Adhyaya 17

Verse 1

भीष्म उवाच । तस्मिन्यज्ञे किमाश्चर्यं तदासीद्द्विजसत्तम । कथं रुद्रः स्थितस्तत्र विष्णुश्चापि सुरोत्तमः

Bhīṣma thưa: Bạch bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, trong tế lễ ấy đã xảy ra điều kỳ diệu gì? Và Rudra đã an trụ nơi đó ra sao, còn Viṣṇu—đấng tối thượng giữa chư thiên—cũng hiện diện thế nào?

Verse 2

गायत्र्या किं कृतं तत्र पत्नीत्वे स्थितया तया । आभीरैः किं सुवृत्तज्ञैर्ज्ञात्वा तैश्च कृतं मुने

Khi đã nhận địa vị làm vợ, Gāyatrī đã làm gì tại đó? Và bạch hiền giả, những người Ābhīra—kẻ am tường nề nếp đúng đắn—sau khi biết chuyện ấy đã hành xử ra sao?

Verse 3

एतद्वृत्तं समाचक्ष्व यथावृत्तं यथाकृतम् । आभीरैर्ब्रह्मणा चापि ममैतत्कौतुकं महत्

Xin hãy thuật cho tôi câu chuyện này—đúng như đã xảy ra, đúng như đã được thực hiện—cả những gì diễn ra giữa người Ābhīra lẫn những gì do Brahmā làm; bởi sự hiếu kỳ của tôi về việc ấy thật lớn lao.

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । तस्मिन्यज्ञे यदाश्चर्यं वृत्तमासीन्नराधिप । कथयिष्यामि तत्सर्वं शृणुष्वैकमना नृप

Pulastya thưa: Hỡi bậc chúa tể loài người, ta sẽ thuật lại trọn vẹn điều kỳ diệu đã xảy ra trong tế lễ ấy. Xin nhà vua hãy lắng nghe với tâm nhất hướng.

Verse 5

रुद्रस्तु महदाश्चर्यं कृतवान्वै सदो गतः । निंद्यरूपधरो देवस्तत्रायाद्द्विजसन्निधौ

Rudra quả thật đã làm nên một kỳ tích lớn rồi liền rời đi. Mang lấy hình dạng đáng khinh, vị thần ấy đến đó, vào trước sự hiện diện của vị Bà-la-môn (dvija).

Verse 6

विष्णुना न कृतं किंचित्प्राधान्ये स यतः स्थितः । नाशं तु गोपकन्याया ज्ञात्वा गोपकुमारकाः

Viṣṇu hoàn toàn không làm gì cả, vì Ngài vẫn an trụ trong địa vị tối thượng của mình. Nhưng khi các cậu bé chăn bò hay tin cô gái chăn bò đã chết…

Verse 7

गोप्यश्च तास्तथा सर्वा आगता ब्रह्मणोंतिकम् । दृष्ट्वा तां मेखलाबद्धां यज्ञसीमव्यस्थिताम्

Và tất cả các gopī cũng lần lượt đến gần Brahmā. Thấy nàng thắt mekhala nơi eo và đứng ở ranh giới của nghi lễ tế tự (yajña),

Verse 8

हा पुत्रीति तदा माता पिता हा पुत्रिकेति च । स्वसेति बान्धवाः सर्वे सख्यः सख्येन हा सखि

Bấy giờ người mẹ kêu khóc: “Ôi, con gái của mẹ!” và người cha: “Ôi, con gái bé nhỏ của cha!” Tất cả thân quyến than: “Em gái!” và các bạn hữu của nàng cùng bạn đồng hành kêu: “Ôi sakhī, bạn hiền yêu dấu!”

Verse 9

केन त्वमिह चानीता अलक्तांका तु संदरी । शाटीं निवृत्तां कृत्वा तु केन युक्ता च कंबली

Hỡi người đẹp có bàn chân nhuộm đỏ alaktaka, ai đã đưa nàng đến đây? Và sau khi cởi tấm khăn/áo choàng trên, ai đã khiến nàng khoác tấm chăn này?

Verse 10

केन चेयं जटा पुत्रि रक्तसूत्रावकल्पिता । एवंविधानि वाक्यानि श्रुत्वोवाच स्वयं हरिः

“Này con gái, ai đã kết búi tóc bện này bằng sợi chỉ đỏ?” Nghe những lời ấy, chính Hari liền cất lời.

Verse 11

इह चास्माभिरानीता पत्न्यर्थं विनियोजिता । ब्रह्मणालंबिता बाला प्रलापं मा कृथास्त्विह

Tại đây, chúng ta đã đưa nàng đến và định cho việc làm vợ. Thiếu nữ này đã được Brahmā tiếp nhận—chớ than vãn nơi đây bằng lời vô ích.

Verse 12

पुण्या चैषा सुभाग्या च सर्वेषां कुलनंदिनी । पुण्या चेन्न भवत्येषा कथमागच्छते सदः

Nàng là người có phước đức và may mắn, niềm vui của mọi gia tộc. Nếu nàng không thật sự có công đức, sao có thể luôn đến được hội chúng này?

Verse 13

एवं ज्ञात्वा महाभाग न त्वं शोचितुमर्हसि । कन्यैषा ते महाभागा प्राप्ता देवं विरिंचनम्

Biết vậy, hỡi bậc cao quý, ngài không nên sầu muộn. Thiếu nữ đức hạnh của ngài đã đạt đến thần Viriñca (Brahmā).

Verse 14

योगिनो योगयुक्ता ये ब्राह्मणा वेदपारगाः । न लभंते प्रार्थयन्तस्तां गतिं दुहिता गता

Ngay cả các yogin an trụ trong yoga và các Brāhmaṇa tinh thông Veda cũng không đạt được cảnh giới ấy dù cầu nguyện—thế mà người con gái đã đạt tới.

Verse 15

धर्मवंतं सदाचारं भवंतं धर्मवत्सलम् । मया ज्ञात्वा ततः कन्या दत्ता चैषा विरंचये

Biết ngài là người có chánh pháp, hạnh kiểm thanh cao và hết lòng mến dharma, nên ta đã gả thiếu nữ này cho Virañci (Phạm Thiên Brahmā).

Verse 16

अनया तारितो गच्छ दिव्यान्लोकान्महोदयान् । युष्माकं च कुले चापि देवकार्यार्थसिद्धये

Được nàng cứu độ, hãy đi đến những cõi trời thiêng liêng, thịnh vượng bậc nhất; và nguyện cho mục đích của chư thiên được thành tựu, cả trong dòng dõi và gia tộc của ngài.

Verse 17

अवतारं करिष्येहं सा क्रीडा तु भविष्यति । यदा नंदप्रभृतयो ह्यवतारं धरातले

Ta nhất định sẽ thị hiện giáng sinh nơi đây; đó sẽ là līlā thiêng liêng của Ta—khi Nanda và những vị khác xuất hiện, và cuộc giáng thế của Ta diễn ra trên mặt đất.

Verse 18

करिष्यंति तदा चाहं वसिष्ये तेषु मध्यतः । युष्माकं कन्यकाः सर्वा वसिष्यंति मया सह

Khi ấy, chính Ta cũng sẽ ngự giữa họ; và tất cả các thiếu nữ của các ngươi sẽ cùng ở với Ta.

Verse 19

तत्र दोषो न भविता न द्वेषो न च मत्सरः । करिष्यंति तदा गोपा भयं च न मनुष्यकाः

Nơi ấy sẽ không phát sinh lỗi lầm—không oán ghét, không ganh tị. Khi đó các gopa sẽ sống đúng đạo, và loài người cũng được thoát khỏi sợ hãi.

Verse 20

न चास्या भविता दोषः कर्मणानेन कर्हिचित् । श्रुत्वा वाक्यं तदा विष्णोः प्रणिपत्य ययुस्तदा

Vì hành động này, nàng sẽ không bao giờ mang lỗi lầm nào. Nghe lời của đức Viṣṇu, họ liền phủ phục đảnh lễ rồi ra đi.

Verse 21

एवमेष वरो देव यो दत्तो भविता हि मे । अवतारः कुलेस्माकं कर्तव्यो धर्मसाधनः

“Xin được như vậy, ôi Thần linh; ân huệ đã ban cho ta ắt sẽ thành tựu. Vì sự thành tựu của dharma, cần có một hóa thân trong dòng tộc của chúng ta.”

Verse 22

भवतो दर्शनादेव भवामः स्वर्गवासिनः । शुभदा कन्यका चैषा तारिणी मे कुलैः सह

Chỉ nhờ được chiêm bái Ngài, chúng tôi liền thành cư dân cõi trời. Thiếu nữ này ban điều cát tường và sẽ độ thoát cho ta cùng toàn thể dòng tộc.

Verse 23

एवं भवतु देवेश वरदानं विभो तव । अनुनीतास्तदा गोपाः स्वयं देवेन विष्णुना

“Xin được như vậy, lạy Chúa tể các thần; hỡi Đấng trùm khắp, nguyện ân ban của Ngài được viên thành.” Bấy giờ, chính đức Viṣṇu đã làm cho các mục đồng được an lòng.

Verse 24

ब्रह्मणाप्येवमेवं तु वामहस्तेन भाषितम् । त्रपान्विता दर्शने तु बंधूनां वरवर्णिनी

Cũng như thế, ngay cả Brahmā cũng nói đúng như vậy, với tay trái. Và người nữ có sắc da tươi sáng ấy, tràn đầy thẹn thùng, đã hiện ra trước mặt bà con quyến thuộc.

Verse 25

कैरहं तु समाख्याता येनेमं देशमागताः । दृष्ट्वा तु तांस्ततः प्राह गायत्री गोपकन्यका

“Ta được gọi là ‘Kairaha’—vì chính nhờ ta mà họ đã đến miền đất này.” Thấy họ, nàng Gayatrī, thiếu nữ chăn bò, liền cất lời.

Verse 26

वामहस्तेन तान्सर्वान्प्राणिपातपुरःसरम् । अत्र चाहं स्थिता मातर्ब्रह्माणं समुपागता

Bằng tay trái, ta đưa tất cả họ tiến lên, với lễ phủ phục đi trước. Nay, mẹ hiền, ta đứng tại đây, đã đến gần đức Brahmā.

