Adhyaya 25

Verse 1

इति श्रीकूर्मपूराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुर्विशो ऽध्यायः सूत उवाच प्रविश्य मेरुशिखरं कैलासं कनकप्रभम् / रराम भगवान् सोमः केशवेन महेश्वरः

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa—bộ Saṃhitā sáu nghìn kệ, thuộc Pūrva-bhāga—mở đầu chương thứ hai mươi lăm. Sūta thưa: Bước vào đỉnh Meru, núi Kailāsa rực ánh như vàng, Đức Thế Tôn Soma—Mahādeva, Mahēśvara—hoan hỷ cùng Keśava (Viṣṇu).

Verse 2

अपश्यंस्तं महात्मानं कैलासगिरिवासिनः / पूजयाञ्चक्रिरे कृष्णं देवदेवमथाच्युतम्

Khi những người cư ngụ trên núi Kailāsa trông thấy bậc Đại Hồn ấy, họ liền cử hành lễ bái Kṛṣṇa—Đấng Thần của các thần, Acyuta bất hoại.

Verse 3

चतुर्बाहुमुदाराङ्गं कालमेघसमप्रभम् / किरीटिनं शार्ङ्गपाणि श्रीवत्साङ्कितवक्षसम्

Hãy quán niệm Đức Chúa bốn tay, thân tướng cao quý, rạng ngời như mây đen nặng mưa; đội vương miện, tay cầm cung Śārṅga, và nơi ngực mang dấu ấn Śrīvatsa.

Verse 4

दीर्घबाहुं विशालाक्षं पीतवाससमच्युतम् / दधानमुरसा मालां वैजयन्तीमनुत्तमाम्

Ông chiêm ngưỡng Đấng Acyuta bất hoại—tay dài, mắt rộng, khoác y vàng—và trên ngực mang vòng hoa Vaijayantī vô thượng.

Verse 5

भ्राजमानं श्रिया दिव्यं युवानमतिकोमलम् / पद्माङ्घ्रिनयनं चारु सुस्मितं सुगतिप्रदम्

Ngài rạng ngời bởi vinh quang và mỹ lệ thần diệu, trẻ trung và vô cùng mềm dịu; chân như sen, mắt như sen—xinh đẹp, mỉm cười hiền hòa, và ban cho su-gati tối thượng.

Verse 6

कदाचित् तत्र लीलार्थं देवकीनन्दवर्धनः / भ्राजमानः श्रीया कृष्णश्चचार गिरिकन्दरे

Có lần, tại nơi ấy, chỉ vì cuộc hí lạc thiêng liêng, Kṛṣṇa—đấng làm tăng niềm vui của Devakī—rạng ngời phúc quang cát tường, thong dong dạo bước trong hang núi.

Verse 7

गन्धर्वाप्सरसां मुख्या नागकन्याश्च कृत्स्नशः / सिद्धा यक्षाश्च गन्धर्वास्तत्र तत्र जगन्मयम्

Những bậc tối thắng trong hàng Gandharva và Apsarā, cùng toàn thể các thiếu nữ Nāga không sót một ai; các Siddha, Yakṣa và Gandharva—khắp nơi khắp chốn—đều thấm nhuần chính thể tánh của vũ trụ.

Verse 8

दृष्ट्वाश्चर्यं परं गत्वा हर्षादुत्फुल्लोचनाः / मुमुचुः पुष्पवर्षाणि तस्य मूर्ध्नि महात्मनः

Thấy kỳ diệu tối thượng ấy, lòng họ trào dâng hoan hỷ, đôi mắt nở rộng vì vui mừng; họ liền rải mưa hoa xuống trên đỉnh đầu của bậc đại tâm ấy.

Verse 9

गन्धर्वकन्यका दिव्यास्तद्वदप्सरसां वराः / दृष्ट्वा चकमिरे कृष्णं स्त्रस्तवस्त्रविभूषणाः

Những thiếu nữ Gandharva rực rỡ, và các Apsarā tối thắng cũng vậy—vừa thấy Kṛṣṇa—liền bị ái dục đánh động, y phục và trang sức xô lệch rơi lỏng.

Verse 10

काश्चिद् गायन्ति विविधां गीतिं गीतविशारदाः / संप्रेक्ष्य देवकीसूनुं सुन्दर्यः काममोहिताः

Một vài thiếu nữ tuyệt sắc, tinh thông ca vũ, cất lên muôn điệu hát; và khi ngắm Devakī-nandana, họ bị dục vọng làm mê mờ.

Verse 11

काश्चिद्विलासबहुला नृत्यन्ति स्म तदग्रतः / संप्रेक्ष्य संस्थिताः काश्चित् पपुस्तद्वदनामृतम्

Có người tràn đầy vẻ uyển chuyển mà múa trước Ngài; có người đứng lặng, chăm chú chiêm ngưỡng, như uống lấy cam lộ từ dung nhan của Ngài.

Verse 12

काश्चिद् भूषणवर्याणि स्वाङ्गादादाय सादरम् / भूषयाञ्चक्रिरे कृष्णं कामिन्यो लोकभूषणम्

Có những thiếu nữ si tình, kính cẩn tháo những bảo sức quý nhất trên thân mình để trang điểm cho Kṛṣṇa—Đấng tự thân là bảo sức của muôn cõi.

Verse 13

काश्चिद् भूषणवर्याणि समादाय तदङ्गतः / स्वात्मानं बूषयामासुः स्वात्मगैरपि माधवम्

Có người lấy những bảo sức tuyệt hảo từ chính thân Ngài để trang điểm cho mình; rồi bằng những bảo sức thuộc về mình, họ lại trang nghiêm cho Mādhava nữa.

Verse 14

काश्चिदागत्य कृष्णस्य समीपं काममोहिताः / चुचुम्बुर्वदनाम्भोजं हरेर्मुग्धमृगेक्षणाः

Có người đàn bà đến gần Kṛṣṇa, bị dục vọng làm mê mờ, liền hôn lên dung nhan như hoa sen của Hari; những đôi mắt nai kia ngây thơ mà say đắm trong cơn si tình.

