत्युश्च नित्यं चर्यापरायणा । यद्यन्मनोरथं तस्य शक्त्या सा कुरुते भृशम्

Dẫu miệng chồng mang vết loét rỉ chảy, nàng vẫn hằng ngày chuyên tâm vào bổn phận và phụng sự. Bất cứ điều ước nào khởi lên trong tâm chàng, nàng đều dùng năng lực của mình mà khiến thành tựu dồi dào.

Verse 10

अर्चयेद्देववन्नित्यं स्नेहं कुर्यादमत्सरा । कदाचित्पथि गच्छंतीं वेश्यां परमसुंदरीम्

Nàng hằng ngày thờ phụng chồng như thờ một vị thần, không chút ghen tuông mà giữ lòng ân ái. Một lần trên đường, có một kỹ nữ tuyệt sắc đang bước đi.

Verse 11

दृष्ट्वाऽतीवाभवन्मोहान्मन्मथाविष्टचेतनः । निश्श्वस्य सुतरां दीर्घं ततस्तु विमनाऽभवत्

Vừa trông thấy nàng, chàng liền mê muội tột cùng; tâm trí bị Manmatha (Kāma) chi phối. Chàng thở dài thật lâu, rồi trở nên u sầu.

Verse 12

श्रुत्वा गृहाद्विनिःसृत्य साध्वी पप्रच्छ तं पतिं । उन्मनास्त्वं कथं नाथ निःश्वासस्ते कथं विभो

Nghe vậy, người vợ hiền đức bước ra khỏi nhà và hỏi chồng: “Bạch phu quân, sao chàng bối rối như thế? Và ôi bậc hùng lực, sao chàng lại thở dài như vậy?”

Verse 13

ब्रूहि मे यच्च कर्तव्यमकर्तव्यं च यत्प्रियम् । दयितं ते करिष्यामि त्वमेको मे गुरुः प्रियः

Xin hãy nói cho con biết điều gì nên làm, điều gì không nên làm, và điều gì làm Ngài hoan hỷ. Điều Ngài yêu quý con sẽ thực hành; chỉ riêng Ngài là vị Guru khả kính và thân thương của con.

Verse 14

अभीष्टं वद मे नाथ यथाशक्ति करोम्यहम् । इत्युक्ते तामुवाचेदं वृथा किं भाषसे प्रिये

“Bạch Natha, xin nói điều Ngài mong muốn; con sẽ làm theo hết sức mình.” Nàng nói xong, chàng liền bảo: “Hỡi người yêu dấu, sao nàng lại nói lời vô ích?”

Verse 15

न शक्ता त्वं न चैवाहं मोघं वक्तुं न युज्यते । प्रष्टुं नाधिकरोषीति यथा दीर्घतरोः फलम्

Nàng không đủ khả năng, ta cũng vậy; nói lời uổng công là điều không nên. Nàng không có quyền chất vấn—như trái của cây quá cao, khó bề hái được.

Verse 16

भूमौ स्थित्वा तु खर्वात्मा समुद्धर्तुं प्रवांछति । तथा मे रमणी लोभान्मोहाद्यदभिवांछितम्

Dẫu đứng trên mặt đất, kẻ tâm trí ngu muội vẫn ham muốn nhấc bổng (cả thế gian). Cũng vậy, hỡi người yêu của ta, vì tham và si, nàng đã ước điều chỉ là tưởng tượng.

Verse 17

दंपत्योरपि दुःसाध्यमपयानं वदाम्यहम् । पतिव्रतोवाच । ज्ञात्वा तु त्वन्मनोवृत्तं शक्ताहं कार्यसाधने

Ta sẽ nói về một cuộc ra đi khó thành tựu, ngay cả đối với đôi vợ chồng. Người vợ pativrata thưa: “Đã hiểu tâm ý của chàng, thiếp có thể hoàn thành việc cần làm.”

Verse 18

आदेशं कुरु मे नाथ कर्तव्यं येन केनचित् । यदि ते दुर्लभं कार्यं कर्तुं शक्नोमि यत्नतः

Bạch Chúa tể, xin hãy truyền lệnh cho con—giao cho con bất cứ việc gì. Nếu có công việc khó nhọc của Ngài, con có thể gắng sức mà hoàn thành.

