Adhyaya 28

Verse 1

नाम सप्तविंशो ऽध्यायः या पूर्वसर्गे दक्षपुत्री सती तु रुद्रस्य पत्नी दक्षयज्ञे स्वदेहम् / विसृज्य सा मेनकायां च जज्ञे धराधराद्धेमवतो वै सकाशात्

Vì thế gọi là “Chương hai mươi bảy”: Satī, ái nữ của Dakṣa và hiền thê của Rudra trong chu kỳ tạo hóa trước, đã xả bỏ thân mình tại tế lễ của Dakṣa, rồi tái sinh nơi Menakā, từ Himavat—đấng mang núi.

Verse 2

सा पार्वता रुद्रपत्नी खगेन्द्र या शेषपत्नी वारुणी नाम पूर्वा / सैवागता बलभद्रेण रन्तुं द्विरूपमास्थाय महापतिव्रता

Hỡi Vua loài chim (Garuda), nàng là Pārvatā, hiền thê của Rudra; thuở trước nàng cũng mang danh Vāruṇī, phối ngẫu của Śeṣa. Chính bậc đại trinh phụ ấy đã đến vui đùa cùng Balabhadra, hiện thân trong hai dạng.

Verse 3

श्रीरित्याख्या इन्दिरावेशयुक्ता तस्या द्वितीया प्रतिमा मेघरूपा / शेषण रूपेण यदा हि वीन्द्र तपश्चचार विष्णुना सार्धमेव

Nàng được gọi là Śrī, mang sự hiện diện nội tại của Indirā (Lakṣmī). Hiện thân thứ hai của nàng là hình mây. Và khi Vīndra tu khổ hạnh trong dạng Śeṣa, thì cũng tu cùng với Viṣṇu.

Verse 4

तदैव देवी वारुणी शेषपत्नी तपश्च क्रे इन्दिराप्रीतये च / तदा प्रीता इन्दिरा सुप्रसन्ना उवाच तां वारुणीं शेषपत्नीम्

Ngay khi ấy, nữ thần Vāruṇī, phối ngẫu của Śeṣa, đã thực hành khổ hạnh để làm đẹp lòng Indirā (Lakṣmī). Indirā hoan hỷ, vô cùng từ ái, liền phán bảo Vāruṇī, hiền thê của Śeṣa.

Verse 5

यदा रामो वैष्णवांशेन युक्तः संपत्स्यते भूतले रौहिणेयः / मय्यावेशात्संयुता त्वं तु भद्रे श्रीरित्याख्या वलभद्रस्य रन्तुम्

Khi Rāma—Rauhiṇeya (con của Rohiṇī)—giáng sinh xuống cõi đất, mang phần của Viṣṇu, thì nàng nữa, hỡi bậc cát tường, nhờ sự nội trú của Ta mà hợp nhất, sẽ hiển lộ dưới danh Śrī để làm vui và đồng hành cùng Balabhadra.

Verse 6

संपत्स्यसे नात्र विचार्यमस्तीत्युक्त्वा सा वै प्रययौ विष्णुलोके / श्रीलक्ष्म्यंशाच्छ्रीरितीड्यां समाख्यां लब्ध्वा लोके शेषपत्नी बभूव

Nàng nói: “Ngươi chắc chắn sẽ đạt được—ở đây không có gì phải nghi ngờ,” rồi quả thật nàng rời đi đến cõi của Viṣṇu. Là một phần của Śrī-Lakṣmī, nàng nhận được danh xưng tôn kính “Śrī”, và trong thế gian nàng trở thành hiền phối của Śeṣa.

Verse 7

यदाहीशो विपुलामुद्धरेच्च तदा रामः श्रीभिदासंगमे च / करोति तोषत्सर्वदा वै रमायास्तस्याप्यावेशो व्यंस्त्रितमोनसंगम्

Khi Đấng Tối Thượng nâng lên điều rộng lớn (đất/ gánh nặng), thì Rāma cũng—tại nơi hợp lưu thiêng liêng gắn với Śrī—luôn làm Ramā (Lakṣmī) hoan hỷ. Nhờ sự nhập thể (āveśa) của Ngài, mọi ràng buộc của tâm liền bị xua tan và tản mác.

Verse 8

या रेवती रैवतस्यैव पुत्री सा वारुणी बलभद्रस्य पत्नी / सौपर्णनाम्नी बलपत्नी खगेन्द्र यास्तास्तिस्रः षड्विष्णोश्च स्त्रीभ्यः / द्विगुणाधमा रुद्रशेषादिकेभ्यो दशाधमा त्वं विजानीहि पौत्र

Revatī, con gái của Raivata; Vāruṇī, hiền phối của Balabhadra; và Sauparṇā, hiền phối của Bala—hỡi chúa tể loài chim—ba vị ấy được kể trong sáu phu nhân liên hệ với Viṣṇu. Hỡi cháu hiền, hãy biết rằng (cách luận định ấy) thấp hơn hai bậc so với Rudra, Śeṣa và các vị tương tự, và theo một thước đo khác thì thấp hơn mười bậc.

Verse 9

गरुड उवाच / रामेण रन्तुं सर्वदा वारुणी तु पुत्रीत्वमापे रेवतस्यैव सुभ्रूः / एवं त्रिरूपा वारुणी शेषपत्नी द्विरूपभूता पार्वती रुद्रपत्नी

Garuḍa nói: Vì luôn mong được vui đùa cùng Rāma, Vāruṇī—người có hàng mày đẹp—đã đạt địa vị làm con gái của vua Revata. Do vậy Vāruṇī trở thành ba hình tướng, là hiền phối của Śeṣa; còn Pārvatī trở thành hai hình tướng và làm hiền phối của Rudra.

Verse 10

नीचाया जांबवत्याश्च शेषसाम्यं च कुत्रचित् / श्रूयते च मया कृष्ण निमित्तं ब्रूहि मे प्रभो

Ôi Kṛṣṇa, con đã nghe ở vài nơi rằng có một sự tương đồng nào đó giữa Nīcā và Jāmbavatī, và cả (sự tương đồng) với Śeṣa nữa. Ôi Chúa Tể, xin Ngài nói cho con biết nguyên do của điều ấy.

Verse 11

उमायाश्च तथा रुद्रः सदा बहुगुणाधिकः / एवं त्वयोक्तं भगवन्निश्चयार्थं मम प्रभो

Và Rudra cũng vậy, đối với Umā, luôn luôn được trang nghiêm bởi những đức hạnh vượt trội hơn nhiều. Như thế Ngài đã phán, ô Đấng Thế Tôn—(con thưa hỏi) để lòng con được xác quyết, ô Chủ Tể của con.

Verse 12

रेवती श्रीयुता श्रीश्च शेषरूपा च वारुणी / सौपर्णि पार्वती चैव तिस्रः शेषाशतो वराः

Revatī, Śrīyutā và Śrī; Śeṣarūpā và Vāruṇī; Sauparṇī và Pārvatī nữa—ấy là ba vị (chính yếu); còn lại là những bậc thù thắng khác, nhiều đến hàng trăm.

Verse 13

इत्यपि श्रूयते कृष्ण कुत्रचिन्मधुसूदन / निमित्तं ब्रूहि मे कृष्ण तवशिष्याय सुव्रत

“Cũng lại được nghe như thế, ô Kṛṣṇa—ô Madhusūdana. Xin nói cho con nguyên do, ô Kṛṣṇa, vì con là đệ tử của Ngài, ô bậc giữ giới nguyện thù thắng.”

Verse 14

श्रीकृष्ण उवाच / विज्ञाय जांबवत्याश्च तदन्येषां खगाधिप / उत्तमानां च साम्यं तु उत्तमावेशतो भवेत्

Śrī Kṛṣṇa phán: “Hỡi chúa tể loài chim, khi đã thấu rõ (tình trạng) của Jāmbavatī và các vị khác nữa, hãy biết rằng sự bình đẳng giữa các bậc ưu thắng phát sinh do được thấm nhuần bởi sự hiện diện tối thượng (của Thần tính).”

Verse 15

अवराणां गुणस्यापि ह्युत्तमानामधीनता / अस्तीति द्योतनायैव शतांशाधिकमुच्यते

Ngay cả những phẩm chất tốt nơi kẻ kém hơn cũng vẫn lệ thuộc vào bậc cao hơn; và chính để làm sáng tỏ rằng sự lệ thuộc ấy có thật, nên mới nói đến mức “một trăm và hơn nữa.”

Verse 16

यथा मयोच्यते वीन्द्र तथा जानीहि नान्यथा / तदनन्तरजान्वक्ष्ये शृणु काश्यपजोत्तम

Hỡi bậc tối thượng trong loài chim, hãy hiểu đúng y như ta đã nói, chớ hiểu khác. Sau đó, ta sẽ giảng điều tiếp theo; hãy lắng nghe, hỡi người con ưu việt của Kaśyapa.

Verse 17

चतुर्दशसु चेन्द्रेषु सप्तमो यः पुरन्दरः / वृत्रादीनां शरीरं तु पुरमित्युच्यते बुधैः

Trong mười bốn vị Indra, vị thứ bảy được gọi là Purandara. Thân thể của Vṛtra và những kẻ khác, bậc hiền trí nói, được gọi là “pura”, tức thành trì/đô thành.

Verse 18

तं दारयति वज्रेण यस्मात्तस्मात्पुरन्दरः / चतुर्दशसु चेन्द्रेषु मन्त्रद्युम्नस्तु षष्ठकः

Vì ngài chẻ phá nó bằng vajra (lôi chùy), nên được gọi là Purandara, “bậc phá thành”. Và trong mười bốn vị Indra, Mantradyumna là vị thứ sáu.

Verse 19

मन्त्रानष्ट महावीन्द्र देवो द्योतयते यतः / मन्त्रद्युम्नस्ततो लोके उभावप्येक एव तु

Hỡi Đại Indra, vì khi thần chú không bị mất (được gìn giữ và linh nghiệm) thì thần linh tỏa sáng, nên ở đời ngài được gọi là Mantradyumna; thật ra cả hai (danh xưng/ý nghĩa) đều chỉ một người mà thôi.

Verse 20

मन्त्रद्युम्नावतारोभूत्कुन्तीपुत्रोर्जुनो भुवि / विष्णोर्वायोरनन्तस्य चेन्द्रस्य खगसत्तम

Hỡi bậc tối thượng trong loài chim, trên cõi đất này Arjuna—con của Kuntī—đã sinh ra như một hóa thân của Mantradyumna; và ngài cũng mang trong mình uy lực của Viṣṇu, Vāyu, Ananta và Indra.

