Adhyaya 32: Rules for Parvana Śrāddha: Foods that Please the Ancestors and Items to Avoid

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽलर्कानुशासने पार्वणश्राद्धकल्पोनाम एकत्रिंशोऽध्यायः । द्वात्रिंशोऽध्यायः । मदालसोवाच । अतः परं शृणुष्वेमं पुत्र ! भक्त्या यदाहृतम् । पितॄणां प्रीतये यद्वा वर्ज्यं वा प्रीतिकारकम् ॥

Như vậy, trong Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, thuộc phần giáo huấn dành cho Alarka, chương thứ ba mươi mốt mang tên “Nghi thức śrāddha Pārvaṇa” đã kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ ba mươi hai. Madālasa nói: “Từ nay, con hãy lắng nghe với lòng sùng kính điều được dạy—điều làm vui lòng các Pitṛ, điều cần tránh, và điều khiến các ngài được thỏa mãn.”

Verse 2

मासं पितॄणां तृप्तिश्च हविष्यानेन जायते । मासद्वयं मत्स्यमांसैस्तृप्तिं यान्ति पितामहाः ॥

Nhờ bữa cúng bằng haviṣyānna, sự thỏa mãn của các Pitṛ phát sinh trong một tháng; nhờ cá và thịt, các bậc tổ phụ đạt được sự thỏa mãn trong hai tháng.

Verse 3

त्रीन् मासान् हारिणां मांसं विज्ञेयं पितृतृप्तये । चतुर्मासांस्तु पुष्णाति शशस्य पिशितं पितॄन् ॥

Thịt nai được hiểu là làm thỏa mãn các Pitṛ (tổ tiên) trong ba tháng. Thịt thỏ nuôi dưỡng và làm thỏa mãn các Pitṛ trong bốn tháng.

Verse 4

शाकुनं पञ्च वै मासान् षण्मासान् शूकरामिषम् । छागलं सप्त वै मासान् ऐणेयं चाष्टमासिकीम् ॥

Thịt chim làm thỏa mãn (các Pitṛ) trong năm tháng; thịt lợn rừng trong sáu tháng; thịt dê trong bảy tháng; và thịt linh dương (antelope) trong tám tháng.

Verse 5

करोति तृप्तिं नव वै रुरोर्मांसं न संशयः । गवयस्यामिषं तृप्तिं करोति दशमासिकीम् ॥

Thịt nai ruru chắc chắn đem lại sự thỏa mãn trong chín tháng. Thịt gavaya đem lại sự thỏa mãn trong mười tháng.

Verse 6

तथैकादशमासांस्तु औरभ्रं पितृतृप्तिदम् । संवत्सरं तथा गव्यं पयः पायसमेव वा ॥

Cũng vậy, thịt aurabhra (cừu/đực giống) làm thỏa mãn các Pitṛ trong mười một tháng. Và các thực phẩm từ bò—sữa, hoặc cơm nấu với sữa (pāyasa)—(làm thỏa mãn) trọn một năm.

Verse 7

वाद्ह्रीणसामिषं लौहं कालशाकं तथा मधु । दौहित्रामिषमन्यच्च यच्चान्यत् स्वकुलोद्भवैः ॥

Thịt vādhrīṇa, (cùng) lauha, kālaśāka (một loại rau lá sẫm màu), và mật ong; cùng với (thịt của) con trai của con gái (dauhitra) và các vật khác nữa—bất cứ thứ gì được sinh ra trong chính dòng tộc của mình—đều được nêu trong bối cảnh làm thỏa mãn các Pitṛ.

Verse 8

अनन्तां वै प्रयच्छन्ति तृप्तिं गौरीसुतस्तथा । पितॄणां नात्र सन्देहो गयाश्राद्धञ्च पुत्रक ॥

Những lễ vật ấy quả thật ban cho sự thỏa mãn vô tận—đó cũng là lời của con trai của Gaurī. Đối với các Pitṛ (Tổ linh), không hề có nghi ngờ về điều này, hỡi con; và nghi lễ śrāddha cử hành tại Gayā cũng vậy.

