Adhyaya 43

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे द्विचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच एतदाकर्ण्य विज्ञानं नारायणमुखेरितम् / कूर्मरूपधरं देवं पप्रच्छुर्मुनयः प्रभुम्

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa, thuộc Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā của phần sau, chương bốn mươi hai kết thúc. Sūta nói: Nghe xong minh triết chân thật do chính miệng Nārāyaṇa thuyết ra, các bậc hiền triết liền thưa hỏi Đấng Chúa Tể—vị Thần đã thị hiện thân Kūrma, hình Tortoise.

Verse 2

मुनय ऊचुः कथिता भवता धर्मा मोक्षज्ञानं सविस्तरम् / लोकानां सर्गविस्तारं वंशमन्वन्तराणि च

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Ngài đã giảng giải tường tận về dharma và tri kiến đưa đến giải thoát (moksha); lại còn nói rõ sự mở rộng của công cuộc sáng tạo các thế giới, các dòng dõi vương tộc, và những Manvantara nối tiếp nhau.”

Verse 3

प्रतिसर्गमिदानीं नो वक्तुमर्हसी माधव / भूतानां भूतभव्येश यथा पूर्वं त्वयोदितम्

Ôi Mādhava, nay xin Ngài hãy giảng cho chúng con về pratisarga—sự sáng tạo thứ cấp. Ôi Chúa tể muôn loài, Đấng làm chủ quá khứ và tương lai, xin hãy thuật lại đúng như điều Ngài đã từng tuyên thuyết trước đây.

Verse 4

सूत उवाच श्रुत्वा तेषां तदा वाक्यं भगवान् कूर्मरूपधृक् / व्याजहार महायोगी भूतानां प्रतिसंचरम्

Sūta nói: Nghe lời thưa ấy khi bấy giờ, Đấng Bhagavān mang hình Kūrma—bậc Đại Du-gi—liền cất lời nói về sự quy hoàn, sự tái hấp thu của hết thảy chúng sinh.

Verse 5

कूर्म उवाच नित्यो नैमित्तिकश्चैव प्राकृतात्यन्तिकौ तथा / चतुर्धायं पुराणे ऽस्मिन् प्रोच्यते प्रतिसंचरः

Đức Kūrma phán: Trong Purāṇa này, sự tan rã—pratisaṃcara—được dạy là bốn loại: thường hằng (nitya), theo kỳ (naimittika), thuộc tự tính vật chất (prākṛta), và tuyệt đối (ātyantika).

Verse 6

यो ऽयं संदृश्यते नित्यं लोके भूतक्षयस्त्विह / नित्यः संकीर्त्यते नाम्ना मुनिभिः प्रतिसंचरः

Chính sự hoại diệt của các loài hữu tình, hằng ngày vẫn thấy trong thế gian này, được các bậc muni gọi là “thường hằng” (nitya), và mang danh pratisaṃcara—sự quy hoàn tan rã lặp đi lặp lại.

Verse 7

ब्राह्मो नैमित्तिको नाम कल्पान्ते यो भविष्यति / त्रैलोक्यस्यास्य कथितः प्रतिसर्गो मनीषिभिः

Vào cuối một kiếp (kalpa) xảy ra sự hủy diệt ngẫu nhiên (naimittika) phát sinh từ Phạm Thiên; các bậc hiền triết đã giảng về pratisarga—sự tái hiển lộ, cuộc sáng tạo thứ cấp của toàn thể tam giới này.

Verse 8

महादाद्यां विशेषान्तं यदा संयाति संक्षयम् / प्राकृतः प्रतिसर्गो ऽयं प्रोच्यते कालचिन्तकैः

Khi chuỗi các biến hiện bắt đầu từ Mahat và kết thúc ở các yếu tố biệt hóa (viśeṣa) đi đến tan rã, thì đó được gọi là “prākṛta pratisarga”; những bậc quán niệm về Thời (Kāla) đã tuyên thuyết như vậy.