Verse 21

पार्थश्चतुर्भिः संयुक्त इन्द्र एव प्रकीर्तितः / चतुर्थेपि च वायोश्च विशेषोस्ति सदार्जुन

Hỡi Arjuna (Pārtha), khi một người được kết hợp với bốn yếu tố, người ấy quả thật được xưng là Indra; và ngay trong yếu tố thứ tư cũng có vai trò đặc biệt riêng của Vāyu, Thần Gió.

Verse 22

वालिर्नामा वानरस्तु पुरन्दर इति स्मृतः / चन्द्रवंशे समुत्पन्नो गाधिराजो विचक्षणः

Có một vị vua loài khỉ tên Vāli, được ghi nhớ với danh xưng “Purandara”. Trong dòng dõi Nguyệt tộc (Chandra-vaṃśa) sinh ra vua hiền trí Gādhi, nổi danh về sự phân biệt sáng suốt.

Verse 23

मन्त्रद्युम्नावतारः स विश्वामित्रपिता स्मृतः / वेदोक्तमन्त्रा गाः प्रोक्ता धिया संधारयेद्यतः

Ngài được ghi nhớ là hóa thân mang danh Mantradyumna, được xem là phụ thân của Viśvāmitra. Các thần chú theo Veda và những thánh ca được truyền dạy để người tu có thể gìn giữ vững chắc trong tâm trí.

Verse 24

अतो गाधिरिति प्रोक्तस्तदर्थं भूतले ह्यभूत् / इक्ष्वाकुपुत्रो वीन्द्र विकुक्षिरिति विश्रुतः

Vì thế ngài được gọi là “Gādhi”; và chính bởi ý nghĩa ấy mà ngài hiện hữu trên cõi đất. Và hỡi bậc tối thượng trong loài chim (Garuda), con trai của Ikṣvāku được lừng danh với tên “Vikukṣi”.

Verse 25

स एवेन्द्रावतारोभूद्धरिसेवार्थमेव च / विशेषेण हरिं कुक्षौ विज्ञानाच्च हरिः सदा

Ngài quả thật trở thành hóa thân của Indra, chỉ nhằm phụng sự Hari (Vishnu). Đặc biệt, do chứng ngộ Hari hiện diện trong bào thai như Đấng ngự trong lòng, ngài mãi mãi một lòng với Hari nhờ trí tuệ tâm linh chân thật.

Verse 26

अतो विकुक्षिनामासौ भूलोके विश्रुतः सदा / रामपुत्रः कुशः प्रोक्त इन्द्र एव प्रकीर्तितः

Vì thế, ông luôn được thế gian xưng tụng với danh hiệu Vikukṣi. Và Kuśa, con của Rāma, được tuyên xưng rằng chẳng phải ai khác, chính là Indra vậy.

Verse 27

वाल्मीकिऋषिणा यस्मात्कुशेनैव विनिर्मितः / अतः कुश इति प्रोक्तो जानकीनन्दनः प्रभुः

Bởi vì hiền thánh Vālmīki đã tạo dựng (đưa ra đời) Kuśa chỉ bằng một ngọn cỏ kuśa, nên vị hoàng tử uy nghi—người con thiêng liêng của Janakī—được gọi tên là “Kuśa”.

Verse 28

इन्द्रद्युम्नः पुरेद्रस्तु गाधी वाली तथार्जुनः / विकुक्षिः कुश एवैते सप्त चेन्द्राः प्रकीर्तिताः

Indradyumna, Puredra, Gādhi, Vālī và Arjuna, cùng với Vikukṣi và Kuśa—tất cả được tuyên xưng là bảy vị Indra.

Verse 29

यः कृष्णपुत्त्रः प्रद्युम्नः काम एव प्रकीर्तितः / प्रकृष्टप्रकाशरूपत्वात्प्रद्युम्न इति नामवान्

Pradyumna, con của Kṛṣṇa, được tôn xưng chẳng khác nào chính Kāma (thần Ái). Vì thân tướng rực sáng tối thượng, nên Ngài mang danh “Pradyumna”.

Verse 30

या रामभ्राता भरतः काम एवाभवद्भुवि / रामाज्ञां भरते यस्मात्तस्माद्भरतनामकः

Bharata—em của Rāma—dường như trở thành hiện thân của lòng sùng kính nơi trần thế; và vì ông gánh vác, thi hành mệnh lệnh của Rāma, nên được gọi danh là “Bharata”.

Verse 31

चक्राभिमानि कामस्तु सुदर्शन इति स्मृतः / ब्रह्मैव कृष्णपुत्रस्तु सांबो जाम्बवतीसुतः

Kāma, vị thần ngự trị và đồng nhất với bánh xe thần (cakra), được ghi nhớ là Sudarśana; và chính Phạm Thiên (Brahmā) cũng hiển lộ làm con của Kṛṣṇa là Sāmba, con của Jāmbavatī.

Verse 32

कामावतारो विज्ञेयः संदेहो नात्र विद्यते / यो रुद्रपुत्रः स्कन्दस्तु काम एव प्रकीर्तितः

Hãy biết Ngài là một hóa thân của Kāma; nơi đây không hề có nghi ngờ. Skanda, con của Rudra, quả thật được tôn xưng chính là Kāma.

Verse 33

रिपूनास्कं दते नित्यमतः स्कन्द इति स्मृतः / यो वा सनत्कुमारस्तु ब्रह्मपुत्रः खगाधिप / कामावतारो विज्ञेयो नात्र कार्या विचारणा

Ngài được ghi nhớ là “Skanda” vì luôn đánh tan kẻ thù. Và Sanatkumāra—hỡi chúa tể loài chim—là con của Brahmā, cũng nên biết là một hóa thân của Kāma; không cần bàn luận thêm nữa.

Verse 34

सुदर्शनश्च परमः प्रद्युम्नः सांब एव च / सनत्कुमारः सांबश्चषडेते कामरूपकाः

Sudarśana và Parama, Pradyumna và Sāmba; Sanatkumāra và Sāmba—sáu vị ấy được nói là có thể tùy ý hiện thân (kāmarūpa).

Verse 35

ततश्च इन्द्रकामावप्युमादिभ्यो दशावरौ / तयोर्मध्ये तु गरुड काम इन्द्राधमः स्मृतः

Sau đó, hỡi Garuḍa, ngay cả những dục vọng mang tên “Indra” và “Kāma” cũng được nói là thấp hơn mười bậc so với các cấp bắt đầu từ Umā. Trong hai điều ấy, dục vọng gọi là “Kāma” được nhớ là thấp hơn, còn “Indra” là cao hơn.

Verse 36

प्राणस्त्वहङ्कार एव अहङ्कारकसंज्ञकः / गरुत्मदंशो विज्ञेयः कामेन्द्राभ्यां दशाधमः

Prāṇa (khí lực) thật chính là ahaṅkāra—cái ngã—được gọi là “ahaṅkāraka”, kẻ tạo nên chữ “ta”. Cần hiểu đó là một phần của Garuḍa; và trong mười phần, nó là thấp nhất, bị chi phối bởi kāma (dục vọng) và vị chúa của các căn (Indra/indriya).

Verse 37

तदनन्तरजान्वक्ष्ये शृणु वीन्द्र समाहितः / श्रवणान्मोक्षमाप्नोति महापापाद्विमुच्यते

Tiếp theo, ta sẽ giảng điều kế tiếp—hãy lắng nghe với tâm chuyên nhất, hỡi Vīndra (Garuḍa), bậc tối thắng trong loài chim. Chỉ nhờ nghe điều này, người ta đạt mokṣa (giải thoát) và được thoát khỏi cả những đại tội.

Verse 38

कामपुत्रोनिरुद्धो ऽपि हरेरन्यः प्रकीर्तितः / स एवाभूद्धरेः सेवां कर्तुं रामानुजो भुवि

Aniruddha—dẫu được biết là con của Kāma (Pradyumna)—cũng được tán dương như một hóa thân khác của Hari. Chính Ngài đã hiện xuống cõi đất làm em trai của Rāma để phụng sự Hari.

Verse 39

शत्रुघ्न इति विख्यातः शत्रून्सूदयते यतः / अनिरुद्धः कृष्णपुत्रो प्रद्युम्नाद्यो ऽजनिष्ट ह

Ngài được tôn xưng là “Śatrughna” vì Ngài tiêu diệt các kẻ thù. Và Aniruddha—con của Kṛṣṇa—quả thật đã giáng sinh như bậc đứng đầu giữa Pradyumna và những vị khác.

Verse 40

संकर्षणादिरूपैस्तु त्रिभिराविष्ट एव सः / एवं द्विरूपो विज्ञेयो ह्यनिरुद्धो महामतिः

Aniruddha, bậc đại trí, thật sự thấm nhuần bởi ba hình tướng bắt đầu từ Saṅkarṣaṇa. Vì thế, cần hiểu Ngài có bản tính hai mặt.

Verse 41

कामभार्या रतिर्या तु द्विरूपा संप्रकीर्तिता / रुग्मपुत्री रुग्मवती कामभार्या प्रकीर्तिता

Rati, hiền phối của Kāma, được mô tả là có hai dạng. Nàng cũng được nói là ái nữ của Rugma và mang danh Rugmavatī—vì thế nàng được tôn xưng là thê tử của Kāma.

Verse 42

अतिप्रकाशयुक्तत्वात्तस्माद्रुग्मवती स्मृता / दुर्योधनस्य या पुत्री लक्षणा सा रतिः स्मृता

Vì được ban cho ánh quang rực rỡ phi thường, nên nàng được ghi nhớ là Rugmavatī. Và ái nữ của Duryodhana, tên Lakṣaṇā, cũng được ghi nhớ là Rati.

Verse 43

काष्ठा सांबस्य भार्या सा लक्षणं संयुनक्त्यतः / लक्षणाभिधयाभूमौ दुष्ट वीर्योद्भवा ह्यपि

Kāṣṭhā, vợ của Sāmba, liền kết hợp với Lakṣaṇā. Tại nơi gọi là Lakṣaṇābhidhā-bhūmi, quả thật đã sinh ra một hữu tình từ tinh huyết bị hoại nhiễm.