Verse 27

भर्ता लब्धो मया देवः सर्वस्याद्यो जगत्पतिः । नाहं शोच्या भवत्या तु न पित्रा न च बांधवैः

Ta đã được đấng Thiêng làm phu quân—bậc nguyên sơ của muôn loài, Chúa tể thế gian, Chủ của vũ trụ. Vì thế ta chẳng đáng bị thương hại—không bởi mẹ, không bởi cha, cũng không bởi bà con quyến thuộc.

Verse 28

सखीगणश्च मे यातु भगिन्यो दारकैः सह । सर्वेषां कुशलं वाच्यं स्थितास्मि सह दैवतैः

Hãy để đoàn bạn hữu của ta ra về, và các chị em của ta cũng vậy, cùng con trẻ. Hãy báo tin an lành của ta cho mọi người: ta ở lại nơi đây trong hội chúng chư thiên.

Verse 29

गतेषु तेषु सर्वेषु गायत्री सा सुमध्यमा । ब्रह्मणा सहिता रेजे यज्ञवाटं गता सती

Khi tất cả đã ra đi, nàng Gayatrī thắt đáy lưng ong—trinh khiết và hiền hạnh—đến nơi đàn tràng tế lễ; cùng đức Brahmā, nàng rạng ngời chói sáng.

Verse 30

याचितो ब्राह्मणैर्ब्रह्मा वरान्नो देहि चेप्सितान् । यथेप्सितं वरं तेषां तदा ब्रह्माप्ययच्छत

Khi các bà-la-môn khẩn cầu Phạm Thiên: “Xin ban cho chúng con những ân phúc như lòng mong muốn”, thì Phạm Thiên cũng ban cho họ đúng như điều họ ước nguyện.

Verse 31

तया देव्या च गायत्र्या दत्तं तच्चानुमोदितम् । सा तु यज्ञे स्थिता साध्वी देवतानां समीपगा

Lễ vật ấy do Nữ thần Gāyatrī ban dâng và được chuẩn thuận đúng pháp. Bấy giờ bậc hiền nữ ấy an trú trong tế lễ, ở gần kề chư thiên.

Verse 32

दिव्यंवर्षशतं साग्रं स यज्ञो ववृधे तदा । यज्ञवाटं कपर्दी तु भिक्षार्थं समुपागतः

Suốt trọn một trăm năm thiêng liêng, và còn hơn thế nữa, tế lễ ấy cứ tăng trưởng không ngừng. Khi ấy Kapardī—Śiva, bậc có mái tóc bện—đến nơi đàn tế để xin bố thí.

Verse 33

बृहत्कपालं संगृह्य पंचमुण्डैरलंकृतः । ऋत्विग्भिश्च सदस्यैश्च दूरात्तिष्ठन्जुगुप्सितः

Cầm lấy chiếc bát bằng sọ lớn, lại trang sức bằng năm chiếc sọ, Ngài đứng từ xa—bị các vị tế sư ṛtvij và hội chúng khinh miệt.

Verse 34

कथं त्वमिह संप्राप्तो निंदितो वेदवादिभिः । एवं प्रोत्सार्यमाणोपि निंद्यमानः स तैर्द्विजैः

“Sao ngươi lại đến đây, dù bị những kẻ tuyên thuyết Veda chê trách?” Dẫu bị xua đuổi như thế, Ngài vẫn bị các bậc dvija ấy mắng nhiếc không thôi.

Verse 35

उवाच तान्द्विजान्सर्वान्स्मितं कृत्वा महेश्वरः । अत्र पैतामहे यज्ञे सर्वेषां तोषदायिनि

Mahēśvara mỉm cười hiền hòa rồi phán với hết thảy các bậc hiền triết nhị sinh: “Tại đây, trong lễ tế nguyên sơ của Đấng Tổ Phụ Brahmā—nghi lễ đem sự mãn nguyện cho muôn loài—…”

Verse 36

कश्चिदुत्सार्य तेनैव ऋतेमां द्विजसत्तमाः । उक्तः स तैः कपर्दी तु भुक्त्वा चान्नं ततो व्रज

Họ gạt bỏ một người khác—trừ ta ra, hỡi các bậc nhị sinh tối thượng. Rồi họ bảo Kapardī: “Hãy dùng cơm xong, rồi hãy rời đi.”

Verse 37

कपर्दिना च ते उक्ता भुक्त्वा यास्यामि भो द्विजाः । एवमुक्त्वा निषण्णः स कपालं न्यस्य चाग्रतः

Kapardī nói với họ: “Hỡi các bậc nhị sinh, dùng bữa xong ta sẽ đi.” Nói vậy rồi, ngài ngồi xuống và đặt bát sọ trước mặt mình.

Verse 38

तेषां निरीक्ष्य तत्कर्म चक्रे कौटिल्यमीश्वरः । मुक्त्वा कपालं भूमौ तु तान्द्विजानवलोकयन्

Quan sát hành vi của họ, Đức Chúa Tể dùng một phương kế; Ngài thả bát sọ rơi xuống đất và dõi nhìn các bậc nhị sinh ấy.

Verse 39

उवाच पुष्करं यामि स्नानार्थं द्विजसत्तमाः । तूर्णं गच्छेति तैरुक्तः स गतः परमेश्वरः

Ngài nói: “Hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, ta đến Puṣkara để tắm gội thanh tịnh.” Họ giục: “Hãy đi mau!” Thế là Đấng Tối Thượng liền lên đường.

Verse 40

वियत्स्थितः कौतुकेन मोहयित्वा दिवौकसः । स्नानार्थं पुष्करं याते कपर्दिनि द्विजातयः

Ngự giữa hư không, Ngài đùa trong huyền diệu khiến chư thiên mê lầm; và khi Kapardī (Śiva) đến Puṣkara để tắm gội thanh tịnh, các bậc nhị sinh (Bà-la-môn) cũng cùng đến đó.

Verse 41

कथं होमोत्र क्रियते कपाले सदसि स्थिते । कपालांतान्यशौचानि पुरा प्राह प्रजापतिः

Làm sao có thể cử hành lễ Homa trong một chiếc sọ, khi đang ngồi giữa hội chúng? Thuở xưa, Prajāpati đã tuyên rằng những vật thuộc về sọ (kết bằng sọ) đều là bất tịnh.

Verse 42

विप्रोभ्यधात्सदस्येकः कपालमुत्क्षिपाम्यहं । उद्धृतं तु सदस्येन प्रक्षिप्तं पाणिना स्वयम्

Bấy giờ một vị trong hội chúng nói với các brāhmaṇa: “Ta sẽ hất chiếc sọ này đi.” Nhưng chính vị ấy tự nhấc nó lên và bằng tay mình ném bỏ ra xa.

Verse 43

तावदन्यत्स्थितं तत्र पुनरेव समुद्धृतम् । एवं द्वितीयं तृतीयं विंशतिस्त्रिंशदप्यहो

Ngay lúc ấy, một vật khác nằm tại đó lại được nhấc lên lần nữa. Thế rồi lần thứ hai, lần thứ ba—thật lạ lùng, cho đến hai mươi hay ba mươi lần cũng vậy.

Verse 44

पंचाशच्च शतं चैव सहस्रमयुतं तथा । एवं नांतः कपालानां प्राप्यते द्विजसत्तमैः

Năm mươi, một trăm, một nghìn, thậm chí mười nghìn—dẫu vậy, ngay cả bậc ưu tú nhất trong hàng nhị sinh cũng không thể chạm đến tận cùng của những chiếc sọ này; chúng vượt ngoài đếm kể.

Verse 45

नत्वा कपर्दिनं देवं शरणं समुपागताः । पुष्करारण्यमासाद्य जप्यैश्च वैदिकैर्भृशम्

Sau khi cúi lạy Kapardin (Śiva), vị Thần, và nương tựa nơi Ngài, họ đến rừng Puṣkara rồi chuyên cần tụng đọc Veda và hành trì japa thật dồi dào.

Verse 46

तुष्टुवुः सहिताः सर्वे तावत्तुष्टो हरः स्वयम् । ततः सदर्शनं प्रादाद्द्विजानां भक्तितः शिवः

Tất cả cùng nhau tán dương Ngài; bấy giờ Hara (Śiva) tự thân hoan hỷ. Rồi vì lòng bhakti của các bậc nhị sinh, Śiva ban cho họ được chiêm ngưỡng darśana cát tường của Ngài.

Verse 47

उवाच तांस्ततो देवो भक्तिनम्रान्द्विजोत्तमान् । पुरोडाशस्य निष्पत्तिः कपालं न विना भवेत्

Bấy giờ Đức Chúa phán với các bậc nhị sinh tối thượng, những người cúi mình vì bhakti: “Sự chuẩn bị đúng pháp lễ vật puroḍāśa không thể thành tựu nếu thiếu kapāla, tức bát tế bằng đất.”

Verse 48

कुरुध्वं वचनं विप्राः भागः स्विष्टकृतो मम । एवं कृते कृतं सर्वं मदीयं शासनं भवेत्

Hỡi các vị vipra, hãy làm theo lời Ta: phần được định cho Ta là svīṣṭakṛt, tức lễ hiến dâng vào ngọn lửa thiêng. Khi việc ấy được làm, mọi sự sẽ viên thành và mệnh lệnh của Ta được hoàn tất.

Verse 49

तथेत्यूचुर्द्विजाश्शंभुं कुर्मो वै तव शासनम् । कपालपाणिराहेशो भगवंतं पितामहम्

“Tathāstu,” các bậc nhị sinh thưa với Śambhu, “chúng con nhất định sẽ thi hành mệnh lệnh của Ngài.” Rồi Kapālapāṇi, đấng Mahēśa, cất lời với Bhagavān Pitāmaha (Brahmā).

Verse 50

वरं वरय भो ब्रह्मन्हृदि यत्ते प्रियं स्थितम् । सर्वं तव प्रदास्यामि अदेयं नास्ति मे प्रभो

Hỡi Bà-la-môn, hãy chọn một ân phúc—điều gì thân yêu trong lòng ngài. Ta sẽ ban tất cả; hỡi Đấng Tối Thượng, với ta không có gì là không thể ban cho.

Verse 51

ब्रह्मोवाच । न ते वरं ग्रहीष्यामि दीक्षितोहं सदः स्थितः । सर्वकामप्रदश्चाहं यो मां प्रार्थयते त्विह

Phạm Thiên nói: “Ta sẽ không nhận ân huệ của ngươi, vì ta đã thọ lễ dīkṣā và luôn an trụ trong lời nguyện. Quả thật, ta là Đấng ban mọi sở cầu cho bất cứ ai tại đây khẩn cầu ta.”

