Adhyaya 48

Verse 1

सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच / प्रतिष्ठां सर्वदेवानां संक्षेपेण वदाम्यहम् / सुतिथ्यादौ सुरम्यां च प्रतिष्ठां कारयेद्गुरुः

Chương bốn mươi bảy — Sūta nói: “Ta sẽ nói vắn tắt về nghi lễ an vị, hiến thánh (pratiṣṭhā) của tất cả chư thiên. Vào ngày âm lịch cát tường và các duyên lành khác, vị thầy (guru/tư tế) nên cho cử hành lễ an vị trang nghiêm và mỹ lệ.”

Verse 2

ऋत्विग्भिः सह चाचार्यं वरयेन्मध्यदेशगम् / स्वशाखोक्तविधानेन अथ वा प्रणवेन तु

Cùng với các tư tế chủ lễ (ṛtvij), nên thỉnh chọn một vị ācārya (đạo sư) thuộc vùng Madhyadeśa; thực hành theo nghi thức do chính śākhā Veda của mình truyền dạy, hoặc cũng có thể bằng cách xưng niệm âm thiêng Oṃ (praṇava).

Verse 3

पञ्चभिर्बहुभिर्वाथ कुर्यात्पाद्यार्घ्यमेव च / मुद्रिकाभिस्तथा वस्त्रैर्गन्धमाल्यानुलेपनैः

Với năm lễ vật—hoặc nhiều hơn—hãy thực hiện việc dâng nước rửa chân (pādya) và lễ arghya; lại dâng thêm nhẫn, y phục, hương thơm, vòng hoa và các thứ dầu thơm xoa bôi.

Verse 4

मन्त्रन्यासं गुरुः कृत्वा ततः कर्म समारभेत् / प्रासादस्याग्रतः कुर्यान्मण्डपं दशहस्तकम्

Sau khi vị guru thực hiện nghi thức an trí thần chú (mantra-nyāsa), rồi mới khởi sự các công việc nghi lễ. Trước điện thờ của đền miếu, hãy dựng một maṇḍapa dài mười hasta.

Verse 5

कुर्याद्द्वादशहस्तं वा स्तम्भैः षोडशभिर्युतम् / ध्वजाष्टकैश्चतुर्हस्तां मध्ये वेदिं च कारयेत्

Hãy dựng (maṇḍapa/công trình) dài mười hai hasta, có đủ mười sáu cột trụ; lại đặt tám cột cờ, làm phần ấy rộng bốn hasta, và cho xây một bàn tế (vedī) ở chính giữa.

Verse 6

नदीसंगमतीरात्थां वालुकां तत्र दापयेत् / चतुरश्रं कार्मुकाभं वर्तुलं कमलाकृति

Hãy đặt tại đó cát mang về từ bờ linh thiêng nơi hợp lưu các dòng sông; rồi sắp xếp theo các hình—vuông, hình cung, tròn, và hình hoa sen.

Verse 7

पूर्वादितः समारभ्य कर्तव्यं कुण्डपञ्चकम् / अथवा चतुरश्राणि सर्वाण्येतानि कारयेत्

Bắt đầu từ phía Đông, nên chuẩn bị bộ năm hố lửa nghi lễ (kuṇḍa‑pañcaka); hoặc cũng có thể cho làm tất cả theo hình vuông.

Verse 8

शान्तिकर्मिधानेन सर्वकामार्थसिद्धये / शिरः स्थाने तु देवस्य आचार्यो होममाचरेत्

Để thành tựu mọi sở nguyện nhờ nghi thức an tức (śānti‑karma) đã được quy định, vị ācārya chủ lễ nên cử hành lễ hỏa cúng (homa) tại vị trí “đầu” của thần trong bố cục nghi lễ.

Verse 9

ऐशान्यां केचिदिच्छन्ति उपलिप्यावनिं शुभाम् / द्वाराणि चैव चत्वारि कृत्वा वै तोरणान्तिके

Có người ưa sắp đặt về hướng Đông‑Bắc, sau khi đã trát phủ nền đất cát tường; và gần cổng vào, họ làm bốn lối cửa.

Verse 10

न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थबैल्वपालाशखादिराः / तोरणाः पञ्चहस्ताश्च वस्त्रपुष्पाद्यलङ्कृताः

Các cổng nghi lễ (toraṇa) được làm từ gỗ đa, gỗ sung, gỗ bồ‑đề (aśvattha), gỗ bael, gỗ palāśa và gỗ khadira; dài năm hắt (đơn vị “bàn tay”), và được trang hoàng bằng vải, hoa cùng các đồ trang sức khác.

Verse 11

निखनेद्धस्तमेककं चत्वारश्चतुरो दिशः / पूर्वद्वारे मृगेन्द्रं तु हयराजं तु दक्षिणे

Nên chôn “hastam” như một vật duy nhất; và cho bốn phương thì đặt bốn hình tượng: tại cửa phía Đông đặt Mṛgendra, chúa tể muôn thú (sư tử), còn phía Nam đặt Hayarāja, vua của loài ngựa.

Verse 12

पश्चिमे गोपतिर्नाम सुरशार्दूलमुत्तरे / अग्निमीलेति हि मन्त्रेण प्रथमं पूर्वतो न्यसेत्

Về phía tây, hãy an trí (quán tưởng) vị mang danh Gopati; về phía bắc, an trí Suraśārdūla. Trước hết, hãy đặt ở phương đông, trì tụng thần chú “agnim īḷe”.

Verse 13

ईषेत्वेतिहि मन्त्रेण दक्षिणस्यां द्वितीयकम् / अग्नायाहिमन्त्रेण पश्चिमस्यां तृतीयकम्

Với thần chú mở đầu “īṣetveti…”, hãy an trí phần thứ hai ở phương nam; với thần chú “agnāyāhi”, hãy an trí phần thứ ba ở phương tây.