Verse 44

एवं द्विरूपा विज्ञेया कामभार्या रतिः स्मृता / स्वायंभुवो ब्रह्मपुत्रो मनुस्त्वाद्यो गुरौ समः / राजधर्मेण विष्णोश्च जातः प्रीणयितुं हरेः

Như vậy, Rati—hiền phối của Kāma—được hiểu là mang bản tính hai mặt. Còn Svāyambhuva Manu, vị Manu đầu tiên, con của Brahmā, ngang hàng với bậc thầy của mình; nhờ thực hành vương đạo, ngài giáng sinh như một phần của Viṣṇu để làm đẹp lòng Hari.

Verse 45

बृहस्पतिर्देवागुरुर्महात्मा तस्यावतारास्त्रय आसन् खगेन्द्र / रामावतारे भरताख्यो बभूव ह्यंभोजजावेशयुतो बृहस्पतिः

Bṛhaspati, bậc đại tâm, thầy của chư thiên—hỡi Vua của loài chim—có ba lần hóa thân. Trong hóa thân gắn với Rāma, ngài được biết đến là Bharata; quả thật Bṛhaspati mang sự nhập thần (āveśa) của Brahmā, Đấng sinh từ hoa sen.

Verse 46

देवावतारान्वानरांस्तारयित्वा श्रीरामदिव्याऽचरितान्यवादीत् / अतो ह्यसौ नारनामा बभूव ह्यङ्गत्वमाप्तुं रामदेवस्य भूम्याम्

Sau khi cứu độ các hóa thân thần linh giữa loài Vānara, ngài tuyên dương những hành trạng thiêng liêng của Śrī Rāma. Vì thế ngài được gọi là Nāra, để đạt địa vị như một chi phần (aṅga) của Chúa Rāma trên cõi đất.

Verse 47

कृष्णावतारे द्रोणनामा बभूव अंभोजजावेशयुतो बृहस्यपतिः / यस्माद्दोणात्संभभूव गुरुश्च तस्मादसौ द्रोणसंज्ञो बभूव

Trong thời kỳ hóa thân của Kṛṣṇa, Bṛhaspati—được gia trì bởi āveśa (năng lực nhập thể) của Ambhojajā—được biết đến với danh xưng Droṇa. Và vì vị thầy (guru) sinh ra từ một droṇa (chiếc bình), nên ngài được gọi là Droṇa.

Verse 48

भूभारभूताद्युद्धृतौ ह्यङ्गभूतो विष्णोः सेवां कर्तुमेवास भूमौ / बृहस्पतिः पवनावेशपुक्ता स उद्धवश्चेत्यमिधानमाप

Để góp phần nâng gánh nặng của địa cầu, ngài như một chi phần của Viṣṇu mà hiện hữu trên trần thế chỉ để phụng sự Ngài. Bṛhaspati ấy, được cảm hứng (āveśa) của Vāyu, liền mang danh ‘Uddhava’.

Verse 49

यस्मादुत्कृष्टो हरिरत्र सम्यगतो ह्यसौ बुधवन्नाम चाप / सखा ह्यभूत्कृष्णदेवस्य नित्यं महामतिः सर्वलोकेषु पुज्वः

Vì Hari là Đấng tối thượng và đã hiển lộ nơi đây một cách viên mãn, nên ngài cũng được gọi là Budhavan. Ngài trở thành người bạn thường hằng của Kṛṣṇadeva—bậc đại trí, được tôn kính trong mọi cõi.

Verse 50

दक्षिणाङ्गुष्ठजो दक्षो ब्रह्मपुत्रो महामतिः / कन्यां सृष्ट्वा हरेः प्रीणन्नास भूमा प्रजापतिः / पुत्रानुदपादयद्दक्षस्त्वतो दक्ष इति स्मृतः

Dakṣa—sinh từ ngón cái phải, là người con đại trí của Brahmā—đã tạo ra một người con gái; nhờ làm đẹp lòng Hari (Viṣṇu), ngài trở thành một Prajāpati hùng mạnh trên cõi đất. Vì ngài sinh ra các người con trai, nên được ghi nhớ với danh ‘Dakṣa’ (bậc khéo năng).

Verse 51

शचीं भर्यां देवराजस्य विद्धि तस्या ह्यवतारं शृणु सम्यक् खगेन्द्र / रामावतारे नाम तारा बभूव सा वालिपत्नी शचीसजका च

Hãy biết Śacī là hiền hậu của Thiên vương Indra, vua của chư thiên. Hỡi Khagendra (Garuda), hãy lắng nghe cho tường tận về sự hóa thân của nàng: trong thời Rāma giáng thế, nàng mang danh Tārā, làm vợ của Vāli, sinh ra như một hậu duệ gắn với Śacī.

Verse 52

रामान्मृते वालिसंज्ञे पतौ हि सुग्रीवसंगं सा चकाराथ तारा / अतो नागात्स्वर्गलोकं च तारा क्व वा यायादन्तरिक्षे न पापा

Khi phu quân của nàng—người mang danh Vāli—bị Rāma sát hại, Tārā liền kết duyên với Sugrīva. Vì thế Tārā đạt đến cõi trời; bởi lẽ người không tội lỗi sao có thể bị khiến lang thang nơi trung giới (antarikṣa)?

Verse 53

कृष्णावतारे सैव तारा च वीन्द्र बभूव भूमौ विजयस्य पत्नी / पिशङ्गदेति ह्यभिधा स्याच्च तस्याः सामीप्यमस्यास्त्वजुंनवेव चासीत्

Trong thời Kṛṣṇa giáng thế, chính người ấy lại thành Tārā nơi trần gian, làm vợ của Vijaya. Nàng còn được gọi là Piśaṅgadā; và cũng có mối thân cận với Arjuna.

Verse 54

उत्पादयित्वा बभ्रुवाहं च पुत्रं तस्यां त्यक्त्वा ह्यर्जुनो वै महात्मा / अतश्चोभे वारचित्राङ्गदे च शचीरूपे नात्र विवार्यमस्ति

Sau khi khiến nàng sinh một người con trai tên Babruvāha, bậc đại hồn Arjuna liền rời khỏi nơi ấy. Do đó, cả Vārā và Citrāṅgadā đều nên hiểu là mang hình tướng của Śacī; không có điều gì phải nghi ngờ.

Verse 55

पुलोमजा मन्त्रद्युम्नस्य भार्या या काशिका गाधिराजस्य भार्या / विकुक्षिभार्या सुमतिश्चेति संज्ञा कुशस्य पत्नी कान्तिमतीति संज्ञा

Pulomajā là hiền thê của Mantradyumna; Kāśikā là hiền thê của vua Gādhi; Sumati là danh xưng của vợ Vikukṣi; và vợ của Kuśa được tôn xưng là Kāntimatī.

Verse 56

एता हि सप्त ह्यवराश्च शच्या जानीहि वै नास्ति विचारणात्र / शची रतिश्चानिरुद्धो मनुर्दक्षो बृहस्पतिः / षडन्योन्यसमाः प्रोक्ता अहङ्काराद्दशाधमाः

Hãy biết rằng đây là bảy bậc thấp; và ở đây không còn chỗ cho sự biện luận nữa. Śacī, Rati, Aniruddha, Manu, Dakṣa và Bṛhaspati—sáu vị ấy được tuyên nói là ngang nhau. Từ ahaṅkāra (ngã mạn) phát sinh mười hạng thấp kém.

Verse 57

स वायुषु महानद्य स वै कोणाधिपस्तथा

Ngài hiện hữu giữa các luồng gió như dòng đại hà; và quả thật Ngài cũng là bậc chủ tể cai quản các phương hướng.

Verse 58

नासिकासु स एवोक्तो भौतिकस्तुल्य एव च / अतिवाहः स एवोक्तः यतो गम्यो मुमुक्षुभिः

Chính con đường ấy được nói là ở nơi hai lỗ mũi, và cũng được mô tả là tương đồng với con đường thuộc vật chất. Con đường ấy lại được gọi là Ativāha, nhờ đó những người cầu giải thoát (mumuṣu) có thể tiến bước.

Verse 59

दक्षादिभ्यः पञ्चगुणादधमः संप्रकीर्तितः / गरुड उवाच / प्रवहश्चेति संज्ञां स किमर्थं प्राप तद्वद

So với Dakṣa và các vị khác, nó được tuyên là thấp kém hơn theo năm bậc. Garuḍa thưa: Vì sao lại được mang danh xưng “Pravaha”? Xin nói cho con điều ấy.

Verse 60

अर्थः कश्चास्ति तन्नाम्नः प्रतीतस्तं वदस्व मे / गरुडेनैवमुक्तस्तु भगवान्देवकीसुतः / उवाच परमप्रीतः संस्तूय गरुडं हरिः

“Nếu danh xưng ấy hàm chứa ý nghĩa nào, xin nói cho con biết.” Được Garuḍa thưa như vậy, Đức Thế Tôn—Hari, con của Devakī—vô cùng hoan hỷ, tán dương Garuḍa rồi cất lời.

Verse 61

कृष्ण उवाच / प्रहर्षेण हरेस्तुल्यान्सर्वदा वहते यतः / अतः प्रवहनामासौ कीर्तितः पक्षिसत्तम

Đức Krishna phán: Vì với niềm hân hoan, người ấy luôn mang vác những bậc đồng hàng với Hari, nên loài chim tối thượng ấy được tán dương với danh xưng “Pravaha”.

Verse 62

सर्वोत्तमो विष्णुरेवास्ति नाम्ना ब्रह्मादयस्तदधीनाः सदापि / मयोक्तमेतत्तु सत्यं न मिथ्या गृह्णामि हस्तेनोरगं कोपयुक्तम्

Đấng Tối Thượng thật sự mang danh Viṣṇu; ngay cả Brahmā và chư thiên khác cũng luôn nương tựa nơi Ngài. Điều ta nói là chân thật, chẳng hề hư dối. Trong cơn phẫn nộ, ta nắm lấy con rắn bằng tay.

Verse 63

सर्वं नु सत्यं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ मां दशतुह्यहीन्द्रः / एवं ब्रुवन्नुरगं कोपयुक्तं समग्रहीन्नादशत्सोप्युरङ्गः

“Nếu quả thật mọi điều là chân thật—nhưng nếu hóa ra là giả dối—thì hãy để chúa tể loài rắn cắn ta!” Nói vậy, người nắm lấy con rắn đang đầy phẫn nộ; nhưng ngay cả con rắn ấy cũng không cắn.

