Adhyaya 25

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादेर्ऽजुनोपाख्याने चतुर्विंशतितमो ऽध्यायः // २४// वसिष्ठ उवाच ततस्त द्रक्तियोगेन स प्रीतात्मा जगत्पतिः / प्रत्यक्षमगमत्तस्य सर्वैः सह मरुद्गणैः

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần giữa do Vāyu thuyết, ở Upodghāta-pāda thứ ba, trong truyện Arjuna, kết thúc chương thứ hai mươi bốn. Vasiṣṭha nói: bấy giờ, nhờ pháp yoga của sự được thấy, Đấng Chúa Tể thế gian (Śiva) với tâm hoan hỷ đã hiện ra trước mặt người ấy, cùng toàn thể đoàn Marut.

Verse 2

तं दृष्ट्वा देवदेवेशं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम् / वृषेन्द्रवाहनं शंभुं भूतकोटिसमन्वितम्

Thấy Ngài—Đấng Chúa tể của chư thiên, ba mắt, đội trăng làm miện, Śambhu cưỡi bò thánh, được muôn ức bhūta vây quanh.

Verse 3

ससंभ्रमं समुत्थाय हर्षेणाकुललोचनः / प्रणाममकरोद्भक्त्या शर्वाय भुवि भार्गवः

Với đôi mắt rung động vì hoan hỷ, Bhārgava vội đứng dậy và cúi lạy Śarva trên mặt đất bằng lòng sùng kính.

Verse 4

उत्थायोत्थाय देवेशं प्रणम्य शिरसासकृत् / कृताञ्जलिपुटो रामस्तुष्टाव च जगत्पतिम्

Hết lần này đến lần khác đứng dậy, cúi đầu đảnh lễ Đấng Chúa tể chư thiên; chắp tay, Rāma tán thán Đấng Chủ tể muôn loài.

Verse 5

राम उवाच नमस्ते देवदेवेश नमस्ते परमेश्वर / नमस्ते जगतो नाथ नमस्ते त्रिपुरान्तक

Rāma thưa: Kính lễ Đấng Chúa tể của chư thiên; kính lễ Parameśvara. Kính lễ Chúa tể của thế gian; kính lễ Tripurāntaka.

Verse 6

नमस्ते सकलाध्यक्ष नमस्ते भक्तवत्सल / नमस्ते सर्वभूतेश नमस्ते वृषभध्वज

Kính lễ Đấng Chủ tể của muôn sự; kính lễ Đấng thương yêu người sùng tín. Kính lễ Chúa tể của mọi loài; kính lễ Đấng mang cờ hiệu bò thánh.

Verse 7

नमस्ते सकलाधीश नमस्ते करुणाकर / नमस्ते सकलावास नमस्ते नीललोहित

Kính lễ Đấng Chúa tể của muôn loài; kính lễ Đấng suối nguồn từ bi. Kính lễ Đấng là nơi nương tựa của tất cả; kính lễ Nīlalohita, Đấng cổ xanh thiêng liêng.

Verse 8

नमः सकलदेवारिगणनाशाय शूलिने / कपालिने नमस्तुभ्यं सर्वलोकैकपालिने

Kính lễ Đấng cầm đinh ba, Đấng diệt trừ bầy kẻ thù của chư thiên. Kính lễ Đấng mang sọ, Đấng hộ trì duy nhất của mọi thế giới.

Verse 9

श्मशानवासिने नित्यं नमः कैलासवासिने / नमो ऽस्तु पाशिने तुभ्यं कालकूटविषाशिने

Kính lễ Đấng thường trú nơi nghĩa địa thiêng; kính lễ Đấng ngự trên Kailāsa. Kính lễ Ngài, Đấng cầm thòng lọng; kính lễ Đấng đã uống độc Kālakūṭa.

Verse 10

विभवे ऽमरवन्द्याय प्रभवे ते स्वयंभुवे / नमो ऽखिलजगत्कर्मसाक्षिभूताय शंभवे

Kính lễ Đấng uy linh, được chư thiên tôn kính; kính lễ Đấng là căn nguyên, tự hữu tự sinh. Kính lễ Śambhu, Đấng làm chứng cho mọi nghiệp hành của toàn thể thế gian.