Verse 14

शन्नोदेवीति मन्त्रेण उत्तरस्यां चतुर्थकम् / पूर्वे अम्बुदवत्कार्या आग्नोय्यां धूमरूपिणी

Với thần chú mở đầu “śanno devī…”, hãy thực hiện phần thứ tư ở phương bắc. Ở phương đông, nên sắp đặt như hình mây mưa; ở phương đông-nam, nên làm thành hình khói.

Verse 15

याम्यां वै कृष्णरूपा तु नैरृत्या श्यामला (धूसरा) भवेत् / वारुण्यां पाण्डुरा ज्ञेया वायव्यां पीतवर्णिका

Ở phương nam, nàng quả thật mang sắc đen; ở phương tây-nam (Nairṛti), nàng trở nên sẫm tối hoặc xám khói. Ở phương tây (phương của Varuṇa), nên biết nàng có sắc nhạt; ở phương tây-bắc (phương của Vāyu), nàng mang sắc vàng.

Verse 16

उत्तरे रक्तवर्णा तु शुक्लेशी च पताकिका / बहुरूपा तथा मध्ये इन्द्रविद्येति पूर्वके

Ở phương bắc là một năng lực sắc đỏ; lại có Śukleśī và Patākikā. Ở trung tâm là Bahurūpā; và ở phương đông là năng lực mang danh Indravidyā.

Verse 17

आग्निं संसुप्तिमन्त्रेण यमोनागेति दक्षिणे / पूज्या रक्षोहनोवेति पश्चिमे उत्तरे ऽपि च

Hãy thỉnh Agni bằng thần chú Saṃsupti; ở phương Nam thỉnh Yama và các Nāga. Ở phương Tây thỉnh bậc đáng tôn kính; và ở phương Bắc cũng thỉnh vị diệt trừ loài rākṣasa.

Verse 18

वात इत्यभिषिच्याथ आप्यायस्वेति चोत्तरे / तमीशानमतश्चैव विष्णोर्नुकेति मध्यमे

Rồi, sau khi rảy nước theo nghi lễ và xướng “vāta” (Ôi Gió), hãy tụng “āpyāyasva” về phương Bắc; ở chính giữa cũng tụng “tam īśānam”, và thêm nữa “viṣṇor nu ka”.

Verse 19

कलशौ तु ततो द्वौद्वौ निवेश्यौ तोरणान्तिके / वस्त्रयुग्मसमायुक्ताश्चन्दनाद्यैः स्वलङ्कृताः

Kế đó, hãy đặt các kalaśa (bình nước) từng đôi một gần cổng vòm toraṇa. Chúng được trang bị đôi tấm vải và được điểm trang trang nghiêm bằng đàn hương cùng các vật cát tường khác.

Verse 20

पुष्पैर्वितानैर्बहुलैरादिवर्णाभिमन्त्रिताः / दिक्पालाश्च ततः पूज्याः शास्त्रदृष्टेन कर्मणा

Với vô số hoa và màn tán trang trí, được gia trì bằng sự tụng niệm các âm tiết nguyên sơ, bấy giờ hãy lễ bái các Dikpāla—những vị Hộ Phương—thực hành nghi lễ đúng như kinh điển đã dạy.

Verse 21

त्रातारमिन्द्रभन्त्रेण अग्निर्मूर्धेति चापरे / अस्मिन्वृक्ष इतं चैव प्रचारीति परा स्मृता

Có người nói: “Agni là cái đầu”; kẻ khác lại nói về “Đấng Hộ Trì, lấy Indra làm khí cụ dẫn đường.” Nhưng giáo huấn cao thượng được ghi nhớ rằng: “Ngay trong cây này (cây của hiện hữu), chính điều ấy vận hành và lưu chuyển.”

Verse 22

किञ्चेदधातु आचत्वाभित्वादेति च सप्तमी / इमारुद्रेति दिक्यालान्पूजयित्वा विचक्षणः

Rồi, sau khi đặt một lễ vật nhỏ và tụng bài chú thứ bảy mở đầu bằng “imā rudre…”, người sáng suốt nên lễ bái các vị hộ phương và các thần chủ trì các góc phương hướng.

Verse 23

होमद्रव्याणि वायव्ये कुर्यात्सोपस्कराणि च / शङ्खाञ्छास्त्रोदिताञ्छ्वेतान्नेत्राभ्यां विन्यसेद्गुरुः

Ở phương tây-bắc (vāyavya), vị tế sư nên sắp đặt các vật phẩm dùng cho lễ hỏa cúng, cùng các pháp cụ cần thiết; và theo lời kinh điển, đặt những vỏ ốc tù và màu trắng tại các vị trí “mắt” (netra) của nghi lễ.

Verse 24

आलोकनेन द्रव्याणि शुद्धिं यान्ति न संशयः / त्दृदयादीनि चाङ्गानि व्याहृतिप्रणवेन च

Chỉ cần được nhìn bằng ánh nhìn thanh tịnh, các vật phẩm liền trở nên trong sạch—không còn nghi ngờ. Cũng vậy, tim và các chi phần khác được thanh tịnh nhờ xướng tụng các Vyāhṛti và Praṇava (Oṁ).

Verse 25

अस्त्रं चैव समस्तानां न्यासो ऽयं सर्वकामिकः / अक्षतान्विष्टरं चैव अस्त्रेणैवाभिमन्त्रितान्

Đây là nghi thức nyāsa của “astra” dành cho tất cả (các thần/chân ngôn), là pháp môn thành tựu mọi sở nguyện. Cũng nên chuẩn bị gạo nguyên hạt (akṣata) và tòa/chiếu nghi lễ (viṣṭara), rồi gia trì chúng bằng chính thần chú astra.

Verse 26

विष्टरेण स्पृशेद्दुव्यान्यागमण्डपसंभृतान् / अक्षतान्विकिरेत्पश्चादस्त्रपूतान्समन्ततः

Ngài nên dùng tòa/chiếu nghi lễ (viṣṭara) chạm vào cỏ dūrvā được gom trong mandapa nghi lễ. Sau đó, rải gạo nguyên hạt (akṣata) đã được thanh tịnh bởi thần chú vũ khí (astra) ra khắp bốn phía.