Verse 19

तदा मे त्वतिकल्याणं फलिष्यति परे त्विह । इत्युक्ते परमः प्रीतः स्थितो वचनमब्रवीत्

“Thế thì, đối với ta, phúc lành tối thượng ắt sẽ kết quả—cả ở đời này lẫn đời sau.” Nói xong, người ấy vô cùng hoan hỷ, đứng tại đó và thốt lên những lời này.

Verse 20

पापाभ्यासाच्च पाप्मानं पृच्छतीति विनिश्चयः । पथ्यस्मिन्संप्रगच्छंतीं वेश्यां परमसुंदरीम्

Kết luận rằng: do quen lặp đi lặp lại với tội lỗi, người ta mới dò hỏi con đường tội lỗi. Trên lối ấy, ông gặp một kỹ nữ tuyệt sắc đang bước đi.

Verse 21

सर्वतश्चानवद्यांगीं दृष्ट्वा मे दह्यते मनः । यदि तां त्वत्प्रसादाच्च प्राप्नोमि नवयौवनां

Thấy nàng, từng chi thể đều không tì vết, lòng ta bừng cháy bên trong. Nếu nhờ ân sủng của Ngài, ta có thể được nàng trở lại trong tuổi xuân mới…

Verse 22

तदा मे सफलं जन्म कुरु साध्वि हितं मम । यदि मां कुष्ठिनं दीनं पूतिगंधं नवव्रणम्

Hỡi người nữ hiền thiện, xin làm cho đời sinh của ta được viên mãn—hãy làm điều lợi ích cho ta—dẫu ta mắc bệnh phong, khốn cùng, hôi hám và phủ đầy chín vết lở.

Verse 23

न गच्छति वरारोहा तदा मे निधनं हितम् । श्रुत्वा तेनेरितं वाक्यं साध्वी वचनमब्रवीत्

“Nếu người mỹ nữ ấy không đi, thì đối với ta, cái chết còn lành hơn.” Nghe lời chàng nói ra, người phụ nữ hiền hạnh liền đáp lại.

Verse 24

यथाशक्ति करिष्यामि स्थिरी भव प्रभोऽधुना । मनसाथ समालोच्य क्षपांते ह्युषसि द्रुतम्

“Thiếp sẽ làm hết sức mình; xin Ngài hãy vững lòng ngay bây giờ. Sau khi suy xét trong tâm, vào cuối đêm—lúc rạng đông—thiếp sẽ mau chóng thực hiện.”

Verse 25

गोमयं सह शोधन्या गृहीत्वा सा ययौ मुदा । संप्राप्य गणिकागेहं शोधयित्वा च चत्वरम्

Mang theo phân bò cùng chổi tẩy uế, nàng hân hoan lên đường. Đến nhà kỹ nữ, nàng cũng thanh tịnh hóa sân (khoảng trống) ấy.

Verse 26

प्रतोलीं वीथिकां चैव गोमयं प्रददौ मुदा । सा तूर्णमागता गेहे जनस्यालोकने भयात्

Nàng vui lòng quét bôi phân bò nơi cổng và con ngõ. Rồi vì sợ ánh nhìn của người đời, nàng vội vã trở vào trong nhà.

Verse 27

एवं क्रमेण सा साध्वी चरति स्म दिनत्रयम् । अथ सा वारमुख्या च चेटिकाश्चेटकानपि

Như thế, theo đúng trình tự, người phụ nữ hiền hạnh ấy tiếp tục hành trì suốt ba ngày. Rồi kỹ nữ đứng đầu, cùng các tỳ nữ—thậm chí cả các nam gia nhân—cũng đến gần.

Verse 28

अपृच्छत्कस्य कर्माणि शोभनानि च चत्वरे । मया नोक्तेप्युषः काले कस्य मत्प्रियकारणात्

Giữa quảng trường, ông hỏi: “Những hạnh nghiệp cao quý này là của ai?”—dẫu lúc rạng đông ta chưa hề nói—(ông tự nhủ) vì ta mà ông trở nên được mến, do ai khiến ông làm điều làm đẹp lòng ta.