Verse 11

नमस्त्रिपथ गाफेनभासिगार्द्धन्दुमौलिने / महाभोगीन्द्रहाराय शिवाय परमात्मने

Kính lễ Đấng đội vầng trăng lưỡi liềm, rực sáng bởi bọt nước của Tripathagā (sông Hằng). Kính lễ Śiva, Paramātman, Đấng đeo vòng Mahābhogīndra (đại xà) làm chuỗi ngọc.

Verse 12

भस्मसंच्छन्नदेहाय नमोर्ऽकाग्नीन्दुचक्षुषे / कपर्दिने नमस्तुभ्यमन्धकासुरमर्द्दिने

Kính lễ Đấng thân phủ tro thiêng, có ba mắt là Mặt Trời, Lửa và Trăng. Kính lễ Ngài Kapardin tóc búi, bậc hàng phục A-tu-la Andhaka.

Verse 13

त्रिपुरध्वंसिने दक्षयज्ञविध्वंसिने नमः / गिरिजाकुचकाश्मीरविरञ्जितमहोरसे

Kính lễ Đấng phá hủy Tripura, phá tan lễ tế của Daksha. Kính lễ Ngài có lồng ngực vĩ đại, rực nhuộm bởi kumkuma từ bầu ngực Girijā.

Verse 14

महादेवाय मह ते नमस्ते कृत्तिवाससे / योगिध्येयस्वरूपाय शिवायाचिन्त्यतेजसे

Kính lễ Mahādeva, kính lễ Ngài Kṛttivāsa khoác da. Kính lễ Śiva, hình tướng được các yogi quán niệm, ánh quang huyền diệu không thể nghĩ bàn.

Verse 15

स्वभक्तहृदयांभोजकर्णिकामध्यवर्त्तिने / सकलागमसिद्धान्तसाररूपाय ते नमः

Kính lễ Đấng ngự giữa nhụy sen của trái tim các tín đồ. Kính lễ Ngài, hiện thân tinh túy của mọi Āgama và Siddhānta.

Verse 16

नमो निखिलयोगेन्द्रबोधनायामृतात्मने / शङ्करायाखिलव्याप्तमहिम्ने परमात्मने

Kính lễ Đấng khai ngộ cho mọi bậc yogendra, tự tính bất tử như amṛta. Kính lễ Śaṅkara, vinh quang trùm khắp muôn loài, bậc Paramātman tối thượng.

Verse 17

नमः शर्वाय शान्ताय ब्रह्मणे विश्वरुपिणे / आदिमध्यान्तहीनाय नित्यायाव्यक्तमूर्त्तये

Kính lễ Śarva an tịnh, kính lễ Phạm (Brahman) mang hình tướng vũ trụ; Đấng không đầu‑giữa‑cuối, thường hằng, với thân tướng vô hiển.

Verse 18

व्यक्ताव्यक्तस्वरूपाय स्थूलसूक्ष्मात्मने नमः / नमो वेदान्तवेद्याय विश्वविज्ञानरूपिणे

Kính lễ Đấng có bản thể hiển lộ và vô hiển, là Tự Ngã thô và vi tế; kính lễ Đấng được Vedānta nhận biết, mang hình tướng trí tri vũ trụ.

Verse 19

नमः सुरासुरश्रेणिमौलिपुष्पार्चिताङ्घ्रये / श्रीकण्ठाय जगद्धात्रे लोककर्त्रे नमोनमः

Kính lễ muôn lần Śrīkaṇṭha, Đấng có đôi chân được cúng dường bằng hoa từ vương miện của chư thiên và a-tu-la; Đấng nâng đỡ thế gian, Đấng tạo lập các cõi.

Verse 20

रजोगुणात्मने तुभ्यं विश्वसृष्टिविधायिने / हिरण्यगर्भरूपाय हराय जगदादये

Kính lễ Ngài mang bản tính rajas, Đấng an bài việc tạo dựng vũ trụ; kính lễ Hara, cội nguồn của thế gian, hiện thân Hiraṇyagarbha.

Verse 21

नमो विश्वात्मने लोकस्थितिव्या पारकारिणे / सत्त्वविज्ञानरुपाय पराय प्रत्यगात्मने

Kính lễ Đấng là Linh Hồn vũ trụ, Đấng thực hiện công việc duy trì trật tự các cõi; kính lễ Đấng mang hình tướng trí tri sattva, Đấng Tối thượng, Tự Ngã nội tại (pratyag).