Verse 15

प्रगृह्य काश्चिद् गोविन्दं करेण भवनं स्वकम् / प्रापयामासुर्लोकादिं मायया तस्य मोहिताः

Có người nắm tay Govinda, dẫn Ngài về nhà mình; bị māyā của Ngài làm mê hoặc, họ đối đãi với Đấng Chúa tể muôn loài như thể chỉ là một người giữa họ.

Verse 16

तासां स भगवान् कृष्णः कामान् कमललोचनः / बहूनि कृत्वा रूपाणि पूरयामास लीलया

Đức Thế Tôn Kṛṣṇa, mắt như hoa sen, đã vui đùa trong līlā mà hóa hiện nhiều thân, khiến mọi ước nguyện của các nàng đều được viên mãn.

Verse 17

एवं वै सुचिरं कालं देवदेवपुरे हरिः / रेमे नारायणः श्रीमान् मायया मोहयञ्जगत्

Như thế, suốt một thời gian rất lâu, Hari—Nārāyaṇa vinh hiển—ngự tại Devadeva-pura, hoan hỷ trong līlā, và bằng māyā khiến thế gian rơi vào mê vọng.

Verse 18

गते बहुतिथे काले द्वारवत्यां निवासिनः / बभूवुर्विह्वला भीता गोविन्दविरहे जनाः

Khi thời gian dài đã trôi qua, dân cư Dvāravatī trở nên bàng hoàng và sợ hãi; vì xa lìa Govinda, lòng người chìm trong sầu não.

Verse 19

ततः सुपर्णो बलवान् पूर्वमेव विसजितः / कृष्णेन मार्गमाणस्तं हिमवन्तं ययौ गिरिम्

Bấy giờ, Suparṇa (Garuḍa) dũng mãnh—đã được Kṛṣṇa sai đi từ trước—bay đến núi Himavat; còn Kṛṣṇa lần theo, tìm kiếm ngài ấy.

Verse 20

अदृष्ट्वा तत्र गोविन्दं प्रणम्य शिरसा मुनिम् / आजगामोपमन्युं तं पुरीं द्वारवतीं पुनः

Không thấy Govinda ở đó, ngài cúi đầu đảnh lễ vị hiền triết; rồi Upamanyu lại trở về thành Dvāravatī.

Verse 21

तदन्तरे महादैत्या राक्षसाश्चातिभीषणाः / आजग्मुर्द्वारकां शुभ्रां भीषयन्तः सहस्त्रशः

Trong lúc ấy, các Đại Daitya hùng mạnh và những Rakshasa vô cùng kinh khiếp kéo đến thành Dvārakā rực sáng, làm kinh hãi muôn dân từng ngàn lớp.

Verse 22

स तान् सुपर्णो बलवान् कृष्णतुल्यपराक्रमः / हत्वा युद्धेन महता रक्षति स्म पुरीं शुभाम्

Bấy giờ, Suparṇa dũng mãnh—oai lực sánh ngang Kṛṣṇa—đã diệt họ trong một trận chiến lớn, rồi bảo hộ thành trì cát tường ấy.

Verse 23

एतस्मिन्नेव काले तु नारदो भगवानृषिः / दृष्ट्वा कैलासशिखरे कृष्णं द्वारवतीं गतः

Ngay vào lúc ấy, thánh hiền Nārada—bậc hiền giả thần thánh—sau khi thấy Kṛṣṇa trên đỉnh Kailāsa, liền lên đường đến Dvāravatī (Dvārakā).

Verse 24

तं दृष्ट्वा नारदमृषिं सर्वे तत्र निवासिनः / प्रोचुर्नारायणो नाथः कुत्रास्ते भगवान् हरिः

Thấy hiền giả Nārada, tất cả cư dân nơi ấy thưa rằng: “Ôi Nārāyaṇa, đấng Chủ tể của chúng con—nay Bhagavān Hari đang ngự ở đâu?”

Verse 25

स तानुवाच भगवान् कैलसशिखरे हरिः / रमते ऽद्य महायोगीं तं दृष्ट्वाहमिहागतः

Nārada đáp: “Hari đang ở trên đỉnh Kailāsa; hôm nay bậc Đại Yogin an trú trong niềm hỷ lạc. Sau khi được chiêm bái Ngài, ta đã đến đây.”

Verse 26

तस्योपश्रुत्य वचनं सुपर्णः पततां वरः / जगामाकाशगो विप्राः कैलासं गिरिमुत्तमम्

Nghe lỏm lời ấy, Suparṇa (Garuda) — bậc tối thượng trong loài bay — liền vút lên hư không và đi đến núi Kailāsa tối thắng, hỡi các Bà-la-môn.

Verse 27

ददर्श देवकीसूनुं भवने रत्नमण्डिते / वरासनस्थं गोविन्दं देवदेवान्तिके हरिम्

Ngài thấy con của Devakī—Govinda, Hari—ngự trên bảo tọa tối thắng trong cung điện trang sức châu báu, trước mặt chư thiên và Đấng Thần của các thần.

Verse 28

उपास्यमानममरैर्दिव्यस्त्रीभिः समन्ततः / महादेवगणैः सिद्धैर्योगिभिः परिवारितम्

Ngài được chư bất tử phụng thờ, các thiên nữ vây quanh bốn phía, và được bao bọc bởi đoàn chúng của Mahādeva—các siddha viên mãn và những yogin thành tựu.

Verse 29

प्रणम्य दण्डवद् भूमौ सुपर्णः शङ्करं शिवम् / निवेदयामास हरेः प्रवृत्तिं द्वारके पुरे

Suparṇa (Garuda) phủ phục như cây gậy trên đất, đến gần Śaṅkara, Śiva cát tường, và bẩm báo cho Ngài về mọi việc của Hari tại thành Dvārakā.

Verse 30

ततः प्रणम्य शिरसा शङ्करं नीललोहितम् / आजगाम पुरीं कृष्णः सो ऽनुज्ञातो हरेण तु

Rồi Kṛṣṇa cúi đầu đảnh lễ Śaṅkara, bậc Nīlalohita—Đấng xanh thẫm pha đỏ—và trở về thành đô, quả thật đã được Hari cho phép.