Verse 27

शक्रीं दिशमथारभ्य यावदीशानगोचरम् / अवकीर्याक्षतार्न्संवांल्लेपयेन्मण्डपं ततः

Bắt đầu từ phương của Indra (hướng Đông) cho đến phạm vi của Īśāna (Đông‑Bắc), hãy rải akṣata—những hạt gạo nguyên không vỡ—rồi sau đó trát và chuẩn bị maṇḍapa nghi lễ.

Verse 28

गन्धाद्यैरर्घ्यपात्रे च मन्त्रग्रामं न्यसेद्गुरुः / तेनार्घ्यपात्रतोयेन प्रोक्षयेद्यागमण्डपम्

Dùng hương liệu và các vật thơm đặt trong bình arghya, vị đạo sư hãy an trí toàn bộ nhóm thần chú; rồi lấy nước từ bình arghya ấy mà rảy tịnh, thanh lọc yāga‑maṇḍapa (đàn tràng tế lễ).

Verse 29

प्रतिष्ठा यस्य देवस्य तदाख्यं कलशं न्यसेत् / ऐशान्यां पूजयेद्याम्ये अस्त्रेणैव च बर्धनीम्

Hãy đặt kalaśa (bình thánh) của lễ an vị, mang chính danh hiệu của vị thần đang được thiết lập. Ở phương Īśāna (Đông‑Bắc) hãy phụng thờ thần; còn ở phương Yāmya (Nam) hãy thờ ‘Bardhanī’ chỉ bằng astra‑mantra mà thôi.

Verse 30

कलशं वर्धनीं चैव ग्रहान्वास्त्तोष्पतिं तथा / आसनेतानि सर्वाणि प्रणवाख्यं जपेद्गुरुः

Vị thầy tế hãy trì tụng Praṇava (Oṁ), để gia trì cho kalaśa, bình vardhanī, các thần Graha (cửu tinh), Vāstoṣpati—chủ tể nơi cư trú—và toàn bộ các āsana (tòa ngồi) ấy.

Verse 31

सूत्रग्रीवं रत्नगर्भं वस्त्रयुग्मेन वेष्टितम् / सर्वौषधीगन्धलिप्तं पूजयेत्कलशं गुरुः

Vị tư tế hãy phụng thờ kalaśa: cổ buộc bằng sợi chỉ thiêng, bên trong chứa châu báu, quấn bằng đôi tấm vải, và được xoa hương thơm của mọi dược thảo.

Verse 32

देवस्तु कलशे पूज्यो वर्धन्या वस्त्रमुत्तमम् / वर्धन्या तु समायुक्तं कलशं भ्रामयेदनु

Thần linh nên được thờ phụng trong bình nước nghi lễ (kalaśa). Vardhanī nên được phủ bằng tấm vải thượng hảo; và sau khi gắn vardhanī đúng phép, hãy xoay/vòng quanh bình kalaśa theo nghi thức.

Verse 33

वर्धनीधारया सिञ्चन्नग्रतो धारयेत्ततः / अभ्यर्च्य वर्धनीकुम्भं स्थण्डिले देवमर्चयेत्

Rảy nước bằng dòng nước từ vardhanī, rồi giữ nó ở phía trước. Sau khi cung kính thờ phụng bình vardhanī-kumbha, hãy thờ phụng Thần linh trên đàn đất đã chuẩn bị (sthaṇḍila).

Verse 34

घटं चावाह्य वायव्यां गणानां त्वेति सद्गणम् / देवमीशानकोणे तु जपेद्वास्तोष्पतिं बुधः

Sau khi thỉnh (āvāhana) thần linh vào bình nghi lễ ở phương tây-bắc, tụng câu “gaṇānāṁ tvā” để kính lễ các Gaṇa cao quý, bậc trí giả nên ở góc đông-bắc mà trì tụng thần chú dâng Vāstoṣpati, Chúa tể của nơi cư trú.

Verse 35

वास्तोष्पतीति मन्त्रेण वास्तुदोषोपशान्तये / कुम्भस्य पूर्वतो भूतं गणदेवं बलिं हरेत्

Để dập yên các lỗi lầm về phong thủy cư xá (vāstu-doṣa), với thần chú mở đầu “Vāstoṣpati…”, hãy dâng bali (lễ vật thực phẩm) cho Gaṇa-thần, đặt ở phía trước (phía đông) của bình kumbha.

Verse 36

पठेदिति च विद्याश्च कुर्यादालम्भनं बुधः / योगेयोगेति मन्त्रेणास्तरणं शाद्वलैः कुशैः

Bậc trí giả nên tụng các minh chú đã được chỉ dạy và thực hiện nghi thức nâng đỡ (ālambhana). Rồi với thần chú “yoge yoge”, hãy trải chỗ ngồi bằng cỏ tươi và cỏ kuśa.

Verse 37

ऋत्विग्भिः सार्धमाचार्यः स्नानपीठे गुरुस्तदा / विविधैर्ब्रह्मघोषैश्च पुण्याहजयमङ्गलैः

Bấy giờ, vị ācārya cùng các tư tế chủ lễ (ṛtvij) và vị guru tại bệ tắm nên tiến hành nghi thức giữa những lời tụng Veda đa dạng, kèm các lời cát tường: “puṇyāha” (ngày thánh), “jaya” (chiến thắng) và các lời chúc phúc.

Verse 38

कृत्वा ब्रह्मरथे देवं प्रतिष्ठन्ति ततो द्विजाः / ऐशान्यामानयेत्पीठमण्डपे विन्यसेद्गुरुः

Sau khi đặt Thần Tôn lên “Brahma-ratha” (xe Brahma), các bậc nhị sinh (dvija) cử hành nghi thức an vị (pratiṣṭhā). Kế đó, vị ācārya nên thỉnh bệ/ghế từ hướng Đông Bắc và an đặt đúng chỗ trong nhà mạn-đà-la của bệ (pīṭha-maṇḍapa).