Verse 9

ज्ञानादात्यन्तिकः प्रोक्तो योगिनः परमात्मनि / प्रलयः प्रतिसर्गो ऽयं कालचिन्तापरैर्द्विजैः

Nhờ trí tuệ giải thoát, người du-già được dạy rằng sẽ tan nhập tuyệt đối vào Tối Thượng Ngã (Paramātman). Sự hủy diệt ấy cùng sự tái tạo tiếp theo được các bậc hiền triết song sinh (dvija) chuyên chú quán niệm Kāla (Thời) giảng bày.

Verse 10

आत्यन्तिकश्च कथितः प्रलयो ऽत्र ससाधनः / नैमित्तिकमिदानीं वः कथयिष्ये समासतः

Ở đây, sự hủy diệt tối hậu (ātyantika-pralaya) đã được giải thích, cùng các phương tiện để đạt đến. Nay ta sẽ nói với các ngươi, một cách vắn tắt, về sự hủy diệt ngẫu nhiên (naimittika-pralaya).

Verse 11

चतुर्युगसहस्रान्ते संप्राप्ते प्रतिसंचरे / स्वात्मसंस्थाः प्रजाः कर्तुं प्रतिपेदे प्रजापतिः

Khi chu kỳ lớn của sự thu hồi tan rã đến cuối một nghìn lần bốn thời đại (caturyuga), Prajāpati bắt đầu làm cho muôn loài xuất hiện trở lại, tái lập các chúng sinh như an trú trong chính Tự Ngã của Ngài.

Verse 12

ततो भवत्यनावृष्टिस्तीव्रा सा शतवार्षिकी / भूतक्षयकरी घोरा सर्वभूतक्षयङ्करी

Rồi bấy giờ khởi lên một trận đại hạn khủng khiếp—dữ dội, kéo dài trăm năm—làm muôn loài hao mòn, đáng sợ, và đưa đến sự diệt vong của hết thảy chúng sinh.

Verse 13

ततो यान्यल्पसाराणि सत्त्वानि पृथिवीतले / तानि चाग्रे प्रलीयन्ते भूमित्वमुपयान्ति च

Rồi những loài hữu tình trên mặt đất, có tinh chất ít ỏi và sinh lực yếu ớt—chúng trước hết tan rã, và đi vào trạng thái của đất (hòa nhập vào địa đại).

Verse 14

सप्तरश्मिरथो भूत्वा समुत्तिष्ठन् दिवाकरः / असह्यरश्मिर्भवति पिबन्नम्भो गभस्तिभिः

Hóa thành cỗ xe bảy tia, Mặt Trời vươn dậy; uống lấy các dòng nước bằng những tia sáng, Ngài trở nên rực chói đến không thể chịu nổi.

Verse 15

तस्य ते रश्मयः सप्त पिबन्त्यम्बु महार्णवे / तेनाहारेण ता दीप्ताः सूर्याः सप्त भवन्त्युत

Bảy tia sáng của Ngài uống cạn nước của đại dương; nhờ sự hấp thụ ấy, chúng bừng cháy rực rỡ và quả thật trở thành bảy Mặt Trời.

Verse 16

ततस्ते रश्मयः सप्त सूर्या भूत्वा चतुर्दिशम् / चतुर्लोकमिदं सर्वं दहन्ति शिखिनस्तथा

Rồi những tia ấy hóa thành bảy Mặt Trời, bừng cháy khắp bốn phương; như những lưỡi lửa, chúng thiêu đốt trọn vẹn thế giới bốn cõi này.

Verse 17

व्याप्नुवन्तश्च ते विप्रास्तूर्ध्वं चाधश्च रश्मिभिः / दीप्यन्ते भास्कराः सप्त युगान्ताग्निप्रतापिनः

Hỡi các Bà-la-môn, bảy mặt trời ấy phóng tia sáng lên trên và xuống dưới, thấm khắp mọi phương; chúng bừng cháy với uy lực thiêu đốt như ngọn hỏa cuối kiếp (yuga).