Verse 52

एवं वदंतं वरदं क्रतौ तस्मिन्पितामहम् । तथेति चोक्त्वा रुद्रः स वरमस्मादयाचत

Như vậy, trong lễ tế ấy, khi Pitāmaha (Phạm Thiên)—Đấng ban ân phúc—đang nói, Rudra đáp: “Tathāstu,” rồi liền cầu xin một ân phúc từ Ngài.

Verse 53

ततो मन्वंतरेतीते पुनरेव प्रभुः स्वयम् । ब्रह्मोत्तरं कृतं स्थानं स्वयं देवेन शंभुना

Rồi khi một Manvantara đã trôi qua, chính Chúa Tể—Thần Śambhu—đích thân thiết lập thánh địa mang tên Brahmottara.

Verse 54

चतुर्ष्वपि हि वेदेषु परिनिष्ठां गतो हि यः । तस्मिन्काले तदा देवो नगरस्यावलोकने

Quả thật, ai đã đạt pariniṣṭhā—sự tinh thông rốt ráo trong cả bốn Veda—thì vào lúc ấy, vị thần liền lên đường để ngắm nhìn thành đô.

Verse 55

संभाषणे द्विजानां तु कौतुकेन सदो गतः । तेनैवोन्मत्तवेषेण हुतशेषे महेश्वरः

Vì lòng hiếu kỳ, Maheśvara đến hội chúng nơi các bà-la-môn đang đàm đạo; và trong chính dáng vẻ kẻ cuồng ấy, Ngài vẫn ở lại nơi có phần dư của lễ tế (tàn vật cúng tế).

Verse 56

प्रविष्टो ब्रह्मणः सद्म दृष्टो देवैर्द्विजोत्तमैः । प्रहसंति च केप्येनं केचिन्निर्भर्त्सयंति च

Khi vào cung thất của Phạm Thiên (Brahmā), Ngài bị chư thiên và các bậc nhị sinh tối thượng trông thấy; kẻ thì cười nhạo, người thì quở trách.

Verse 57

अपरे पांसुभिः सिञ्चन्त्युन्मत्तं तं तथा द्विजाः । लोष्टैश्च लगुडैश्चान्ये शुष्मिणो बलगर्विताः

Có những bậc nhị sinh rắc bụi lên người kẻ cuồng ấy; kẻ khác—nóng nảy và kiêu vì sức mạnh—đánh bằng cục đất và gậy gộc.

Verse 58

प्रहरन्ति स्मोपहासं कुर्वाणा हस्तसंविदम् । ततोन्ये वटवस्तत्र जटास्वागृह्य चांतिकम्

Vừa cười cợt chế nhạo, họ vừa đánh, lại còn ra ám hiệu bằng tay. Rồi những đứa trẻ trai ở đó nắm lấy búi tóc bện (jata) của Ngài và kéo lôi lại gần.

Verse 59

पृच्छंति व्रतचर्यां तां केनैषा ते निदर्शिता । अत्र वामास्त्रियः संति तासामर्थे त्वमागतः

Họ hỏi về hạnh nguyện và kỷ luật ấy: “Ai đã chỉ bày điều này cho ngươi? Ở đây có những nữ nhân theo Vāmamārga (tả đạo); ngươi đến vì họ đó sao?”

Verse 60

केनैषा दर्शिता चर्या गुरुणा पापदर्शिना । येनचोन्मत्तवद्वाक्यं वदन्मध्ये प्रधावसि

Hạnh nghi này ai đã chỉ dạy cho ngươi—một vị thầy mang cái nhìn tội lỗi chăng—khiến ngươi nói năng như kẻ cuồng và chạy nháo nhào giữa đám người?

Verse 61

शिश्नं मे ब्रह्मणो रूपं भगं चापि जनार्दनः । उप्यमानमिदं बीजं लोकः क्लिश्नाति चान्यथा

“Dương vật của ta là hình tướng của Phạm Thiên, và âm hộ của ta quả thật là Janārdana (Viṣṇu). Khi hạt giống này được gieo, thế gian được nâng đỡ; bằng không, thế gian sẽ chịu khổ.”

Verse 62

मयायं जनितः पुत्रो जनितोनेन चाप्यहम् । महादेवकृते सृष्टिः सृष्टा भार्या हिमालये

“Bởi ta mà người con này được sinh ra, và bởi người ấy mà ta cũng được phát hiện. Sự tạo dựng này do Mahādeva thực hiện; và tại Hi-mã-lạp-sơn cũng tạo ra một người vợ.”

Verse 63

उमादत्ता तु रुद्रस्य कस्य सा तनया वद । मूढा यूयं न जानीथ वदतां भगवांस्तु वः

“Umādattā—nàng là con gái của ai, và liên hệ với Rudra thế nào? Hãy nói cho ta. Các ngươi mê muội chẳng biết; vậy xin Đức Bhagavān hãy tự nói với các ngươi.”

Verse 64

ब्रह्मणा न कृता चर्या दर्शिता नैव विष्णुना । गिरिशेनापि देवेन ब्रह्मवध्या कृतेन तु

Hạnh nguyện này chẳng do Phạm Thiên thực hành, cũng không do Viṣṇu quy định; ngay cả thần Girīśa (Śiva) cũng không hề chỉ bày—vì Ngài đã phạm tội brahma-hatyā (sát hại một brāhmaṇa).

Verse 65

कथंस्विद्गर्हसे देवं वध्योस्माकं त्वमद्य वै । एवं तैर्हन्यमानस्तु ब्राह्मणैस्तत्र शंकरः

“Sao ngươi dám phỉ báng Thần linh? Hôm nay ngươi chắc chắn sẽ bị chúng ta giết.” Thế rồi, dù bị các bà-la-môn đánh đập ngay tại đó, Śaṅkara (Śiva) vẫn nhẫn chịu.

Verse 66

स्मितं कृत्वाब्रवीत्सर्वान्ब्राह्मणान्नृपसत्तम । किं मां न वित्थ भो विप्रा उन्मत्तं नष्टचेतनम्

Mỉm cười, vị vua bậc nhất nói với hết thảy các bà-la-môn: “Hỡi các bậc vipra đáng kính, các ngài không nhận ra ta sao—ta đây đã hóa cuồng và mất cả tri giác?”

Verse 67

यूयं कारुणिकाः सर्वे मित्रभावे व्यवस्थिताः । वदमानमिदं छद्म ब्रह्मरूपधरं हरम्

Các ngài đều giàu lòng từ mẫn và an trú trong tình bằng hữu. Xin lắng nghe chuyện này: Hari đã khoác hình Brahmā làm lớp ngụy trang, rồi thốt ra những lời ấy như thế nào.

Verse 68

मायया तस्य देवस्य मोहितास्ते द्विजोत्तमाः । कपर्दिनं निजघ्नुस्ते पाणिपादैश्च मुष्टिभिः

Bị māyā của vị thần ấy làm mê hoặc, những bậc dvija tối thượng kia đã đánh Kapardin; họ dùng tay, chân và nắm đấm mà đập giáng.

Verse 69

दंडैश्चापि च कीलैश्च उन्मत्तवेषधारिणम् । पीड्यमानस्ततस्तैस्तु द्विजैः कोपमथागमत्

Bị đánh bằng gậy và bị chọc bằng cọc nhọn, dù khoác dáng kẻ cuồng, ngài vẫn bị các dvija hành hạ; rồi cuối cùng, cơn phẫn nộ trỗi dậy trong ngài.

Verse 70

ततो देवेन ते शप्ता यूयं वेदविवर्जिताः । ऊर्ध्वजटाः क्रतुभ्रष्टाः परदारोपसेविनः

Bấy giờ vị thần nguyền rủa họ: “Các ngươi sẽ lìa xa Veda; tóc bện jata dựng cao, sa ngã khỏi các lễ tế yajña, và đắm chìm trong việc tư thông với vợ người.”

Verse 71

वेश्यायां तु रता द्यूते पितृमातृविवर्जिताः । न पुत्रः पैतृकं वित्तं विद्यां वापि गमिष्यति

Còn những kẻ mê đắm kỹ nữ và nghiện cờ bạc, chẳng kính trọng cha mẹ—con trai họ sẽ không đạt được của cải tổ tiên, và cũng chẳng đạt được học vấn.

Verse 72

सर्वे च मोहिताः संतु सर्वेंद्रियविवर्जिताः । रौद्रीं भिक्षां समश्नंतु परपिंडोपजीविनः

“Nguyện cho tất cả đều mê muội và mất hết các năng lực giác quan; nguyện họ ăn thứ bố thí ghê rợn, sống nhờ những miếng ăn thuộc về kẻ khác.”

Verse 73

आत्मानं वर्तयंतश्च निर्ममा धर्मवर्जिताः । कृपार्पिता तु यैर्विप्रैरुन्मत्ते मयि सांप्रतम्

Họ chỉ tự nuôi thân—không chấp thủ tài vật, lìa xa dharma; thế nhưng các brāhmaṇa đầy lòng thương xót đã dâng lòng từ mẫn cho ta, ngay lúc này, khi ta đang ở trong trạng thái cuồng loạn.

Verse 74

तेषां धनं च पुत्राश्च दासीदासमजाविकम् । कुलोत्पन्नाश्च वै नार्यो मयि तुष्टे भवन्विह

Khi ta hoan hỷ, họ đạt được—ngay trong cõi đời này—của cải và con trai, tỳ nữ và gia nhân, dê và cừu, cùng những người vợ sinh từ dòng dõi tốt đẹp.

Verse 75

एवं शापं वरं चैव दत्वांतर्द्धानमीश्वरः । गतो द्विजागते देवे मत्वा तं शंकरं प्रभुम्

Như vậy, sau khi ban cả lời nguyền lẫn ân phúc, Đấng Tối Thượng liền ẩn mất khỏi tầm mắt. Nghĩ rằng vị thần đến trong dáng Bà-la-môn ấy chính là Śaṅkara, Chúa Tể tối cao, người ấy bèn rời đi.

