Śuka’s Origin, Mastery of Śāstra, and Testing at Janaka’s Court

Verse 1

नारद उवाच । अनूचानप्रसंगेन वेदांगान्यखिलानि च । श्रुतानि त्वन्मुखांभोजात्समासव्यासयोगतः ॥ १ ॥

Nārada thưa: Trong quá trình học tập nghiêm cẩn, con đã được nghe từ miệng sen của Ngài toàn bộ các Vedāṅga, được giảng dạy cả theo lối tóm lược lẫn theo lối triển khai chi tiết.

Verse 2

शुकोत्पत्तिं समाचक्ष्व विस्तरेण महामते । सनंदन उवाच । मेरुश्रृङ्गे किल पुरा कर्णिकारवनायते ॥ २ ॥

“Bạch đại hiền triết, xin hãy thuật cho con tường tận nguồn gốc của Śuka.” Sanandana đáp: “Thuở xưa, trên đỉnh núi Meru, có một khu rừng cây karṇikāra.”

Verse 3

विजहार महोदेवो भौमैभूतगणैवृतः । शैलराजसुता चैव देवी तत्राभवत्पुरा ॥ ३ ॥

Tại đó, Mahādeva vui chơi, được vây quanh bởi các đoàn chúng sinh thuộc cõi địa; và thuở trước, Nữ Thần—ái nữ của Chúa tể núi non—cũng hiện diện nơi ấy.

Verse 4

तत्र दिव्यं तपस्तेपे कृष्णद्वैपायनः प्रभुः । योगेनात्मानमाविश्य योगधर्मपरायणः ॥ ४ ॥

Tại đó, bậc tôn kính Kṛṣṇa-Dvaipāyana (Vyāsa) đã tu khổ hạnh siêu việt; nhờ yoga, Ngài nhập vào tự ngã của chính mình, trọn vẹn nương theo kỷ luật và dharma của yoga.

Verse 5

धारयन्स तपस्तेपे पुत्रार्थं सुनिसंत्तमः । अग्नेर्भूमेस्तथा वायोरंतरिक्षस्य चाभितः ॥ ५ ॥

Giữ vững lời nguyện, bậc ưu tú ấy đã tu khổ hạnh để cầu được một người con—kính lễ và làm vừa lòng Agni (lửa), Bhūmi (đất), Vāyu (gió) và cõi Antarikṣa (trung không) ở khắp bốn phương.

Verse 6

वीर्येण संमतः पुत्रो मम भूयादिति स्म ह । संकल्पेनाथ सोऽनेन दुष्प्रापमकगृतात्मभिः ॥ ६ ॥

“Nguyện cho ta có một người con trai được thừa nhận bởi dũng lực,”—ông đã tuyên bố như vậy. Và chính nhờ saṅkalpa (lời nguyện quyết) ấy, ông đạt được điều khó đạt đối với kẻ chưa tự chế và tu thân.

Verse 7

वरयामास देवेशमास्थितस्तप उत्तमम् । अतिष्टन्मारुताहारः शतं किल समाः प्रभुः ॥ ७ ॥

Sau khi thực hành khổ hạnh tối thượng (tapas), ông cầu tìm Đấng Chúa tể của chư thiên. Chỉ lấy gió làm dưỡng chất, bậc hùng lực ấy được truyền rằng đã trụ như thế trọn một trăm năm.

Verse 8

आराधयन्महादेवं बहुरूपमुमापतिम् । तत्र ब्रह्मर्षयश्चैव सर्वे देवर्षयस्तथा ॥ ८ ॥

Họ thờ phụng Mahādeva—phu quân của Umā—Đấng hiện bày muôn hình muôn vẻ. Và tại đó, hết thảy các Brahmarṣi cùng toàn thể các Devarṣi cũng đều hiện diện.

Verse 9

लोकपालाश्च साध्याश्च वसुभिश्चाष्टभिः सह । आदित्याश्चैव रुद्राश्च दिवाकरनिशाकरौ ॥ ९ ॥

Có các Lokapāla—những vị hộ trì thế giới—cùng các Sādhyas, và tám vị Vasu. Lại có các Āditya và các Rudra, cùng cả Mặt Trời và Mặt Trăng.