Verse 9

श्यामाकराजश्यामाकौ तद्वच्चैव प्रसातिकाः । नीवाराः पौष्कलाश्चैव धान्यानां पितृतृप्तये ॥

Śyāmāka và rājaśyāmāka, cũng như prasātikā; nīvāra và pauṣkala nữa—những loại ngũ cốc này được tán dương là đem lại sự thỏa mãn cho các Pitṛ (Tổ linh).

Verse 10

यवव्रीहिसगोधूमतिला मुद्गाः ससरषपाः । प्रियङ्गवः कोविदारा निष्पावाश्चातिशोभनाः ॥

Đại mạch (barley), gạo, lúa mì (wheat), mè; đậu xanh cùng mù tạt; priyaṅgu; kovidāra; và niṣpāva—đó là những thứ cực kỳ thượng hảo cho các nghi lễ ấy.

Verse 11

वर्ज्या मर्कटकाः श्राद्धे राजमाषास्तथाणवः । विप्राषिका मसूराश्च श्राद्धकर्मणि गर्हिताः ॥

Markaṭaka, rājāmāṣa, aṇu, viprāṣikā và masūra (đậu lăng) phải tránh trong śrāddha; chúng bị quở trách trong việc cử hành các nghi lễ śrāddha.

Verse 12

लशुनं गृञ्जनञ्चैव पलाण्डं पिण्डमूलकम् । करम्भं यानि चान्यानि हीनानि रसवर्णतः ॥

Tỏi, gṛñjana, hành, piṇḍamūlaka, karambha, và các vật khác kém về vị và sắc (trong bối cảnh này) đều phải tránh.

Verse 13

गान्धारिकामलाबूनि लवणान्यूषराणि च । आरक्ताः ये च निर्यासाः प्रत्यक्षलवणानि च ॥

Muối loại Gāndhārika, quả/bầu āmalā-bū, các món ướp mặn, các chất kiềm hay mặn, các dịch nhựa đỏ, và mọi thứ quá mặn—đều phải tránh dùng (trong bối cảnh lễ śrāddha).

Verse 14

वर्ज्यान्येतानि वै श्राद्धे यच्च वाचा न शस्यते । यच्चोत्कोचादिना प्राप्तं पतिताद्यदुपार्जितम् ॥

Tất cả những điều ấy quả thật phải tránh trong lễ śrāddha; lại còn phải tránh mọi thứ không được lời nói chính đáng chấp thuận (không đáng nêu tên hay tán dương), mọi thứ thu được do hối lộ và các cách tương tự, và mọi thứ kiếm được từ (hay do liên hệ với) kẻ sa đọa/ô uế cùng những nguồn như vậy.

Verse 15

अन्यायकन्याशुल्कोत्थं द्रव्यञ्चात्र विगर्हितम् । दुर्गन्धि फेनिलञ्चाम्बु तथैवाल्पतरोदकम् ॥

Ở đây cũng bị quở trách là của cải phát sinh từ “lễ phí thiếu nữ” phi pháp (giá cưới bất công) và các nguồn bất chính tương tự; cũng vậy, nước hôi thối hay sủi bọt, và nước ít ỏi do dòng chảy quá nhỏ.

Verse 16

न लभेद्यत्र गौस्तृप्तिं नक्तं यच्चाप्युपाहृतम् । यन्न सर्वापचोत्सृष्टं यच्चाभोज्यं निपानजम् ॥

Không nên dùng thứ nước ở nơi mà con bò cũng không thấy thỏa mãn (không uống một cách an nhiên); cũng không dùng nước mang đến vào ban đêm; không dùng nước không do “người nấu ăn đầy đủ năng lực” xả ra (tức không được chuẩn bị/giữ gìn đúng phép); và không dùng nước từ chỗ uống/máng nước vốn không thích hợp để dùng.