Verse 76

अन्विष्यंतोपि यत्नेन न चापश्यंत ते यदा । तदा नियमसंपन्नाः पुष्करारण्यमागताः

Dẫu đã gắng sức tìm kiếm, nhưng khi vẫn không thấy, bấy giờ họ—giữ giới luật và trọn vẹn các lời nguyện—đi đến khu rừng Puṣkara.

Verse 77

स्नात्वा ज्येष्ठसरो विप्रा जेपुस्ते शतरुद्रियम् । जाप्यावसाने देवस्तानशीररगिराऽब्रवीत्

Tắm gội tại hồ Jyeṣṭha-saras, các hiền triết Bà-la-môn ấy tụng niệm thánh ca Śatarudrīya. Khi việc tụng niệm kết thúc, một vị thần cất lời với họ bằng tiếng nói vô hình, không thân xác.

Verse 78

अनृतं न मया प्रोक्तं स्वैरेष्वपि कुतः पुनः । आगते निग्रहे क्षेमं भूयोपि करवाण्यहम्

Ta chưa từng nói dối—huống chi trong những việc thuộc quyền tự chủ của ta. Dẫu hình phạt đã giáng xuống, ta vẫn sẽ lại nỗ lực làm điều đúng đắn và đem lại lợi ích, an lành.

Verse 79

शांता दांता द्विजा ये तु भक्तिमंतो मयि स्थिराः । न तेषां छिद्यते वेदो न धनं नापि संततिः

Những bậc dvija an hòa, tự chế, đầy lòng bhakti và kiên định trong Ta—đối với họ, Veda không bao giờ bị đoạn tuyệt; của cải không mất; ngay cả dòng con cháu cũng chẳng dứt.

Verse 80

अग्निहोत्ररता ये च भक्तिमंतो जनार्दने । पूजयंति च ब्रह्माणं तेजोराशिं दिवाकरम्

Những ai chuyên tâm Agnihotra và đầy lòng bhakti đối với Janārdana, cũng thờ phụng Brahmā—Đấng Divākara là Mặt Trời, khối quang minh rực rỡ.

Verse 81

नाशुभं विद्यते तेषां येषां साम्ये स्थिता मतिः । एतावदुक्त्वा वचनं तूष्णीं भूतस्तु सोऽभवत्

Với những ai trí hiểu an trú trong tâm bình đẳng, không có điều bất tường nào tồn tại. Nói chỉ bấy nhiêu, rồi người ấy liền lặng thinh.

Verse 82

लब्ध्वा वरं सप्रसादं देवदेवान्महेश्वरात् । आजग्मुः सहितास्सर्वे यत्र देवः पितामहः

Được Maheśvara—Đấng Thần của chư thần—hoan hỷ ban cho ân phúc, tất cả cùng nhau lên đường đến nơi vị Pitāmaha thiêng liêng, Brahmā, ngự trị.

Verse 83

विरिञ्चिं संहिताजाप्यैस्तोषयंतोऽग्रतः स्थिताः । तुष्टस्तानब्रवीद्ब्रह्मा मत्तोपि व्रियतां वरः

Đứng trước Virinci (Brahmā), họ làm Ngài hoan hỷ bằng cách tụng niệm japa các saṁhitā thiêng liêng không ngừng. Hài lòng, Brahmā bảo họ: “Hãy chọn thêm một ân phúc từ ta nữa.”

Verse 84

ब्रह्मणस्तेनवाक्येन हृष्टाः सर्वे द्विजोत्तमाः । को वरो याच्यतां विप्राः परितुष्टे पितामहे

Nghe lời Brahmā, hết thảy các dvija ưu tú đều hân hoan. “Hỡi các vipra, vì Pitāmaha đã hoan hỷ, hãy cầu xin bất cứ ân phúc nào các vị mong muốn.”

Verse 85

अग्निहोत्राणि वेदाश्च शास्त्राणि विविधानि च । सांतानिकाश्च ये लोका वरदानाद्भवंतु नः

Nguyện cho các nghi lễ Agnihotra, các Veda và muôn loại śāstra—cùng những cõi được gọi là ‘Sāntānika’—nhờ ân phúc Ngài ban mà thuộc về chúng con.

Verse 86

एवं प्रजल्पतां तत्र विप्राणां कोपमाविशत् । के यूयं केत्र प्रवरा वयं श्रेष्ठास्तथापरे

Khi họ nói như thế tại đó, cơn giận liền xâm chiếm các brāhmaṇa: “Các ngươi là ai? Trong các ngươi ai là bậc tối thượng? Chúng ta mới là śreṣṭha (bậc nhất)—và kẻ khác cũng tự nhận như vậy.”

Verse 87

नेतिनेति तथा विप्रा द्विजांस्तांस्तत्र संस्थितान् । ब्रह्मोवाचाभिसंप्रेक्ष्य ब्राह्मणान्क्रोधपूरितान्

Vừa lặp đi lặp lại: “neti neti—không phải thế này, không phải thế kia”, các hiền giả vẫn đứng tại đó. Bấy giờ Brahmā, nhìn các brāhmaṇa đầy phẫn nộ, liền cất lời.

Verse 88

यस्माद्यूयं त्रिभिर्भागैः सभायां बाह्यतः स्थिताः । तस्मादामूलिको गुल्मो ह्येको भवतु वो द्विजाः

Vì các ngươi, hỡi những dvija, đã đứng ngoài hội chúng thành ba nhóm, nên đối với các ngươi chỉ có một bụi cây duy nhất—bị nhổ bật tận gốc, không còn rễ.

Verse 89

उदासीनाः स्थिता ये तु उदासीना भवंतु ते । सायुधाबद्धनिस्त्रिंशा योद्धुकामा व्यवस्थिताः

Những ai đứng với tâm thế dửng dưng—hãy cứ dửng dưng như vậy. Còn những ai mang binh khí, thắt gươm nơi hông, thì đứng sẵn sàng, khát khao giao chiến.

Verse 90

कौशिकीति गणो नाम तृतीयो भवतु द्विजाः । त्रिधाबद्धमिदं स्थानं सर्वं युष्मद्भविष्यति

Hỡi các bậc nhị sinh, phần thứ ba hãy được biết là đoàn chúng mang danh Kauśikī. Thánh địa này được sắp đặt thành ba phần, sẽ hoàn toàn thuộc về các ngươi.

Verse 91

बाह्यतो लोकशब्देन प्रोच्यमानाः प्रजास्त्विह । अविज्ञेयमिदं स्थानं विष्णुः पालयिता ध्रुवम्

Tại đây, các hữu tình được gọi bề ngoài bằng danh từ ‘loka’ (thế gian). Nhưng cảnh giới này khó thể nhận biết; quả thật Viṣṇu là vị hộ trì kiên cố của nó.

Verse 92

मया दत्तं चिरस्थायि अभंगं च भविष्यति । एवमुक्त्वा तदा ब्रह्मा समाप्तिं तामवैक्षत

Điều Ta đã ban sẽ trường tồn lâu dài và không hề đứt gãy. Nói vậy xong, Brahmā liền hướng mắt về sự kết thúc của việc ấy.

Verse 93

ब्राह्मणाः सहितास्ते तु क्रोधामर्षसमन्विताः । अतिथिं भोजयानाश्च वेदाभ्यासरतास्तु ते

Các brāhmaṇa ấy tụ hội, lòng đầy phẫn nộ và uất hận. Dẫu đang dọn bữa đãi khách, họ vẫn chuyên chú vào việc tụng đọc và thực hành các Veda.

Verse 94

एतच्च परमं क्षेत्रं पुष्करं ब्रह्मसंज्ञितम् । तत्रस्था ये द्विजाः शांता वसंति क्षेत्रवासिनः

Đây chính là thánh địa tối thượng—Puṣkara, được xưng là của Brahmā. Nơi ấy, các bậc nhị sinh an hòa cư trú, như những người ở trong thánh điền.

Verse 95

न तेषां दुर्लभं किंचिद्ब्रह्मलोके भविष्यति । कोकामुखे कुरुक्षेत्रे नैमिषे ऋषिसंगमे

Đối với họ, nơi Phạm thiên giới (Brahmaloka) không có điều gì là khó đạt—dù ở Kokāmukha, tại Kurukṣetra, ở Naimiṣa hay trong hội chúng các bậc ṛṣi.

Verse 96

वाराणस्यां प्रभासे च तथा बदरिकाश्रमे । गंगाद्वारे प्रयागे च गंगासागरसंगमे

Tại Vārāṇasī, tại Prabhāsa, cũng như ở đạo tràng Badarī; tại Gaṅgādvāra, tại Prayāga, và nơi hợp lưu khi sông Gaṅgā gặp biển cả—

Verse 97

रुद्रकोट्यां विरूपाक्षे मित्रस्यापि तथा वने । तीर्थेष्वेतेषु सर्वेषु सिद्धिर्या द्वादशाब्दिका

Tại Rudrakoṭī, tại Virūpākṣa, và cả trong rừng của Mitra—ở mọi thánh địa (tīrtha) ấy, thành tựu tâm linh đạt được tương đương công phu tu trì mười hai năm.

Verse 98

प्राप्यते मानवैर्लोके षण्मासाद्राजसत्तम । पुष्करे तु न संदेहो ब्रह्मचर्यमना यदि

Hỡi bậc vương tối thượng, điều con người đạt được trong đời này suốt sáu tháng, thì tại Puṣkara đạt được không nghi ngờ—nếu tâm chuyên chú nơi phạm hạnh (brahmacarya).

Verse 99

तीर्थानां परमं तीर्थं क्षेत्राणामपि चोत्तमम् । सदा तु पूजितं पूज्यैर्भक्तियुक्तैः पितामहे

Hỡi Pitāmaha (Phạm thiên Brahmā), đây là thánh địa tối thượng trong mọi tīrtha và cũng là kṣetra bậc nhất; luôn được các bậc đáng tôn thờ—những người sùng tín đầy bhakti—thờ phụng không ngơi.

Verse 100

अतः परं प्रवक्ष्यामि सावित्र्या ब्रह्मणा सह । वादो यथानुभूतस्तु परिहासकृतो महान्

Nay ta sẽ thuật lại điều xảy ra tiếp theo—cuộc đối đáp vĩ đại giữa Sāvitrī và Brahmā, đúng như đã được trải nghiệm; tuy khởi lên từ lời đùa vui mà thành.