Verse 10

विश्वा वसुश्च गंधर्वः सिद्धाश्चाप्सरासांगणाः । तत्र रुद्रो महादेवः कर्णिकारमयीं शुभाम् ॥ १० ॥

Có các Viśva, các Vasu, các Gandharva, các Siddha và vô số đoàn Apsarā. Tại đó, Rudra—Mahādeva—hiện bày vẻ cát tường như được kết thành từ hoa karṇikāra.

Verse 11

धारयानः स्रजं भाति शारदीव निशाकरः । तस्निन् दिव्ये वने रम्ये देवदेवर्षिसंकुले ॥ ११ ॥

Mang vòng hoa, Ngài rực sáng như vầng trăng mùa thu. Trong khu rừng thiêng liêng, mỹ lệ ấy—đông đầy chư thiên và các bậc thánh hiền—Ngài hiện ra huy hoàng chói lọi.

Verse 12

आस्थितः परमं योगं व्यासः पुत्रार्थमुद्यतः । न चास्य हीयते वर्णो न ग्लानिरुपजायते ॥ १२ ॥

Vyāsa, khởi tâm cầu con, đã thực hành kỷ luật Yoga tối thượng. Nơi Ngài, ánh sắc thân không hề suy giảm, và mỏi mệt cũng chẳng sinh khởi.

Verse 13

त्रयाणामपिलोकानां तदद्भुतमिवाभवत् । जटाश्च तेजसा तस्य वैश्वानरशिखोपमाः ॥ १३ ॥

Đối với cả ba cõi, đó tựa như một điều kỳ diệu. Những lọn tóc bện (jaṭā) của Ngài, nhờ uy lực quang minh, trông như ngọn lửa rực cháy của Hỏa Thần vũ trụ Vaiśvānara.

Verse 14

प्रज्वलंत्यः स्म दृश्यंते युक्तस्यामिततेजसः । एवं विधेन तपसा तस्य भक्त्या च नारद ॥ १४ ॥

Quang diệm bừng cháy quả thật hiện quanh vị hành giả điều phục, có uy quang vô lượng. Vì thế, hỡi Nārada, chính nhờ khổ hạnh như vậy và nhờ lòng bhakti đối với Ngài mà ánh sáng thiêng ấy phát sinh.

Verse 15

महेश्वरः प्रसन्नात्मा चकार मनसा मतिम् । उवाच चैनं भगवांस्त्र्यंबकः प्रहसन्निव ॥ १५ ॥

Maheshvara, lòng an nhiên hoan hỷ, đã kết thành một quyết định trong tâm. Rồi Đấng Thế Tôn Tryambaka cất lời với ông, như thể đang mỉm cười.

Verse 16

यथा ह्यग्नियथा वायुर्यथा भूमिर्यथा जलम् । यथा खे च तथा शुद्धो भविष्यति सुतस्तंव ॥ १६ ॥

Như lửa thanh tịnh, như gió, như đất, như nước—và như cả bầu trời—cũng vậy, con trai của ngươi sẽ trở nên thanh khiết.

Verse 17

तद्भावभागी तद्बुद्धिस्तदात्मा तदुपाश्रयः । तेजसा तस्य लोकांस्त्रीन्यशः प्राप्स्यति केवलम् ॥ १७ ॥

Đồng phần trong chính thể trạng của Ngài—tâm trí hướng về Ngài, tự ngã đồng nhất với Ngài, và chỉ nương tựa nơi Ngài—nhờ uy quang rực sáng của Chúa Tể, người ấy đạt được ba cõi và vinh quang trọn vẹn, không phân chia.

Verse 18

एवं लब्ध्वा वरं देवो व्यासः सत्यवतीसुतः । अरणिं त्वथ संगृह्य ममंथाग्निचिकीर्षया ॥ १८ ॥

Như vậy, sau khi được ban ân huệ, bậc thần thánh Vyāsa, con của Satyavatī, liền gom các thanh gỗ araṇi và xoay chà chúng, mong khơi lên ngọn lửa thiêng.