Verse 17

तद्वर्ज्यं सलिलं तात ! सदैव पितृकर्मणि । मार्गमाविकमौष्ट्रञ्च सर्वमैैकशपफञ्च यत् ॥

Vì vậy, hỡi người thân mến, loại nước ấy phải luôn tránh trong các nghi lễ dành cho các Pitṛ (Tổ linh). Cũng cần tránh thịt nai, thịt cừu, thịt lạc đà, và nói chung là thịt của mọi loài thú móng một (một guốc).

Verse 18

माहिषञ्चामरञ्चैव धेन्वा गोश्चाप्यनिर्दशम् । पित्रर्थं मे प्रयच्छस्वेत्युक्त्वा यच्चाप्युपाहृतम् ॥

Sữa trâu, sữa lạc đà, và cả sữa bò chưa được chỉ định/chuẩn nhận (anirdaśa—tức nguồn gốc không chắc hoặc không đúng phép), cùng bất cứ thứ gì đem đến sau khi nói: “Hãy cho tôi vì các Pitṛ của tôi” (tức cầu xin ép buộc nhân danh śrāddha) — đều phải tránh.

Verse 19

वर्जनीयṃ सदा सदिभस्तत्पयः श्राद्धकर्मणि । वर्ज्या जन्तुमती रूक्षा क्षितिः प्लुष्टा तथाग्निना ॥

Trong lễ śrāddha, luôn phải tránh loại sữa liên hệ với “sadibhas” (thuật ngữ văn bản chưa rõ; có lẽ chỉ sữa bị nhiễm uế hoặc sữa từ loài/điều kiện không đúng phép). Cũng phải tránh nền đất đầy sinh vật (bị xâm nhiễm), đất khô ráp, và đất bị lửa thiêu cháy.

Verse 20

अनिष्टदुष्टशब्दोग्रदुर्गन्धा चात्र कर्मणि । कुलापमानकाः श्राद्धे व्यायुञ्ज्य कुलहिंसकाः ॥

Trong nghi lễ này phải tránh các âm thanh xui rủi và thô ác, cùng những mùi hôi nồng. Những kẻ làm nhục gia tộc, kẻ quấy nhiễu lễ śrāddha, và kẻ gây hại dòng dõi phải bị giữ xa/loại bỏ.

Verse 21

नग्नाः पातकिनश्चैव हन्युर्दृष्ट्या पितृक्रियाम् । अपुमानपविद्धश्च कुक्कुटो ग्रामशूकरः ॥

Người trần truồng và kẻ có tội, chỉ cần nhìn thấy cũng làm hỏng nghi lễ tổ tiên. Cũng phải tránh/đuổi xa: gà trống và lợn làng (lợn nuôi), cùng người gọi là “apumāna-paviddha” (kẻ bị chê trách/ô uế—thuật ngữ cần đối chiếu theo văn cảnh).

Verse 22

श्वा चैव हन्ति श्राद्धानि यातुधानाश्च दर्शनात् । तस्मात् सुसंवृतो दद्याद् तिलैश्चावकिरन् महीम् ॥

Chó quả thật làm hỏng các nghi lễ śrāddha; và các yātudhāna (những loài ác hại) cũng chỉ cần xuất hiện là phá hoại. Vì vậy phải dâng lễ vật được che phủ/canh giữ cẩn thận, và rắc hạt mè lên mặt đất.

Verse 23

एवं रक्षा भवेच्छ्राद्धे कृता तातोभयोरपि । शावसूतकसंस्पृष्टं दीर्घरोगिभिरेव च ॥

Vì vậy, trong lễ śrāddha, sự hộ trì nghi lễ (rakṣā) được xem là đã được thiết lập cho cả hai: người cử hành và các tổ tiên. Tuy nhiên, cần tránh đồ ăn hay nghi thức đã bị chạm bởi người đang ở trong trạng thái bất tịnh do tang tử (śāva) hoặc do sinh nở (sūtaka), và cũng tránh những gì bị chạm bởi người mắc bệnh lâu ngày.