Verse 39

भद्रङ्कर्णेत्यथ स्नात्वा सूत्रवल्कलजेन तु / संस्नाप्य लक्षणोद्धारं कुर्यात्तूर्यादि (दूराभि) वादनैः

Rồi, sau khi tắm và tụng “bhadraṅkarṇa”, nên tẩy rửa bằng nước đã chuẩn bị với chỉ thiêng và sợi vỏ cây; và giữa tiếng kèn trống cùng các nhạc cụ khác (dẫu vang từ xa), hãy cử hành nghi thức gọi là “lakṣaṇoddhāra”.

Verse 40

मधुसर्पिः समायुक्तं कांस्ये वा ताम्रभाजने / अक्षिणी चाञ्जयेच्चास्य सुवर्णस्य शलाकया

Hãy hòa mật ong với bơ ghee trong bình bằng đồng thiếc hoặc đồng đỏ; rồi dùng que vàng chấm và xức lên đôi mắt của Ngài.

Verse 41

अग्निर्ज्योतीति मन्त्रेण नेत्रोद्वाटं तु कारयेत् / लक्षणे क्रियमाणे तु नामैकं स्थापको व(द) देत्

Với thần chú “Agniḥ jyoti” (“Lửa là ánh sáng”), hãy cử hành nghi thức khai nhãn. Khi các dấu hiệu cát tường (lakṣaṇa) đang được thực hiện, vị tư tế thiết lập (sthāpaka) nên xướng danh hiệu một lần để an lập.

Verse 42

इमंमेगङ्गेमन्त्रेण नेत्रयोः शीतलक्रिया / अग्निर्मूर्धेति मन्त्रेण दद्याद्वल्मी कमृत्तिकाम्

Với thần chú “imaṃ me gaṅge”, hãy làm nghi thức làm mát cho đôi mắt; và với thần chú “agnir mūrdhā”, hãy đặt lên đỉnh đầu đất lấy từ gò mối (valmīka-mṛttikā).

Verse 43

बिल्वोदुम्बरमश्वत्थं वटं पालाशमेव च / यज्ञायज्ञेति मन्त्रेण दद्यात्पञ्चकषायकम्

Trong các nghi lễ tế tự và cúng tổ tiên, hãy dâng năm loại lá thiêng có vị chát—bilva, udumbara, aśvattha, vaṭa và pālāśa—đồng tụng thần chú “yajñāyajñe”.

Verse 44

पञ्चगव्यं स्नापयेच्च सहदेव्यादि भिस्ततः / सहदेवी बला चैव शतमूली शतावरी

Trước hết hãy tắm bằng pañcagavya; sau đó tắm bằng các dược thảo bắt đầu từ sahadevī, tức sahadevī, balā, śatamūlī và śatāvarī.

Verse 45

कुमारी च गुडूची च सिंही व्याघ्री तथैव च / या ओषधीति मन्त्रेण स्नानमोषधिमज्जलैः

Kumārī và Guḍūcī, cùng với Siṃhī và Vyāghrī—khi tụng thần chú mở đầu “yā oṣadhī…”, hãy tắm bằng nước ngâm các dược thảo ấy.

Verse 46

याः फलिनीति मन्त्रेण फलस्नानं विधीयते / द्रुपदादिवेति मन्त्रेण कार्यमुद्वर्तनं बुधैः

Với thần chú mở đầu “yāḥ phalinī…”, nghi thức tắm bằng trái cây được quy định; và với thần chú mở đầu “drupadādi…”, bậc học giả dạy phải làm udvartana, tức xoa chà thân bằng bột hay hồ thuốc.

Verse 47

कलशेषु च विन्यस्य उत्तरादिष्वनुक्रमात् / रत्नानि चैव धान्यानि ओषधीं शतपुष्पिकाम्

Rồi đặt vào các bình nghi lễ (kalaśa) theo thứ tự bắt đầu từ phương Bắc; đồng thời cũng đặt vào đó châu báu, ngũ cốc và dược thảo mang tên śatapuṣpikā.

Verse 48

समुद्रांश्चैव विन्यस्य चतुरश्चतुरो दिशः / क्षीरं दधि क्षीरोदस्य घृतोदस्येति वा पुनः

Sau khi an lập các “đại dương” tượng trưng ở bốn phương, lại dâng sữa và sữa chua (dadhi)—hoặc cũng dâng (lễ vật) cho Biển Sữa và Biển Bơ Ghee nữa.

Verse 49

आप्यायस्व दधिक्राव्णो या औषधीरितीति च / तेजो ऽसीति च मन्त्रैश्च कुम्भं चैवाभिमन्त्रयेत्

Tụng các thần chú bắt đầu bằng “Āpyāyasva”, “Dadhikrāvṇo”, “Yā auṣadhīḥ…”, và cả “Tejo ’si”, rồi dùng những mật ngữ thiêng ấy mà chú nguyện, gia trì cho bình nước (kumbha) đúng pháp.

Verse 50

समुद्राख्यैश्चतुर्भिश्च स्नापयेत्कलशैः पुनः / स्नातश्चैव सुवेषश्च धूपो देयश्च गुग्गुलुः

Kế đó, dùng bốn bình nước chứa thứ nước gọi là “bốn đại dương” mà tắm cho Ngài lần nữa. Sau khi đã tắm và được trang sức chỉnh tề, hãy dâng hương—đặc biệt là hương guggulu.

Verse 51

अभिषेकाय कुम्भेषु तत्तत्तीर्थानि विन्यसेत् / पृथिव्यां यानि तीर्थानि सरितः सागरास्तथा

Để cử hành lễ tắm rưới (abhiṣeka), hãy đặt vào các bình nước những dòng nước thiêng của từng thánh địa (tīrtha)—tức mọi tīrtha trên mặt đất, cùng các sông ngòi và cả các biển lớn.