Verse 19

अथ रूपं परं विप्र बिभ्रतीं स्वेन तेजसा । घृताचीं नामाप्सरसं ददर्श भगवान्नृषिः ॥ १९ ॥

Bấy giờ, hỡi bà-la-môn, bậc hiền thánh được phúc lành đã trông thấy tiên nữ apsaras tên Ghṛtācī, mang vẻ đẹp tối thượng và tự tỏa sáng bằng hào quang của chính mình.

Verse 20

स तामप्सरसं दृष्ट्वा सहसा काममोहितः । अभवद्भगवान्व्यासो वने तस्मिन्मुनीश्वर ॥ २० ॥

Vừa thấy tiên nữ ấy, bậc tôn kính Vyāsa trong khu rừng kia liền bất chợt bị dục vọng che lấp và mê hoặc, hỡi đấng tối thượng giữa các bậc hiền triết.

Verse 21

सा तु कृत्वा तदा व्यासं कामसंविग्नमानसम् । शुकीभूया महारम्या घृताची समुपागमत् ॥ २१ ॥

Bấy giờ nàng khiến tâm của Vyāsa xao động bởi dục vọng, rồi hóa thành một con vẹt cái tuyệt mỹ; và tiên nữ Ghṛtācī vô cùng quyến rũ đã đến gần ngài.

Verse 22

स तामप्सरसं दृष्ट्वा रूपेणान्येनसंवृताम् । स्मरराजेनानुगतः सर्वगात्रातिगेन ह ॥ २२ ॥

Thấy tiên nữ ấy đang ẩn mình trong một hình dạng khác, ngài liền bị vua của ái dục—Kāma (Smara)—đuổi theo, lan nhanh khắp mọi chi thể.

Verse 23

स तु महता निगृह्णन् हृच्छयं मुनिः । न शशाक नियंतुं तं व्यासः प्रविसृतं मनः ॥ २३ ॥

Nhưng vị hiền triết ấy, dù gắng sức kìm giữ xung động trong tim, vẫn không thể chế ngự; Vyāsa không sao thu nhiếp được tâm đã trào dâng và phóng ra ngoài.

Verse 24

भावित्वाञ्चैव भाव्यस्य घृताच्या वपुषा । हृतम् यत्नान्नियच्छतश्चापि मुने एतञ्चिकीर्षया ॥ २४ ॥

Hỡi bậc hiền triết, dù người cố gắng kìm giữ tâm với ý hướng tu tập như vậy, tâm—vốn phóng chiếu những điều chưa đến—vẫn bị cuốn đi bởi sắc thân quyến rũ của Ghṛtācī, ngọt ngào như bơ tinh luyện của khoái lạc giác quan.

Verse 25

अरण्यामेव सहसा तस्य शुक्रमवापतत् । शुक्रे निर्मथ्यमानेऽस्यां शुको जज्ञे महातपाः ॥ २५ ॥

Bỗng nhiên, ngay trong khu rừng ấy, tinh dịch của ngài rơi xuống. Khi tinh ấy được khuấy động tại chính nơi đó, đại khổ hạnh Śuka liền được sinh ra.

Verse 26

परमर्षिर्महायोगी अरणीगर्भसंभवः । यथैव हि समिद्धोऽग्निर्भाति हव्यमुपात्तवान् ॥ २६ ॥

Vị đại thánh hiền tối thượng, bậc đại du-già—sinh từ “bào thai” của cây khoan lửa (araṇi)—rực sáng, như ngọn lửa được nhóm lên đúng phép, bùng cháy khi đã nhận lễ vật hiến tế (hāvya).

Verse 27

तथा रूपः शुको जज्ञे प्रज्वलन्निव तेजसा । बिभ्रञ्चित्रं च विप्रेंद्र रूपवर्णमनुत्तमम् ॥ २७ ॥

Trong chính hình tướng ấy, Śuka được sinh ra—tựa như bừng cháy bởi oai quang; và, hỡi bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn, ngài mang vẻ đẹp kỳ diệu, sắc diện vô song, không gì sánh kịp.