Verse 101

सावित्रीगमने सर्वा आगता देवयोषितः । भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना विष्णुपत्नी यशस्विनी

Khi Sāvitrī lên đường, mọi thiên nữ đều kéo đến. Trong số ấy có vị phối ngẫu lẫy lừng của Viṣṇu, sinh từ hiền thánh Bhṛgu qua Khyāti.

Verse 102

आमन्त्रिता सदा लक्ष्मीस्तत्रायाता त्वरान्विता । मदिरा च महाभागा योगनिद्रा विभूतिदा

Được thỉnh mời, Lakṣmī—đấng luôn mau mắn đáp lời—liền đến ngay nơi ấy. Cùng đến còn có Madirā cao quý và Yoganiḍrā, đấng ban phát các thần lực.

Verse 103

श्रीः कमलालयाभूतिः कीर्तिः श्रद्धा मनस्विनी । पुष्टितुष्टिप्रदा या तु देव्या एताः समागताः

Śrī, Kamalā ngự nơi hoa sen, phú quý, danh tiếng và niềm tin kiên cố; cùng với Nữ thần ban dưỡng nuôi và mãn nguyện—tất thảy các thần lực ấy đều tụ hội.

Verse 104

सती या दक्षतनया उमेति पार्वती शुभा । त्रैलोक्यसुंदरी देवी स्त्रीणां सौभाग्यदायिनी

Đấng từng là Satī, ái nữ của Dakṣa—chính là Umā, Pārvatī cát tường; Nữ thần tuyệt sắc của ba cõi, ban phúc duyên và may lành cho nữ nhân.

Verse 105

जया च विजया चैव मधुच्छंदामरावती । सुप्रिया जनकांता च सावित्र्या मंदिरे शुभे

Trong ngôi đền cát tường của nữ thần Sāvitrī có Jayā và Vijayā, cùng Madhucchandā và Amarāvatī; Supriyā và Janakāntā cũng hiện diện.

Verse 106

गौर्या सह समायातास्सुवेषा भरणान्विताः । पुलोमदुहिता चैव शक्राणी च सहाप्सराः

Cùng với Gaurī, các vị ấy đến nơi, y phục mỹ lệ và trang sức rực rỡ; con gái của Puloma cũng đến, và Śakrāṇī (Indrāṇī) cùng các Apsarā.

Verse 107

स्वाहा चापि स्वधाऽऽयाता धूमोर्णा च वरानना । यक्षी तु राक्षसी चैव गौरी चैव महाधना

Svāhā và Svadhā cũng hiện ra; Dhūmorṇā và Varānanā, người có dung nhan mỹ lệ; cả Yakṣī và Rākṣasī; và Gaurī nữa, vô cùng giàu có.

Verse 108

मनोजवा वायुपत्नी ऋद्धिश्च धनदप्रिया । देवकन्यास्तथाऽऽयाता दानव्यो दनुवल्लभाः

Manojavā, hiền thê của Vāyu, và Ṛddhi, người được Dhanada (Kubera) yêu mến, đã đến đó; các thiên nữ cũng đến, cùng những nữ Dānava được Danu thương quý.

Verse 109

सप्तर्षीणां महापत्न्य ऋषीणां च वरांगनाः । एवं भगिन्यो दुहिता विद्याधरीगणास्तथा

Như vậy có các hiền thê cao quý của Thất Hiền (Bảy Ṛṣi) và những phụ nữ cao nhã của các Ṛṣi khác; lại có các chị em và con gái, cùng những đoàn thiếu nữ Vidyādharī.

Verse 110

राक्षस्यः पितृकन्याश्च तथान्या लोकमातरः । वधूभिः सस्नुषाभिश्च सावित्री गंतुमिच्छति

Các nữ Rākṣasī, các ái nữ của Pitṛ và những ‘Mẹ của các cõi’ khác—cùng với các nàng dâu và dâu của cháu—đều theo ý nguyện của Sāvitrī muốn tiến bước ra đi.

Verse 111

अदित्याद्यास्तथा सर्वा दक्षकन्यास्समागताः । ताभिः परिवृता साध्वी ब्रह्माणी कमलालया

Aditi cùng tất cả các ái nữ của Dakṣa đều tụ hội nơi ấy. Được các vị ấy vây quanh, đức hạnh Brahmāṇī—phối ngẫu của Brahmā, ngự nơi hoa sen—hiện diện tại đó.

Verse 112

काचिन्मोदकमादाय काचिच्छूर्पं वरानना । फलपूरितमादाय प्रयाता ब्रह्मणोंतिकम्

Một mỹ nữ mang theo bánh ngọt modaka; người khác cầm nia sàng. Lấy trái cây làm đầy phẩm vật cúng dường, họ lên đường đến trước thánh nhan Brahmā.

Verse 113

आढकीः सह निष्पावा गृहीत्वान्यास्तथापरा । दाडिमानि विचित्राणि मातुलिंगानि शोभना

Những phụ nữ khác mang theo đậu āḍhakī cùng đậu niṣpāva; lại đem đến những quả lựu rực rỡ muôn vẻ và những trái mātuliṅga (citron) thanh nhã.

Verse 114

करीराणि तथा चान्या गृहीत्वा कमलानि च । कौसुंभकं जीरकं च खर्जूरमपरा तथा

Người khác mang trái karīra và các vật phẩm khác, lại hái cả hoa sen. Người nữa đem hoa hồng nhuộm (safflower), thìa là, và cả chà là.

Verse 115

उत्तमान्यपरादाय नालिकेराणि सर्वशः । द्राक्षयापूरितं काचित्पात्रं शृंगाटकं तथा

Họ thu góp các lễ vật thượng hảo—dừa đủ mọi loại, một bình đầy nho, và cả quả singhāṭaka (củ ấu) nữa.

Verse 116

कर्पूराणि विचित्राणि जंबूकानि शुभानि च । अक्षोटामलकान्गृह्य जंबीराणि तथापरा

Họ lấy các thứ long não đủ dạng, những quả táo tàu (jujube) cát tường, cùng quả óc chó và trái āmalaka; một người khác cũng lấy jambīra (chanh/citron).

Verse 117

बिल्वानि परिपक्वानि चिपिटानि वरानना । कार्पासतूलिकाश्चान्या वस्त्रं कौसुंभकं तथा

Hỡi người nữ dung nhan đoan mỹ, có những trái bilva chín và bánh dẹt; lại có bông gòn, cùng tấm vải nhuộm màu kusumbha (vàng cam như nghệ/hồng hoa).

Verse 118

एवमाद्यानि चान्यानि कृत्वा शूर्पे वराननाः । सावित्र्या सहिताः सर्वाः संप्राप्ताः सहसा शुभाः

Như vậy, sau khi cử hành các nghi thức ban đầu và những nghi lễ khác, tất cả những người nữ dung nhan đoan trang, cát tường—cùng với Sāvitrī—bỗng chốc đến bên cái nia sàng (śūrpa).

Verse 119

सावित्रीमागतां दृष्ट्वा भीतस्तत्र पुरंदरः । अधोमुखः स्थितो ब्रह्मा किमेषा मां वदिष्यति

Thấy Sāvitrī đến, Purandara (Indra) nơi ấy liền kinh hãi. Phạm Thiên (Brahmā) đứng cúi mặt, tự nhủ: “Nàng sẽ nói gì với ta đây?”

Verse 120

त्रपान्वितौ विष्णुरुद्रौ सर्वे चान्ये द्विजातयः । सभासदस्तथा भीतास्तथा चान्ये दिवौकसः

Viṣṇu và Rudra đều tràn đầy thẹn thùng; các bậc nhị sinh khác cũng vậy. Những người dự hội cũng sợ hãi, và các chúng sinh cõi trời khác cũng đồng run rẩy.

Verse 121

पुत्राः पौत्रा भागिनेया मातुला भ्रातरस्तथा । ऋभवो नाम ये देवा देवानामपि देवताः

Con trai, cháu nội, cháu ngoại bên chị em gái, các cậu (bên mẹ), cùng các anh em; và cả các vị thần mang danh Ṛbhu, những bậc được tôn là thần tính ngay cả đối với chư thiên.

Verse 122

वैलक्ष्येवस्थिताः सर्वे सावित्री किं वदिष्यति । ब्रह्मपार्श्वे स्थिता तत्र किंतु वै गोपकन्यका

Tất cả đều đứng như hổ thẹn—Sāvitrī còn biết nói gì đây? Thế nhưng, ngay bên cạnh Brahmā, quả thật có một thiếu nữ chăn bò đứng đó.

Verse 123

मौनीभूता तु शृण्वाना सर्वेषां वदतां गिरः । अद्ध्वर्युणा समाहूता नागता वरवर्णिनी

Nàng vẫn lặng thinh, lắng nghe lời lẽ mọi người đang nói. Dù vị tư tế chủ lễ (adhvaryu) gọi mời, người nữ có nước da sáng ấy vẫn không đến.

Verse 124

शक्रेणान्याहृताभीरा दत्ता सा विष्णुना स्वयम् । अनुमोदिता च रुद्रेण पित्राऽदत्ता स्वयं तथा

Người nữ Abhīrā ấy, được Śakra (Indra) đưa từ nơi khác đến, đã được chính Viṣṇu ban gả; và Rudra cũng hoan hỷ tán đồng việc ấy. Cha nàng cũng tự tay trao gả nàng như vậy.

Verse 125

कथं सा भविता यज्ञे समाप्तिं वा व्रजेत्कथम् । एवं चिंतयतां तेषां प्रविष्टा कमलालया

“Nàng sẽ hiện diện trong lễ tế (yajña) bằng cách nào, và lễ tế ấy làm sao đạt đến viên mãn?” Khi họ còn đang suy tư như vậy, Kamalā (Lakṣmī), Đấng ngự nơi hoa sen, liền bước vào đó.

Verse 126

वृतो ब्रह्मासदस्यैस्तु ऋत्विग्भिर्दैवतैस्तथा । हूयंते चाग्नयस्तत्र ब्राह्मणैर्वैदपारगैः

Bấy giờ, Phạm Thiên (Brahmā) được vây quanh bởi các vị trong hội chúng, các tư tế ṛtvij, và chư thiên; tại đó, những ngọn lửa thiêng được nhóm lên, và các bà-la-môn tinh thông Veda dâng các lễ phẩm (āhuti) vào lửa.