Verse 29

रुच्यकर्मणि दीप्यंते रथ्या चत्त्वर वीथिकाः । परस्परेण संचिंत्य वारमुख्यां च तेऽब्रुवन्

Khi cuộc lễ hội vui tươi bừng cháy rực rỡ, các con đường, ngã tư và ngõ hẻm đều sáng ngời. Rồi họ bàn bạc với nhau và thưa lời cùng kỹ nữ đứng đầu.

Verse 30

अस्माभिर्न कृतं भद्रे कर्म चैतत्प्रमार्जनम् । अथ सा विस्मयं गत्वा संचिंत्य रजनीक्षये

Họ nói: “Thưa bậc hiền nữ, chúng tôi chẳng hề làm một nghi thức sám hối (prāyaścitta) nào cho việc này.” Khi ấy nàng kinh ngạc, và suy niệm lúc đêm dần tàn.

Verse 31

तया च दृश्यते सा च तथैव पुनरागता । दृष्ट्वा तां महतीं साध्वीं ब्राह्मणीं च पतिव्रताम्

Nàng thấy bà, và bà cũng trở lại y như thế. Thấy vị brāhmaṇī cao quý, bậc sādvī đức hạnh—một pativratā kiên định trong bhakti đối với chồng—(ai nấy đều khởi lòng tôn kính).

Verse 32

दधार चरणे तस्या हा क्षमस्वेति भाषिणी । आयुर्देहं च संपत्तिर्यशोर्थः कीर्तिरेव च

Vừa thưa: “Ôi, xin hãy tha thứ cho con,” nàng ôm lấy đôi chân của bà. (Trong sự quy phục) nàng dâng hiến thọ mạng, thân thể và phú túc—cả danh dự, tài sản và tiếng thơm nữa.

Verse 33

एतासां मे विनाशाय स्फुरसीव पतिव्रते । यद्यत्प्रार्थयसे साध्वि नित्यं दास्यामि तद्दृढम्

Hỡi người vợ chung thủy, nàng tỏa sáng rực rỡ như thể để tiêu diệt những kẻ thù của ta. Bất cứ điều gì nàng yêu cầu, hỡi người phụ nữ đức hạnh, ta chắc chắn sẽ ban cho nàng mãi mãi.

Verse 34

सुवर्णं मणिरत्नं वा चेलं वा यन्मनोरथं । तामुवाच ततः साध्वी न मे चार्थे प्रयोजनम्

Dù là vàng, ngọc quý hay y phục—bất cứ thứ gì nàng mong muốn. Sau đó, người phụ nữ đức hạnh trả lời: 'Thiếp không cần những của cải như vậy.'

Verse 35

अस्ति कार्यं च ते किञ्चिद्वदामि कुरुषे यदि । तदा मे हृदि संतोषः कृतं सर्वं त्वयाऽधुना

Thiếp có một việc nhỏ nhờ chàng—nếu chàng làm theo lời thiếp, thì lòng thiếp sẽ thỏa mãn; như thể chàng đã hoàn thành mọi việc cho thiếp ngay lúc này.

Verse 36

गणिकोवाच । सत्यं सत्यं करिष्यामि द्रुतं वद पतिव्रते । कुरु मे रक्षणं मातर्द्रुतं कृत्यं च मे वद

Kỹ nữ nói: 'Thật vậy, thật vậy—tôi sẽ làm điều đó. Hãy nói nhanh đi, hỡi người vợ tận tụy. Xin hãy bảo vệ con, thưa Mẹ; hãy nói nhanh cho con biết con phải làm gì.'

Verse 37

त्रपया निकृतं वाच्यं तस्यामुक्तं वरं प्रियम् । क्षणं विमृश्य सा वेश्या कृत्वा क्षांतिमुवाच च

Vì e thẹn, nàng nói một cách kiềm chế, thốt ra những lời dễ nghe và hài lòng với ngài. Sau khi suy nghĩ một lúc, kỹ nữ đó, lấy lại bình tĩnh và kiên nhẫn, lại lên tiếng.

Verse 38

कुष्ठिनः पूतिगंधस्य संपर्के दुःखिता भृशम् । दिनैकं च करिष्यामि यद्यागच्छति मद्गृहम्

Ta vô cùng khổ sở vì phải tiếp xúc với người mắc bệnh phong hôi hám. Nhưng nếu người ấy đến nhà ta, ta sẽ nhẫn chịu chỉ trong đúng một ngày.

