Adhyaya 42

Verse 1

ऑपनआक्रात छा सं: एकोनचत्वारिशोड ध्याय: स्त्रियोंकी रक्षाके विषयमें युधिष्ठिरका प्रश्न युधिछिर उवाच इमे वै मानवा लोके स्त्रीषु सज्जन्त्यभीक्षणश: । मोहेन परमाविष्टा देवसृष्टेन पार्थिव

Yudhiṣṭhira thưa: “Muôn tâu Đại vương, ở đời này đàn ông cứ nhiều lần vướng mắc nơi phụ nữ. Bị một cơn mê hoặc lớn lao—dường như do Đấng Tạo Hóa an bài—họ hết lần này đến lần khác bị cuốn hút vào sự say đắm ấy.”

Verse 2

स्त्रियश्न पुरुषेष्वेव प्रत्यक्ष लोकसाक्षिकम्‌ | अतन्र मे संशयस्तीव्रो हृदि सम्परिवर्तते

Yudhiṣṭhira thưa: “Phụ nữ cũng vậy, họ chỉ gắn bó với đàn ông—điều ấy thấy rõ trước mắt, cả thế gian làm chứng. Bởi thế, một mối nghi vấn sắc nhọn cứ xoay vần trong lòng ta.”

Verse 3

कथमासां नरा: सड़ू कुर्वते कुरुनन्दन । स्त्रियो वा केषु रज्यन्ते विरज्यन्ते च ता: पुन:

Yudhiṣṭhira thưa: “Hỡi niềm vui của dòng Kuru, vì những lẽ gì mà đàn ông tìm đến sự bầu bạn của phụ nữ? Và do đâu phụ nữ nảy lòng gắn bó với đàn ông, rồi lại trở nên rời bỏ họ?”

Verse 4

इति ता: पुरुषव्यापत्र कथं शक्‍्यास्तु रक्षितुम्‌ । प्रमदा: पुरुषेणेह तन्मे व्याख्यातुमहसि

Yudhiṣṭhira nói: “Nếu phụ nữ cứ như thế phải phơi mình trước những hiểm họa phát sinh từ đàn ông, thì ở đời này, một người đàn ông làm sao có thể thật sự bảo hộ họ? Xin hãy giảng giải cho ta.”

Verse 5

पुरुषसिंह! पुरुष यौवनसे उन्मत्त स्त्रियोंकी रक्षा कैसे कर सकता है? यह विस्तारपूर्वक बतानेकी कृपा करें ।।

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi sư tử giữa loài người! Một người đàn ông làm sao tự bảo vệ mình trước những người đàn bà, vì men say tuổi trẻ mà trở nên liều lĩnh? Xin hãy nói rõ cho ta tường tận. Bởi ngay cả khi đang vui đùa trong ái tình, họ vẫn lừa dối đàn ông ở đời này; và chẳng người đàn ông nào đã rơi vào tay họ lại có thể dễ dàng thoát ra.”

Verse 6

गावो नवतृणानीव गृह्नन्त्येता नवं नवम्‌ | शम्बरस्य च या माया माया या नमुचेरपि

Yudhiṣṭhira nói: “Những mưu thuật (lừa dối) ấy được đem ra dùng hết lần này đến lần khác, luôn luôn mới mẻ—như bò cứ gặm cỏ non. Đó cũng là phép thuật của Śambara, và cũng là phép thuật của Namuci.”

Verse 7

हसन्तं प्रहसन्त्येता रुदन्तं प्ररुदन्ति च

Yudhiṣṭhira nói: “Khi người ta cười, họ cũng cười theo; khi người ta khóc, họ cũng khóc theo.”