Verse 52

या ओषधीति मन्त्रेण कुम्भं चैवाभिमन्त्रयेत् / तेन तोयेन यः स्नायात्स मुच्येत्सर्वपातकैः

Với thần chú mở đầu “yā oṣadhī…”, hãy gia trì (thánh hóa) bình nước; ai tắm bằng nước ấy sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 53

अभिषिच्य समुद्रैश्च त्वर्घ्यं दद्यात्ततः पुनः / गन्धद्वारेति गन्धं च न्यासं वै वेदमन्त्रकैः

Sau khi làm lễ tắm rưới (abhiṣeka) bằng nước của các đại dương, hãy lại dâng arghya (lễ vật kính dâng). Rồi tụng “gandhadvāre…”, dâng hương thơm và thực hành nyāsa (an vị/đặt chú) bằng các thần chú Veda.

Verse 54

स्वशास्त्रविहितैः प्राप्तैर्युवंवस्त्रेति वस्त्रकम् / कविहाविति मन्त्रेण आनयेन्मण्डपं शुभम्

Dùng y phục có được đúng theo quy định của truyền thống kinh điển của mình, hãy đem áo ấy vào maṇḍapa cát tường, vừa tụng thần chú “yuvaṃ vastre…”, và với thần chú “kavihā…”.

Verse 55

शम्भवायेति मन्त्रेण शय्यायां विनिवेशयेत् / विश्वतश्चक्षुर्मन्त्रेण कुर्यात्सकलनिष्कलम्

Với thần chú “śambhavāya”, hãy an vị (thần lực/thần thể) trên śayyā (giường nghi lễ). Với thần chú “viśvataś-cakṣuḥ”, rồi hãy thành tựu nghi thức: vừa hữu tướng vừa vô tướng—trọn vẹn mà siêu việt.

Verse 56

स्थित्वा चैव परे तत्त्वे मन्त्रन्यासं तु कारयेत् / स्वशास्त्रविहितो मन्त्रो न्यासस्तस्मिंस्तथोदितः

An trụ trong nguyên lý tối thượng (para-tattva), hãy thực hành mantra-nyāsa (an trí thần chú). Thần chú và nyāsa phải được làm đúng như kinh điển của truyền thống mình đã quy định và nêu rõ.

Verse 57

वस्त्रेणाच्छादयित्वा तु पूजनीयः स्वभावतः / यथाशास्त्रं निवेद्यानि पादमूले तु दापयेत्

Sau khi phủ (ngài) bằng tấm vải, hãy tôn kính phụng thờ, vì tự bản tính ngài vốn đáng được lễ bái. Theo các quy định của śāstra, các lễ vật (nivedya) đã được chỉ định phải được đặt nơi chân ngài.

Verse 58

कलशं सहिरण्यं च शिरः स्थाने निवेदयेत्

Hãy dâng một bình nước (kalaśa) cùng với vàng, đặt tại vị trí nơi đầu.

Verse 59

स्थित्वा कुण्डसमीपे ऽथ अग्नेः स्थापनमाचरेत् / स्वशास्त्रविहितैर्मन्त्रैर्वेदोक्तैर्वाथ वा गुरुः

Rồi, đứng gần hố lửa (kuṇḍa), hãy cử hành việc sthāpana—an vị/khai hỏa thánh hỏa—bằng các thần chú được quy định trong truyền thống nghi lễ của mình, hoặc bằng thần chú Veda, theo lời dạy của guru.

Verse 60

श्रीसूक्तं पावमान्यं च वासदाम्यसवाजिनम् / वृषाकपिं च मित्रं बह्वचः पूर्वतो जपेत्

Một vị tụng giả uyên thâm nhiều thánh ca Veda nên trước hết trì tụng Śrī Sūkta, các thánh ca Pāvamāna, bài mở đầu “vāsadāmi…”, bài “asavājinam”, cùng “vṛṣākapi” và “mitra” như những lời tụng khởi đầu.

Verse 61

रुद्रं पुरुषसूक्तं च श्लोकाध्यायं च शुक्रियम् / ब्रह्माणं पितृमैत्रं च अध्वर्युर्दक्षिणे जपेत्

Ở phía nam, vị tư tế Adhvaryu nên trì tụng thánh ca Rudra, Puruṣa-sūkta, các câu kệ của chương, và thánh ca Śukriya; đồng thời khấn thỉnh Brahmā và tụng bài Pitṛmaitra liên hệ đến tổ tiên và lòng thiện hữu.

Verse 62

वेदव्रतं वामदेव्यं ज्येष्ठसाम रथन्तरम् / भेरुण्डानि च सामानि छन्दोगः पश्चिमे जपेत्

Ở phương Tây, vị Chāndoga—người xướng tụng Sāma—nên tụng Vedavrata, Vāmadevya, Jyeṣṭhasāman, Rathantara, và cả các điệu tụng Sāman Bheruṇḍa.

Verse 63

नीलरुद्रांश्च मैत्रं च अथर्वश्चोत्तरे जपेत्

Ở phía Bắc, nên tụng các Nīlarudra, bài tụng Maitra, và các thần chú Atharva.

Verse 64

कुण्डं चास्त्रेण संप्रोक्ष्य आचार्यस्तु विशेषतः / ताम्रपात्रे शरावे वा यथाविभवतो ऽपि वा

Sau khi rảy tịnh hố lửa (kuṇḍa) bằng thần chú đã định, đặc biệt vị ācārya chủ lễ nên cử hành nghi thức bằng bình đồng hoặc bát đất—tùy theo khả năng của mình.

Verse 65

जातवेदसमानीय अग्रतस्तं निवेशयेत् / अस्त्रेण ज्वालयेद्वह्निं कवचेन तु वेष्टयेत्

Đem Jātavedas—ngọn lửa tế tự—ra phía trước và đặt trước mặt; hãy nhóm lửa bằng thần chú “astra”, rồi bao bọc bằng thần chú “kavaca” để hộ trì.