Verse 31

आरुह्य कश्यपसुतं स्त्रीगणैरभिपूजितः / वचोभिरमृतास्वादैर्मानितो मधुसूदनः

Ngự lên con của Kaśyapa, đấng Madhusūdana được đoàn thiên nữ cung kính thờ phụng, và được tôn vinh bằng lời nói ngọt như cam lộ (amṛta).

Verse 32

वीक्ष्य यान्तममित्रघ्नं गन्धर्वाप्सरसां वराः / अन्वगच्छन् महोयोगं शङ्खचक्रगदाधरम्

Thấy đấng Diệt Thù (Amitraghna) đang ra đi, những bậc ưu tú trong hàng Gandharva và Apsaras liền theo sau Ngài—Đại Du-già, tay mang ốc tù và, đĩa thần và chùy.

Verse 33

विसर्जयित्वा विश्वात्मा सर्वा एवाङ्गना हरिः / ययौ स तूर्णं गोविन्दो दिव्यां द्वारवतीं पुरीम्

Sau khi kính cẩn tiễn biệt hết thảy các thiếu nữ, Hari—Govinda, Linh hồn của vũ trụ—vội vã lên đường về thành Dvāravatī rực sáng, cõi đô thành thiêng liêng.

Verse 34

गते मुररिपौ नैव कामिन्यो मुनिपुङ्गवाः / निशेव चन्द्ररहिता विना तेन चकाशिरे

Khi kẻ thù của Murā (Đức Viṣṇu) đã rời đi, các bậc hiền thánh tối thượng cũng chẳng còn rạng ngời, và những người đang khắc khoải cũng vậy—như đêm không trăng; vắng Ngài, không ai có thể tỏa sáng.

Verse 35

श्रुत्वा पौरजनास्तूर्णं कृष्णागमनमुत्तमम् / मण्डयाञ्चक्रिरे दिव्यां पुरीं द्वारवतीं शुभाम्

Vừa nghe tin về sự quang lâm cát tường tối thượng của Krishna, dân chúng liền mau chóng trang hoàng thành Dvāravatī thiêng liêng, rực rỡ và tốt lành.

Verse 36

पताकाभिर्विशालाभिर्ध्वजै रत्नपरिष्कृतैः / लाजादिभिः पुरीं रम्यां भूषयाञ्चक्रिरे तदा

Bấy giờ, họ trang hoàng thành phố xinh đẹp bằng những dải cờ lớn và cờ phướn được điểm sức châu báu, lại bày các lễ vật cát tường như lājā (thóc rang) cùng những vật phẩm may lành khác.

Verse 37

अवादयन्त विविधान् वादित्रान् मधुरस्वनान् / शङ्खान् सहस्त्रशो दध्मुर्वोणावादान् वितेनिरे

Họ tấu lên muôn loại nhạc khí với âm thanh ngọt ngào; hàng ngàn tù và (śaṅkha) vang lên, và tiếng vīṇā cũng được trình diễn trọn vẹn, dạt dào.

Verse 38

प्रविष्टमात्रे गोविन्दे पुरीं द्वारवतीं शुभाम् / अगायन् मधुरं गानं स्त्रियो यौवनशालिनः

Vừa khi Govinda bước vào thành Dvāravatī cát tường, các thiếu nữ tuổi xuân liền cất lên những khúc ca ngọt dịu.

Verse 39

दृष्ट्वा ननृतुरीशानं स्थिताः प्रासादमूर्धसु / मुमुचुः पुष्पवर्षाणि वसुदेवसुतोपरि

Thấy Īśāna, những người đứng trên mái lầu liền nhảy múa; rồi họ rải mưa hoa xuống trên con của Vasudeva (Śrī Kṛṣṇa).

Verse 40

प्रविश्य भवनं कृष्ण आशीर्वादाभिवर्धितः / वरासने महायोगी भाति देवीभिरन्वितः

Bước vào cung điện, Kṛṣṇa—được gia trì bởi lời chúc phúc—rạng ngời như bậc Đại Du-gi, ngự trên bảo tọa huy hoàng, có các Devī hầu cận quanh mình.

Verse 41

सुरम्ये मण्डपे शुभ्रे शङ्खाद्यैः परिवारितः / आत्मजैरभितो मुख्यैः स्त्रीसहस्त्रैश्च संवृतः

Trong một mandapa xinh đẹp, rực sáng, Ngài được vây quanh bởi Śaṅkha và các thị giả bậc nhất; các người con ưu tú đứng bao bọc bốn phía, lại có hàng ngàn phụ nữ tụ hội đông đảo quanh Ngài.

Verse 42

तत्रासनवरे रम्ये जाम्बवत्या सहाच्युतः / भ्राजते मालया देवो यथा देव्या समन्वितः

Tại đó, trên bảo tọa tuyệt mỹ và êm dịu, Acyuta ngự cùng Jāmbavatī; được trang nghiêm bằng vòng hoa, Đức Chúa rạng ngời—như một vị thần có nữ thần kề bên.

Verse 43

आजग्मुर्देवगन्धर्वा द्रष्टुं लोकादिमव्ययम् / महर्षयः पूर्वजाता मार्कण्डेयादयो द्विजाः

Chư Thiên và Gandharva đến để chiêm bái Đấng Bất Hoại, nguồn cội nguyên sơ của các thế giới; các đại hiền triết từ thuở xưa—những bậc lưỡng sinh như Mārkaṇḍeya và các vị khác—cũng lần lượt quang lâm.

Verse 44

ततः स भगवान् कृष्णो मार्कण्डेयं समागतम् / ननामोत्थाय शिरसा स्वासनं च ददौ हरिः

Bấy giờ, Đức Thế Tôn Kṛṣṇa thấy Mārkaṇḍeya đến, liền đứng dậy, cúi đầu đảnh lễ; và Hari đã nhường chính chỗ ngồi của mình cho ngài.