Verse 28

तं गंगां सरितां श्रेष्ठां मेरुपृष्ठे स्वरूपिणीम् । अभ्येत्य स्नापयामास वारिणा स्वेन नारद ॥ २८ ॥

Nārada tiến đến Gaṅgā—bậc tối thượng trong các dòng sông—đang hiển lộ đúng tự thân trên lưng núi Meru, rồi dùng chính nước của mình mà tắm gội cho nàng.

Verse 29

कृष्णाजिनं चांतरिक्षाच्छुकार्थे भुव्यवापतत् । जगीयंत च गंधर्वा ननृतुञ्चाप्सरोगणाः ॥ २९ ॥

Rồi một tấm da linh dương đen (kṛṣṇājina) từ hư không rơi xuống đất dành cho Śuka. Các Gandharva cất tiếng ca, và đoàn Apsaras múa nhảy.

Verse 30

देवदुन्दुभयश्चैव प्रावाद्यंत महास्वनाः । विश्वावसुश्च गंधर्वस्तथा तुंबुरुनारदौ ॥ ३० ॥

Và những trống trời (devadundubhi) vang rền tiếng lớn. Gandharva Viśvāvasu, cùng Tumburu và cả Nārada nữa, đều khởi lên nhạc trời và lời tán dương.

Verse 31

हाहाहूहूश्च गंधर्वौ तुष्टुवुः शुकसंभवम् । तत्र शक्रपुरोगाश्च लोकपालाः समागताः ॥ ३१ ॥

Hai Gandharva Hāhā và Hūhū đã tán dương Śuka, con của Vyāsa; và tại đó, các Hộ Thế Thần—do Śakra (Indra) dẫn đầu—cũng hội tụ đông đủ.

Verse 32

देवा देवर्षथयश्चटैव तथा ब्रह्मर्षयोऽपि च । दिव्यानि सर्वपुष्पाणि प्रववर्ष च मारुतः ॥ ३२ ॥

Các chư thiên, các Devarṣi, và cả các Brahmarṣi nữa đều hiện diện; bấy giờ Thần Gió (Māruta) rải xuống muôn loài hoa trời như mưa.

Verse 33

जंगमं स्थावरं चैव प्रहृष्टमभवज्जगत् । तं महात्मा स्वयं प्रीत्या देव्या सह महाद्युतिः ॥ ३३ ॥

Toàn thể thế gian—cả hữu tình lẫn vô tình—đều hân hoan. Bậc đại hồn rực rỡ ấy, vì lòng thương mến, tự thân đến gần và tôn kính ngài, cùng với Thánh Nữ (Devī).

Verse 34

जातमात्रं मुनेः पुत्रं विधिनोपानयत्तदा । तस्य देवेश्वरः शक्तो दिव्यमद्भुतदर्शनम् ॥ ३४ ॥

Ngay lúc ấy, người con của bậc hiền triết—dẫu vừa mới sinh—đã được cử hành lễ Upanayana đúng theo nghi pháp. Và Đấng Chúa Tể chư thiên, đầy đủ năng lực, ban cho ngài một thị kiến thiêng liêng kỳ diệu.

Verse 35

ददौ कमंडलुं प्रीत्या देवा वासांसि चाभितः । हंसाश्च शतपत्राश्च सारसाश्च सहस्रशः ॥ ३५ ॥

Vui lòng hoan hỷ, ngài ân cần ban tặng một kamaṇḍalu (bình nước đạo sĩ); còn chư thiên chung quanh thì dâng cúng y phục. Và từng ngàn con thiên nga, chim śatapatra, cùng sārasas (hạc) kéo đến.