Verse 66

अमृतीकृत्य तं पश्चान्मन्त्रैः सर्वैश्च देशिकः / पात्रं गृह्य कराभ्यां च कुण्डं भ्राम्य ततः पुनः

Rồi vị tế sư (deśika), dùng tất cả thần chú mà làm cho nó thành “amṛta” (cam lộ); cầm bình bằng hai tay và lại đi nhiễu quanh hố lửa.

Verse 67

वैष्णवेन तु योगेन परं तेजस्तु निः क्षिपेत् / दक्षिणे स्थापयेद्ब्रह्म प्रणीताञ्चोत्तरेण तु

Theo nghi thức Vaiṣṇava, nên phóng xuất quang minh tối thượng, thanh tịnh. Hãy an vị Phạm Thiên (Brahmā) ở phương Nam, và đặt các vị phụ trợ/lễ vật đã được chỉ dẫn đúng pháp ở phương Bắc.

Verse 68

साधारणेन मन्त्रेण स्वसूत्रविहितेन वा / दिक्षुदिक्षु ततो दद्यात्परिधिं विष्टरैः सह

Kế đó, dùng hoặc thần chú thông dụng, hoặc thần chú được quy định trong Gṛhya-sūtra của chính mình, hãy thiết lập vòng rào giới hạn bao quanh khắp các phương, cùng với sự bày trải, sắp đặt không gian nghi lễ.

Verse 69

ब्रह्मविष्णुहरेशानाः पूज्याः साधारणेन तु / दर्भेषु स्थापयेद्वह्निं दर्भैश्च परिवेष्टितम्

Phạm Thiên, Viṣṇu, Hara (Śiva) và Īśāna nên được lễ bái theo nghi thức thông thường. Hãy đặt hỏa thiêng trên cỏ darbha và cũng dùng cỏ darbha bao bọc chung quanh.

Verse 70

दर्भतोयेन संस्पृष्टो मन्त्रहीनो ऽपि शुध्यति / प्रागग्रैरुदगग्रैश्च प्रत्यगग्रैरखण्डितैः

Dẫu không tụng niệm thần chú, người ta vẫn được thanh tịnh khi được chạm bằng nước hòa với cỏ darbha—dùng những ngọn darbha không gãy, đầu ngọn hướng về phương Đông, phương Bắc hoặc phương Tây.

Verse 71

विततैर्वेष्टितो वह्निः स्वयं सान्निध्यमाव्रजेत् / अग्नेस्तु रक्षणार्थाय यदुक्तं कर्म न्त्रवित्

Khi ngọn lửa được bày trải và bao bọc đúng như pháp, tự nó sẽ đến gần—tức là trở nên hiện diện. Vì vậy, để hộ trì và gìn giữ Agni, người thông hiểu thần chú hãy thực hành nghi lễ đã được truyền dạy.

Verse 72

आचार्याः केचिदिच्छन्ति जातकर्माद्यनन्तरम् / पवित्रं तु ततः कृत्वा कुर्यादाज्यस्य संस्कृतिम्

Một số vị ācārya cho rằng ngay sau nghi lễ jātakarma và các nghi thức tương tự, trước hết nên cử hành lễ thanh tịnh (pavitra); rồi sau đó mới tiến hành việc gia trì/chế tác ājya (bơ ghee) để dùng trong cúng tế.

Verse 73

आचार्यो ऽथ निरीक्ष्यापि नीराज्यमभिमन्त्रितम् / आज्यभागाभिघारान्तमवेक्षेताज्यसिद्धये

Bấy giờ vị ācārya chủ lễ, sau khi xem xét lễ vật đã được gia trì (nīrājya), nên quan sát từ việc phân phần ājya cho đến lễ rưới cúng cuối cùng, để việc cúng dâng bằng ghee được thành tựu đúng pháp.

Verse 74

पञ्चपञ्चाहुतीर्हुत्वा आज्येन तदनन्तरम् / गर्भाधानादितस्तावद्यावद्गौदानिकं भवेत्

Sau đó, dâng năm nhóm năm lễ hiến (tổng hai mươi lăm) bằng ājya; rồi nên cử hành các nghi lễ theo thứ tự, bắt đầu từ garbhādhāna và tiếp nối cho đến nghi thức liên hệ việc bố thí bò (go-dāna).

Verse 75

स्वशास्त्रविहितैर्मन्त्रैः प्रणवेनाथ होमयेत् / ततः पूर्णाहुतिं दत्त्वा पूर्णात्पूर्णमनारेथः

Kế đó, nên cử hành hỏa cúng (homa) bằng các thần chú được quy định trong śāstra của mình, khởi đầu (hay kèm theo) bằng âm thiêng Praṇava—Oṃ. Rồi, sau khi dâng lễ pūrṇāhuti, hãy tiếp tục nghi lễ để kết thúc trong sự viên mãn cát tường, “từ tròn đầy đến tròn đầy”.

Verse 76

एवमुत्पादितो वह्निः सर्वकर्मसु सिद्धिदः / पूजयित्वा ततो वह्निं कुण्डेषु विहरेत्तथा

Ngọn lửa thiêng được nhóm lên như vậy trở thành đấng ban thành tựu cho mọi nghi lễ. Sau khi kính lễ ngọn lửa ấy, hãy tiến hành đúng pháp trong các hố lửa (kuṇḍa) đã được quy định.

Verse 77

इन्द्रादीनां स्वमन्त्रैश्च तथाहुतिशतंशतम् / पुर्णाहुतिं शतस्यान्ते सर्वेषां चैव होमयेत्

Đối với Indra và các chư thiên khác, nên dâng một trăm lễ hiến (āhuti), mỗi lễ kèm theo thần chú riêng của từng vị; và khi đủ một trăm, hãy cử hành lễ hiến viên mãn pūrṇāhuti làm kết thúc cho tất cả.