Verse 45

संपूज्य तानृषिगणान् प्रणामेन महाभुजः / विसर्जयामास हरिर्दत्त्वा तदभिवाञ्छितान्

Sau khi cung kính tôn vinh hội chúng hiền thánh ấy bằng những lễ bái đảnh lễ, Hari, bậc dũng lực, liền tiễn các ngài, ban cho những ân phúc đúng như điều họ hằng mong cầu.

Verse 46

तदा मध्याह्नसमये देवदेवः स्वयं हरिः / स्नात्वा शुक्लाम्बरो भानुमुपतिष्ठत् कृताञ्जलिः

Bấy giờ, vào lúc chính ngọ, chính Hari—Đấng Thần của các thần—sau khi tắm gội, khoác y phục trắng, chắp tay cung kính đứng hầu trước Thái Dương.

Verse 47

जजाप जाप्यं विधिवत् प्रेक्षमाणो दिवाकरम् / तर्पयामास देवेशो देवेशो देवान् मुनिगणान् पितॄन्

Ngước nhìn Thái Dương, Ngài đúng pháp trì tụng japa đã được quy định; rồi Đấng Chúa của chư thần thực hành tarpaṇa, làm thỏa mãn các thần, các hội chúng hiền thánh và tổ tiên.

Verse 48

प्रविश्य देवभवनं मार्कण्डेयेन चैव हि / पूजयामास लिङ्गस्थं भूतेशं भूतिभूषणम्

Bước vào đền thánh, Ngài cùng với Mārkaṇḍeya phụng thờ Bhūteśa—Chúa tể muôn loài—Đấng an trụ trong liṅga, Đấng lấy oai lực và phúc thịnh làm trang nghiêm.

Verse 49

समाप्य नियमं सर्वं नियन्तासौ नृणां स्वयम् / भोजयित्वा मुनिवरं ब्राह्मणानभिपूज्य च

Hoàn tất trọn vẹn mọi niệm luật và phép tu, vị bậc tự chế ngự ấy—người dẫn dắt loài người—đích thân dâng bữa cho bậc hiền thánh tối thắng và cũng cung kính tôn vinh các brāhmaṇa.

Verse 50

कृत्वात्मयोगं विप्रेन्द्रा मार्कण्डेयेन चाच्युतः / कथाः पौराणिकीः पुण्याश्चक्रे पुत्रादिभिर्वृतः

Hỡi bậc brāhmaṇa tối thắng, sau khi cùng Mārkaṇḍeya an lập Ātma-yoga, Đấng Bất Hoại Acyuta liền thuyết giảng những truyện Purāṇa thanh tịnh, giữa vòng con trai và các tùy tùng vây quanh.

Verse 51

अथैतत् सर्वमखिलं दृष्ट्वा कर्म महामुनिः / मार्कण्डेयो हसन् कृष्णं बभाषे मधुरं वचः

Bấy giờ, thấy trọn vẹn mọi việc ấy, đại hiền Mārkaṇḍeya mỉm cười, rồi nói với Kṛṣṇa bằng lời dịu dàng ngọt ngào.

Verse 52

मार्कण्डेय उवाच कः समाराध्यते देवो भवता कर्मभिः शुभैः / ब्रूहि त्वं कर्मभिः पूज्यो योगिनां ध्येय एव च

Mārkaṇḍeya nói: “Với những việc lành cát tường ấy, ngài phụng thờ vị thần nào? Xin hãy nói cho ta biết—ai là đấng đáng được tôn kính bằng nghi lễ và hành nghiệp, và ai chính là đối tượng thiền quán của các yogin?”

Verse 53

त्वं हि तत् परमं ब्रह्म निर्वाणममलं पदम् / भारावतरणार्थाय जातो वृष्णिकुले प्रभुः

Chính Ngài là Phạm Thể Tối Thượng—cảnh giới Niết-bàn thanh tịnh, không cấu nhiễm, là nơi nương tựa tối cao. Ôi Chúa Tể, vì muốn giảm nhẹ gánh nặng của Địa Mẫu, Ngài đã giáng sinh trong dòng Vṛṣṇi.

Verse 54

तमब्रवीन्महाबाहुः कृष्णो ब्रह्मविदां वरः / शृण्वतामेव पुत्राणां सर्वेषां प्रहसन्निव

Bấy giờ, Kṛṣṇa tay mạnh—bậc tối thượng trong những người biết Brahman—cất lời với ngài, khi các con trai đều đang lắng nghe, như thể Ngài đang mỉm cười.

Verse 55

श्रीभगवानुवाच भवता कथितं सर्वं तथ्यमेव न संशयः / तथापि देवमीशानं पूजयामि सनातनम्

Đức Thế Tôn phán: “Tất cả điều ngài nói đều chân thật, không chút nghi ngờ. Dẫu vậy, Ta vẫn phụng thờ thần Īśāna, Đấng Vĩnh Hằng.”

Verse 56

न मे विप्रास्ति कर्तव्यं नानवाप्तं कथञ्चन / पूजयामि तथापीशं जानन्नैतत् परं शिवम्

Hỡi Bà-la-môn, ta chẳng còn việc gì phải làm, cũng không có điều gì mà ta chưa đạt được; thế nhưng ta vẫn thờ phụng Đấng Chúa Tể, vì biết Ngài chính là Śiva Tối Thượng.

Verse 57

न वै पश्यन्ति तं देवं मायया मोहिता जनाः / ततो ऽहं स्वात्मनो मूलं ज्ञापयन् पूजयामि तम्

Bị Māyā mê hoặc, người đời không thật sự thấy được vị Deva ấy. Vì thế, để làm hiển lộ cội nguồn của chính Tự Ngã ta, ta thờ phụng Ngài.

Verse 58

न च लिङ्गार्चनात् पुण्यं लोकेस्मिन् भीतिनाशनम् / तथा लिङ्गे हितायैषां लोकानां पूजयेच्छिवम्

Trong đời này, không có công đức nào do thờ phụng Śiva-liṅga mà lại không diệt trừ sợ hãi. Vì lợi ích của các cõi, hãy thờ phụng Śiva nơi liṅga.