Verse 64

एतस्य संधारणादेव वीन्द्र स वायुपुत्रः प्रवहेत्याप संज्ञाम् / यो वा लोके विष्णुमूर्तिं विहाय दैत्यस्वरूपा रेणुकाद्याः कुदेवाः

Hỡi bậc tối thắng trong hàng Indra! Chỉ do việc nâng đỡ điều này mà con của Vāyu được biết đến với danh xưng “Pravaha” (Đấng Lưu Chuyển). Nhưng kẻ nào ở đời bỏ hình tướng của Viṣṇu mà nương theo các tà thần như Reṇukā và những kẻ khác, mang bản tính quỷ thần, thì lạc vào sai lầm.

Verse 65

तेषां तथा मत्पितॄणां च पूजा व्यर्था सत्यं सत्यमेतद्ब्रवीमि / एतत्सर्वं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ मां दशतु ह्यहीन्द्रः

Quả thật, sự thờ cúng dâng lên họ—thậm chí cả sự thờ cúng tổ tiên của chính ta—cũng sẽ trở nên vô ích. Ta nói sự thật, thật là sự thật. Nếu tất cả điều này là giả, thì hãy để chúa tể loài rắn cắn ta.

Verse 66

पित्र्यं नयामि प्रविहायैव ये तु पित्रुद्देशात्केवलं यः करोति / स पापात्मा नरकान्वै प्रयातीत्येतद्वाक्यं सत्यमेतद्ब्रवीमि

Ta không dẫn kẻ ấy đến cõi của các Pitṛ (Tổ linh). Nhưng ai chỉ làm nghi lễ một cách hữu danh—chỉ “nhân danh tổ tiên” mà bỏ rơi bổn phận chân thật—thì linh hồn tội lỗi ấy quả thật sẽ rơi vào các địa ngục. Lời này là chân thật; ta tuyên bố như vậy.

Verse 67

न श्रीः स्वतन्त्रा नापि विधिः स्वतन्त्रो न वायुदेवो नापि शिवः स्वतन्त्रः / तदन्ये नो गौरिपुलोम जाद्याः किं वक्तव्यं नात्र लोके स्वतन्त्रः

Ngay cả Śrī (Lakṣmī) cũng không tự tại; Vidhi (Brahmā) cũng không tự tại. Vāyu-deva không tự tại, và Śiva cũng không tự tại. Vậy còn phải nói gì về những vị khác—Gaurī (Pārvatī), Pulomajā (Śacī/Indrāṇī) và các vị nữa? Trong thế gian này, không ai thật sự độc lập.

Verse 68

ब्रवीमि सत्यं पुरुषो विष्णुरेव सत्यं सत्य भुजमुद्धृत्य सत्यम् / एतत्सर्वं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ मां दशतु ह्यहीन्द्र

Ta nói lời chân thật: Đấng Purusha Tối thượng chính là Viṣṇu. Chân thật—giơ cánh tay mang lời thệ chân thật, ta xác chứng chân thật. Nếu tất cả điều này hóa ra là dối trá, thì xin cho vị vua loài rắn ấy cắn ta.

Verse 69

जीवश्च सत्यः परमात्मा च सत्यस्तयोर्भेदः सत्ये ए तत्सदापि / जडश्चसत्यो जीवजडयोश्च भेदो भेदः सत्यः किं च जडैशयोर्भिदा

Jīva (linh hồn cá thể) là có thật, và Paramātmā (Đại Ngã Tối thượng) cũng có thật; sự sai biệt giữa hai điều ấy cũng là có thật—mãi mãi vẫn như vậy. Jaḍa (vật chất vô tri) cũng có thật; và sự khác biệt giữa jīva và jaḍa cũng có thật. Chính sự khác biệt là có thật—vậy còn “khác biệt” nào có ý nghĩa giữa vô tri và Đấng Chúa Tể nữa chăng?

Verse 70

भेदः सत्यः सर्वजीवेषु नित्यं सत्या जडानां च भेदा सदापि / एतत्सर्वं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ दशतु मां ह्यहीन्द्रः

Sự sai biệt là có thật và vĩnh hằng nơi mọi jīva; và các phân biệt trong jaḍa (vật vô tri) cũng luôn là có thật. Nếu tất cả điều này là hư dối, thì xin cho vị vua loài rắn ấy cắn ta thật vậy.

Verse 71

एवं ब्रुवन्नुरगं कोपयुक्तं समग्रहीन्नादशत्सोप्युरङ्गः / एतस्य संधारणादेववीद्रे सा वायुपुत्रः प्रवहेत्याप संज्ञाम्

Nói vậy rồi, ngài nắm chặt con rắn đang đầy sân hận; và con rắn ấy cũng gầm rống. Do giữ chặt nó, hỡi bậc hiền trí, con của thần Vāyu được biết đến với danh xưng “Pravaha” — đấng mang đi, thúc đẩy dòng chảy.

Verse 72

द्वयं स्वरूपं प्रविदित्वैव पूर्वं त्वं स्वीकुरुष्व द्वयमेव नित्यम् / स्नानादिकं च प्रकरोति नित्यं पापी स आत्मा नैव मोक्षं प्रयाति

Trước hết hãy thấu hiểu bản tính hai mặt (của thực tại và của tự ngã), rồi luôn luôn thực hành kỷ luật hai mặt ấy. Dẫu mỗi ngày có tắm gội và làm các nghi lễ tương tự, kẻ mang tội vẫn không đạt được giải thoát.

Verse 73

तस्माद्द्वयं प्रविचार्यैव नित्यं सुखी भवेन्नात्र विचार्यमस्ति / एतत्सर्वं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ मां दशतु ह्यहीन्द्रः

Vì thế, sau khi thường xuyên quán xét hai điều ấy, người ta nên an trú trong an lạc—không còn gì phải bàn luận thêm. Nếu tất cả điều này là giả dối, thì xin cho rắn chúa ấy cứ thật sự cắn ta.

Verse 74

गरुड उवाच / किं तद्द्वयं देवदेवेश किं वा तत्कारणं कीदृशं मे वदस्व / द्वयोस्त्यागं कीदृशं मे वदस्व त्यागात्सुखं कीदृशं मे वदस्व

Garuḍa thưa: Ôi Đấng Chúa tể của chư thiên, “cặp đôi” ấy là gì? Và nguyên nhân của nó là thế nào? Xin nói cho con tường tận. Xin nói cho con biết sự từ bỏ hai điều ấy ra sao; và hạnh phúc phát sinh từ sự từ bỏ ấy là loại hạnh phúc nào.

Verse 75

श्रीकृष्ण उवाच / द्वयं चाहुस्त्विन्द्रिये द्वे बलिष्ठे देहे ह्यस्मिञ् श्रोत्रनेत्रे सुसृष्टे / अवान्तरे श्रोत्रनेत्रे खगेन्द्र द्वयं चाहुस्तत्स्वरूपं च वक्ष्ये

Śrī Kṛṣṇa phán: Trong thân này, người ta nói có hai năng lực giác quan mạnh nhất—nghe và thấy—được tạo tác khéo léo thành tai và mắt. Hỡi Khagendra (vua loài chim), ngay trong hai điều ấy lại có một sự nhị nguyên sâu hơn; Ta cũng sẽ nói rõ chân tướng của nó.

Verse 76

श्रोत्रस्वभावो लोक वार्ताश्रुतौ च ह्यतीव मोदस्त्वादरास्वादनेन / हरेर्वार्ताश्रवणे दुः खजालं श्रोत्रस्वभावो जडता दमश्च

Tai, theo bản tính, rất vui thích khi nghe chuyện tầm phào thế gian, nếm lấy bằng sự háo hức. Nhưng khi nghe thánh truyện về Hari, nó lại thấy như một “mạng lưới khổ đau”; đó là thói quen của tai—sự đờ đẫn và nhu cầu phải chế ngự.

Verse 77

नेत्रस्वभावो दर्शने स्त्रीनराणां ह्यत्यादरान्नास्ति निद्रादिकं च / हरेर्भक्तानां दर्शने दुः खरूपो विष्णोः पूजादर्शने दुः खजालम्

Mắt, theo bản tính, bị lôi cuốn vào việc nhìn nam nhìn nữ; vì chấp trước quá mức mà giấc ngủ và những điều khác cũng bị mất. Nhưng đối với người sùng kính Hari, kiểu “nhìn” ấy lại hóa thành khổ; còn khi chiêm ngưỡng sự thờ phụng Viṣṇu, toàn bộ mạng lưới sầu khổ được cắt đứt.

Verse 78

तयोः स्वरूपं प्रविदित्वैव पूर्वं पुनः पुनः स्वीकरोत्येव मूढः / शिश्रं मौर्ख्याच्चैव कुत्रापि योनौ प्रवेशयेत्सर्वदा ह्यादरेण

Dẫu đã biết trước bản tánh thật của cả hai, kẻ mê muội vẫn cứ lặp đi lặp lại mà chấp nhận chúng. Và vì ngu si, hắn luôn đem cơ quan sinh dục của mình đưa vào một bào thai nào đó, lúc nào cũng với sự ham muốn nồng nàn.

Verse 79

भयं च लज्जा नैव चास्ते वधूनां तथा नृणां वनितानां यतीनाम् / स्वसारं ते ह्यविदित्वा दिनेपि सुवाम यज्ञेन स्वाभावश्च वीन्द्र

Sợ hãi và hổ thẹn không còn ở cô dâu, cũng chẳng ở đàn ông, đàn bà, thậm chí nơi các vị khổ hạnh. Quả thật, ngay giữa ánh ban ngày, họ vẫn không nhận ra điều thật sự là của mình (tự tánh bên trong); họ đuổi theo tế lễ và quả báo của nó—đó là khuynh hướng bẩm sinh của họ, hỡi bậc vương giả tối thượng.

Verse 80

रसास्वभावो भक्षणे सर्वदापि ह्यनर्पितस्यान्नभक्ष्यस्य विष्णोः / तथो पहारस्य च तत्स्वभावः अभक्ष्याणां भक्षणे तत्स्वभावः

Bản tánh của vị giác luôn hướng về ăn uống; nhưng đối với người tận hiến Viṣṇu, thức ăn chưa dâng cúng thì không đáng ăn. Cũng vậy, bản tánh của việc lấy điều không được cho là nuốt dùng những thứ không nên dùng—đó là đặc tính vốn có của nó.

Verse 81

अलेह्यलेहस्य च तत्स्वभावः पातुं त्वपेयस्य च तत्स्वभावः / द्वयोः स्वरूपं च विहाय मूढः पुनः पुनः स्वीकरोत्येव नित्यम्

Vật không nên liếm thì tự tánh của nó là không được liếm; vật không nên uống thì tự tánh của nó là không được uống. Thế nhưng kẻ mê muội, bỏ mất sự phân biệt về chân tánh của cả hai, lại cứ hết lần này đến lần khác nhận lấy mãi không thôi.