Verse 36

प्रदक्षिणमवर्तंत शुकाश्चाषाश्च नारद । आरणे यस्तदा दिव्यं प्राप्य जन्म महामुनिः ॥ ३६ ॥

Hỡi Nārada, bầy vẹt và chim sáo bắt đầu đi nhiễu bên phải với lòng tôn kính; và bậc đại hiền—khi ấy đạt được một sự sinh ra thiêng liêng nơi rừng—liền hiện diện tại đó.

Verse 37

तत्रैवोवास मेधावी व्रतचारी समाहितः । उत्पन्नमात्रं तं वेदाः सरहस्याः ससंग्रहाः ॥ ३७ ॥

Ngay tại đó, ngài cư trú—bậc trí tuệ, giữ giới nguyện, tâm ý định tĩnh. Và vừa khi sinh khởi, các Veda—cùng những huyền nghĩa nội mật và các bản tổng tập—đã hiển lộ cho ngài.

Verse 38

उपतस्थुर्मुनिश्रेष्टं यथास्य पितरं तथा । बृहस्पतिं स वव्रे च वेदवेदांगभाष्यवित् ॥ ३८ ॥

Họ phụng sự bậc tối thượng trong hàng hiền sĩ ấy như phụng sự chính cha mình. Và ngài—bậc thông tỏ các luận giải về Veda và Vedāṅga—đã chọn Bṛhaspati làm đạo sư.

Verse 39

उपाध्यायं द्विजश्रेष्ट धर्ममेवानुचिंतयन् । सोऽधीत्य वेदानखिलान्सरहस्यान्ससंग्रहान् ॥ ३९ ॥

Hỡi bậc tối thượng trong hàng hai lần sinh, ngài kính thờ vị thầy (upādhyāya), chỉ chuyên niệm về Dharma; rồi học trọn các Veda—cùng huyền nghĩa và các bản tổng tập—một cách viên mãn.

Verse 40

इतिहासं च कार्त्स्न्येन वेदशास्त्राणि चाभितः । गुरवे दक्षिणां दत्त्वा समावृत्तो महामुनिः ॥ ४० ॥

Sau khi tinh thông trọn vẹn Itihāsa và các śāstra Veda muôn mặt, bậc đại hiền đã dâng dakṣiṇā lên thầy, rồi trở về, mãn khóa học đạo.

Verse 41

उग्रं तपः समारेभे ब्रह्मचारी समाहिताः । देवतानामृषीणां च बाल्येऽपि सुमहातपाः ॥ ४१ ॥

Với hạnh brahmacārin nghiêm trì, tâm an định và thu nhiếp, Ngài khởi tu khổ hạnh mãnh liệt; ngay từ thuở ấu thơ đã thành bậc đại khổ hạnh, được chư thiên và các ṛṣi tôn kính.

Verse 42

संमत्रणीयो जन्यश्च ज्ञानेन तपसा तथा । न त्वस्य रमते बुद्धिराश्रमेषु मुनीश्वर ॥ ४२ ॥

Ngài đáng được tham vấn, xuất thân cao quý, lại đầy đủ trí tuệ và khổ hạnh; nhưng, ô bậc chúa tể các hiền triết, tâm Ngài chẳng hề vui thích trong các pháp hành của những āśrama (các nếp sống theo giai đoạn).

Verse 43

त्रिषु गार्हस्थ्यमूलेषु मोक्षधर्मानुदर्शिनः । स मोक्षमनुचिंत्यैव शुकः पितरमभ्यगात् ॥ ४३ ॥

Sau khi quán sát các pháp giải thoát (mokṣa-dharma) đặt nền trên ba căn bản của đời sống gia thất, Śuka—chỉ chuyên niệm mokṣa—đã đến bên phụ thân mình.

Verse 44

प्राहाभिवाद्य च तदा श्रेयोऽर्थी विनयान्वितः । मोक्षधर्मेषु कुशलो भगवान् प्रब्रवीतु मे ॥ ४४ ॥

Bấy giờ, sau khi cúi lạy cung kính, người cầu điều tối thượng, đầy đủ khiêm cung, thưa rằng: “Bạch Đấng Thế Tôn, bậc thiện xảo trong mokṣa-dharma, xin chỉ dạy cho con.”