Verse 39

पतिव्रतोवाच । आगमिष्यामि ते गेहमद्य रात्रौ च सुंदरि । भुक्तभोग्यं पतिं हृष्टं पुनर्नेष्यामि मद्गृहम्

Người vợ tiết hạnh nói: “Này người đẹp, đêm nay ta sẽ đến nhà nàng. Sau khi chàng đã hưởng sự tiếp đãi, ta sẽ đưa phu quân ta trở về nhà ta, lòng hoan hỷ.”

Verse 40

गणिकोवाच । गच्छ शीघ्रं महाभागे स्वगृहं च पतिव्रते । पतिस्ते चार्द्धरात्रे स आगच्छतु च मद्गृहम्

Kỹ nữ nói: “Bậc hiền nữ phúc đức, hỡi người vợ tiết hạnh, hãy mau về nhà mình. Xin để phu quân nàng đến nhà ta vào lúc nửa đêm.”

Verse 41

बहवो मे प्रियास्संति राजानस्तत्समाश्च ये । एकैको मद्गृहे नित्यं तिष्ठतीह निरंतरम्

Ta có nhiều người được ta yêu quý—các bậc quân vương và cả những người ngang hàng với họ; mỗi người trong số ấy đều ở trong nhà ta nơi đây luôn luôn, không gián đoạn.

Verse 42

अद्याहं मे गृहं शून्यं करिष्यामि च त्वद्भयात् । स चागच्छतु ते भर्त्ता स चास्मान्प्राप्य गच्छतु

Hôm nay vì sợ nàng, ta sẽ làm cho nhà ta trống vắng. Hãy để phu quân nàng đến; rồi sau khi gặp chúng ta, hãy để chàng đi theo đường của mình.

Verse 43

एतच्छ्रुत्वा तु सा साध्वी गतासौ स्वगृहे तथा । पत्यौ निवेदयामास कृत्यं ते फलितं प्रभो

Nghe vậy, người phụ nữ hiền hạnh ấy trở về nhà mình. Nàng bạch với phu quân: “Bạch đấng chủ tể, việc mà chàng định làm nay đã kết quả viên thành.”

Verse 44

अद्य रात्रौ च तद्गेहं गंतुं ख्यातिं करोति सा । प्रभूताः पतयस्तस्यास्तव कालो न विद्यते

Ngay đêm nay nàng cũng đến nhà người ấy để gây dựng tiếng tăm cho mình. Nàng đã có nhiều chồng rồi—đối với chàng, nàng chẳng còn thời giờ.

Verse 45

विप्र उवाच । कथं यास्यामि तद्गेहं मया गंतुं न शक्यते । एतज्ज्ञात्वा कुतः क्षांतिः कृतं कार्यं कथं भवेत्

Vị Bà-la-môn nói: “Ta làm sao đến được nhà ấy? Ta không thể đi. Biết vậy rồi, tâm sao được an? Và công việc này làm sao gọi là đã thành?”

Verse 46

पतिव्रतोवाच । स्वपृष्ठस्थमहं कृत्वा नेष्यामि तद्गृहं प्रति । सिद्धे ह्यर्थे नयिष्यामि पुनस्ते नैव वर्त्मना

Người vợ tiết hạnh nói: “Đặt chàng trên lưng thiếp, thiếp sẽ cõng đến ngôi nhà ấy. Khi mục đích đã thành, thiếp sẽ đưa chàng trở lại—nhưng không theo chính con đường này.”

Verse 47

द्विज उवाच । कल्याणि त्वत्कृतेनैव सर्वं मे कृत्यमेष्यति । इदानीं यत्कृतं कर्म स्त्रीजनैरपि दुःसहम्

Vị Bà-la-môn nói: “Hỡi người cát tường, nhờ việc nàng làm mà mọi bổn phận của ta sẽ được viên mãn. Nhưng công việc nay đã nhận lấy thật khó nhọc—dẫu với nữ nhân cũng vậy.”