Verse 78

स्वामाहुतिमथाज्येषु होता तत्कलशे न्यसेत् / देवताश्चैव मन्त्रांश्च तथैव जातवेदसम्

Rồi vị tư tế chủ lễ (hotṛ) đặt phần lễ hiến của chính mình vào bơ tinh luyện (ghee) và an trí vào bình nghi lễ (kalaśa); cũng như vậy, hãy cung kính an lập các chư thiên, các thần chú, và Jātavedas (Agni) nữa.

Verse 79

आत्मानमेकतः कृत्वा ततः पूर्णां प्रदापयेत् / निष्कृष्य बहिराचार्यो दिक्पालानां बलिं हरेत्

Sau khi cho người được làm lễ ngồi sang một bên, vị chủ lễ liền dâng lễ hiến viên mãn. Rồi thu dọn các vật cúng, bước ra ngoài, vị ācārya hãy mang lễ bali dâng lên các Hộ Phương (Dikpāla).

Verse 80

भूतानां चैव देवानां नागानां च प्रयोगतः / तिलाश्च समिधश्चैव होमद्रव्यं द्वयं स्मृतम्

Trong các nghi thức hướng đến bhūta (chúng linh), devas (chư thiên) và nāgas (long xà) alike, truyền thống ghi nhận hai vật phẩm dùng cho hỏa cúng: hạt mè (tila) và củi thánh (samidh).

Verse 81

आज्यं तयोः सहकारि तत्प्रधानं यदङ्क(क्ष)योः / परुषसुक्तं पूर्वेणैव रुद्रचैव तु दक्षिणे

Bơ tinh luyện (ghee) là yếu tố trợ duyên cho hai lễ vật ấy, và được xem là lễ phẩm chính tại chỗ giao hội của chúng. Puruṣa-sūkta được tụng ở phía Đông, còn thánh tụng Rudra được tụng ở phía Nam.

Verse 82

ज्येष्ठसाम च भारुण्डं तन्नयामीति पश्चिमे / नीलरुद्रो महामन्त्रः कुम्भसूक्तमथर्वणः

Ở phương Tây có các tụng ca Jyeṣṭha-sāman và Bhāruṇḍa, cùng với công thức mantra: “Ta dẫn họ tiến bước.” Nơi ấy cũng có đại chân ngôn của Nīlarudra và Kumbha-sūkta thuộc Atharva Veda.

Verse 83

हुत्वा सहस्रमेकैकं देवं शिरसि कल्पयेत् / एवं मध्ये तथा पादे पूर्णाहुत्या तथा पुनः

Sau khi dâng một nghìn lễ hiến (āhuti), hành giả nên quán tưởng an trí từng vị thần trên đỉnh đầu; cũng như vậy an trí ở phần giữa thân và nơi bàn chân—rồi lại kết thúc bằng lễ hiến trọn vẹn (pūrṇāhuti).

Verse 84

शिरः स्थानेषु जुहुयादाविशेच्चाप्यनुक्रमात् / वेदानामादिमन्त्रैर्वा मन्त्रैर्वा देवनामभिः

Nên dâng lễ hiến tại các vị trí đã định, bắt đầu từ nơi đầu, và nhập vào từng sự an trí theo đúng thứ tự—hoặc bằng các chân ngôn mở đầu của các Veda, hoặc bằng các mantra chỉ gồm thánh danh của chư thiên.

Verse 85

स्वशास्त्रविहितैर्वापि गायत्त्र्या वाथ ते द्विजाः / गायत्त्र्या वाथवाचार्यो व्याहृतिप्रणवेन तु

Hoặc nữa, các bậc dvija (nhị sinh) nên thực hành theo nghi thức được quy định trong chính kinh điển của mình; hoặc tụng Gāyatrī. Cũng vậy, vị đạo sư có thể thực hành bằng Gāyatrī, kèm các vyāhṛti và âm tiết praṇava “Oṁ”.

Verse 86

एवं होमविधिं कृत्वा न्यसेन्मन्त्रांस्तु देशिकः / चरणावग्निमीऌए तु इषेत्वो गुल्फयोः स्थिताः

Như vậy, sau khi hoàn tất nghi thức hỏa cúng (homa) theo phép, vị đạo sư chủ lễ nên thực hiện nyāsa, an trí các mantra trên thân: nơi bàn chân đặt “agnim īḷe”, và nơi mắt cá chân đặt “iṣetva”, để chúng an vị tại đó.

Verse 87

अग्न आयाहि जङ्घे द्वे शन्नोदेवीति जानुनी / बृहद्रथन्तरे ऊरू उदरेष्वातिलो (स्वातिनो) न्यसेत्

Khi tụng “Agna āyāhi”, hãy đặt nyāsa lên hai ống chân; với “Śanno devī” lên hai đầu gối; với “Bṛhad” và “Rathantara” lên hai đùi; và nơi bụng thì đặt “Ātilo” (hoặc “Svātino”).

Verse 88

दीर्घायुष्ट्वाय हृदये श्रीश्चते गलके न्यसेत् / त्रातारमिन्द्रमुरसि नेत्राभ्यां तु त्रियम्बकम्

Vì cầu thọ mạng dài lâu, hãy đặt (nyāsa) Śrīśa nơi tim và Ceta nơi cổ họng; đặt Indra, Đấng hộ trì, trên ngực; và đặt Triyambaka (Śiva) vào đôi mắt.

Verse 89

मूर्धाभव तथा मूर्ध्नि आलग्नाद्धोममाचरेत् / उत्था पयेत्ततो देवमुत्तिष्ठब्रह्मणस्पते !

Sau khi đặt (nyāsa) lên đỉnh đầu, và khi đã an trụ nơi ấy, hãy cử hành lễ hỏa cúng (homa). Rồi hãy đánh thức thần linh bằng lời thỉnh: “Hãy đứng dậy, ô Chúa tể của Brahman (Bṛhaspati)!”