Verse 18

ते सूर्या वारिणा दीप्ता बहुसाहस्त्ररश्मयः / खं समावृत्य तिष्ठन्ति निर्दहन्तो वसुंधराम्

Những mặt trời ấy bừng cháy nhờ hơi ẩm của nước, mang muôn ngàn tia sáng; chúng đứng che phủ bầu trời, thiêu đốt mặt đất.

Verse 19

ततस्तेषां प्रतापेन दह्यमाना वसुंधरा / साद्रिनद्यर्णवद्वीपा निस्नेहा समपद्यत

Rồi do uy lực thiêu đốt của chúng, Trái Đất—cùng núi non, sông ngòi, đại dương và các đảo—bị nung cháy, mọi ẩm nhuận đều cạn kiệt, rơi vào cảnh khô khốc tuyệt đối.

Verse 20

दीप्ताभिः संतताभिश्च रश्मिभिर्वै समन्ततः / अधश्चोर्ध्वं च लग्नाभिस्तिर्यक् चैव समावृतम्

Nó bị bao phủ trọn vẹn bốn bề bởi những tia sáng rực rỡ, liên tục không dứt—bám chặt phía dưới và phía trên, lại lan khắp các phương ngang.

Verse 21

सूर्याग्निना प्रमृष्टानां संसृष्टानां परस्परम् / एकत्वमुपयातानामेकज्वालं भवत्युत

Khi muôn vật được nhóm lên bởi hỏa của mặt trời và hòa lẫn vào nhau, những gì đã đi vào sự nhất thể quả thật trở thành một ngọn lửa duy nhất.

Verse 22

सर्वलोकप्रणाशश्च सो ऽग्निर्भूत्वा सुकुण्डली / चतुर्लोकमिदं सर्वं निर्दहत्यात्मतेजसा

Ngài hóa thành ngọn lửa đưa đến sự diệt tận của mọi thế giới, cuộn xoáy thành những vòng lớn; bằng quang huy của nội lực tự thân, Ngài thiêu rụi trọn vẹn thế giới bốn phần này.

Verse 23

ततः प्रलीने सर्वस्मिञ् जङ्गमे स्थावरे तथा / निर्वृक्षा निस्तृणा भूमिः कूर्मपृष्ठा प्रकाशते

Rồi khi mọi sự đã tan rã—cả loài hữu tình chuyển động lẫn thế giới bất động—địa cầu hiện ra, không cây không cỏ, an trụ trên lưng Thần Quy (Kūrma).

Verse 24

अम्बरीषमिवाभाति सर्वमापूरितं जगत् / सर्वमेव तदर्चिर्भिः पूर्णं जाज्वल्यते पुनः

Toàn thể thế gian, tràn đầy khắp nơi, rực sáng như lò lửa bừng cháy; quả thật, muôn vật lại được nhóm lên hoàn toàn, bốn phía đều đầy những ngọn lửa ấy.

Verse 25

पाताले यानि सत्त्वानि महोदधिगतानि च / ततस्तानि प्रलीयन्ते भूमित्वमुपयान्ति च

Mọi hữu tình ở Pātāla, cùng những kẻ đã đi vào đại dương—rồi sau đó đều tan biến, và trở về trạng thái của đất, bị hấp thụ vào nền tảng địa đại.

Verse 26

द्वीपांश्च पर्वतांश्चैव वर्षाण्यथ महोदधीन् / तान् सर्वान् भस्मसात् कृत्वा सप्तात्मा पावकः प्रभुः

Thiêu thành tro các châu lục (dvīpa), núi non, các đại vực (varṣa) và cả những đại dương hùng vĩ—Hỏa Thần tối thượng, bảy mặt bảy tính, hiển lập làm quyền năng chủ tể trong thời kỳ tan hoại.