Verse 59

यो ऽहं तल्लिङ्गमित्याहुर्वेदवादविदो जनाः / ततो ऽहमात्ममीशानं पूजयाम्यात्मनैव तु

Các bậc thông đạt giáo lý Veda nói rằng chính cái “Ta” ấy là Liṅga (dấu ấn tối thượng). Vì vậy, ta thờ phụng Īśāna (Śiva) như chính Tự Ngã ta, bằng Tự Ngã mà thôi.

Verse 60

तस्यैव परमा मूर्तिस्तन्मयो ऽहं न संशयः / नावयोर्द्यिते भेदो वेदेष्वेवं विनिश्चयः

Ta quả thật là hình tướng tối thượng của chính Ngài, hoàn toàn cấu thành bởi bản thể của Ngài—không chút nghi ngờ. Giữa hai chúng ta không hề có sai biệt; Veda đã quyết định dứt khoát như vậy.

Verse 61

एष देवो महादेवः सदा संसारभीरुभिः / ध्येयः पूज्यश्च वन्द्यश्च ज्ञेयो लिङ्गे महेश्वरः

Chính vị Thiên Thần này là Mahādeva; những ai sợ xiềng xích luân hồi phải luôn quán niệm, phụng thờ và đảnh lễ—và Maheśvara cần được nhận biết, chứng ngộ nơi Liṅga.

Verse 62

मार्कण्डेय उवाच किं तल्लिङ्गं सुरश्रेष्ठ लिङ्गे संपूज्यते च कः / ब्रूहि कृष्ण विशालाक्ष गहनं ह्येतदुत्तमम्

Mārkaṇḍeya thưa: “Ô bậc tối thắng trong chư thiên, Liṅga ấy rốt cuộc là gì? Và ai là Đấng được phụng thờ trọn vẹn trong Liṅga? Xin hãy nói cho con, ô Kṛṣṇa mắt rộng—điều tối thượng này quả thật thâm sâu.”

Verse 63

अव्यक्तं लिङ्गमित्याहुरानन्दं ज्योतिरक्षरम् / वेदा महेस्वरं देवमाहुर्लिङ्गिनमव्ययम्

Người ta tuyên rằng Liṅga là vô hiển—ánh sáng bất hoại, bản tính là an lạc. Các Veda xưng tụng Thần Maheśvara là Liṅgin: Đấng bất biến, bất diệt, mang Liṅga mà vẫn siêu việt Liṅga.

Verse 64

पुरा चैकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे / प्रबोधार्थं ब्रह्मणो मे प्रादुर्भूतः स्वयं शिवः

Thuở xưa, khi chỉ còn lại đại hải duy nhất đáng kinh sợ và mọi loài bất động lẫn hữu tình đều đã tiêu vong, để đánh thức Brahmā, chính Śiva tự hiện ra trước mặt ta.

Verse 65

तस्मात् कालात् समारभ्य ब्रह्मा चाहं सदैव हि / पूजयावो महादेवं लोकानां हितकाम्यया

Từ thời khắc ấy trở đi, Brahmā và ta quả thật luôn phụng thờ Mahādeva, với ước nguyện đem lợi lạc cho hết thảy các cõi thế gian.

Verse 66

मार्कण्डेय उवाच कथं लिङ्गमभूत् पूर्वमैश्वरं परमं पदम् / प्रबोधार्थं स्वयं कृष्ण वक्तुमर्हसि सांप्रतम्

Mārkaṇḍeya thưa rằng: “Thuở ban sơ, Liṅga đã phát sinh thế nào—biểu tượng tối thượng của Đấng Tự Tại, cảnh giới tối cao? Vì để đánh thức sự hiểu biết, ôi Kṛṣṇa, xin chính Ngài nay đoái lòng giảng nói.”

Verse 67

श्रीभगवानुवाच आसोदेकार्णवं घोरमविभागं तमोमयम् / मध्ये चैकार्णवे तस्मिन् शङ्खचक्रगदाधरः

Đức Thế Tôn phán: “Khi ấy chỉ có một đại hải dương ghê rợn—chưa phân chia, toàn là bóng tối. Và giữa đại hải dương duy nhất ấy đứng Đấng mang ốc, đĩa, và chùy.”

Verse 68

सहस्त्रशीर्षा भूत्वाहं सहस्त्राक्षः सहस्त्रपात् सहस्त्रबाहुर्युक्तात्मा शयितो ऽहं सनातनः

Mang lấy hình tướng vũ trụ với ngàn đầu, ngàn mắt, ngàn chân, ngàn tay—tự tại, hợp nhất trọn vẹn trong Yoga—Ta, Đấng Vĩnh Hằng, an nằm như nền tảng vượt thời gian của muôn loài.

Verse 69

एतस्मिन्नन्तरे दूरता पश्यमि ह्यमितप्रभम् / कोटिसूर्यप्रतीकाशं भ्राजमानं श्रियावृतम्

Trong lúc ấy, từ xa Ta nhìn thấy Đấng có quang minh vô lượng—rực sáng như mười triệu mặt trời—chói ngời, và được bao bọc bởi thần quang của Śrī.

Verse 70

चतुर्वरक्त्रं महायोगं पुरुषं काञ्चनप्रभम् / कृष्णाजिरधरं देवमृग्यजुः सामभिः स्तुतम्

Ta quán niệm Đấng Puruṣa thiêng liêng ấy—Đại Yogin bốn mặt rạng ngời, ánh vàng huy hoàng—khoác da linh dương đen, được tán dương bởi thánh ca của Ṛg, Yajus và Sāma Veda.

Verse 71

निमेषमात्रेण स मां प्राप्तो योगविदां वरः / व्याजहार स्वयं ब्रह्मा स्मयमानो महाद्युतिः

Chỉ trong khoảnh khắc một cái chớp mắt, bậc tối thượng trong hàng người thông đạt Yoga đã đến với ta. Rồi chính Phạm Thiên—rực rỡ đại quang minh, mỉm cười—cất lời.