Verse 45

यथैव मनसः शांतिः परमा संभवेन्मुने । श्रृत्वा पुत्रस्य वचनं परमर्षिरुवाच तम् ॥ ४५ ॥

“Này hiền giả, làm sao để sự an tịnh tối thượng của tâm có thể sinh khởi?”—nghe lời con trai, bậc đại ṛṣi liền cất lời dạy bảo người ấy.

Verse 46

अधीष्व मोक्षशास्त्रं वै धर्मांश्च विविधानपि । पितुर्निदेशाज्जग्राह शुको ब्रह्मविदां वरः ॥ ४६ ॥

“Hãy học kinh điển về Giải thoát (Mokṣa-śāstra), và cả các hình thái đa dạng của Dharma.” Theo lời chỉ dạy của phụ thân, Śuka—bậc tối thắng trong những người biết Brahman—đã tiếp nhận và chuyên tâm tu học giáo pháp ấy.

Verse 47

योगशास्त्रं च निखिलं कापिलं चैव नारद । शतं ब्राह्म्या श्रिया युक्तं ब्रह्मतुल्यपराक्रमम् ॥ ४७ ॥

Hỡi Nārada, (ngài) đã truyền dạy trọn vẹn Yoga-śāstra, và cả học thuyết Kapila (Sāṅkhya)—một trăm (bộ giáo huấn/luận thư), rực sáng vinh quang Brahmic, oai lực sánh tựa Brahman.

Verse 48

मेने पुत्रं यथा व्यासो मोक्षशास्त्रविशारदम् । उवाच गच्छेति तदा जनकं मिथिलेश्वरम् ॥ ४८ ॥

Như Vyāsa xem ngài như con, và nhận biết ngài là bậc tinh thông kinh điển về Mokṣa, khi ấy liền dạy: “Hãy đến với Janaka, vị chúa tể của Mithilā.”

Verse 49

स ते वक्ष्यति मोक्षार्थं निखिलेन नराधिपः । पितुर्नियोगादगमज्जनकं मेथखिलं नृपम् ॥ ४९ ॥

Vị quốc vương ấy sẽ giảng cho ngươi, trọn vẹn, con đường hướng đến giải thoát. Theo lệnh của phụ thân, ngài đã đến với vua Janaka của Mithilā.

Verse 50

प्रष्टुं धर्मस्य निष्टां वै मोक्षस्य च परायणम् । उक्तश्च मानुषेण त्वं तथा गच्छेत्यविस्मितः ॥ ५० ॥

Vì muốn hỏi về sự thành tựu vững bền của Dharma và nơi nương tựa tối thượng là Mokṣa, ngươi đã được một người phàm bảo rằng: “Hãy đi.” Và không hề kinh ngạc, ngươi liền thuận theo, đáp: “Vậy thì—ta đi.”

Verse 51

न प्रभावेण गंतव्यमंतरिक्षचरेण वै । आर्जवेनैव गंतव्यं न सुखाय क्षणात्त्वया ॥ ५१ ॥

Chớ tiến bước chỉ bằng sự phô trương quyền lực như kẻ đi giữa hư không; hãy đi bằng sự ngay thẳng mà thôi. Đừng vì khoái lạc trong chốc lát mà bỏ rơi liêm chính.

Verse 52

न द्रष्टव्या विशेषा हि विशेषा हि प्रसंगिनः । अहंकारो न कर्तव्यो याज्ये तस्मिन्नराधिपे ॥ ५२ ॥

Chớ tìm kiếm hay khăng khăng đòi đặc quyền, vì những phân biệt ấy chỉ sinh ràng buộc. Khi phụng sự vị vua ấy với tư cách chủ tế (người bảo trợ nghi lễ), đừng khởi ngã mạn.

Verse 53

स्थातव्यं वसथे तस्य स ते छेत्स्यति संशयम् । स धर्मकुशलो राजा मोक्षशास्त्रविशारदः ॥ ५३ ॥

Hãy ở lại nơi cư trú của ngài; ngài chắc chắn sẽ chặt đứt mọi nghi hoặc của ông. Vị vua ấy tinh thông dharma và uyên thâm giáo pháp giải thoát.