Verse 127

पत्नीशालास्थिता गोपी सैणशृंगा समेखला । क्षौमवस्त्रपरीधाना ध्यायंती परमं पदम्

Đứng trong khuê phòng, nàng gopī—đeo vật trang sức hình sừng và thắt đai, khoác y phục bằng vải lanh—chuyên tâm thiền niệm về Paramam Padam, Cõi Tối Thượng.

Verse 128

पतिव्रता पतिप्राणा प्राधान्ये च निवेशिता । रूपान्विता विशालाक्षी तेजसा भास्करोपमा

Nàng là người vợ trọn đạo (pativratā), lấy chồng làm chính hơi thở của đời mình; an trú trong sự ưu thắng và phẩm giá; dung nhan mỹ lệ, đôi mắt rộng, và rực sáng bằng oai quang như mặt trời.

Verse 129

द्योतयंती सदस्तत्र सूर्यस्येव यथा प्रभा । ज्वलमानं तथा वह्निं श्रयंते ऋत्विजस्तथा

Tại đó, nàng làm rạng ngời hội chúng như hào quang mặt trời; và cũng như thế, các tư tế ṛtvij nương tựa nơi ngọn lửa tế lễ đang bừng cháy.

Verse 130

पशूनामिह गृह्णाना भागं स्वस्व चरोर्मुदा । यज्ञभागार्थिनो देवा विलंबाद्ब्रुवते तदा

Khi họ hân hoan nhận lấy phần của mình từ lễ vật tế tự và các con vật hiến tế nơi đây, chư Thiên—những vị cầu phần trong tế lễ—bấy giờ lên tiếng, than phiền vì sự chậm trễ.

Verse 131

कालहीनं न कर्तव्यं कृतं न फलदं यतः । वेदेष्वेवमधीकारो दृष्टः सर्वैर्मनीषिभिः

Chớ cử hành nghi lễ vào thời điểm không hợp, vì việc làm trái mùa chẳng sinh quả. Quy tắc về tư cách và thời điểm như vậy được thấy ngay trong các Veda, như hết thảy bậc hiền trí đều công nhận.

Verse 132

प्रावर्ग्ये क्रियमाणे तु ब्राह्मणैर्वेदपारगैः । क्षीरद्वयेन संयुक्त शृतेनाध्वर्युणा तथा

Khi nghi lễ Prāvargya được cử hành bởi các Bà-la-môn tinh thông Veda, vị tư tế Adhvaryu cũng chuẩn bị lễ vật—được nấu chín và hòa cùng hai loại sữa.

Verse 133

उपहूतेनागते न चाहूतेषु द्विजन्मसु । क्रियमाणे तथा भक्ष्ये दृष्ट्वा देवी रुषान्विता

Thấy vị khách đã mời vẫn chưa đến, còn những dvija không được mời lại hiện diện, mà thức ăn vẫn cứ được chuẩn bị, Nữ Thần liền tràn đầy phẫn nộ.

Verse 134

उवाच देवी ब्रह्माणं सदोमध्ये तु मौनिनम् । किमेतद्युज्यते देव कर्तुमेतद्विचेष्टितम्

Nữ Thần nói với Phạm Thiên, đấng ngồi lặng giữa hội chúng: “Ôi Chúa Tể, việc này là sao? Cớ gì lại hợp lẽ để làm điều kỳ lạ như thế?”

Verse 135

मां परित्यज्य यत्कामात्कृतवानसि किल्बिषम् । न तुल्या पादरजसा ममैषा या शिरः कृता

Vì dục vọng, ngươi đã bỏ ta mà phạm tội. Cái đầu này mà ngươi bắt phải cúi xuống, còn chẳng sánh nổi với hạt bụi nơi bàn chân ta.

Verse 136

यद्वदंति जनास्सर्वे संगताः सदसि स्थिताः । आज्ञामीश्वरभूतानां तां कुरुष्व यदीच्छसि

Điều gì mọi người, tụ hội và ngồi trong hội đồng, đang nói—nếu ngươi muốn, hãy thi hành mệnh lệnh ấy, vì nó như mệnh lệnh của những bậc tựa chúa tể.

Verse 137

भवता रूपलोभेन कृतं लोकविगर्हितम् । पुत्रेषु न कृता लज्जा पौत्रेषु च न ते प्रभो

Vì tham luyến sắc đẹp, ngươi đã làm điều bị thế gian chê trách. Hỡi chúa tể, ngươi chẳng hổ thẹn trước các con, cũng chẳng hổ thẹn trước các cháu.

Verse 138

कामकारकृतं मन्य एतत्कर्मविगर्हितम् । पितामहोसि देवानामृषीणां प्रपितामहः

Ta cho rằng hành vi này do dục vọng mà làm, nên đáng bị quở trách. Ngươi là tổ phụ của chư thiên và là cụ tổ của các bậc hiền thánh ṛṣi.

Verse 139

कथं न ते त्रपा जाता आत्मनः पश्यतस्तनुम् । लोकमध्ये कृतं हास्यमहं चापकृता प्रभो

Sao ngươi chẳng biết hổ thẹn, ngay khi nhìn thân thể của chính mình? Giữa chốn đông người, ngươi biến ta thành trò cười và làm điều bất công với ta, hỡi chúa tể.

Verse 140

यद्येष ते स्थिरो भावस्तिष्ठ देव नमोस्तुते । अहं कथं सखीनां तु दर्शयिष्यामि वै मुखम्

Nếu ý chí của Ngài quả thật kiên định, thì xin Ngài ở lại, ôi Đấng Thiên Chủ—con cúi lạy Ngài. Nhưng con biết lấy mặt mũi nào mà gặp các bạn nữ của con?

Verse 141

भर्त्रा मे विधृता पत्नी कथमेतदहं वदे । ब्रह्मोवाच । ऋत्विग्भिस्त्वरितश्चाहं दीक्षाकालादनंतरम्

“Vợ ta đã bị chính chồng ta đem đi—ta biết nói sao đây?” Phạm Thiên (Brahmā) nói: “Rồi, được các vị tế sư ṛtvij thúc giục gấp, ta lập tức tiến hành ngay sau khi thời kỳ thọ giới (dīkṣā) vừa qua.”

Verse 142

पत्नीं विना न होमोत्र शीघ्रं पत्नीमिहानय । शक्रेणैषा समानीता दत्तेयं मम विष्णुना

Không có vợ thì nơi đây không thể cử hành lễ hỏa tế (homa); hãy mau đưa vợ ta đến đây. Nàng này do Śakra (Indra) đem tới; còn nàng này được Viṣṇu ban cho ta.

Verse 143

गृहीता च मया सुभ्रु क्षमस्वैतं मया कृतम् । न चापराधं भूयोन्यं करिष्ये तव सुव्रते

Ôi người có hàng mày đẹp, ta đã nhận nàng; xin tha thứ điều ta đã làm. Và ôi người nữ giữ lời nguyện cao quý, ta sẽ không còn phạm lỗi với nàng nữa.

Verse 144

पादयोः पतितस्तेहं क्षमस्वेह नमोस्तुते । पुलस्त्य उवाच । एवमुक्ता तदा क्रुद्धा ब्रह्माणं शप्तुमुद्यता

“Con xin phủ phục dưới chân nàng; xin tha thứ cho con tại đây—con kính lễ nàng.” Pulastya nói: Được nói như vậy, nàng liền nổi giận và toan sửa soạn nguyền rủa Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 145

यदि मेस्ति तपस्तप्तं गुरवो यदि तोषिताः । सर्वब्रह्मसमूहेषु स्थानेषु विविधेषु च

Nếu ta quả thật đã tu khổ hạnh (tapas) và nếu các bậc Guru đã hoan hỷ, thì xin cho công đức ấy hiển lộ trong mọi hội chúng của Phạm Thiên (Brahmā) và tại muôn nơi thánh địa sai biệt.

Verse 146

नैव ते ब्राह्मणाः पूजां करिष्यंति कदाचन । ॠते तु कार्तिकीमेकां पूजां सांवत्सरीं तव

Các Bà-la-môn sẽ chẳng bao giờ cử hành lễ bái cho ngươi; chỉ trừ một pháp sự duy nhất vào tháng Kārtika—lễ thờ phụng hằng năm của ngươi.

Verse 147

करिष्यंति द्विजाः सर्वे मर्त्या नान्यत्र भूतले । एतद्ब्रह्माणमुक्त्वाह शतक्रतुमुपस्थितम्

Tất cả hàng Nhị sinh sẽ cử hành (các nghi lễ) ấy với thân phận phàm nhân chỉ trên cõi đất này, chẳng ở nơi nào khác. Nói vậy với Phạm Thiên rồi, Ngài liền ngỏ lời cùng Śatakratu (Indra) đang đứng gần.

Verse 148

भोभोः शक्र त्वयानीता आभीरी ब्रह्मणोंतिकम् । यस्मात्ते क्षुद्रकं कर्म तस्मात्वं लप्स्यसे फलम्

Hỡi Śakra (Indra)! Ngươi đã đưa người nữ Ābhīrī này đến trước Phạm Thiên. Vì hành vi của ngươi hèn kém và ti tiện, ngươi ắt sẽ nhận lấy quả báo tương xứng.

Verse 149

यदा संग्राममध्ये त्वं स्थाता शक्र भविष्यसि । तदा त्वं शत्रुभिर्बद्धो नीतः परमिकां दशाम्

Khi giữa trận chiến ngươi đứng vững, hỡi Śakra, bấy giờ ngươi sẽ bị kẻ thù trói buộc và bị dẫn đến cảnh ngộ cùng cực nhất.

Verse 150

अकिंचनो नष्टसत्वः शत्रूणां नगरे स्थितः । पराभवं महत्प्राप्य न चिरादेव मोक्ष्यसे

Không tiền của, lại mất hết dũng khí, ở trong thành của kẻ thù; sau khi chịu một thất bại lớn, chẳng bao lâu nữa ngươi sẽ được giải thoát (thả ra).