Verse 27

समुद्रेभ्यो नदीभ्यश्च पातालेभ्यश्च सर्वशः / पिबन्नपः समिद्धो ऽग्निः पृथिवीमाश्रितो ज्वलन्

Ngọn Lửa đã được nhóm, bừng cháy khi tựa trên mặt đất, uống cạn nước từ các biển cả, từ các sông ngòi, và từ những cõi dưới lòng đất ở khắp mọi phương.

Verse 28

ततः संवर्तकः शैलानतिक्रम्य महांस्तथा / लोकान् दहति दीप्तात्मा रुद्रतेजोविजॄम्भितः

Rồi Saṃvartaka—ngọn lửa của sự hoại diệt—được uy lực hỏa quang của Rudra làm bừng nở, vượt qua cả những núi lớn và thiêu đốt các thế giới.

Verse 29

स दग्ध्वा पृथिवीं देवो रसातलमशोषयत् / अधस्तात् पृथिवीं दग्ध्वा दिवमूर्ध्वं दहिष्यति

Vị Chúa tể thiêng liêng ấy, sau khi thiêu đốt mặt đất, cũng làm khô cạn Rasātala. Khi đã nuốt trọn địa cầu từ bên dưới, Ngài sẽ thiêu cháy vươn lên, đến cả các tầng trời.

Verse 30

योजनानां शतानीह सहस्राण्ययुतानि च / उत्तिष्ठन्ति शिखास्तस्य वह्नेः संवर्तकस्य तु

Tại đây, ngọn lửa của Saṃvartaka—lửa của sự hoại diệt—vươn cao hàng trăm yojana, rồi đến hàng nghìn, hàng vạn yojana.

Verse 31

गन्धर्वांश्च पिशाचांश्च सयक्षोरगराक्षसान् / तदा दहत्यसौ दीप्तः कालरुद्रप्रचोदितः

Bấy giờ, đấng rực cháy ấy—được Kālarudra thúc đẩy—thiêu đốt các Gandharva và Piśāca, cùng với Yakṣa, các loài rắn thiêng (Nāga/Uraga) và Rākṣasa.

Verse 32

भूर्लोकं च भुवर्लोकं स्वर्लोकं च तथा महः / दहेदशेषं कालाग्निः कालो विश्वतनुः स्वयम्

Thời Gian tự thân—thân thể là toàn vũ trụ—hóa thành Hỏa của Thời Gian, thiêu đốt không còn dư sót Bhūrloka, Bhuvarloka, Svargaloka, và cả Maharloka nữa.

Verse 33

व्याप्तेष्वेतेषु लोकेषु तिर्यगूर्ध्वमथाग्निना / तत् तेजः समनुप्राप्य कृत्स्नं जगदिदं शनैः / अयोगुडनिभं सर्वं तदा चैकं प्रकाशते

Khi mọi cõi ấy bị lửa thấm khắp—lan ngang và bốc lên cao—thì, nhập vào quang diệm rực cháy ấy, toàn thể vũ trụ dần dần trở nên như một khối sắt nung đỏ; và lúc bấy giờ, nó hiện ra như một ánh sáng duy nhất, không phân chia.

Verse 34

ततो गजकुलोन्नादास्तडिद्भिः समलङ्कृताः / उत्तिष्ठन्ति तदा व्योम्नि घोराः संवर्तका घनाः

Rồi trên bầu trời, những đám mây bão saṃvartaka ghê rợn nổi dậy—được điểm trang bởi chớp sét, gầm vang như đàn voi.

Verse 35

केचिन्नीलोत्पलश्यामाः केचित् कुमुदसन्निभाः / धूम्रवर्णास्तथा केचित् केचित् पीताः पयोधराः

Có đám tối sẫm như sen xanh; có đám tựa hoa kumuda nhợt trắng; có đám màu khói; và có đám vàng óng như kim sắc.