Verse 54

यथा यथा च ते ब्रूयात्तत्कार्यमविशंकया । एवमुक्तः स धर्मात्मा जगाम मिथिलां मुनिः ॥ ५४ ॥

“Ngài dạy điều gì, con xin thực hành không chút nghi ngờ.” Được thưa như vậy, vị hiền sĩ đức hạnh ấy liền lên đường đến Mithilā.

Verse 55

पभ्द्यां शक्तोंतरिक्षेण क्रांतुं भूमिं ससागराम् । सगिरीं श्चाप्यतिक्रम्य भारतं वर्षमासदत् ॥ ५५ ॥

Được ban năng lực đi qua hư không, ngài vượt khắp cõi đất bao quanh bởi biển cả—cả núi non nữa—và đến miền Bhārata-varṣa.

Verse 56

स देशान्विविधान्स्फीतानतिक्रम्य महामुनिः । विदेहान्वै समासाद्य जनकेन समागमत् ॥ ५६ ॥

Vị đại hiền vượt qua nhiều miền đất phồn thịnh và đa dạng, rồi đến xứ Videha và tại đó gặp vua Janaka.

Verse 57

राजद्वारं समासाद्य द्वारपालैर्निवारितः । तस्थौ तत्र महायोगी क्षुत्पिपासादिवर्जितः ॥ ५७ ॥

Đến cổng hoàng cung, ngài bị lính gác ngăn lại; nhưng vị đại yogin vẫn đứng đó, không vướng đói khát và những điều tương tự.

Verse 58

आतपे ग्लानिरहितो ध्यानयुक्तश्च नारद । तेषां तु द्वारपालानामेकस्तत्र व्यवस्थितः ॥ ५८ ॥

Hỡi Nārada, dù dưới nắng nóng ngài vẫn không mệt mỏi, chuyên chú thiền định; và trong số các lính gác ấy, có một người đứng trực tại đó.

Verse 59

मध्यंगतमिवादित्यं दृष्ट्वा शुकमवस्थितम् । जूजयित्वा यथान्यायमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ५९ ॥

Thấy Śuka đứng đó như mặt trời giữa trưa, người ấy kính lễ đúng phép, dâng lời đảnh lễ cung kính và chắp tay đứng hầu.

Verse 60

प्रावेशयत्ततः कक्षां द्वितीयां राजवेश्मनः । तत्रांतःपुरसंबद्धं महच्चैत्रग्थोपमम् ॥ ६० ॥

Rồi người ấy dẫn (ngài) vào gian thứ hai của hoàng cung; tại đó có một đại sảnh nối liền nội cung, huy hoàng như cỗ xe trời của Caitra.

Verse 61

सुविभक्तजलाक्रीडं रम्यं पुष्पितपादपम् । दर्शयित्वासने स्थाप्य राजानं च व्यजिज्ञपत् ॥ ६१ ॥

Sau khi chỉ cho nhà vua một nơi chốn mỹ lệ, bày biện trò vui dưới nước và cây cối nở hoa rực rỡ, ông mời vua an tọa trên bảo tọa rồi cung kính thưa trình.

Verse 62

श्रुत्वा राजा शुकं प्राप्तं वारस्त्रीः स न्ययुंक्त च । सेवायै तस्य भावस्य ज्ञानाय मुनिसतम ॥ ६२ ॥

Nghe tin Śuka đã đến, nhà vua cũng sai các kỹ nữ trong cung đến hầu cận—để phụng sự ngài, dò xét tâm ý bên trong và hiểu rõ tâm của bậc đại hiền ấy.

Verse 63

तं चारुकेश्यः शुश्रेण्यस्तरुण्यः प्रियदर्शनाः । सूक्ष्मरक्तांबरधरास्तप्तकांचनभूषणाः ॥ ६३ ॥

Những thiếu nữ tóc đẹp, gia giáo, dung nhan khả ái đã hầu cận ngài; họ khoác y phục đỏ thắm mỏng nhẹ và trang sức bằng vàng óng ánh.