Verse 72

कस्त्वं कुतो वा किं चेह तिष्ठसे वह मे प्रभो / अहं कर्ता हि लोकानां स्वयंभूः प्रपितामहः

“Ngươi là ai? Từ đâu đến, và vì sao đứng ở đây? Hãy cõng ta, hỡi Chúa tể. Vì ta chính là đấng tạo tác các thế giới—Đấng Tự Sinh (Svayambhū), Đại Tổ Phụ (Prapitāmaha).”

Verse 73

एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मणाहमुवाच ह / अहं कर्तास्मि लोकानां संहर्ता च पुनः पुनः

Được Phạm Thiên nói như vậy khi ấy, ta đáp: “Ta là đấng tạo tác các thế giới, và cũng hết lần này đến lần khác, ta là đấng thu nhiếp (hủy diệt) chúng.”

Verse 74

एवं विवादे वितते मायया परमेष्ठिनः / प्रबोधार्थं परं लिङ्गं प्रादुर्भूतं शिवात्मकम्

Vì thế, khi cuộc tranh luận lan rộng—do quyền năng huyễn hóa của Đấng Tối Thượng—thì Liṅga tối thượng, tự thể chính là Śiva, hiện ra để đánh thức họ về chân lý.

Verse 75

कालानलसमप्रख्यं ज्वालामालासमाकुलम् / क्षयवृद्धिविनिर्मुक्तमादिमध्यान्तवर्जितम्

Tựa như ngọn lửa của Thời gian, bừng cháy và quấn đầy những tràng lửa. Nó vượt ngoài suy hoại và tăng trưởng, không có khởi đầu, không có trung đoạn, cũng không có tận cùng.

Verse 76

ततो मामाह भगवानधो गच्छ त्वमाशु वै / अन्तमस्य विजानीम ऊर्ध्वं गच्छे ऽहमित्यजः

Bấy giờ Đấng Thế Tôn phán với ta: “Hãy mau đi xuống dưới; chúng ta sẽ biết được tận cùng của nó. Còn Ta—Aja (Phạm Thiên Brahmā)—sẽ đi lên trên.”

Verse 77

तदाशु समयं कृत्वा गतावूर्ध्वमधश्च द्वौ / पितामहो ऽप्यहं नान्तं ज्ञातवन्तौ समाः शतम्

Rồi chúng ta vội ấn định một thời hạn, và cả hai lên đường—một đi lên, một đi xuống. Thế nhưng, cả ta lẫn Pitāmaha (Phạm Thiên Brahmā) đều không thể biết được tận cùng, dù đã trải qua trăm năm.

Verse 78

ततो विस्मयमापन्नौ भीतौ देवस्य शूलिनः / मायया मोहितौ तस्य ध्यायन्तौ विश्वमीश्वरम्

Bấy giờ, cả hai chúng ta—những kẻ tùy tùng của Đấng cầm Tam Xoa—bị choáng ngợp bởi kinh ngạc và sợ hãi. Bị māyā của Ngài làm mê hoặc, chúng ta bắt đầu thiền niệm về Đấng Íśvara, Chúa tể vũ trụ, chính Ngài là vũ trụ.

Verse 79

प्रोच्चारन्तौ महानादमोङ्कारं परमं पदम् / प्रह्वाञ्जलिपुटोपेतौ शंभुं तुष्टुवतुः परम्

Chúng ta cất tiếng xướng “Oṃ” vang dội như đại âm—đó là cảnh giới tối thượng. Với đầu cúi và hai tay chắp trong añjali, chúng ta tán thán Đấng Śambhu Tối Thượng.

Verse 80

ब्रह्मविष्णू ऊचतुः / अनादिमलसंसाररोगवैद्याय शंभवे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

Phạm Thiên Brahmā và Viṣṇu thưa rằng: “Đảnh lễ Śambhu—vị lương y chữa lành căn bệnh luân hồi, vốn nhiễm ô bởi cấu uế vô thủy. Đảnh lễ Śiva, bậc an tịnh; đảnh lễ Brahman tự thân, đấng mang hình tướng Liṅga.”

Verse 81

प्रलयार्णवसंस्थाय प्रलयोद्भूतिहेतवे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

Kính lễ Śiva, đấng an tịnh và cát tường, ngự trong đại dương của thời đại hủy diệt, là nguyên nhân cho sự hiển sinh sau hủy diệt; kính lễ Brahman tự thân, hiển lộ dưới hình tướng Liṅga.

Verse 82

ज्वालामालावृताङ्गाय ज्वलनस्तम्भरूपिणे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

Kính lễ Śiva, thân thể được quấn bởi tràng hoa lửa, hiện ra như trụ lửa rực cháy; kính lễ đấng an tịnh, Brahman tự thân, có hình tướng Liṅga.

Verse 83

आदिमध्यान्तहीनाय स्वबावामलदीप्तये / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

Kính lễ Śiva, đấng không khởi đầu, không trung đoạn, không tận cùng; tự tánh Ngài rực sáng bằng quang minh thanh tịnh không nhiễm; kính lễ đấng an tịnh, Brahman tự thân, có hình tướng Liṅga.

Verse 84

महादेवाय महते ज्योतिषे ऽनन्ततेजसे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

Kính lễ Mahādeva, đấng vĩ đại tối thượng, chính là Ánh Sáng, có quang huy vô tận; kính lễ Śiva, đấng an tịnh; kính lễ Brahman tự thân, có hình tướng Liṅga.

Verse 85

प्रधानपुरुषेशाय व्योमरूपाय वेधसे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

Kính lễ đấng Chúa tể của Pradhāna (Tự nhiên nguyên sơ) và Puruṣa (Tinh thần), đấng Tạo Hóa có hình thể bao la như hư không; kính lễ Śiva, đấng an tịnh; kính lễ Brahman tự thân hiển lộ trong hình tướng Liṅga.

Verse 86

निर्विकाराय सत्याय नित्यायामलतेजसे / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

Kính lễ Đấng vô biến, là Chân Lý, vĩnh hằng, rực sáng thanh tịnh không nhiễm; kính lễ Śiva—chính là an tịnh—kính lễ Brahman, Đấng mang hình tướng Liṅga.