Verse 36

केचिद् रासभवर्णास्तु लाक्षारसनिभास्तथा / शङ्खकुन्दनिभाश्चान्ये जात्यञ्जननिभाः परे

Có đám màu như lừa xám; có đám tựa sắc nhựa lac; có đám trắng như vỏ ốc và hoa nhài; và có đám như hoa nhài pha với collyrium, sẫm tối như kohl.

Verse 37

मनः शिलाभास्त्वन्ये च कपोतसदृशाः परे / इन्द्रगोपनिभाः केचिद्धरितालनिभास्तथा / इन्द्रचापनिभाः केचिदुत्तिष्ठन्ति घना दिवि

Có đám mây như đá đen, có đám tựa chim bồ câu; có đám đỏ như côn trùng indragopa, có đám vàng như hoàng thổ; lại có đám vươn lên giữa trời, mang hình cây cung của Indra—vầng cầu vồng.

Verse 38

केचित् पर्वतसंकाशाः केचिद् गजकुलोपमाः / कूटाङ्गारनिभाश्चान्ये केचिन्मीनकुलोद्वहाः / बहूरूपा घोरूपा घोरस्वरनिनादिनः

Có đám như núi, có đám ví như đàn voi. Có đám tựa đống than hồng rực cháy, có đám như bậc hùng mạnh nhất trong bầy cá. Chúng muôn hình vạn trạng, dáng vẻ đáng sợ, và gầm rền bằng tiếng sấm kinh hoàng.

Verse 39

तदा जलधराः सर्वे पूरयन्ति नभः स्थलम् / ततस्ते जलदा घोरा राविणो भास्करात्मजाः / सप्तधा संवृतात्मानस्तमग्निं शमयन्त्युत

Bấy giờ, hết thảy mây mang nước phủ kín khoảng trời. Rồi những đám mây mưa đáng sợ ấy—gầm vang, sinh từ Mặt Trời—tự kết tụ thành bảy tầng lớp, và quả thật đã dập tắt ngọn lửa kia.

Verse 40

ततस्ते जलदा वर्षं मुञ्चन्तीह महौघवत् / सुघोरमशिवं सर्वं नाशयन्ति च पावकम्

Rồi những đám mây ấy trút mưa xuống như dòng lũ lớn. Bởi trận mưa vô cùng ghê rợn và điềm dữ ấy, chúng hủy diệt mọi sự—và cả ngọn lửa cũng bị dập tắt.

Verse 41

प्रवृष्टे च तदात्यर्थमम्भसा पूर्यते जगत् / अद्भिस्तेजोभिभूतत्वात् तदाग्निः प्रविशत्यपः

Và khi trận mưa lớn trút xuống dữ dội, thế gian hoàn toàn đầy ắp nước. Bị nước chế ngự, nguyên lý của lửa khi ấy nhập vào trong nước—như lửa được rút lại và hòa vào yếu tố nhân của mình.

Verse 42

नष्टे चाग्नौ वर्षशतैः पयोदाः क्षयसंभवाः / प्लावयन्तो ऽथ भुवनं महाजलपरिस्त्रवैः

Khi ngọn lửa đã tắt, suốt hàng trăm năm, những đám mây sinh từ thời tan hoại (pralaya) liền trút xuống, nhấn chìm các thế giới, làm ngập mặt đất bằng những dòng nước mênh mông cuồn cuộn.

Verse 43

धाराभिः पूरयन्तीदं चोद्यमानाः स्वयंभुवा / अत्यन्तसलिलौघैश्च वेला इव महोदधिः

Được Svayambhū—Đấng Tự Sinh—thúc giục, những dòng thác nước tràn ngập khắp thế gian này, như đại dương lớn dâng vượt bờ, cuộn lên bằng những trận lũ mênh mông.