Verse 8

उशना वेद यच्छास्त्रं यच्च वेद बृहस्पति:

Yudhiṣṭhira nói: “Giáo pháp thiêng liêng mà Uśanā (Śukra) biết, và giáo pháp mà Bṛhaspati cũng biết—”

Verse 9

स्त्रीबुद्ध्या न विशिष्येत तास्तु रक्ष्या: कथं नरै: । जिस नीतिशास्त्रको शुक्राचार्य जानते हैं, जिसे बृहस्पति जानते हैं, वह भी स्त्रीकी बुद्धिसे बढ़कर नहीं है। ऐसी स्त्रियोंकी रक्षा पुरुष कैसे कर सकते हैं ।।

Trí tuệ của phụ nữ không hề kém hơn; nhưng họ lại là những người cần được che chở—vậy đàn ông sẽ che chở bằng cách nào? Ngay cả đạo lý trị thế mà Śukrācārya biết, mà Bṛhaspati biết, cũng không vượt hơn trí tuệ của người nữ. Những người nữ như thế, đàn ông làm sao có thể bảo hộ? Lại nữa, điều hư dối cũng bị gọi là chân thật, và chân thật cũng có khi bị xem như hư dối.

Verse 10

स्त्रीणां बुद्ध्यर्थनिष्कर्षादर्थशास्त्राणि शत्रुहन्‌

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi bậc diệt thù, chính vì cần rút ra và làm sáng tỏ mục đích cùng cách vận hành trong sự hiểu biết của phụ nữ mà các trước tác về arthaśāstra—thuật trị nước và phép tắc cai quản thực tiễn—được nêu bày.”

Verse 11

सम्पूज्यमाना: पुरुषैर्विकुर्वन्ति मनो नृषु

Yudhiṣṭhira nói: “Khi một người được đàn ông tôn vinh và ca tụng mãi, tâm trí họ trở nên lệch lạc—thái độ đối với kẻ khác cũng đổi thay.”

Verse 12

इमा: प्रजा महाबाहो धार्मिक्य इति न: श्रुतम्‌

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi bậc dũng tay, chúng ta từng nghe rằng những hữu thể này—phụ nữ—vốn có lòng hướng về dharma; điều ấy đã hiển lộ qua đời sống của Sāvitrī và những người khác. Thế nhưng, dù được tôn kính hay bị khinh rẻ, họ vẫn luôn khuấy động sự rối loạn trong tâm trí đàn ông. Vậy ai mới thật sự có thể bảo hộ họ? Đó là mối nghi lớn làm lòng ta day dứt.”

Verse 13

सत्कृतासत्कृताश्चापि विकुर्वन्ति मन: सदा । कस्ता: शक्तो रक्षितुं स्थादिति मे संशयो महान्‌

Yudhiṣṭhira nói: “Dù được tôn kính hay bị khinh rẻ, phụ nữ vẫn luôn làm tâm trí đàn ông xao động. Vậy ai mới đủ sức canh giữ và bảo hộ họ? Đó là mối nghi lớn của ta, hỡi bậc dũng tay.”

Verse 14

तथा ब्रूहि महाभाग कुरूणां वंशवर्धन । यदि शक्या कुरुश्रेष्ठ रक्षा तासां कदाचन ।।

Vì vậy, hỡi bậc hiển quý—người làm rạng rỡ và tăng trưởng dòng Kuru—xin hãy nói cho ta biết: nếu vào bất cứ lúc nào việc bảo hộ những người nữ ấy là có thể, hỡi bậc tối thượng trong các Kuru, hãy giảng rõ phương cách. Và nếu sự bảo hộ như thế đã từng được thực hiện trong quá khứ, thì cũng xin kể lại tiền lệ ấy cho ta một cách tường tận.

Verse 38

इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें पंचचूडा और नारदका संवादविषयक अड़तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Như vậy kết thúc chương thứ ba mươi tám trong phần Dāna-dharma thuộc Anuśāsana Parva của Śrī Mahābhārata, nói về cuộc đối thoại giữa Pañcacūḍā và Nārada. Lời kết này báo hiệu sự hoàn tất một đoạn giáo huấn xoay quanh đạo lý bố thí và hạnh kiểm chính trực.