Verse 151

शक्रं शप्त्वा तदा देवी विष्णुं वाक्यमथाब्रवीत् । भृगुवाक्येन ते जन्म यदा मर्त्ये भविष्यति

Bấy giờ Nữ Thần, sau khi nguyền rủa Śakra (Indra), liền nói với Viṣṇu những lời này: “Khi, theo lời phán của Bhṛgu, sự giáng sinh của ngài diễn ra nơi cõi phàm…”

Verse 152

भार्यावियोगजं दुःखं तदा त्वं तत्र भोक्ष्यसे । हृता ते शत्रुणा पत्नी परे पारो महोदधेः

Tại đó ngươi sẽ chịu nỗi khổ do lìa xa hiền thê. Vợ ngươi đã bị kẻ thù cướp đi, ở bờ xa của đại dương mênh mông.

Verse 153

न च त्वं ज्ञास्यसे नीतां शोकोपहतचेतनः । भ्रात्रा सह परं कष्टामापदं प्राप्य दुःखितः

Và ngươi sẽ chẳng hiểu nàng đã bị đưa đi thế nào, vì tâm trí bị nỗi sầu đánh gục. Cùng với huynh đệ, gặp tai ương cực nặng, ngươi sẽ chìm trong khổ não.

Verse 154

यदा यदुकुले जातः कृष्णसंज्ञो भविष्यसि । पशूनां दासतां प्राप्य चिरकालं भ्रमिष्यसि

Khi ngươi sinh trong dòng dõi Yadu và được gọi bằng danh xưng “Kṛṣṇa”, ngươi sẽ rơi vào cảnh nô dịch giữa bầy súc vật, và lang thang trong thời gian dài.

Verse 155

तदाह रुद्रं कुपिता यदा दारुवने स्थितः । तदा त ॠषयः क्रुद्धाः शापं दास्यंति वै हर

Khi Rudra ngự tại Dāruvana, nàng nổi giận mà nói với Ngài. Bấy giờ các bậc hiền triết cũng phẫn nộ và, hỡi Hara, quả thật sẵn sàng tuyên lời nguyền rủa.

Verse 156

भोभोः कापालिक क्षुद्र स्त्रीरस्माकं जिहीर्षसि । तदेतद्दर्पितं तेद्य भूमौ लिगं पतिष्यति

“Này, tên Kāpālika hèn mọn! Ngươi toan bắt cóc người nữ của chúng ta. Vì thế hôm nay, liṅga kiêu mạn của ngươi sẽ rơi xuống đất!”

Verse 157

विहीनः पौरुषेण त्वं मुनिशापाच्च पीडितः । गंगाद्वारे स्थिता पत्नी सा त्वामाश्वासयिष्यति

Bị tước mất khí lực nam nhi và bị hành hạ bởi lời nguyền của bậc muni, ngươi sẽ được người vợ đang ở Gangādvāra an ủi.

Verse 158

अग्ने त्वं सर्वभक्षोसि पूर्वं पुत्रेण मे कृतः । भृगुणा धर्मनित्येन कथं दग्धं दहाम्यहम्

Hỡi Agni, ngươi nuốt trọn muôn loài; thế nhưng thuở trước ngươi được sinh ra bởi con ta—Bhṛgu, bậc hằng kiên trụ trong dharma. Vậy ta làm sao đốt được điều đã bị đốt rồi?

Verse 159

जातवेदस्स रुद्रस्त्वां रेतसा प्लावयिष्यति । अमेध्येषु च ते जिह्वा अधिकं प्रज्वलिष्यति

Rudra ấy, Jātavedas toàn tri, sẽ tràn ngập ngươi bằng tinh lực của Ngài; và khi gặp những điều ô uế, lưỡi ngươi sẽ bừng cháy càng dữ dội hơn.

Verse 160

ब्राह्मणानृत्विजः सर्वान्सावित्री वै शशाप ह । प्रतिग्रहार्थाग्निहोत्रो वृथाटव्याश्रयास्तथा

Sāvitrī quả thật đã nguyền rủa hết thảy các vị Bà-la-môn tế sư: “Nguyện cho các lễ Agnihotra và Yajña của các ngươi chỉ vì nhận dāna–dakṣiṇā, và các ngươi cũng sẽ vô ích mà nương náu nơi rừng sâu.”

Verse 161

सदा तीर्थानि क्षेत्राणि लोभादेव भजिष्यथ । परान्नेषु सदा तृप्ता अतृप्तास्स्वगृहेषु च

Vì lòng tham thuần túy, các ngươi sẽ mãi lui tới các tīrtha và thánh địa; luôn no đủ với cơm người khác, nhưng ngay trong nhà mình lại chẳng bao giờ thỏa mãn.

Verse 162

अयाज्ययाजनं कृत्वा कुत्सितस्य प्रतिग्रहम् । वृथाधनार्जनं कृत्वा व्ययं चैव तथा वृथा

Đã cử hành Yajña cho kẻ không xứng đáng được tế tự, đã nhận lễ vật từ kẻ hèn mạt, đã gom góp của cải vô ích, và cũng phung phí nó vô ích—

Verse 163

प्रेतानां तेन प्रेतत्वं भविष्यति न संशयः । एवं शक्रं तथा विष्णुं रुद्रं वै पावकं तथा

Bởi vậy, trạng thái làm preta chắc chắn sẽ phát sinh cho những preta ấy—không còn nghi ngờ. Cũng như thế, nàng nhắc đến Śakra, rồi Viṣṇu, Rudra, và cả Pāvaka (Agni).

Verse 164

ब्रह्माणं ब्राह्मणांश्चैव सर्वांस्तानाशपद्रुषा । शापं दत्वा तथा तेषां निष्क्रांता सदसस्तथा

Trong cơn phẫn nộ, nàng nguyền rủa Brahmā và hết thảy các brāhmaṇa ấy. Ban lời nguyền xong, nàng cũng rời khỏi hội chúng.

Verse 165

ज्येष्ठं पुष्करमासाद्य तदा सा च व्यवस्थिता । लक्ष्मीं प्राह सतीं तां च शक्रभार्यां वराननाम्

Đến nơi Jyeṣṭhā ở Puṣkara, nàng liền đứng lại đó và cất lời với Lakṣmī—đấng hiền trinh, dung nhan đoan mỹ—cũng chính là hiền thê của Śakra (Indra).

Verse 166

युवतीस्तास्तथोवाच नात्र स्थास्यामि संसदि । तत्र चाहं गमिष्यामि यत्र श्रोष्ये न च ध्वनिम्

Rồi nàng nói với các thiếu nữ ấy: “Ta sẽ không ở lại hội chúng này; ta sẽ đi đến nơi mà ta chẳng còn nghe dù chỉ một tiếng động.”

Verse 167

ततस्ताः प्रमदाः सर्वाः प्रयाताः स्वनिकेतनम् । सावित्री कुपिता तासामपि शापाय चोद्यता

Bấy giờ tất cả các phụ nữ ấy trở về tư thất của mình. Savitrī nổi giận và cũng bị thôi thúc để giáng lời nguyền lên họ.

Verse 168

यस्मान्मां तु परित्यज्य गतास्ता देवयोषितः । तासामपि तथा शापं प्रदास्ये कुपिता भृशम्

Vì các thiên nữ ấy đã bỏ ta mà đi, nên ta—trong cơn phẫn nộ dữ dội—cũng sẽ tuyên lời nguyền như thế lên họ.

Verse 169

नैकत्रवासो लक्ष्म्यास्तु भविष्यति कदाचन । क्षुद्रा सा चलचित्ता च मूर्खेषु च वसिष्यति

Lakṣmī chẳng bao giờ ở lâu một chỗ. Tánh tình nhỏ nhen, tâm ý đổi thay, nàng lại đến cư ngụ giữa kẻ ngu si.

Verse 170

म्लेच्छेषु पार्वतीयेषु कुत्सिते कुत्सिते तथा । मूर्खेषु चावलिप्तेषु अभिशप्ते दुरात्मनि

Giữa bọn mleccha, giữa kẻ ở núi rừng, giữa những kẻ đê tiện—lại càng đê tiện; giữa kẻ ngu si và kiêu mạn, giữa kẻ bị nguyền rủa và tâm địa ác độc.

Verse 171

एवंविधे नरे स्यात्ते वसतिः शापकारिता । शापं दत्वा ततस्तस्या इंद्राणीमशपत्ततदा

“Với hạng người như thế, chính nơi cư trú của ngươi sẽ trở thành nguyên nhân của lời nguyền.” Nói xong lời nguyền ấy, ngay lúc đó nàng cũng nguyền rủa Indrāṇī.

Verse 172

ब्रह्महत्या गृहीतेंद्रे पत्यौ ते दुःखभागिनि । नहुषापहृते राज्ये दृष्ट्वा त्वां याचयिष्यति

Hỡi người mang phần sầu khổ—khi phu quân nàng là Indra bị tội sát hại Bà-la-môn (brahmahatyā) trói buộc, và khi vương quyền bị Nahusha đoạt mất, chàng sẽ thấy nàng và khẩn cầu nàng.

Verse 173

अहमिंद्रः कथं चैषा नोपस्थास्यति बालिशा । सर्वान्देवान्हनिष्यामि न लप्स्येहं शचीं यदि

“Ta là Indra—sao người đàn bà dại dột này lại không đến hầu ta? Nếu ta không đạt được Śacī ở đây, ta sẽ giết hết thảy chư thiên.”

Verse 174

नष्टा त्वं च तदा त्रस्ता वाक्पतेर्दुःखिता गृहे । वसिष्यसे दुराचारे मम शापेन गर्विते

Và khi ấy, nàng sẽ lạc mất, run sợ, sống trong nhà Vākpati giữa nỗi sầu. Hỡi kẻ hạnh kiểm xấu, hỡi người kiêu mạn—do lời nguyền của ta, nàng sẽ ở lại nơi ấy.

Verse 175

देवभार्यासु सर्वासु तदा शापमयच्छत । न चापत्यकृतां प्रीतिमेताः सर्वा लभिष्यथ

Bấy giờ, ngài giáng lời nguyền lên mọi phu nhân của chư thiên: “Không ai trong các nàng sẽ đạt được niềm hỷ lạc phát sinh từ việc có con nối dõi.”

Verse 176

दह्यमाना दिवारात्रौ वंध्याशब्देन दूषिताः । गौर्य्यप्येवं तदा शप्ता सावित्र्या वरवर्णिनी

Bị thiêu đốt ngày đêm, vấy bẩn bởi lời nhục mạ “vô sinh”; khi ấy, Gaurī cũng bị Sāvitrī dung sắc đoan nghiêm nguyền rủa theo đúng cách ấy.