Verse 82

तस्य स्नानं व्यर्थमाहुश्च यस्मात्तस्मात्त्याज्यं न द्वयोः कार्यमेव / अभिप्रायं ह्येतमेवं खगेन्द्र जानीहि त्वं प्रहस्यैव नित्यम्

Vì người ta nói việc tắm rửa của kẻ ấy là vô ích, nên hãy bỏ đi—không cần làm cả hai. Hỡi Vua loài chim, hãy hiểu đúng ý này như vậy; hãy luôn ghi nhận với một nụ cười hiền hòa.

Verse 83

भार्याद्वयं ह्यविदित्वा स्वरूपं स्वीकृत्य चैकां प्रविहायैव चैकाम् / स्नानादिकं कुरुते मूढबूद्धिः व्यर्थं चाहुर्मोक्षभोगौ च नैव / एतत्सर्वं यदि मिथ्या भवेत्तु तदा त्वसौ मां दशतु ह्यहीन्द्रः

Không hiểu chân tánh của “hai người vợ”, kẻ mê muội nhận lấy một và bỏ một. Với trí tuệ lầm lạc, hắn làm việc tắm rửa và các nghi lễ khác theo cách sai ấy; vì vậy người ta nói đều vô ích—chẳng có giải thoát cũng chẳng có thọ hưởng. Nếu tất cả điều này là giả dối, thì xin cho Long vương kia cắn ta đi.

Verse 84

गरुड उवाच / भार्याद्वयं किं वद त्वं ममापि तयोः स्वरूपं किं वद त्वं मुरारे / तयोर्मध्ये ग्राह्यभार्यां वद त्वमग्राह्यभार्यां चापि सम्यग्वद त्वम्

Garuḍa thưa: “Xin nói cho con biết—‘hai người vợ’ là gì? Xin giảng cho con rõ bản tánh của họ nữa, hỡi Murāri. Trong hai điều ấy, xin nói minh bạch đâu là người vợ nên nhận và đâu là người vợ không nên nhận.”

Verse 85

श्रीकृष्ण उवाच / बुद्धिः पत्नी सा द्विरूपा खगेन्द्र दुष्टा चैका त्वपरा सुष्ठुरूपा / तयोर्मध्ये दुष्टरूपा कनिष्ठा ज्येष्ठा तु या सुष्ठुबुद्धिस्वरूपा

Śrī Kṛṣṇa phán: Hỡi Vua loài chim, “Buddhi” (trí tuệ) được ví như người vợ có hai hình tướng—một bên hư hoại, một bên đẹp đẽ thanh tịnh. Trong hai hình tướng ấy, dạng hư hoại là người em; còn người chị là chính bản tánh của trí hiểu đúng đắn và cao quý.

Verse 86

कनिष्ठया नष्टतां याति जीवः सुतिष्ठन्त्या याति योग्यां प्रतिष्ठाम् / कनिष्ठायाः शृणु वक्ष्ये स्वरूपं श्रुत्वा तस्यास्त्यागबुद्धिं कुरुष्व

Trong trạng thái “kaniṣṭhā” (hạ liệt), jīva đi đến suy vong; trong trạng thái “sutiṣṭhantī” (vững bền, an lập), nó đạt được địa vị thích đáng và chính đáng. Hãy lắng nghe—ta sẽ nói rõ bản tánh thật của kaniṣṭhā; nghe xong, hãy nuôi dưỡng quyết tâm từ bỏ nó.

Verse 87

जीवं यं वै प्रेरयन्ती कनिष्ठा काम्यं धर्मं कुरुते सर्वदापि / क्व ब्राह्मणाः क्व च विष्णुर्महात्मा क्व वै कथा क्व च यज्ञाः क्वगावः

Bị kaniṣṭhā—xung lực thấp kém của tâm—thúc đẩy, jīva luôn làm “dharma” vì dục vọng. Vậy thì brāhmaṇa chân chính ở đâu? Viṣṇu đại hồn ở đâu? Thánh thoại ở đâu? Tế lễ ở đâu—và bò (đáng được hộ trì và bố thí) ở đâu?

Verse 88

क्व चाश्वत्थः क्व च स्नानं क्व शौचमेतत्सर्वं नाम नाशं करोति / मूढं पतिं रेणुकां पूजयस्व मायादेव्या दीपदानं कुरुष्व

“Cây aśvattha thì liên can gì? Tắm rửa liên can gì, và thanh tịnh liên can gì?” Người ta nói: tất cả những điều ấy làm tiêu tan cả “danh xưng” của mục đích chân thật. Hỡi người chồng ngu muội, hãy thờ Reṇukā, và hãy dâng cúng bố thí đèn (dīpa-dāna) lên nữ thần Māyā.

Verse 89

सुभैरवादीन् भज मूढ त्वमन्ध हारिद्रचूर्णन्धारयेः सर्वदापि / ज्येष्ठाष्टम्यां ज्येष्ठदेवीं भजस्व भक्त्या सूत्रं गलबन्धं कुरुष्व

“Hỡi kẻ mù lòa mê muội! Hãy thờ Subhairava và các vị tương tự; hãy luôn mang theo bột nghệ. Vào ngày Jyeṣṭhāṣṭamī, hãy thờ nữ thần Jyeṣṭhā với lòng bhakti, và buộc sợi chỉ hộ thân quanh cổ.”

Verse 90

मरिगन्धाष्टम्यां मरिगन्धं भजस्व तथा सूत्रं स्वगले धारयस्व / दीपस्तंभं सुदिने पूजयस्व तत्सूत्रमेव स्वगले धारयस्व

Vào ngày Marigandhāṣṭamī, hãy thờ (pháp hành) Marigandha, và cũng hãy đeo sợi chỉ thiêng nơi cổ mình. Vào ngày cát tường, hãy thờ trụ đèn (dīpa-stambha); và chính sợi chỉ ấy, quả thật, phải được đeo nơi cổ mình.

Verse 91

महालक्ष्मीं चाद्यलक्ष्मीं च सम्यक् पूजां कुरु त्वं हि भक्त्याथ जीव / लक्ष्मीसूत्रं स्वागले धारयस्व महालक्ष्मीवान् भवसीत्युत्तरत्र

Hãy chí thành thờ phụng Mahālakṣmī và cả Ādyalakṣmī cho đúng pháp, với lòng sùng kính, rồi an trú đời sống thịnh vượng. Hãy đeo sợi chỉ Lakṣmī nơi cổ mình; nhờ vậy, về sau ngươi sẽ được đầy đủ đại phúc Lakṣmī—sự sung túc và cát tường.

Verse 92

विहाय मौञ्जीदिवसे भाग्यकामः सुगुग्गुलान्धारयस्वातिभक्त्या / सुवासिनीः पूजयस्वाशु भक्त्या गन्धैः पुष्पैर्धूपदीपैः प्रतोष्य

Trừ ngày lễ Mañjī (nghi thức thánh chỉ/khai tâm), người cầu phúc lộc nên chí thành đeo guggulu tinh hảo (nhựa thơm) với lòng sùng kính sâu dày. Rồi hãy mau mắn, với tâm bhakti, thờ kính các suvāsinī—những phụ nữ có chồng, cát tường—làm họ hoan hỷ bằng hương thơm, hoa, trầm hương và đèn sáng.

Verse 93

वरार्तिक्यं कांस्यपात्रे निधाय कुर्वार्तिक्यं देवतादेवतानाम् / पिचुमन्दपत्राणि वितत्य भूमौ नमस्व त्वं क्षम्यतां चेति चोक्त्वा

Đặt các vật phẩm ārati cát tường vào bình bằng đồng, rồi cử hành ārati dâng lên chư thiên và các bậc thần linh. Sau đó, trải lá picumanda (lá neem) trên đất, cúi mình đảnh lễ và thưa: “Con xin kính lễ; nguyện được tha thứ.”

Verse 94

महादेवीं पूजयस्वाद्य भक्त्या सद्वैष्णवानां मा ददस्वाप्यथान्नम् / सद्वैष्णवानां यदि वान्नं ददासि भाग्यं च ते पश्यतो नाशमेति

Hôm nay hãy chí thành thờ phụng Đại Nữ Thần (Mahādevī); chớ đem thức ăn bố thí cho những kẻ giả danh Vaiṣṇava, lòng dối trá. Nếu ngươi dâng thức ăn cho những Vaiṣṇava giả ấy, phúc lộc của ngươi sẽ thấy tiêu tan ngay trước mắt.

Verse 95

स्ववामहस्ते वेणुपात्रे निधाय दीपं धृत्वा सव्यहस्ते पते त्वम् / उत्तिष्ठ भोः पञ्चगृहेषु भिक्षां कुरुष्व सम्यक् प्रविहायैव लज्जाम्

Đặt bát xin bằng tre trong tay trái của mình, và cầm ngọn đèn trong tay phải—hỡi người chồng, hãy đứng dậy! Hãy đi khất thực cho đúng pháp tại năm nhà, gạt bỏ mọi điều hổ thẹn.

Verse 96

आदौ गृहे षड्रसान्नं च कुत्वा जगद्गोप्यं भोजनं त्वं कुरुष्व / तच्छेषान्नं भोजयित्वा पते त्वं तासां च रे शरणं त्वं कुरुष्व

Trước hết, tại gia, hãy nấu bữa cơm đủ sáu vị và thọ thực trong kín đáo, như món ăn cần được giữ gìn. Rồi đem phần còn lại bố thí, cho người khác dùng; hỡi người chồng, hãy trở thành nơi nương tựa và đấng hộ trì cho những người nữ ấy nữa.

Verse 97

तासं हस्तं पुस्तके स्तापयित्वा त्राहित्येवं तन्मुखैर्वाचयस्व / त्वं खड्गदेवं पूजयस्वाद्यभर्तस्तत्सेवकान्पूजयस्वाद्य सम्यक्

Hãy đặt tay họ lên quyển thánh thư, rồi bảo họ tự miệng mình tụng lời: “Xin hộ trì!” Cũng theo cách ấy, hỡi bậc chủ, hôm nay hãy phụng thờ Thần Kiếm, và kính đãi các tùy tùng của Ngài cho đúng pháp.