Verse 24

पतितैर्मलिनैश्चैव न पुष्णाति पितामहान् । वर्जनीयं तथा श्राद्धे तथोदक्याश्च दर्शनम् ॥

Do giao du với kẻ sa đọa (patita) và người bất tịnh, người ta không thể nuôi dưỡng các Pitṛ (tổ tiên). Vì thế, trong lễ śrāddha phải tránh những điều ấy; và cũng phải tránh việc nhìn thấy hay sự hiện diện của người nữ đang ở trạng thái udakyā (thời kỳ kinh nguyệt/kiêng kỵ nghi lễ).

Verse 25

मुण्डशौण्डसमाभ्यासो यजमानेन यादरात् । केशकीटावपन्नञ्च तथाश्वभिरवेक्षितम् ॥

Nếu người chủ tế (yajamāna) vì sơ suất mà giao du với kẻ đầu cạo (hạng đáng khinh) hoặc kẻ say rượu, đó là lỗi. Lại nữa, trong nghi lễ phải tránh những thứ bị lẫn tóc hay côn trùng, và những gì đã bị chó nhìn vào.

Verse 26

पूति पर्युषितञ्चैव वार्ताक्यभिषवांस्तथा । वर्जनीयानि वै श्राद्धे यच्च वस्त्रानिलाहतम् ॥

Thức ăn hôi và để lâu, cùng một số món chế biến như vārtākī và các thứ rượu/đồ lên men gây say—tất cả đều phải tránh trong lễ śrāddha; và cũng phải tránh mọi tấm vải đã bị gió thổi tung hay làm vấy bẩn.

Verse 27

श्रद्धया परया दत्तं पितॄणां नामगोत्रतः । यदाहारास्तु ते जातास्तदाहारत्वमेति तत् ॥

Vật được bố thí với lòng tin tối thượng, khi xưng gọi các Pitṛ theo tên và theo gotra (dòng tộc), liền trở thành đúng là thức ăn của các vị—dù hình thức dưỡng nuôi nào thích hợp với họ, lễ vật ấy đạt đến đúng trạng thái ấy.

Verse 28

तस्मात् श्रद्धावता पात्रे यच्छस्तं पितृकर्मणि । यथावच्चैव दातव्यं पितॄणां तृप्तिमिच्छता ॥

Vì vậy, trong nghi lễ cúng tổ tiên (śrāddha), phải bố thí với lòng tin kính cho người thọ nhận xứng đáng (pātra); và ai mong làm cho các Pitṛ (tổ linh) được thỏa mãn thì phải dâng cúng đúng đắn, theo đúng nghi thức đã quy định.

Verse 29

योगिनश्च सदा श्राद्धे भोजनीया विपश्चिता । योगाधारा हि पितरस्तस्मात् तान् पूजयेत् सदा ॥

Trong lễ śrāddha, các du-già (yogin) hiền trí phải luôn được thọ thực. Vì các Pitṛ được nâng đỡ bởi yoga; do đó, phải luôn tôn kính những vị yogin ấy.

Verse 30

ब्राह्मणानां सहस्रेभ्यो योगी त्वग्राशनी यदि । यजमानञ्च भोक्तॄंश्च नौरीवाम्भसि तारयेत् ॥

Nếu trong lễ śrāddha, một yogin là người thọ thực trước nhất, thì (sự hiện diện/hành vi ấy) có thể đưa cả chủ lễ lẫn những người dự thực vượt qua—như chiếc thuyền trên nước—hơn cả (dù) một nghìn bà-la-môn.

Verse 31

पितृगाथास्तथवात्र गीयन्ते ब्रह्मवादिभिः । या गीताः पितृभिः पूर्वमैलस्यासीन् महीपतेः ॥

Tại đây nữa, các bậc brahmavādin—những người tuyên thuyết Veda—hát các Pitṛ-gāthā, chính là những bài kệ đã được các Pitṛ hát từ thuở xưa, vào thời vua Aila (hậu duệ của Ilā), tâu Đại vương.