Verse 48

तस्मिंश्च नगरे रम्ये नित्यं च धनिनो गृहे । पौरेश्च प्रचुरं वित्तं हृतं राज्ञा श्रुतं तदा

Rồi người ta nghe rằng, trong thành phố mỹ lệ ấy, nhà vua luôn luôn tịch thu của cải dồi dào của những người giàu và của dân chúng trong thành.

Verse 49

श्रुत्वा सर्वान्निशाचारानाहूय नृपती रुषा । जीवितुं यदि वो वांछा चोरं मामद्य दास्यथ

Nghe vậy, nhà vua nổi giận, triệu tập tất cả bọn kẻ đi đêm và nói: “Nếu các ngươi muốn sống, thì hôm nay hãy giao tên trộm ấy cho trẫm.”

Verse 50

गृहीत्वा तु नृपस्याज्ञां यत्तैर्जिघृक्षयाकुलैः । चारैश्चोरो गृहीतस्तैर्बलाच्चैव नृपाज्ञया

Nhận lệnh nhà vua, bọn do thám—nôn nóng vì muốn bắt—đã dùng sức bắt giữ tên trộm, đúng theo chiếu chỉ của vua.

Verse 51

नगरोपांतदेशे च वृक्षमूले घने वने । समाधिस्थोमहातेजामांडव्योमुनिपुंगवः

Ở một vùng ngoại ô thành, dưới gốc cây trong khu rừng rậm, bậc đại hiền Māṇḍavya—rực rỡ oai quang, đứng đầu hàng khổ hạnh—đang an trú trong samādhi.

Verse 52

व्यातिष्ठद्वह्निसंकाशो योगिनां प्रवरो मुनिः । अंतर्नाडीगतो वायुः किंचिन्न प्रतिभाति च

Bậc thánh hiền tối thượng trong hàng yogin đứng rực sáng như lửa; nhưng prāṇa-vāyu đã đi vào các nāḍī bên trong lại không hề hiển lộ chút dấu hiệu nào.

Verse 53

तं ब्रह्मतुल्यं तिष्ठन्तं दृष्ट्वा दुष्टा महामुनिम् । चोरोयमद्भुताकारो धूर्तस्तिष्ठति कानने

Thấy vị đại ẩn sĩ đứng đó, uy nghi sánh ngang Phạm Thiên, kẻ ác liền nói: “Đây là tên trộm có hình dung kỳ dị; một kẻ gian trá đang đứng trong rừng.”

Verse 54

एवमुक्त्वा तु तं पापा बबन्धुर्मुनिसत्तमम् । नोक्ताश्च नेक्षितास्तेन पुरुषा अतिदारुणाः

Nói vậy xong, bọn tội lỗi trói vị hiền giả tối thượng. Nhưng những kẻ đàn ông cực kỳ hung tợn ấy, ngài chẳng hề nói một lời, cũng chẳng buồn nhìn đến.

Verse 55

ततो राजा उवाचेदं संप्राप्तस्तस्करो मया । उपांते च पथिद्वारे कुरुध्वं घोरदण्डनम्

Bấy giờ nhà vua nói: “Trẫm đã bắt được một tên trộm. Hãy thi hành hình phạt nghiêm khắc nơi cổng bên đường.”

Verse 56

मांडव्यश्च मुनिस्तत्र पथिशूले च कीलितः । पायुदेशे च तैर्दत्तं शूलं यावच्च मस्तकम्

Tại đó, hiền giả Māṇḍavya bị đóng cọc trên cây cọc nhọn bên đường. Chúng đâm ngọn giáo xuyên từ hậu môn lên đến tận đỉnh đầu.

Verse 57

व्यथां स च न जानाति शूले विद्धतनुर्यमात् । अन्यैरपि कृतो दण्डः कृतस्तैस्तु मनोहितः

Dẫu thân bị Diêm Vương khiến đóng trên cọc nhọn, ngài vẫn chẳng hề biết đau. Ngay cả hình phạt do kẻ khác gây ra, đối với ngài cũng hóa thành điều thuận ý, làm vui lòng tâm.

Verse 58

एतस्मिन्नंतरे रात्रावंधकारे घनोन्नते । स्वपतिं पृष्ठतः कृत्वा प्रययौ सा पतिव्रता

Giữa lúc ấy, trong đêm tối mịt mùng, người vợ tiết hạnh (pativratā) đặt chồng ở phía sau lưng mình rồi tiếp tục tiến bước.