Verse 98

तैः सार्धं त्वं श्वानशब्दं कुरुष्व हरिद्राचूर्णंसर्वदा त्वं दधस्व / कुरुष्व त्वं भीमसेनस्य पूजां पञ्चामृतैः षोडशभिश्चोपचारैः

Cùng với họ, hãy phát tiếng chó sủa; và luôn giữ (mang hoặc thoa) bột nghệ. Hãy cử hành lễ thờ Bhīmasena bằng pañcāmṛta và mười sáu phẩm vật cúng dường (ṣoḍaśopacāra) theo nghi quỹ.

Verse 99

तत्कौपीनं रौप्यजं कारयित्वा समर्पयित्वा दीपमालां कुरुष्व / तद्दासवर्यान् भोजयस्वाद्य भक्त्या गर्जस्व त्वं भीमभीमेति सुष्ठु

Hãy cho làm một chiếc khố (kaupīna) bằng bạc, rồi cung hiến đúng nghi; kế đó bày hàng đèn, kết thành dãy đèn cúng. Rồi với lòng sùng kính, hãy thết đãi những vị tùy tùng ưu tú nhất của Ngài, và hãy hô vang, dõng dạc: “Bhīma! Bhīma!”

Verse 100

तद्दासवर्यान्मोदयस्व स्ववस्त्रैर्मद्यैर्मांसद्रव्यजालेन नित्यम् / महादेवं पूजयस्वाद्य सम्यग् महारुद्रैरतिरुद्रैश्च सम्यक्

Vì thế, hằng ngày hãy làm vui lòng và tôn kính những vị tùy tùng ưu tú nhất của Ngài bằng chính y phục của mình, bằng rượu, và bằng nhiều loại lễ vật thịt. Rồi hôm nay hãy phụng thờ Mahādeva cho đúng pháp, trọn vẹn, bằng cách tụng các thánh tụng Mahārudra và Atirudra theo nghi quỹ.

Verse 101

हरेत्युक्त्वा जङ्गमान्पूजयस्वशैवागमे निपुणाञ्छूद्रजातान् / शाकंभरीं विविसः सर्वशाकान्सुपाचयित्वा च गृहे गृहे च

Sau khi xưng niệm “Hara”, hãy kính lễ và cúng dường các loài hữu tình đang chuyển động—những người Śūdra tinh thông truyền thống Śaiva. Khi vào điện thờ của Nữ Thần Śākambarī, hãy nấu chín kỹ mọi loại rau quả, và làm như thế từ nhà này sang nhà khác.

Verse 102

ददस्व भक्त्या परमादरेण स्वलङ्कृत्य प्रास्तुवंस्तद्गुणांश्च / कुलादेवं पूजयस्वाद्य भक्त्या त्वं दृग्भ्यां वै तद्दिने शंभुबुद्ध्या

Hãy dâng cúng với lòng sùng kính và sự tôn kính tối thượng; tự trang nghiêm, tụng lời tán thán và tưởng niệm các đức hạnh của Ngài. Hôm nay, hãy thờ phụng vị thần hộ tộc với lòng thành; và vào ngày ấy, hãy chiêm bái bằng chính đôi mắt mình, với nhận thức rằng Ngài chính là Śambhu (Śiva).

Verse 103

तद्भक्तवर्यान्पूजयस्वाद्य सम्यक् तत्पादमूले वन्दनं त्वं कुरुष्व / सुपञ्चम्यां मृन्मयीं शेषमूर्तिं पूजां कुरुष्व क्षीरलाजादिकैश्च

Hôm nay, hãy cung kính tôn vinh những bậc ưu tú trong hàng tín đồ của Ngài, và hãy đảnh lễ dưới chân Thượng Đế. Vào ngày thánh Supañcamī, hãy thờ cúng tượng Śeṣa bằng đất, dâng sữa, gạo rang (lajā) và các lễ vật tương tự.

Verse 104

सुनागपाशं हि गले च बद्ध्वा तच्छेषान्नं भोजयेर्भोः पुनस्त्वम् / दिने चतुर्थे भोज यस्वाद्य भक्त्या नैवेद्यान्नं भोजयस्वाद्य सुष्ठु

Sau khi buộc “sunāga-pāśa” (vòng/dây nghi lễ) quanh cổ, hãy lại cho thọ thực bằng phần thức ăn còn lại từ lễ cúng ấy. Rồi đến ngày thứ tư, với lòng thành, hãy thực hiện việc bố thí thức ăn cho đúng pháp—cho ăn bằng thức ăn đã dâng làm naivedya trước tiên.

Verse 105

इत्यादिकं प्रेरयित्वा पतिं सा जीवेन नष्टं प्रिकरोत्येव नित्यम् / तस्याः संगाज्जीवरूपः पतिस्त्वां सम्यग्दष्टामिहलोके परत्र

Vì thế, bằng cách xúi giục ông ta hết lần này đến lần khác theo nhiều lối, nàng ấy không ngừng đưa chồng mình đến chỗ suy vong ngay trong sinh lực. Do giao du với nàng, người chồng ấy—vốn mang bản tính là jīva (linh hồn cá thể)—không còn thấy Ngài một cách đúng đắn, cả ở đời này lẫn đời sau.

Verse 106

तस्याः संगं सुविदूरं विसृज्यचेष्ट्वा समग्रं कुरु सर्वदा त्वम् / सुबुद्धिरूपा त्वीरयन्ती जगाद भजस्व विष्णुं परमादरेण

Hãy từ bỏ sự giao du với nàng từ thật xa, và luôn làm cho hạnh kiểm của ngươi hoàn toàn ngay thẳng. Rồi như hiện thân của chánh trí, nàng khuyên nhủ và nói: “Hãy thờ phụng Vishnu với lòng tôn kính tối thượng.”

Verse 107

हरिं विनान्यं न भजस्व नित्यं सा रेणुका त्वां तु न पालयिष्यति / अदृष्टनामा हरिरिवे हि नित्यं फलप्रदो यदि न स्यात्खगेन्द्र

Hỡi Khagendra (vua loài chim), chớ bao giờ thờ phụng ai khác ngoài Hari. Renukā ấy sẽ không bảo hộ ngươi. Vì nếu Hari—dẫu vô hình, chỉ được biết qua danh xưng—không hằng là Đấng ban quả báo, thì mọi sự thờ cúng cũng chẳng thể sinh quả lành.

Verse 108

जुगुप्सितां श्रुत्यनुक्तां च देवीं पतिद्रुहां सर्वदा सेवयित्वा / तस्याः प्रसादात्कुष्ठभगन्दराद्यैर्भुक्त्वा दुः खं संयमिनीं प्रयाहि

Đã luôn phụng sự một nữ thần đáng ghê tởm—không được Veda chuẩn nhận—lại còn phản bội người chồng của mình; bởi “ân huệ” của nàng, người ấy phải chịu khổ qua các bệnh như phong cùi, rò hậu môn v.v., rồi sau đó đi đến Saṃyaminī, thành của Yama.

Verse 109

तदा कुदवी कुत्र गता वदस्वमे ह्यतः पते त्वं न भजस्व देवीम् / पते भज त्वं ब्राह्मणान्वैष्णवांश्च संसारदुः खात्तारन्सुष्ठुरूपान्

Bấy giờ nàng nói: “Hãy nói cho ta biết—người đàn bà độc ác ấy đã đi đâu? Vì thế, hỡi phu quân, chớ thờ nữ thần ấy. Hỡi phu quân, hãy kính thờ các Brāhmaṇa và các Vaiṣṇava—những bậc có hạnh kiểm thanh cao, dung nghi đoan chính—là những người cứu khỏi khổ đau của luân hồi.”

Verse 110

सेवादिकं प्रवीहायैव स्वच्छं मायादेव्या भजनात्किं वदस्व / ज्येष्ठाष्टम्यां ज्येष्ठदेवीं ह्यलक्ष्मीं लक्ष्मीति बुद्ध्या पूजयित्वा च सम्यक्

Ngươi bỏ cả việc phụng sự và những điều tương tự, lại tự xưng là “thanh tịnh”—thế thì việc thờ nữ thần Māyā có gì đáng nói? Và trong lễ Jyeṣṭhāṣṭamī, khi đã cung kính thờ nữ thần Jyeṣṭhā—vốn chính là Alakṣmī (điềm rủi)—mà lại tưởng là Lakṣmī (điềm lành), thì rốt cuộc thật sự được gì?

Verse 111

तस्याः सूत्रं गलबद्धं च कृत्वा नानादुः खं ह्यनुभूयाः पते त्वम् / यदा पते यमादूतैश्च पाशैर्बद्ध्वा च सम्यक् ताड्यमानैः कशाभिः

Buộc dây quanh cổ, ngươi quả thực sẽ phải chịu đựng nhiều loại khổ đau, hỡi phu quân—khi các sứ giả của Diêm Vương (Yama) trói ngươi bằng thòng lọng và đánh đập ngươi tàn nhẫn bằng roi da.

Verse 112

तदा ह्यलक्ष्मीः कुत्र पलायते ऽसावतो मूलं विष्णुपादं भजस्व / पते भज त्वं सर्वदा वायुतत्त्वं न चाश्रयेस्त्वं सूक्ष्मस्कन्दं च मूढ

Vậy thì, bất hạnh (Alakṣmī) có thể chạy trốn đi đâu? Hãy tìm về cội nguồn—nương náu nơi bàn chân của Đấng Vishnu. Hỡi phu quân, hãy luôn tôn thờ nguyên lý của Vāyu (gió); và chớ, hỡi kẻ mê muội, tìm nơi trú ẩn trong thân xác vi tế.

Verse 113

तद्वत्तं त्वं नवनीतं च भक्त्या तदुच्छिष्टं भक्षयित्वा पते हि / तस्याश्च सूत्रं गलबद्धं च कृत्वा इहैव दुः खान्यनुभूयाः पते त्वम्

Cũng vậy, ngươi—kẻ đã ăn bơ thừa của nàng với lòng sùng kính—chắc chắn sẽ sa ngã. Và sau khi buộc sợi dây của nàng quanh cổ, ngươi sẽ phải chịu đựng chính những nỗi thống khổ đó ngay tại cõi này, hỡi kẻ sa đọa.

Verse 114

यदा पते यमदूतैश्च पाशैर्बद्ध्वा च सम्यक् ताड्यमानः कशाभिः / तदा स्कन्दः कुत्र पलायते ऽसावतो मूलं विष्णुपादं भजस्व

Khi ngươi rơi vào tay các sứ giả của Diêm Vương—bị trói chặt bằng thòng lọng và bị đánh đập liên hồi bằng roi da—thì Skanda sẽ chạy đi đâu để bảo vệ ngươi? Vì thế, hãy quy y nơi cội nguồn đích thực: bàn chân của Đấng Vishnu.