Verse 87

वेदान्तसाररूपाय कालरूपाय धीमते / नमः शिवाय शान्ताय ब्रह्मणे लिङ्गमूर्तये

Kính lễ Đấng mang hình thể là tinh túy của Vedānta, hiện thân của Thời Gian, bậc trí tuệ rạng ngời; kính lễ Śiva—Đấng an tịnh—kính lễ Brahman, Đấng mang hình tướng Liṅga.

Verse 88

एवं संस्तूयमानस्तु व्यक्तो भूत्वा महेश्वरः / भाति देवो महायोगी सूर्यकोटिसमप्रभः

Được tán dương như thế, Mahēśvara liền hiển lộ; vị Thần Đại Du-gi tỏa rạng, huy hoàng như ánh sáng của mười triệu mặt trời.

Verse 89

वक्त्रकोटिसहस्त्रेण ग्रसमान इवाम्बरम् / सहस्त्रहस्तचरणः सूर्यसोमाग्निलोचनः

Với muôn triệu miệng, Ngài như thể đang nuốt trọn cả bầu trời; với ngàn tay ngàn chân, đôi mắt Ngài là Mặt Trời, Mặt Trăng và Lửa thiêng.

Verse 90

पिनाकपाणिर्भगवान् कृत्तिवासास्त्रिशूलभृत् / व्यालयज्ञोपवीतश्च मेघदुन्दुभिनिः स्वनः

Đấng Bhagavān cầm cung Pināka trong tay, khoác áo da, tay mang tam xoa; lấy rắn làm dây thiêng yajñopavīta, tiếng Ngài vang dội như trống sấm của mây giông.

Verse 91

अथोवाच महादेवः प्रीतो ऽहं सुरसत्तमौ / पश्येतं मां महादेवं भयं सर्वं प्रमुच्यताम्

Bấy giờ Mahādeva phán: “Hỡi bậc tối thắng trong chư thiên, Ta hoan hỷ. Hãy chiêm ngưỡng Ta—Mahādeva—và mọi sợ hãi hãy được dứt sạch hoàn toàn.”

Verse 92

युवां प्रसूतौ गात्रेभ्यो मम पूर्वं सनातनौ / अयं मे दक्षिणे पार्श्वे ब्रह्मा लोकपितामहः / वामपार्श्वे च मे विष्णुः पालको हृदये हरः

“Hai ngươi đã sinh từ các chi thể của Ta trước hết thảy, vốn tự tính thường hằng. Bên phải Ta là Brahmā, Pitāmaha—tổ phụ của các thế giới; bên trái Ta là Viṣṇu, bậc hộ trì; và trong trái tim Ta là Hara (Śiva).”

Verse 93

प्रीतो ऽहं युवयोः सम्यक् वरं दद्मि यथेप्सितम् / एवमुक्त्वाथ मां देवो महादेवः स्वयं शिवः / आलिङ्ग्य देवं ब्रह्माणं प्रसादाभिमुखो ऽभवत्

“Ta thật sự hoan hỷ với cả hai. Ta ban cho các ngươi ân huệ như điều mong cầu.” Nói xong, Đức Chúa—Mahādeva, chính Śiva—ôm lấy thần Brahmā và hướng về lòng từ ân, sẵn sàng gia hộ.

Verse 94

ततः प्रहृष्टमनसौ प्रणिपत्य महेश्वरम् / ऊचतुः प्रेक्ष्य तद्वक्त्रं नारायणपितामहौ

Bấy giờ Nārāyaṇa và Pitāmaha (Brahmā) lòng tràn hoan hỷ, cúi lạy Maheśvara (Śiva). Chiêm ngưỡng dung nhan Ngài, cả hai cùng cất lời.

Verse 95

यदि प्रीतिः समुत्पन्ना यदि देयो वरश्च नौ / भक्तिर्भवतु नौ नित्यं त्वयि देव महेश्वरे

“Nếu lòng từ ái của Ngài thật đã khởi, và nếu Ngài ban ân huệ cho chúng con, thì xin cho lòng sùng kính của chúng con được vĩnh hằng—an trụ nơi Ngài, ô Đấng Thiêng liêng Maheśvara.”

Verse 96

ततः स भगवानीशः प्रहसन् परमेश्वरः / उवाच मां महादेवः प्रीतः प्रीतेन चेतसा

Bấy giờ Đấng Thế Tôn—Īśa, bậc Tối Thượng—mỉm cười và Mahādeva, lòng hoan hỷ, đã nói với ta bằng tâm đầy hỷ lạc.

Verse 97

देव उवाच प्रलयस्थितिसर्गाणां कर्ता त्वं धरणीपते / वत्स वत्स हरे विश्वं पालयैतच्चराचरम्

Chư Thiên phán: “Hỡi Chúa tể của địa cầu, Ngài là tác nhân của hoại diệt, an trụ và sáng tạo. Con yêu—con yêu, hỡi Hari—xin gìn giữ toàn thể vũ trụ này, cả hữu tình lẫn vô tình.”

Verse 98

त्रिधा भिन्नो ऽस्म्यहं विष्णो ब्रह्मविष्णुहराख्यया / सर्गरक्षालयगुणैर्निर्गुणो ऽपि निरञ्जनः

Hỡi Viṣṇu, Ta được nói là có ba mặt—mang danh Brahmā, Viṣṇu và Hara—do các công năng và phẩm tính của sáng tạo, bảo tồn và hoại diệt; nhưng kỳ thực Ta vô cấu, không bị chạm nhiễm, dù vượt ngoài mọi phẩm tính (nirguṇa).

Verse 99

संमोहं त्यज भो विष्णो पालयैनं पितामहम् / भविष्यत्येष भगवांस्तव पुत्रः सनातनः

Hỡi Viṣṇu, hãy dứt bỏ mê vọng này; hãy che chở vị Tổ phụ (Brahmā) ấy. Bậc Thế Tôn tôn kính này sẽ trở thành người con vĩnh cửu của Ngài.