Verse 59

मांडव्यस्य तनौ सङ्गात्कुष्ठिनो गंध आगतः । भग्नः समाधिस्तस्यैवं कुष्ठिसंसर्गतो ध्रुवम्

Do chạm vào thân thể của Māṇḍavya, mùi hôi của người mắc bệnh phong liền ám vào ông; vì thế, do tiếp xúc với kẻ phong cùi, định (samādhi) của ông chắc chắn bị phá vỡ.

Verse 60

मांडव्य उवाच । एवं येनाधुना कृच्छ्रं कारितं गात्रवेदनम् । स एव भस्मतां यातु प्रोदिते च विरोचने

Māṇḍavya nói: “Kẻ vừa gây cho ta khổ nạn nặng nề và đau đớn thân thể này—nguyện chỉ kẻ ấy hóa thành tro khi mặt trời rực sáng vừa mọc.”

Verse 61

मांडव्येनैवमुक्तस्स पपात धरणीतले । ततः पतिव्रता चाह ब्रध्नो नोदयतु ध्रुवं

Được Māṇḍavya nói như vậy, ông ta ngã xuống đất. Bấy giờ người vợ tiết hạnh thưa: “Nguyện Bradhna chớ trỗi dậy—hãy đứng yên, nhất định.”

Verse 62

दिनत्रयं गृहं नीत्वा शापाद्वेश्मगता ततः । शयनीये स्थितं रम्ये धृत्वाऽतिष्ठत्पतिव्रता

Sau khi đưa ông về nhà suốt ba ngày, rồi do lời nguyền, nàng bước vào trong nhà. Người vợ tiết hạnh, đỡ lấy ông, vẫn đứng bên giường đẹp đẽ.

Verse 63

शप्त्वा तं च मुनिश्रेष्ठो गतो देशमभीष्टकम् । सूरो नोदयते लोके यावच्चैव दिनत्रयम्

Sau khi nguyền rủa người ấy, vị hiền triết tối thượng liền đi đến nơi mình mong muốn. Và trong thế gian, mặt trời đã không mọc suốt ba ngày.

Verse 64

निखिलं व्यथितं दृष्ट्वा त्रैलोक्यं सचराचरम् । शतक्रतुं पुरस्कृत्य गता देवाः पितामहम्

Thấy toàn thể tam giới—cả hữu tình lẫn vô tình—đều khổ não, chư thiên tôn Śatakratu (Indra) làm người dẫn đầu rồi đến yết kiến Pitāmaha (Brahmā).

Verse 65

वृत्तं न्यवेदयन्सर्वं पद्मयोनौ दिवौकसः । कारणं च न जानीमस्त्वं तु योग्यं विधेहि नः

Chư thiên cư ngụ cõi trời đã tâu bày trọn sự việc lên Đấng Liên Hoa Sinh (Brahmā). “Chúng con không biết nguyên do; Ngài đủ năng lực—xin định đoạt cho chúng con.”

Verse 66

ब्रह्मोवाच । पतिव्रताया यद्वृत्तं मांडव्यस्य मुनेश्च यत् । यथा नोदयते ब्रध्नो धाता देवेष्ववेदयत्

Brahmā phán: “Hãy nghe chuyện về người vợ giữ trọn hạnh pativratā, và chuyện của hiền giả Māṇḍavya—Dhātṛ đã truyền báo điều ấy giữa chư thiên ra sao để Bradhna không còn mọc lên nữa.”

Verse 67

ततो देवा विमानैश्च पुरस्कृत्य प्रजापतिम् । गतास्तदंतिकं विप्र तूर्णं सर्वे च भूतलम्

Bấy giờ chư thiên tôn Prajāpati làm bậc dẫn đầu, cưỡi các vimāna; hỡi bà-la-môn, tất cả cùng mau chóng đến nơi ấy trên mặt đất.

Verse 68

तेषां श्रिया विमानानां मुनीनां किरणैस्तथा । शतसूर्यमिवाभाति नान्यत्र च गृहोदरे

Nhờ vẻ huy hoàng của những cỗ vimāna ấy và ánh quang của các bậc muni, bên trong ngôi nhà rực sáng như có trăm mặt trời hiện diện; nơi khác không hề thấy ánh sáng như vậy.