Verse 115

दीपस्तंभं दापयित्वा पते त्वं सूत्रं च बद्ध्वा स्वगले च भक्त्या / तदा बद्ध्वा यमदूतैश्च पाशैर्दीपस्तंभैस्ताड्यमानस्तु सम्यक्

Hỡi phu quân, sau khi cho người dâng cúng chân đèn, rồi lại—với vẻ sùng kính giả tạo—buộc sợi dây thiêng quanh cổ mình, ngươi liền bị sứ giả của Diêm Vương trói lại bằng thòng lọng và bị đánh đập tàn nhẫn bằng chính những cột đèn ấy.

Verse 116

दीपस्तंभः कुत्र पलायितोभूदतो मूलं विष्णुपादं भजस्व / लक्ष्मीदिने पूजयित्वा च लक्ष्मीं सूत्रं तस्याः स्वगले धारय त्वम्

Cột đèn kia đã chạy trốn về đâu? Vì thế, hãy nương tựa nơi cội nguồn—dưới chân Đức Vishnu. Vào ngày thiêng của Lakshmi, hãy thờ phụng Lakshmi, rồi đeo sợi chỉ (bùa hộ mệnh) của Ngài nơi cổ mình.

Verse 117

यदा पते यमदूतैश्च पाशैर्बध्वा सम्यक् ताड्यमानः कशाभिः / तदा लक्ष्मीः कुत्र पलायते ऽसावतो मूलं विष्णुपादं भजस्व

Khi một người sa vào tay Yama, bị sứ giả của Yama trói bằng thòng lọng và quất roi dữ dội, thì Lakshmi ấy—phúc lộc thế gian—chạy trốn về đâu? Vì thế, hãy nương tựa nơi cội nguồn: hãy tôn thờ dưới chân Vishnu.

Verse 118

विवाहमैञ्जीदिवसे मूढबुद्धे जुगुसितान्धारयित्वा सुभक्त्या / वरारार्तिकं कांस्यपात्रे निधाय कृत्वार्तिक्यं उदौदैति शब्दम्

Hỡi kẻ trí mê muội! Vào ngày cưới hay ngày lễ thụ dây thiêng, nếu ai vì lòng sùng kính mà cầm lấy điều đáng ghê tởm, rồi đặt lễ ārati hôn phối vào một mâm đồng và làm nghi thức ārati, thì liền phát ra tiếng động lớn.

Verse 119

तथैव दष्ट्वा पिचुमन्दस्य पत्रं सुनर्तयित्वा परमादरेण / यदा तदा यमदूतैश्च पाशैर्बद्ध्वाबद्ध्वा ताड्यमानश्च सम्यक्

Cũng vậy, sau khi cắn lá cây picumanda và làm cho nó lay động như đang múa với sự gắng sức tột bậc, người ấy hết lần này đến lần khác bị sứ giả Yama trói bằng thòng lọng, thả ra rồi lại trói, và bị đánh đập thảm khốc.

Verse 120

तव स्वामिन्कुलदेवो महात्मन्पलायितः कुत्र मे तद्वदस्व / स्वदेहानां पूजयित्वा च सम्यक्कण्ठाभरणैर्विधुराणां च केशैः

Hỡi bậc vĩ đại, xin nói cho ta biết: vị thần hộ tộc của chủ ngươi đã chạy trốn về đâu? Họ cúng bái chính thân xác mình cho đúng phép, rồi trang sức bằng vòng cổ và đồ trang sức, thậm chí cả bằng tóc của những người góa phụ.

Verse 121

संतिष्ठमाने यमदूता बलिष्ठा संताड्यमाने मुसलैर्भिन्दिपालैः / यदा तदा कुत्र पलायिता सा केशैर्विहीना लंबकर्णं च कृत्वा

Khi những sứ giả hùng mạnh của Yama đứng sẵn sàng, và khi bà ta bị đánh đập bằng gậy gộc và chùy, bà ta có thể chạy trốn đi đâu? Bị tước hết tóc và đôi tai bị kéo dài ra, bà ta hoàn toàn bất lực.

Verse 122

स्ववामहस्ते वेणुपात्रं निधाय दीपं धृत्वा सव्यहस्ते च मूढः / गृहेगृहे भैक्षचर्यां च कृत्वा संतिष्ठमाने स्वगृहं चैव देवी

Đặt chiếc bát khất thực bằng tre vào tay trái và cầm ngọn đèn bên tay phải, kẻ mê muội đi từ nhà này sang nhà khác sống bằng của bố thí; tuy nhiên Nữ thần (Định mệnh) khiến hắn vẫn bị trói buộc ngay tại nhà mình.

Verse 123

यदा तदा यमदूतैश्च मूढ दीपैः सहस्रैर्दह्यमानश्च सम्यक् / निर्नासिका रेणुका मूढबुद्धे पलायिता कुत्र सा मे वदस्व

Hắn bị các sứ giả của Yama thiêu đốt hết lần này đến lần khác bằng hàng ngàn ngọn đèn rực lửa. Hỡi kẻ ngu ngốc với tâm trí mê muội, hãy nói cho ta biết: Renuka không mũi đó đã chạy trốn nơi đâu?

Verse 124

सदा मूढं खड्गदेवं च भक्त्या तं भक्तवत्पूजयित्वा च सम्यक् / तैः सार्धं त्वं श्वानवद्गर्जयित्वा संतिष्ठमाने स्वगृहे चैव नित्यम्

Luôn mê muội, ngươi tôn thờ 'Thần Kiếm' với lòng sùng kính, coi nó như một đối tượng chân chính của lòng mộ đạo. Sau đó, cùng với những kẻ đồng hành như vậy, ngươi sủa và gầm gừ như một con chó, luôn ở lì trong nhà mình.

Verse 125

यदा तदा यमदूतैश्च सम्यक् संताड्यमानस्तत्र शब्दं प्रकुर्वन् / संतिष्ठमाने भक्तवर्यं विहाय तदा देवः कुत्र पलायितोभूत्

Sau đó, khi bị các sứ giả của Yama đánh đập tàn nhẫn, hắn đã kêu gào thảm thiết ở đó. Bỏ rơi người sùng đạo kiên định nhất đó, 'vị thần' của hắn thực sự đã chạy trốn nơi đâu vào khoảnh khắc ấy?

Verse 126

स पार्थक्याद्भीमसेनप्रतीकं पञ्चामृतैः पूजयित्वा च सम्यक् / सुव्यञ्जने चान्नकौपीनमेव दत्त्वा मूढस्तिष्ठमाने स्वगेहे

Vì sự phân biệt mê lầm, người ấy cung kính thờ một hình tượng giống Bhīmasena bằng pañcāmṛta; rồi dâng gia vị ngon, cơm chín và cả khố—trong khi người thọ nhận chân thật (vong linh) vẫn bất lực ở trong cảnh giới của mình—nên mọi việc đều là hành động trong vô minh.

Verse 127

यदा तदा यमदूतैश्च सम्यक् संताड्यमाने यममार्गे च मूढः / भीमः स वै कुत्र पलायितोभूतो मूलं विष्णुपादं भजस्व

Bất cứ lúc nào, khi ngươi bị các sứ giả của Yama đánh đập dữ dội và đứng ngơ ngác trên con đường đến Yama, thì kẻ kinh hãi như ngươi còn có thể chạy trốn về đâu? Vậy nên hãy nương tựa nơi cội nguồn: dưới chân Đức Vishnu (Viṣṇupāda).

Verse 128

महादेवं पूजयित्वा च सम्यक् हरेत्युक्त्वा स्वगृहे विद्यमाने / यदा गृहं दह्यते वह्निना तु तदा हरः कुत्र पलायितोभूत्

Dẫu đã cung kính thờ Mahādeva và luôn miệng xưng “Hara” khi vẫn ở trong nhà mình—nhưng khi chính ngôi nhà ấy bị lửa thiêu, thì “Hara” đã chạy trốn về đâu?

Verse 129

शाकं भरीदिवसे सर्वमेव शाकंभरी सा च देवी महात्मन् / पलायिता कुत्र मे त्वं वदस्व कुलालदेवं पूजयित्वा च भक्त्या

“Vào ngày thánh của Śākambharī, mọi thứ ở đây đều dâng hiến bằng rau quả; vậy mà chính Nữ thần Śākambharī ấy—hỡi bậc đại hồn—đã bỏ chạy. Xin nói cho ta biết, ngươi ở đâu? Ta đã thành kính thờ cả Kulāladeva, vị thần của thợ gốm…”

Verse 131

यदा पञ्चम्यां मृन्मयीं शेषमूर्तिं संपूज्य भक्त्या विद्यमाने स्वगेहे / तदा बद्ध्वा यमदूताश्च सम्यक् संनह्यमाने नागपाशैश्चबद्ध्वा

Vào ngày Pañcamī (mồng năm âm lịch), nếu ở ngay trong nhà mình mà chí thành thờ phụng tượng Śeṣa bằng đất, thì dẫu sứ giả của Diêm Vương (Yama) có toan bắt trói, quyền lực trói buộc của họ cũng bị ngăn lại, như thể kẻ bị trói được che chở bởi “thòng lọng rắn” (nāga-pāśa) của Śeṣa.

Verse 132

स्वभक्तवर्यं प्रविहाय नागः पलायितः कुत्र वै संवद त्वम् / दूर्वाङ्कुरैर्मोदकैः पूजयित्वा विनायकं पञ्चखाद्यैस्तथैव

Bỏ lại người đệ tử sùng tín bậc nhất của mình, con rắn đã trốn chạy—hãy nói cho ta biết, rốt cuộc ngươi đã đi đâu? Sau khi đã thờ phụng Vināyaka bằng cỏ dūrvā và bánh modaka, lại dâng thêm năm món phẩm thực, hãy nói lời chân thật.

Verse 133

संतिष्ठंमाने यमदूतैश्च सम्यक् संताड्यमाने तप्तदण्डैश्च मूढ / दन्तं विहायैव च विघ्नराजः पलायितः कुत्र मे तं वदत्वम्

“Khi hắn bị sứ giả của Diêm Vương trói chặt và bị đánh đập dữ dội bằng gậy nung đỏ—hỡi kẻ ngu—Vighnarāja đã lập tức bỏ chạy, để lại cả chiếc ngà của mình. Nói cho ta: nay hắn ở đâu?”