Verse 39

इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि स्त्रीस्वभावकथने एकोनचत्वारिंशो5ध्याय:

Như vậy kết thúc chương thứ ba mươi chín trong Anuśāsana Parva của Śrī Mahābhārata, thuộc phần Dāna-dharma, trong đó có lời luận bàn mô tả bản tính và khuynh hướng của phụ nữ.

Verse 63

बले: कुम्भीनसे श्वैव सर्वास्ता योषितो विदु: । जैसे गौएँ नयी-नयी घास चरती हैं

Yudhiṣṭhira nói: “Người ta bảo rằng phụ nữ am tường những thuật huyễn ảo gắn với Bali và Kumbhīnasa (và những kẻ tương tự). Như bò cứ gặm mãi cỏ non mới mọc, thì những người nữ ấy—người ta nói—cũng cứ lần lượt nhận lấy những người đàn ông mới.”

Verse 73

अप्रियं प्रियवाक्यैश्न गृह्लते कालयोगत: । पुरुषको हँसते देख ये स्त्रियाँ जोर-जोरसे हँसती हैं। उसे रोते देख स्वयं भी फूट- फ़ूटकर रोने लगती हैं और अवसर आनेपर अप्रिय पुरुषको प्रिय वचनोंद्वारा अपना लेती हैं

Yudhiṣṭhira nói: “Theo thời thế và cơ duyên, phụ nữ có thể dùng lời ngọt ngào mà thu phục cả người đàn ông khó ưa. Thấy đàn ông cười, họ cười vang; thấy người ấy khóc, họ cũng òa khóc. Và khi thời điểm chín muồi, bằng lời dịu ngọt, họ khiến cả kẻ không thân thiện cũng trở thành của mình.”

Verse 96

इति यास्ता: कथं वीर संरक्ष्या: पुरुषैरिह । वीर! जिनके झूठको भी सच और सचको भी झूठ बताया गया है, ऐसी स्त्रियोंकी रक्षा पुरुष यहाँ कैसे कर सकते हैं?

Yudhiṣṭhira nói: “Vậy thì, hỡi dũng sĩ, đàn ông trong cõi đời này làm sao có thể bảo hộ những người đàn bà như thế—những người mà điều dối trá của họ lại được rao là chân thật, còn điều chân thật của họ lại bị gán là dối trá?”

Verse 103

बृहस्पतिप्रभृतिभिरमर्मन्ये सद्धि: कृतानि वै । शत्रुघाती नरेश! मुझे तो ऐसा लगता है कि स्त्रियोंकी बुद्धिमें जो अर्थ भरा है

Yudhiṣṭhira nói: “Muôn tâu đại vương, bậc diệt thù! Trẫm tin chắc rằng những trước tác về chính đạo và phép trị nước do các bậc hiền thánh như Bṛhaspati soạn ra đã được kết thành bằng cách chắt lọc chính tinh túy của ý nghĩa và trí khôn thực tiễn vốn ngự trong trí tuệ của phụ nữ.”

Verse 116

अपास्ताश्च तथा राजन्‌ विकुर्वन्ति मनः स्त्रिय: । नरेश्वर! पुरुषोंद्वारा सम्मानित होनेपर भी ये रमणियाँ उनका मन विकृत कर देती हैं और उनके द्वारा तिरस्कृत होनेपर भी उनके मनमें विकार उत्पन्न कर देती हैं

Yudhiṣṭhira nói: “Muôn tâu đại vương, phụ nữ có thể làm chao đảo tâm trí theo cả hai lối. Dẫu được đàn ông tôn kính, những giai nhân ấy vẫn có thể khuấy động và làm lệch thăng bằng nội tâm của người nam; và dẫu bị họ khước từ, họ vẫn có thể khơi lên trong lòng người nam sự bứt rứt, rối loạn và biến dạng của ý niệm.”