Verse 69

हा हतास्मि कथं सूरो मद्गृहे समुपस्थितः । अदृश्यंत तया देवा विमानैर्हंससन्निभैः

“Than ôi, ta tiêu mất rồi! Sao Mặt Trời lại hiện đến trong nhà ta?” Nhờ nàng, các vị thiên thần được thấy, ngự trên những cỗ vimāna tựa chim thiên nga.

Verse 70

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा तामुवाच पतिव्रताम् । अखिलानां च देवानां द्विजानां च गवां तथा

Bấy giờ, Brahmā cất lời với nàng—người vợ pativratā một lòng thủ tiết—nói thay cho hết thảy chư thiên, các dvija (Bà-la-môn), và cả đàn bò.

Verse 71

यथैव निधनं तेषां कथं ते परिरोचते । मातः क्रोधं त्यजस्वाद्य सूर्यस्योदयनं प्रति

Nếu cái chết của họ quả thật như thế, sao điều ấy có thể làm nàng vui lòng? Hỡi Mẹ, hôm nay hãy buông bỏ cơn giận; hãy hướng tâm về sự mọc lên của Mặt Trời.

Verse 72

पतिव्रतोवाच । सर्वलोकानतिक्रम्य पतिरेको गुरुर्मम । अस्य मृत्युर्मुनेश्शापादुदिते च विरोचने

Người vợ pativratā thưa: “Vượt trên mọi cõi, chỉ có phu quân ta là bậc guru của ta. Cái chết của chàng sẽ đến do lời nguyền của một vị muni, và sẽ xảy ra khi Virocana đã mọc lên.”

Verse 73

तेनैव कारणेनैष मया शप्तो दिवाकरः । न कोपान्न च मोहाच्च लोभात्कामान्न मत्सरात्

Chính vì lý do ấy mà ta đã nguyền rủa Divākara, tức Mặt Trời—không do giận dữ, không do mê lầm, không do tham lam, không do dục vọng, cũng không do ganh tị.

Verse 74

ब्रह्मोवाच । एकस्य निधनेनैव त्रैलोक्यस्य हितं भवेत् । ततस्ते चाधिकं पुण्यं मातरेवं भविष्यति

Phạm Thiên (Brahmā) phán: “Nếu chỉ bằng cái chết của một người mà phúc lợi cho ba cõi được thành tựu, thì ngươi sẽ được công đức càng lớn hơn—đối với người mẹ cũng sẽ như vậy.”

Verse 75

सा चोवाच विधिं तत्र देवानामग्रतः सती । पतिं त्यक्त्वा च मे सत्यं शिवं मे नानुरोचते

Bấy giờ Sati nói tại đó với Phạm Thiên, trước mặt chư thiên: “Ta nói thật—dẫu ta có lìa bỏ phu quân mình, thì Śiva vẫn chẳng hợp ý ta.”

Verse 76

ब्रह्मोवाच । उदिते च खगे सौम्ये पत्यौ ते भस्मतां गते । स्वस्थेभूते च त्रैलोक्ये करिष्यामि हितं तव

Phạm Thiên nói: “Hỡi người hiền hòa, khi điềm lành—chim cát tường—đã hiện lên, và phu quân nàng đã hóa thành tro; khi ba cõi trở lại an ổn, ta sẽ làm điều lợi ích cho nàng.”

Verse 77

भस्मनः पुरुषो भाव्यः कामदेवसमप्रभः । गुणैः सर्वैर्युतो भर्ता रतिवत्त्वं च सर्वदा

Từ đống tro ấy sẽ hiện ra một nam nhân—rạng ngời như Kāma-deva; đầy đủ mọi đức hạnh, làm bậc phu quân xứng đáng, và luôn mang năng lực của ái tình cùng hoan lạc.

Verse 78

यथापूज्यो हरिर्दैवैर्यथा लक्ष्मीश्च पूजिता । तथैव दंपती स्वर्गे तस्मान्मद्वचनं कुरु

Như chư thiên tôn thờ Hari, và như Thánh Mẫu Lakṣmī cũng được kính lễ, thì đôi phu thê này cũng sẽ được tôn vinh nơi cõi trời. Vì vậy, hãy làm theo lời ta.