Verse 32

कदा नः सन्ततावग्र्यः कस्यचिद् भविता सुतः । यो योगिभुक्तशोषान्नो भुवि पिण्डं प्रदास्यति ॥

(Các Pitṛ hát:) “Bao giờ, quả thật, trong một dòng họ nào đó sẽ sinh ra cho chúng ta một người con ưu việt—người mà, sau khi các yogin đã thọ thực, sẽ dâng trên mặt đất lễ piṇḍa (viên cơm cúng) từ phần thức ăn còn lại?”

Verse 33

गयायामथवा पिण्डं खड्गमांसं महाहविः । कालशाकं तिलाढ्यं वा कृसरं मासतृप्तये ॥

Tại Gayā, người ta có thể dâng piṇḍa; và thịt tê giác được tuyên là lễ vật tối thượng. Hoặc có thể dâng rau lá đen, hay kṛsara (món cơm trộn đậu) giàu mè—những thứ ấy được nói là làm các Pitṛ (tổ tiên) hoan hỷ trong một tháng.

Verse 34

वैश्वदेवञ्च सौम्यञ्च खड्गमांसं परं हविः । विषाणवर्ज्यखड्गाप्त्या आसूर्यञ्चाश्नुवामहे ॥

Trong các nghi lễ Vaiśvadeva và Saumya, thịt tê giác được tuyên là lễ vật tối thượng. Nhờ có được một con tê giác không có sừng, ta đạt công đức bền lâu cho đến khi mặt trời còn tồn tại.

Verse 35

दद्यात् श्राद्धं त्रयोदश्यां मघासु च यथाविधि । मधुसर्पिः समायुक्तं पायसं दक्षिणायने ॥

Nên cử hành śrāddha vào ngày trăng thứ mười ba, và cũng khi chòm sao Maghā đang ngự trị, đúng theo nghi thức. Trong thời kỳ Dakṣiṇāyana (mặt trời đi về phương nam), nên dâng pāyasa (cơm sữa ngọt) trộn mật ong và bơ ghee.

Verse 36

तस्मात् सम्पूजयेत् भक्त्या स्वपितॄन् पुत्र मानवः । कामानभीप्सन् सकलान् पापाच्चात्मविमोचनम् ॥

Vì vậy, hỡi con, một người nên thờ kính tổ tiên của chính mình với lòng sùng tín—nếu mong mọi ước nguyện được thành tựu và cũng mong tự thân được giải thoát khỏi tội lỗi.

Verse 37

वसून् रुद्रांस्तथादित्यान् नक्षत्रग्रह तारकाः । प्रीणयन्ति मनुष्याणां पितरः श्राद्धतर्पिताः ॥

Khi tổ tiên của loài người được làm cho thỏa mãn bởi śrāddha và các lễ rưới nước cúng (libations), thì chính họ lại làm hoan hỷ các Vasu, Rudra, Āditya, cùng các chòm sao, các hành tinh và các vì sao.

Verse 38

आयुः प्रज्ञां धनं विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च । प्रयच्छन्ति तथा राज्यं पितरः श्राद्धतर्पिताः ॥

Các tổ tiên được làm hài lòng bởi lễ śrāddha và các lễ rưới nước cúng dường sẽ ban cho thọ mạng lâu dài, trí tuệ, tài sản, học vấn, cõi trời, giải thoát, các lạc thú—và cả quyền chủ tể/vương quốc nữa.

Verse 39

एतत् ते पुत्र कथितं श्राद्धकर्म यथोदितम् । काम्यानां श्रूयतां वत्स श्राद्धानां तिथिकीर्तनम् ॥

Vì thế, hỡi con, nghi lễ śrāddha đã được giảng cho con đúng như truyền thống đã nêu. Nay, con yêu dấu, hãy lắng nghe việc tụng đọc các ngày tithi theo lịch trăng dành cho các śrāddha kāmya (làm vì mong cầu).