Verse 64

संलापालापकुशाला भावज्ञाः सर्वकोविदाः । परं पंचाशतस्तस्य पाद्यादीनि व्यकल्पयन् ॥ ६४ ॥

Họ khéo léo trong lời đối đáp tao nhã, tinh thông ngôn từ, thấu hiểu «bhāva»—ý hướng và cảm tình nội tâm—và giỏi mọi nghệ thuật; rồi bày biện cho ngài hơn năm mươi thứ lễ tiếp đãi, bắt đầu từ nước rửa chân (pādya) và các nghi thức hiếu khách khác.

Verse 65

देश कालोपपन्नेन साध्वन्नेनाप्यतर्पयन् । तस्य भुक्तवतस्तात तास्ततः पुरकाननम् ॥ ६५ ॥

Dẫu dâng món ăn thanh khiết hợp với xứ sở và thời tiết, ngài vẫn chưa thấy thỏa lòng. Sau khi ngài dùng xong, hỡi con yêu, các nàng ấy liền lui về khu vườn trong thành.

Verse 66

सुरम्यं दर्शयामासुरेकैकत्वेन नारद । क्रीडंत्यश्च हसंत्यश्च गायंत्यश्चैव ताः शुकम् ॥ ६६ ॥

Hỡi Nārada, các thiếu nữ ấy lần lượt bày cho con vẹt thấy cảnh tượng vô cùng duyên diệu—vừa vui đùa, vừa cười, vừa ca hát.

Verse 67

उदारसत्वं सत्वज्ञास्सर्वाः पर्य्यचरंस्तदा । आरणेयस्तु शुद्धात्मा जितक्रोधो जितेंद्रियः ॥ ६७ ॥

Bấy giờ, tất cả những người thấu hiểu bản tính của sattva đều hầu cận bậc tâm hồn cao quý ấy. Còn Āraṇeya, tâm thanh tịnh, đã chế ngự sân hận và làm chủ các căn.

Verse 68

ध्यानस्थ एव सततं न हृष्यति न कुप्यति । पादशौचं तु कृत्वा वै शुकः संध्यामुपास्य च ॥ ६८ ॥

Luôn an trú trong thiền định, Ngài không hân hoan quá mức cũng chẳng nổi giận. Sau khi rửa chân thanh tịnh, Śuka lại kính lễ Sandhyā (thời tụng niệm lúc giao thời) nữa.

Verse 69

निषसादासने पुण्ये तमेवार्थं व्यचिंतयत् । पूर्वरात्रे तु तत्रासौ भूत्वा ध्यानपरायणः ॥ ६९ ॥

Ngài ngồi xuống trên pháp tọa thanh tịnh và chỉ quán niệm đúng mục đích ấy. Trong canh đầu của đêm, Ngài ở yên nơi đó, chuyên nhất dốc lòng vào thiền định.

Verse 70

मध्यरात्रे यथान्याय्यं निद्रामाहारयत्प्रभुः । ततः प्रातः समुत्थाय कृत्वा शौचमनंतरम् ॥ ७० ॥

Đến nửa đêm, Đấng Chúa Tể an nghỉ đúng pháp. Rồi khi rạng sáng, Ngài thức dậy và lập tức cử hành các nghi thức thanh tịnh.

Verse 71

स्त्रीभिः परिवृत्तो धीमान्ध्यानमेवान्वपद्यत । अनेन विधिना तत्र तदहःशेषमप्युत ॥ ७१ ॥

Dẫu bị vây quanh bởi nữ nhân, bậc trí giả vẫn chỉ nương nơi thiền định; và chính nhờ phương cách ấy, người cũng trải qua phần thời gian còn lại của ngày ấy tại đó.

Verse 72

तां च रात्रिं नृपकुले वर्तयामास नारद ॥ ७२ ॥

Và hiền thánh Nārada đã lưu lại đêm ấy trong hoàng gia.