Verse 134

विवाहकाले पिष्टदेवीं सुभक्त्या संपूजयित्वा विद्यमानो गृहे स्वे / यदा तदा यमदूतैश्च बद्ध्वा संपीड्यमानो यममार्गे स मूढः

Dẫu vào lúc thành hôn, khi còn sống trong chính gia thất mình, người ấy có chí thành thờ phụng Piṣṭa-devī, thì đến kỳ hạn, kẻ mê muội ấy vẫn bị sứ giả Diêm Vương bắt trói, hành hạ và lùa đi trên con đường dẫn đến Yama.

Verse 135

विष्ठादेवी पीड्यमानं च भक्तं विहाय सा कुत्र पलायिताभूत् / विवाहकाले रजकस्य गेहं गत्वा सम्यक् प्रार्थयित्वा च मूढः

Khi người sùng tín đang bị Viṣṭhādevī hành hạ, bà đã bỏ mặc—bà đã chạy đi đâu? Vào dịp cưới hỏi, kẻ mê muội ấy đến nhà người thợ giặt (rajaka) và khẩn cầu cho đúng phép để lấy được (thứ ấy), nhưng vẫn hành xử trong ngu si.

Verse 136

यस्तंभसूत्रं कलशे परीत्य पूजां कृत्वा विद्यमानो गृहे स्वे / यदा तदा यमदूतश्च सम्यक् तं स्तंभसूत्रं तस्य मुखे निधाय

Ai đang sống trong chính ngôi nhà mình, sau khi đi nhiễu quanh bình nước đã được hiến thánh và sợi chỉ trụ (taṃbha-sūtra) mà làm lễ cúng—đến lúc định mệnh, sứ giả của Diêm Vương sẽ đặt chính sợi chỉ trụ ấy vào miệng người ấy một cách đúng nghi lễ.

Verse 137

संताड्यमाने संतभसूत्रस्थदेवी पलायिता कुत्र मे संवदस्व / विवाहकाले पूजयित्वा च सम्यक् चण्डालदेवीं भक्तवश्यां च तस्याः

Khi ta bị đánh đập, vị nữ thần ngự trong sợi chỉ thiêng đã bỏ chạy—hãy nói cho ta biết, nàng đã đi đâu? Và vào lúc thành hôn, phải cúng bái Caṇḍāla-devī cho đúng phép, vì nhờ lòng sùng kính nàng trở nên thuận phục.

Verse 138

तद्भक्तवर्यैः शूर्पमध्ये च तीरे संसेवयित्वा विद्यमानो गृहेस्वे / यदा तदा यमदूतैश्च बद्ध्वा संताड्यमानो यममार्गे महद्भिः

Dẫu đang sống trong chính nhà mình, nếu kết giao với hạng kẻ sùng bái đồi bại (theo đường tà) giữa chiếc nia sàng và nơi bờ sông—sớm hay muộn cũng bị sứ giả Diêm Vương trói lại, đánh đập nặng nề, rồi lùa đi trên đại lộ dẫn đến Diêm phủ.

Verse 139

चूलेदवी क्व पलायिताभूत्सुमूढबुद्धे विष्णुपादं भजस्व / ज्वरादिभिः पीड्यमाने स्वपुत्रे गृहे स्थितं ब्रह्मदेवं च सम्यक्

Nữ thần Cūledavī đã chạy trốn về đâu? Hỡi kẻ trí mê muội tột cùng, hãy nương tựa dưới chân Viṣṇu. Khi chính con trai ngươi bị hành hạ bởi sốt và các khổ não khác, hãy ở ngay trong nhà mà thờ phụng đúng phép Brahmā—đấng Thiên Chủ ngự tại đó.

Verse 140

धूर्पैर्दीपैर्भक्ष्यभोज्यैश्च पुष्पैः पूजां कृत्वा विद्यमानश्च गेहे / यदा तदा यमदूतैश्च बद्ध्वा संताड्यमाने वेणुपाशादिभिश्च

Dẫu còn ở trong nhà—sau khi đã cúng lễ bằng hương, đèn, phẩm vật ăn uống và hoa—đến một lúc nào đó, sứ giả Diêm Vương vẫn trói lại và đánh đập bằng thòng lọng dây tre cùng những loại thòng lọng khác.

Verse 141

स ब्रह्मदेवः क्व पलायितोभूत्सुमूढबुद्धे विष्णुपादं भजस्व / सन्तानार्थं बृहतीं पूजयित्वा गलेन बद्ध्वा बृहतीं वै फलं च

Vị thần Phạm Thiên ấy đã chạy trốn về đâu? Hỡi kẻ mê muội tột cùng, hãy nương tựa nơi chân sen của Viṣṇu. Vì cầu con cháu, hãy tôn thờ cây bṛhatī, rồi buộc trái của nó nơi cổ.

Verse 142

संतिष्ठमाने यमदूतैश्च बद्ध्वा संताड्यमाने बृहतीकण्टकैश्च / तदा देवी बृहती मूढबुद्धे पलायिता कुत्र मे तद्वद त्वम्

Khi ngươi bị sứ giả của Yama bắt trói và bị đánh bằng những roi gai lớn, thì—hỡi kẻ mê muội—nữ thần Bṛhatī đã chạy trốn về đâu? Cũng như thế, nay ngươi sẽ trốn đi đâu?

Verse 143

भजस्व मूढ परदैवतं च नारायणं तारकं सर्वदुः खात् / सुक्षुद्रदेवेषु मतिं च मा कुरु न च शृणु त्वं फल्गुवाक्यं तथैव

Hỡi kẻ mê muội, hãy thờ phụng Đấng Tối Thượng—Nārāyaṇa—Đấng đưa qua bờ sinh tử và giải thoát khỏi mọi khổ đau. Chớ hướng tâm vào các thần nhỏ bé, và chớ nghe những lời rỗng không, vô ích.

Verse 144

सुक्षुद्रदेवान् भिन्दिपाले निधाय विसर्जयित्वा दूरदेशे महात्मन् / संधार्य त्वं स्वकुलाचारधर्मं संपातने नरकं हेतुभूतम्

Hỡi bậc đại tâm, dù ngươi đặt các thần nhỏ bé vào một vật chứa như chỉ là dấu hiệu rồi vứt bỏ ở xứ xa, ngươi vẫn giữ “dharma” theo tập tục gia tộc của mình—nhưng sự giả hình ấy lại trở thành nguyên nhân khiến sa ngã vào địa ngục.

Verse 145

पुनीहि गात्रं सर्वदा मूढबुद्धे मन्त्राष्टकैर्जन्मतीर्थे पवित्रे / हृदि स्थितांमारैर्व्यमुद्रां विहाय कृत्वाभूषां विष्णुमुद्राभिरग्र्याम्

Hỡi kẻ trí độn, hãy luôn thanh tịnh thân mình tại thánh địa tắm gội nơi quê sinh của ngươi, nhờ tám bài thần chú. Hãy bỏ Yama-mudrā giữ trong tim, và thay vào đó trang nghiêm bằng những Viṣṇu-mudrā tối thượng.

Verse 146

सदा मूढो हरिवार्तां भजस्व ह्यायुर्गतं व्यर्थमेवं कुबुद्ध्या / सद्वैष्णवानां संगमो दुर्लभश्च क्षुब्धं ज्ञानं तारतम्यस्वरूपम्

Hỡi kẻ mê muội, hãy luôn nương tựa nơi lời pháp và sự tưởng niệm Hari; vì đời người trôi qua, bị phí hoài như thế bởi trí hiểu lầm lạc. Sự gần gũi với các Vaiṣṇava chân chính thật hiếm có; khi tri kiến bị khuấy động, nó chỉ hiện ra như những phân biệt và thứ bậc méo mó.

Verse 147

हरिं गुरुं ह्यनुसृत्यैव सत्यं गतिं स्वकीयां तेन जानीहि मूढ / दग्ध्वा दुष्टां बुद्धिमेवं च मूढ सुबुद्धिरूपं मा भजस्वैव नित्यम्

Chỉ theo Hari (Viṣṇu) và bậc Chân Sư đích thực, hỡi kẻ mê muội, hãy biết đích đến chân thật của chính mình. Khi đã thiêu rụi trí hiểu xấu ác, méo mó ấy rồi, chớ lại mãi nương vào cái vỏ ‘trí tốt’ trong khi vẫn còn mê lầm.

Verse 148

मया सार्धं सद्गुरुं प्राप्य सम्यग्वैराग्यपूर्वं तत्त्वमात्रं विदित्वा / तेनैव मोक्षं प्राप्नुमो नार्जवैर्यत्तार्या विष्णोः संप्रसादाच्च लक्ष्म्याः

Cùng với ta, đã gặp được bậc Chân Sư, và với ly tham chân thật làm nền, chỉ nhận biết Thực Tại duy nhất một cách đúng đắn; nhờ chính tri kiến ấy mà chúng ta đạt giải thoát. Điều này là do ân sủng từ bi của Viṣṇu và cả Lakṣmī.

Verse 149

इत्याशयं मनसा सन्निधाय तथा चोक्तं भक्तवर्यो मदीयः / अतो भक्तः प्रवहेत्येव संज्ञामवाप वीन्द्र प्रकृतं तं शृणु त्वम्

Như vậy, đem ý nguyện ấy đặt vững trong tâm, người đệ tử sùng kính bậc nhất của ta đã nói đúng như thế. Vì vậy, hỡi Garuḍa—bậc tối thắng trong loài chim—người tín đồ ấy được gọi chính bằng danh xưng ‘Pravāha’. Hãy nghe ta kể về câu chuyện của người ấy.

Verse 1130

कार्पासं वै तेन दत्तं गृहीत्वा संतिष्ठमाने यमदूतैश्च सम्यक् / संहन्यमानस्तीक्षणधारैः कुठारैः कुलालदेवं च सुदंष्ट्रनेत्रम् / विहाय वै कुत्र पलायितोभून्न ज्ञायते ऽन्वेषणाच्चापि केन

Cầm lấy bông vải mà người ấy đã cho, hắn đứng đó khi các sứ giả của Yama vây kín tứ phía. Bị chém bằng những lưỡi rìu sắc bén, hắn bỏ rơi Kulāladeva—vị thần thợ gốm với mắt trợn dữ và nanh nhọn—rồi chạy trốn; nhưng hắn đã chạy về đâu thì không ai biết, dẫu có tìm kiếm cũng chẳng rõ.