Verse 79

पतिव्रतोवाच । पत्युर्मे निधने ब्रह्मन्विधवा लोकनिंदिता । कांस्तु लोकान्गमिष्यामि भग्ना चारामलीमसा

Người vợ trinh hạnh thưa: “Bạch Bà-la-môn, chồng con chết rồi, con thành góa phụ, bị đời chê bai. Tan nát và vấy bẩn bởi sự ô uế của lối hành xử ấy, nay con sẽ đi về những cõi nào?”

Verse 80

ब्रह्मोवाच । अतस्ते नास्ति दोषो वै न मृतस्ते धवोऽधुना । अस्माकं वचनेनैव कुष्ठी मन्मथतां व्रजेत्

Phạm Thiên nói: “Vì thế, con thật không có lỗi; chồng con đến nay vẫn chưa chết. Chỉ bằng lời của ta, người mắc bệnh phong này sẽ đạt đến địa vị của Manmatha (thần Ái dục).”

Verse 81

वदत्येवंविधौ सा च विमृश्य क्षणमेव च । बाढमुक्तवती सा च ततस्सूर्योदयोऽभवत्

Nghe nói như vậy, nàng suy ngẫm chỉ trong khoảnh khắc rồi đáp: “Xin được như thế.” Bấy giờ, mặt trời liền mọc.

Verse 82

अभवद्भस्मरूपोऽसौ मुनिशापप्रपीडितः । भस्मनो मध्यतो जातो द्विजो मन्मथपीडितः

Bị khổ sở bởi lời nguyền của bậc hiền thánh, người ấy hóa thành tro bụi; và từ giữa đống tro ấy sinh ra một dvija (người tái sinh), bị Kāma (thần Dục) dày vò.

Verse 83

दृष्ट्वा विस्मयपमापन्नाः सर्वे ते पुरवासिनः । मुदिता देवसंघाश्च जनः स्वस्थतरोऽभवत्

Thấy cảnh ấy, mọi cư dân trong thành đều sững sờ kinh ngạc. Các hội chúng chư thiên hoan hỷ, và dân chúng càng thêm an khang, thư thái.

Verse 84

विमानेनार्कवर्णेन स्वर्लोकादागतेन च । पतिना सह सा साध्वी सुरैः सार्द्धं गता दिवम्

Trên cỗ thiên xa sắc như mặt trời từ cõi Svarga giáng đến, người phụ nữ hiền thánh ấy cùng phu quân, đồng hành với chư thiên, lên cõi trời.

Verse 85

एवं पतिव्रता यस्माच्छुभा चैव तु मत्समा । तेन वृत्तं च जानाति भूतं भव्यं प्रवर्तनम्

Vì nàng là người vợ thủ tiết (pativratā), cát tường và ngang hàng với ta, nên nàng biết điều đã qua, điều sẽ đến, cùng mạch vận hành của mọi sự.

Verse 86

य इदं श्रावयेल्लोके पुण्याख्यानमनुत्तमम् । तस्य पापं क्षयं याति जन्मजन्मकृतं च यत्

Ai ở đời khiến cho thánh truyện công đức vô thượng này được tụng đọc, thì tội lỗi của người ấy—dẫu đã gây qua bao đời—đều bị tiêu trừ.

Verse 87

अक्षयं लभते स्वर्गं विबुधैः संप्रयुज्यते । ब्राह्मणो लभते वेदं जन्मजन्मसु बाडव

Người ấy đạt cõi trời bất hoại và được hiệp cùng chư thiên. Hỡi Bāḍava, bậc brāhmaṇa được Veda qua đời này đến đời khác.

Verse 88

सकृच्छृणोति यः पूतो दुष्कृतौघाद्विमुच्यते । सुरालयमवाप्नोति स्वर्गाद्भ्रष्टो धनी भवेत्

Ai nghe dù chỉ một lần thì được thanh tịnh và thoát khỏi dòng lũ các nghiệp ác. Người ấy đạt đến nơi ở của chư thiên; và dẫu có sa khỏi cõi trời, trên trần gian vẫn trở nên giàu có.