Verse 44

साद्रिद्वीपा तथा पृथ्वी जलैः संच्छाद्यते शनैः / आदित्यरश्मिभिः पीतं जलमभ्रेषु तिष्ठति / पुनः पतति तद् भूमौ पूर्यन्ते तेन चार्णवाः

Trái đất, cùng núi non và hải đảo, dần dần bị nước che phủ. Nước được tia nắng mặt trời hút lên thì treo trong mây; rồi lại rơi xuống mặt đất, nhờ đó các đại dương được bồi đầy trở lại.

Verse 45

ततः समुद्राः स्वां वेलामतिक्रान्तास्तु कृत्स्नशः / पर्वताश्च विलीयन्ते मही चाप्सु निमज्जति

Rồi các đại dương hoàn toàn vượt khỏi bờ của mình; núi non tan rã, và chính trái đất cũng chìm vào trong nước.

Verse 46

तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे / योगनिन्द्रां समास्थाय शेते देवः प्रजापतिः

Khi chỉ còn lại đại dương duy nhất đáng sợ ấy—sau khi mọi loài bất động và động vật đều tiêu vong—Đấng Thần linh, Prajāpati, an trú trong giấc ngủ du-già (yoga-nidrā) và nằm yên nghỉ.

Verse 47

चतुर्युगसहस्रान्तं कल्पमाहुर्महर्षयः / वाराहो वर्तते कल्पो यस्य विस्तार ईरितः

Các bậc đại hiền triết nói rằng một Kalpa kéo dài cho đến khi trọn vẹn một nghìn vòng của bốn Yuga. Kalpa hiện tại là Varāha Kalpa, mà sự triển khai rộng lớn của nó đã được trình bày tường tận.

Verse 48

असंख्यातास्तथा कल्पा ब्रह्मविष्णुशिवात्मकाः / कथिता हि पुराणेषु मुनिभिः कालचिन्तकैः

Cũng vậy, các Kalpa là vô số—mang bản tính của Brahmā, Viṣṇu và Śiva; quả thật, chúng đã được các bậc hiền triết quán sát và biện minh về Thời gian thuật lại trong các Purāṇa.

Verse 49

सात्त्विकेष्वथ कल्पेषु माहात्म्यमधिकं हरेः / तामसेषु हरस्योक्तं राजसेषु प्रजापतेः

Trong các Kalpa thuộc Sāttvika, vinh quang lớn hơn thuộc về Hari (Viṣṇu). Trong các Kalpa thuộc Tāmasa, người ta tuyên nói đó là vinh quang của Hara (Śiva). Còn trong các Kalpa thuộc Rājasa, ấy là vinh quang của Prajāpati (Brahmā).

Verse 50

यो ऽयं प्रवर्तते कल्पो वाराहः सात्त्विको मतः / अन्ये च सात्त्विकाः कल्पा मम तेषु परिग्रहः

Kalpa đang vận hành này được gọi là Varāha Kalpa và được xem là Sāttvika. Cũng còn những Kalpa Sāttvika khác; trong số ấy, Ta có sự thọ nhận và gắn bó đặc biệt.

Verse 51

ध्यानं तपस्तथा ज्ञानं लब्ध्वा तेष्वेव योगिनः / आराध्य गिरिशं मां च यान्ति तत् परमं पदम्

Sau khi đạt được thiền định, khổ hạnh và trí tuệ chân thật, và an trụ vững chắc trong những pháp ấy, các yogin do thờ phụng Girīśa (Śiva) và cả Ta nữa mà đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 52

सो ऽहं सत्त्वं समास्थाय मायी मायामयीं स्वयम् / एकार्णवे जगत्यस्मिन् योगनिद्रां व्रजामि तु

Ta—an trụ trong tính sattva—là Đấng vận dụng Māyā và chính Ta cũng cấu thành bởi Māyā; khi vũ trụ này tan rã thành một đại dương duy nhất, Ta đi vào giấc ngủ Yoga (yoganidrā).