Verse 90

वेदपुण्याहशब्देन प्रासादानां प्रदक्षिणम् / पिण्डिकालंभनं कृत्वा देवस्यत्वेति मन्त्रवित्

Với lời xướng Veda cát tường “puṇyāha”, bậc thông hiểu thần chú hãy đi nhiễu (pradakṣiṇa) quanh các kiến trúc đền tháp; rồi sau khi đặt piṇḍikā (viên cơm cúng) xong, hãy tụng thần chú mở đầu bằng “devasyatva…”.

Verse 91

दिक्पा लान्सह रत्नैश्च धातूनोषधयस्तथा / लौहबीजानि सिद्धानि पश्चाद्देवं तु विन्यसेत्

Kế đó, hãy sắp đặt các Dikpāla—những vị hộ phương—cùng với châu báu; cũng vậy, các khoáng chất và dược thảo; cùng những “hạt sắt” đã được chuẩn bị (các chất kim loại). Sau đó mới trang nghiêm an vị thần linh.

Verse 92

न गर्भे स्थापयेद्देवं न गर्भं तु परित्यजेत् / ईषन्मध्यं परित्यज्य ततो दोषापहं तु तत्

Không nên an vị Thần linh ngay trong garbha (buồng thai) của thánh điện, cũng không nên bỏ garbha ấy. Chừa một khoảng nhỏ ở chính giữa, sự sắp đặt đó sẽ trừ sạch các lỗi nghi lễ.

Verse 93

तिलस्य तुषमात्रं तु उत्तरं किञ्चिदानयेत् / ॐ स्थिरो भव शिवो भव प्रजाभ्यश्च नमोनमः

Hãy đem thêm một lễ vật nhỏ, chỉ bằng một vỏ hạt mè. Rồi tụng: “Oṁ—hãy vững bền, hãy cát tường; kính lễ, kính lễ đến muôn loài (con cháu, chúng sinh).”

Verse 94

देवस्य त्वा सवितुर्वः षड्भ्यो वै विन्यसेद्गुरुः / तत्त्ववर्णकलामात्रं प्रजानि भुवनात्मजे

Vị guru nên đặt nyāsa này vào sáu chỗ: “Thuộc về Thần Savitṛ—thuộc về các ngươi.” Hỡi đứa con của Linh hồn các thế giới, hãy biết rằng điều ấy chỉ gồm tattva (nguyên lý), varṇa (âm tiết), và kalā (phần vi tế).

Verse 95

षड्भ्यो विन्यस्य सिद्धार्थं ध्रुवार्थैरभिमन्त्रयेत् / सम्पातकलशेनैव स्नापयेत्सुप्रतिष्ठितम्

Đặt siddhārtha (hạt cải) lên sáu điểm đã định, rồi gia trì bằng các câu Dhruvā. Và chỉ với bình rảy nước đã được thánh hóa (sampāta-kalaśa), hãy tắm rưới (snāpana) cho sự an vị đã vững bền của tượng/đàn.

Verse 96

दीपधूपसुगन्धैश्च नैवेद्यैश्च प्रपूजयेत् / अर्घ्यं दत्त्वा नमस्कृत्य ततो देवं क्षमापयेत्

Hãy thờ phụng Thần linh bằng đèn, hương, các vật thơm, và naivedya (lễ vật thực phẩm). Dâng arghya rồi đảnh lễ, sau đó cầu xin Thần linh tha thứ.

Verse 97

पात्रं वस्त्रयुगं छत्रं तथा दिव्याङ्गुलीयकम् / ऋत्त्विग्भ्यश्च प्रदातव्या दक्षिणा चैव शक्तितः

Nên dâng một bình khí, một đôi y phục, một chiếc lọng và một chiếc nhẫn quý; lại nên cúng dường dakṣiṇā (lễ phí) cho các vị tế sư (ṛtvij) chủ lễ, tùy theo khả năng của mình.

Verse 98

चतुर्थौ जुहुयात्पश्चाद्यजमानः समाहितः / आहुतीनां शतं हुत्वा ततः पूर्णां प्रदापयेत्

Sau đó, vị chủ tế (yajamāna) với tâm chuyên nhất nên dâng loạt cúng tế thứ tư. Khi đã rưới đủ một trăm lễ hiến (āhuti), bấy giờ hãy cử hành pūrṇāhuti, lễ hiến kết thúc.

Verse 99

निष्क्रम्य बहिराचार्यो दिक्पालानां बलिं हरेत् / आचार्यः पुष्पहस्तस्तु क्षमस्वेति विसर्जयेत्

Ra ngoài xong, vị ācārya nên dâng bali (lễ vật nghi thức) lên các vị hộ phương (dikpāla). Rồi, tay cầm hoa, ācārya tiễn các ngài, thưa rằng: “Xin hoan hỷ, xin thứ lỗi và thọ nhận rồi lui về.”

Verse 100

यागान्ते कपिलां दद्यादाचार्याय च चामरम् / मुकुटं कुण्डलं छत्रं केयूरं कटिसूत्रकम्

Khi lễ tế kết thúc, nên dâng một con bò màu vàng nâu (kapilā) và chiếc phất trần (cāmara) cho vị ācārya; lại dâng thêm mũ miện, hoa tai, lọng, vòng đeo tay và dây thắt lưng.

Verse 101

व्यजनं ग्रामवस्त्रादीन्सोपस्कारं सुमण्डपम् / भोजनं च महात्कुर्यात्कृतकृत्यश्च जायते / यजमानो विमुक्तः स्यात्स्थापकस्य प्रसादतः

Nên sắp đặt quạt phất, vải vóc thôn quê và các vật dụng cần thiết, đủ mọi phụ kiện; dựng một mạn-đà-la/nhà rạp (maṇḍapa) trang nghiêm đẹp đẽ, và bày một bữa thọ thực rộng rãi. Làm như vậy thì công hạnh được viên mãn; và vị thí chủ (yajamāna) được giải thoát, nhờ ân phúc và sự hoan hỷ của vị thiết lập/chủ lễ.