Verse 177

रुदमाना तु सा दृष्टा विष्णुना च प्रसादिता । मा रोदीस्त्वं विशालाक्षि एह्यागच्छ सदा शुभे

Thấy nàng khóc, Viṣṇu từ bi an ủi: “Đừng khóc nữa, hỡi người mắt rộng; hãy đến, hãy lại gần—hỡi phu nhân luôn cát tường.”

Verse 178

प्रविश्य च सभां देहि मेखलां क्षौमवाससी । गृहाण दीक्षां ब्रह्माणि पादौ च प्रणमामि ते

“Hãy vào hội đường và trao cho ta dây thắt lưng (mekhalā) cùng y phục bằng vải lanh. Hỡi Brahmāṇī, xin thọ nhận lễ dīkṣā; và ta cúi lạy dưới chân nàng.”

Verse 179

एवमुक्ताऽब्रवीदेनं न करोमि वचस्तव । तत्र चाहं गमिष्यामि यत्र श्रोष्ये न वै ध्वनिम्

Được nói như vậy, nàng đáp: “Ta sẽ không làm theo lời ngài. Ta sẽ đi đến nơi mà ta tuyệt nhiên không còn nghe bất cứ âm thanh nào.”

Verse 180

एतावदुक्त्वा सारुह्य तस्मात्स्थानद्गिरौ स्थिता । विष्णुस्तदग्रतः स्थित्वा बध्वा च करसंपुटं

Nói chừng ấy xong, nàng liền lên núi tại nơi ấy và an trụ ở đó. Bấy giờ đức Viṣṇu đứng trước mặt nàng, chắp tay cung kính mà đảnh lễ.

Verse 181

तुष्टाव प्रणतो भूत्वा भक्त्या परमया स्थितः । विष्णुरुवाच । सर्वगा सर्वभूतेषु द्रष्टव्या सर्वतोद्भुता

Sau khi tán thán và cúi lạy, an trụ trong lòng sùng kính tối thượng, đức Viṣṇu phán: “Năng lực ấy trùm khắp—hiện diện trong mọi chúng sinh—có thể được chiêm kiến ở mọi nơi, kỳ diệu theo mọi cách.”

Verse 182

सदसच्चैव यत्किंचिद्दृश्यं तन्न विना त्वया । तथापि येषु स्थानेषु द्रष्टव्या सिद्धिमीप्सुभिः

Bất cứ điều gì được thấy—dù thật hay hư—đều không tồn tại ngoài Ngài. Tuy vậy, đối với người cầu chứng đắc, vẫn có những nơi nhất định cần đến để chiêm bái.

Verse 183

स्मर्तव्या भूमिकामैर्वा तत्प्रवक्ष्यामि तेग्रतः । सावित्री पुष्करे नाम तीर्थानां प्रवरे शुभे

Hoặc đối với người ước cầu các địa vị (từng bậc) của pháp tu, điều ấy cũng đáng ghi nhớ. Nay Ta sẽ nói thẳng trước mặt ngươi: Tīrtha mang danh Sāvitrī tại Puṣkara—cát tường, bậc nhất trong các thánh địa.

Verse 184

वाराणस्यां विशालाक्षी नैमिषे लिंगधारिणी । प्रयागे ललितादेवी कामुका गंधमादने

Tại Vārāṇasī, Ngài là Viśālākṣī; tại Naimiṣa, Ngài là Liṅgadhāriṇī; tại Prayāga, Ngài là Lalitādevī; và trên núi Gandhamādana, Ngài được gọi là Kāmukā.

Verse 185

मानसे कुमुदा नाम विश्वकाया तथांबरे । गोमंते गोमती नाम मंदरे कामचारिणी

Tại Mānasarovara, Ngài được xưng là Kumudā; trên bầu trời, Ngài được biết là Viśvakāyā. Ở Gomanta, Ngài mang danh Gomatī; và trên Mandara, Ngài tự tại du hành như Kāmacāriṇī.

Verse 186

मदोत्कटा चैत्ररथे जयंती हस्तिनापुरे । कान्यकुब्जे तथा गौरी रंभा मलयपर्वते

Tại Caitraratha, Ngài được tôn kính là Madotkaṭā; tại Hastināpura là Jayantī. Cũng vậy, ở Kānyakubja Ngài là Gaurī; và trên núi Malaya, Ngài mang danh Rambhā.

Verse 187

एकाम्रके कीर्तिमती विश्वा विश्वेश्वरी तथा । कर्णिके पुरुहस्तेति केदारे मार्गदायिका

Tại Ekāmra, Ngài được gọi là Kīrtimatī; và Ngài cũng là Viśvā cùng Viśveśvarī. Ở Karṇikā, Ngài được biết là Puruhastā; và tại Kedāra, Ngài là Mārgadāyikā, Đấng chỉ bày con đường.

Verse 188

नंदा हिमवतः पृष्टे गोकर्णे भद्रकालिका । स्थाण्वीश्वरे भवानी तु बिल्वके बिल्वपत्रिका

Trên sườn phía sau (phía bắc) của Himavat, Ngài được biết là Nandā; tại Gokarṇa là Bhadrakālikā. Ở Sthāṇvīśvara, Ngài là Bhavānī; và tại Bilvaka, Ngài được gọi là Bilvapatrikā.

Verse 189

श्रीशैले माधवीदेवी भद्रा भद्रेश्वरी तथा । जया वराहशैले तु कमला कमलालये

Tại Śrīśaila, Ngài là Mādhavīdevī; và cũng là Bhadrā cùng Bhadreśvarī. Trên Varāha-śaila, Ngài mang danh Jayā; và tại Kamalālaya, Ngài được biết là Kamalā.

Verse 190

रुद्रकोट्यां तु रुद्राणी काली कालंजरे तथा । महालिंगे तु कपिला कर्कोटे मंगलेश्वरी

Tại Rudrakoṭī, Ngài là Rudrāṇī; cũng vậy tại Kālañjara, Ngài là Kālī. Tại Mahāliṅga, Ngài là Kapilā; và tại Karkoṭa, Ngài là Maṅgaleśvarī.

Verse 191

शालिग्रामे महादेवी शिवलिंगे जलप्रिया । मायापुर्यां कुमारी तु संताने ललिता तथा

Tại Śālagrāma, Ngài là Mahādevī; nơi Śiva-liṅga, Ngài là Jalapriyā. Ở Māyāpurī, Ngài thật là Kumārī; và trong việc con nối dõi, Ngài cũng là Lalitā.

Verse 192

उत्पलाक्षी सहस्राक्षे हिरण्याक्षे महोत्पला । गयायां मंगला नाम विमला पुरुषोत्तमे

Tại Sahasrākṣa, Ngài được gọi là Utpalākṣī; tại Hiraṇyākṣa, Ngài là Hiraṇyākṣī và Mahotpalā. Ở Gayā, Ngài mang danh Maṅgalā; và tại Puruṣottama, Ngài được gọi là Vimalā.

Verse 193

विपाशायाममोघाक्षी पाटला पुण्यवर्द्धने । नारायणी सुपार्श्वे तु त्रिकूटे भद्रसुंदरी

Bên sông Vipāśā, Ngài được biết là Amoghākṣī; tại Puṇyavardhana là Pāṭalā. Trên núi Supārśva, Ngài là Nārāyaṇī; và tại Trikūṭa, Ngài là Bhadrasuṃdarī.

Verse 194

विपुले विपुला नाम कल्याणी मलयाचले । कोटवी कोटितीर्थे तु सुगंधा माधवीवने

Tại Vipula, Ngài hiển danh là Vipulā; trên núi Malaya, Ngài là Kalyāṇī. Ở Koṭitīrtha, Ngài là Koṭavī; và trong lâm viên Mādhavī, Ngài là Sugandhā.

Verse 195

कुब्जाम्रके त्रिसंध्या तु गंगाद्वारे हरिप्रिया । शिवकुंडे शिवानंदा नंदिनी देविकातटे

Tại Kubjāmraka, Ngài được xưng là Trisaṃdhyā; tại Gaṅgādvāra, là Haripriyā; tại Śivakuṇḍa, là Śivānandā; và bên bờ sông Devikā, là Nandinī.

Verse 196

रुक्मिणी द्वारवत्यां तु राधा वृंदावने तथा । देवकी मथुरायां तु पाताले परमेश्वरी

Rukmiṇī ngự tại Dvāravatī, cũng như Rādhā ở Vṛndāvana; Devakī cư ngụ tại Mathurā, và nơi Pātāla, Đấng Nữ Thần Tối Thượng Parameśvarī an trụ.

Verse 197

चित्रकूटे तथा सीता विंध्ये विंध्यनिवासिनी । सह्याद्रावेकवीरा तु हरिश्चंद्रे तु चंद्रिका

Tại Citrakūṭa, Ngài được xưng là Sītā; ở miền Vindhya, là Vindhya-nivāsinī—Nữ Thần ngự nơi Vindhya. Tại dãy Sahya, Ngài là Ekavīrā; và ở Hariścandra (núi/vùng), Ngài được gọi là Candrikā.

Verse 198

रमणा रामतीर्थे तु यमुनायां मृगावती । करवीरे महालक्ष्मी रुमादेवी विनायके

Tại Rāma-tīrtha, Ngài được tôn thờ là Ramaṇā; nơi sông Yamunā, Ngài được gọi là Mṛgāvatī. Ở Karavīra, Ngài được kính ngưỡng là Mahālakṣmī; và tại Vināyaka, Ngài mang danh Rumādevī.

Verse 199

अरोगा वैद्यनाथे तु महाकाले महेश्वरी । अभया पुष्पतीर्थे तु अमृता विंध्यकंदरे

Tại Vaidyanātha, Ngài được gọi là Arogā; tại Mahākāla, là Maheśvarī. Ở Puṣpa-tīrtha, Ngài là Abhayā; và trong các hang động Vindhya, Ngài an trụ với danh Amṛtā.

Verse 200

मांडव्ये मांडवी देवी स्वाहा माहेश्वरे पुरे । वेगले तु प्रचंडाथ चंडिकामरकंटके

Tại thánh địa Māṇḍavya có Nữ thần Māṇḍavī; tại thành Māheśvara có Svāhā; tại Vegala có Pracaṇḍā; và tại Caṇḍikāmarakaṇṭaka có Nữ thần mang chính danh ấy ngự trị.