Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 67

Śuka’s Origin, Mastery of Śāstra, and Testing at Janaka’s Court

Devanagari script

उदारसत्वं सत्वज्ञास्सर्वाः पर्य्यचरंस्तदा । आरणेयस्तु शुद्धात्मा जितक्रोधो जितेंद्रियः ॥ ६७ ॥

Transliteration

udārasatvaṃ satvajñāssarvāḥ paryyacaraṃstadā | āraṇeyastu śuddhātmā jitakrodho jiteṃdriyaḥ || 67 ||

Translation

Bấy giờ, tất cả những người thấu hiểu bản tính của sattva đều hầu cận bậc tâm hồn cao quý ấy. Còn Āraṇeya, tâm thanh tịnh, đã chế ngự sân hận và làm chủ các căn.

Word by Word

• उदार-सत्त्वम्: noble-minded / of noble nature
• उदार-सत्त्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उदार (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying the object/person)

• सत्त्व-ज्ञाः: knowers of (his) nature
• सत्त्व-ज्ञाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सत्त्व (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (सामान्यतः), प्रथमा, बहुवचन; ‘सत्त्वं जानन्ति’ इति (knowers of disposition)

• सर्वाः: all (of them)
• सर्वाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• पर्यचरन्: they attended/served
• पर्यचरन्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: परि-

• तदा: then
• तदा: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (temporal adverb)

• आरणेयः: Āraṇeya
• आरणेयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आरणेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper name/epithet)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: but/indeed)

• शुद्ध-आत्मा: pure-souled
• शुद्ध-आत्मा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• जित-क्रोधः: one who has conquered anger
• जित-क्रोधः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जि) + क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जितः क्रोधः येन’ (having conquered anger)

• जित-इन्द्रियः: one who has conquered the senses
• जित-इन्द्रियः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जि) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘जितानि इन्द्रियाणि येन’ (self-controlled)

Speaker

Narada (narration within the Moksha-Dharma discourse, traditionally framed in dialogue with Sanatkumara and the Kumara sages)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Āraṇeya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents inner purity as the hallmark of Moksha-Dharma: nobility of character, knowledge of sattva, and the concrete disciplines of conquering anger and restraining the senses.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While not naming a deity directly, it lays the ethical foundation for Bhakti: a pure mind and controlled senses make service (paricaryā) steady and devotion free from agitation and anger.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga is taught in this verse; the practical takeaway is yogic-ethical discipline (indriya-nigraha and krodha-jaya) used in Moksha-Dharma as preparation for higher knowledge and devotion.