Verse 100

अहं च भवतो वक्त्रात् कल्पादौ घोररूपधृक् / शूलपाणिर्भविष्यामि क्रोधजस्तव पुत्रकः

Và chính Ta nữa—khởi lên từ miệng Ngài vào đầu kiếp, mang hình tướng ghê gớm—sẽ trở thành Đấng cầm tam xoa, người con của Ngài sinh từ cơn thịnh nộ.

Verse 101

एवमुक्त्वा महादेवो ब्रह्माणं मुनिसत्तम / अनुगृह्य च मां देवस्तत्रैवान्तरधीयत

Nói như vậy xong, Mahādeva liền ngỏ lời với Phạm Thiên, hỡi bậc hiền thánh tối thượng; lại ban ân cho ta nữa, rồi ngay tại chỗ ấy, Đấng Chúa Tể bỗng ẩn mất.

Verse 102

ततः प्रभृति लोकेषु लिङ्गार्चा सुप्रतिष्ठिता / लिङ्ग तल्लयनाद् ब्रह्मन् ब्रह्मणः परमं वपुः

Từ đó về sau, khắp các cõi, việc thờ phụng Liṅga được an lập vững bền. Bởi Liṅga—do năng lực làm dấu chỉ và làm tan hòa mọi hình tướng vào Tuyệt Đối, hỡi Bà-la-môn—được tôn kính như thân tướng tối thượng của Phạm (Brahman).

Verse 103

एतल्लिङ्गस्य माहात्म्यं भाषितं ते मयानघ / एतद् बुध्यन्ति योगज्ञा न देवा न च दानवाः

Hỡi người vô tội, ta đã nói cho ngươi về đại oai lực của Liṅga này. Chân lý ấy chỉ những bậc tinh thông Yoga mới thấu hiểu—chẳng phải chư thiên, cũng chẳng phải loài A-tu-la.

Verse 104

एतद्धि परमं ज्ञानमव्यक्तं शिवसंज्ञितम् / येन सूक्ष्ममचिन्त्यं तत् पश्यन्ति ज्ञान वक्षुषः

Đây chính là Tri thức tối thượng—vô hiển lộ, được gọi là Śiva—nhờ đó những ai có đôi mắt trí tuệ chiêm kiến Thực Tại ấy: vi tế và bất khả tư nghị.

Verse 105

तस्मै भगवते नित्यं नमस्कारं प्रकुर्महे / महादेवाय रुद्राय देवदेवाय लिङ्गिने

Vì thế, chúng con hằng dâng lời đảnh lễ lên Đấng Bhagavān ấy—Mahādeva, Rudra, Thần của các thần, Đấng mang Liṅga.

Verse 106

नमो वेदरहस्याय नीलकण्ठाय वै नमः / विभीषणाय शान्ताय स्थाणवे हेतवे नमः

Đảnh lễ Đấng là huyền mật tinh yếu của Veda; đảnh lễ thật sự Nīlakaṇṭha (Đấng Cổ Xanh). Đảnh lễ Đấng uy nghiêm khiến muôn loài kính sợ, Đấng An Tịnh; đảnh lễ Sthāṇu—Đấng Bất Biến—và đảnh lễ Nguyên Nhân Tối Thượng.

Verse 107

ब्रह्मणे वामदेवाय त्रिनेत्राय महीयसे / शङ्कराय महेशाय गिरीशाय शिवाय च

Đảnh lễ Brahman—Đấng Tuyệt Đối; đảnh lễ Vāmadeva; đảnh lễ Đấng Tam Nhãn; đảnh lễ Đấng vĩ đại, rạng ngời. Đảnh lễ Śaṅkara, đảnh lễ Maheśa, đảnh lễ Girīśa (Chúa Tể Núi non), và cũng đảnh lễ Śiva.

Verse 108

नमः कुरुष्व सततं ध्यायस्व मनसा हरम् / संसारसागरादस्मादचिरादुत्तरिष्यसि

Hãy dâng lễ bái không ngừng; với tâm ý, hãy thiền quán Hara (Śiva). Từ biển cả saṃsāra này, ngươi sẽ vượt qua—chẳng bao lâu.

Verse 109

एवं स वासुदेवेन व्याहृतो मुनिपुङ्गवः / जगाम मनसा देवमीशानं विश्वतोमुखम्

Được Vāsudeva nói như vậy, bậc thánh hiền tối thượng ấy liền hướng tâm vào nội tại và, chỉ bằng năng lực của ý niệm, đi đến Chúa tể Īśāna—vị thần có dung nhan quay về mọi phương.

Verse 110

प्रणम्य शिरसा कृष्णमनुज्ञातो महामुनिः / जगाम चेप्सितं देशं देवदेवस्य शूलिनः

Bậc đại ẩn sĩ cúi đầu đảnh lễ Kṛṣṇa, được Ngài cho phép, rồi lên đường đến miền đất như ý—thánh vực thuộc về Đấng Thần của các thần, Śūlin, vị mang cây tam xoa.

Verse 111

य इमं श्रावयेन्नित्यं लिङ्गाध्यायमनुत्तमम् / शृणुयाद् वा पठेद् वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते

Ai thường xuyên cho tụng đọc “Chương về Liṅga” vô thượng này, hoặc lắng nghe, hoặc tự đọc—người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 112

श्रुत्वा सकृदपि ह्येतत् तपश्चरणमुत्तमम् / वासुदेवस्य विप्रेन्द्राः पापं मुञ्चिति मानवः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, chỉ cần nghe một lần pháp tu khổ hạnh tối thượng này, dâng hiến cho Vāsudeva, con người liền được rũ sạch tội lỗi.

Verse 113

जपेद् वाहरहर्नित्यं ब्रह्मलोके महीयते / एवमाह महायोगी कृष्णद्वैपायनः प्रभुः

Hãy trì tụng japa mỗi ngày, sáng và chiều; nhờ vậy được tôn vinh nơi cõi Phạm Thiên. Đó là lời của bậc đại du-già, đấng tôn kính Kṛṣṇa-Dvaipāyana (Vyāsa).