Verse 53

मां पश्यन्ति महात्मानः सुप्तं कालं महर्षयः / जनलोके वर्तमानास्तपसा योगचक्षुषा

Các bậc đại hồn, các đại hiền thấy Ta trong lúc chúng sinh thường tình đang ngủ; ở ngay cõi người, họ nhờ khổ hạnh (tapas) và nhờ con mắt Yoga mà chiêm kiến.

Verse 54

अहं पुराणपुरुषो भूर्भुवः प्रभवो विभुः / सहस्रचरणः श्रीमान् सहस्रांशुः सहस्रदृक्

Ta là Purāṇa-Puruṣa, Đấng Tối Thượng từ thuở hồng hoang—nguồn gốc và Đấng thấm khắp Bhū và Bhuva; là căn nguyên, là Chúa Tể toàn năng. Ta là Đấng nghìn chân, Đấng rực vinh—nghìn tia sáng và nghìn mắt.

Verse 55

मन्त्रो ऽग्निर्ब्राह्मिणा गावः कुशाश्च समिधो ह्यहम् / प्रोक्षणी च श्रुवश्चैव सोमो घृतमथास्म्यहम्

Chính Ta là thần chú linh thiêng; Ta là lửa tế tự. Ta là các Bà-la-môn; Ta là đàn bò; Ta là cỏ kuśa và những que củi tế. Ta là bình rảy nước và muôi múc lễ; Ta là Soma, và cũng chính là bơ tinh khiết (ghṛta).

Verse 56

संवर्तको महानात्मा पवित्रं परमं यशः / वेदो वेद्यं प्रभुर्गोप्ता गोपतिर्ब्रह्मणो मुखम्

Ngài là Saṃvartaka, Đấng đại hồn—chính là sự thanh tịnh và vinh quang tối thượng. Ngài là Veda và điều Veda khiến người ta phải biết; là Chúa Tể, là Đấng hộ trì, là Gopati (Chúa của muôn loài, của đàn bò), và là chính miệng của Brahmā.

Verse 57

अनन्तस्तारको योगी गतिर्गतिमतां वरः / हंसः प्राणो ऽथ कपिलो विश्वमूर्तिः सनातनः

Ngài là Ananta—Đấng Vô Tận; là Tāraka—Đấng Cứu Độ; là bậc Yogin; là Mục Đích tối thượng và nơi nương tựa thù thắng của mọi kẻ cầu Đạo. Ngài là Haṃsa—Chân Ngã nội tại vận hành trong muôn loài; là Prāṇa—hơi thở sinh mệnh; là Kapila; là Đấng mang hình thể của toàn vũ trụ—vĩnh cửu và nguyên sơ.

Verse 58

क्षेत्रज्ञः प्रकृतिः कालो जगद्बीजमथामृतम् / माता पिता महादेवो मत्तो ह्यन्यन्न विद्यते

Ta là Kṣetrajña—Đấng biết “cánh đồng” thân-tâm; là Prakṛti và là Thời Gian. Ta là hạt giống của vũ trụ, lại cũng là Amṛta—bất tử. Ta là Mẹ và là Cha; Ta là Mahādeva. Ngoài Ta ra, không có gì khác tồn tại.

Verse 59

आदित्यवर्णो भुवनस्य गोप्ता नारायणः पुरुषो योगमूर्तिः / मां पश्यन्ति यतयो योगनिष्ठा ज्ञात्वात्मानममृतत्वं व्रजन्ति

Nārāyaṇa—Puruṣa rực sáng như mặt trời, Đấng hộ trì các thế giới, có chính thân tướng là Yoga—ấy chính là Ta: các bậc khổ hạnh an trú trong Yoga chiêm kiến Ta. Khi đã chứng ngộ Chân Ngã, họ đạt đến bất tử.