Verse 22

तमोगुणविकाराय जगत्संहारकारिणे / क्ल्पान्ते रुद्ररूपाय परापर विदे नमः

Xin đảnh lễ Đấng thấu triệt cả tối thượng và hạ vi, hiện thân của biến hóa nơi tamas, bậc tiêu diệt thế gian, và ở cuối kiếp hiện lộ hình tướng Rudra.

Verse 23

अविकाराय नित्याय नमः सदसदात्मने / बुद्धिबुद्धिप्रबोधाय बुद्धीन्द्रियविकारिणे

Đảnh lễ Đấng bất biến và vĩnh hằng, tự tánh vừa hữu vừa vô; Đấng đánh thức trí tuệ và chi phối mọi biến đổi của buddhi cùng các căn.

Verse 24

वस्वादित्यमरुद्भिश्च साध्यरुद्राश्विभेदतः / यन्मायाभिन्नमतयो देवास्तस्मै नमोनमः

Các Vasu, Aditya, Marut, Sadhya, Rudra và Asvin—những chư thiên được phân biệt như thế—đều trở nên khác biệt ý niệm bởi maya của Ngài; xin kính lễ Ngài muôn lần.

Verse 25

अविकारमजं नित्यं सूक्ष्मरूपमनौपमम् / तव यत्तन्न जानन्ति योगिनो ऽपि सदामलाः

Bản thể của Ngài bất biến, vô sinh, vĩnh hằng, vi tế và vô song; ngay cả các yogi luôn thanh tịnh cũng không thể biết trọn.

Verse 26

त्वामविज्ञाय दुर्ज्ञेयं सम्यग्ब्रह्मादयो ऽपि हि / संसरन्ति भवे नूनं न तत्कर्मात्मकाश्चिरम्

Hỡi Đấng khó thể thấu triệt! Không nhận biết Ngài một cách chân chính, ngay cả Brahma và các bậc khác cũng chắc chắn còn luân chuyển trong cõi hữu; do mang tính nghiệp, họ chẳng trụ lâu.

Verse 27

यावन्नोपैति चरणौ तवाज्ञानविघातिनः / तावद्भ्रमति संसारे पण्डितो ऽचेतनो ऽपि वा

Chừng nào chưa nương tựa đôi chân Ngài—đấng phá tan vô minh—chừng ấy còn lang thang trong luân hồi, dù là học giả hay kẻ mê muội.

Verse 28

स एव दक्षः स कृती स मुनिः स च पण्डितः / भवतश्चरणांभोजे येन बुद्धिः स्थिरीकृता

Chỉ người đã an trú trí tuệ nơi hoa sen dưới chân Ngài mới thật là bậc khéo léo, viên mãn, hiền triết và học giả.

Verse 29

सुसूक्ष्मत्वेन गहनः सद्भावस्ते त्रयीमयः / विदुषामपि मूढेन स मया ज्ञायते कथम्

Chân thể của Ngài, thấm nhuần Tam Veda, vì quá vi tế nên thẳm sâu; đến bậc trí cũng khó thấu—huống chi kẻ mê muội như con biết sao được?

Verse 30

अशब्दगोजरत्वेन महिम्नस्तव सांप्रतम् / स्तोतुमप्यनलं सम्यक्त्वा महं जडधीर्यतः

Vinh quang của Ngài vượt ngoài tầm lời nói; vì thế con, kẻ trí độn, cũng không đủ sức tán dương cho trọn vẹn.

Verse 31

तस्मादज्ञानतो वापि मया भक्त्यैव संस्तुतः / प्रीतश्च भव देवेश ननु त्वं भक्तवत्सलः

Vì thế, dẫu do vô tri, con vẫn chỉ lấy lòng bhakti mà tán dương Ngài; ôi Đấng Chúa của chư thiên, xin hoan hỷ—Ngài vốn thương kẻ sùng kính.

Verse 32

वसिष्ठ उवाच इति स्तुतस्तदा तेन भक्त्या रामेण शङ्करः / मेघगंभीरया वाचा तमुवाच हसन्निव

Vasiṣṭha nói: Khi được Rāma tán dương bằng lòng sùng kính như vậy, Śaṅkara liền cất lời với giọng trầm vang như mây sấm, như thể đang mỉm cười.

Verse 33

भगवानुवाच रामाहं सुप्रसन्नो ऽस्मि शोर्ंयशालितया तव / तपसा मयि भक्त्या च स्तोत्रेण च विशेषतः

Đấng Thế Tôn phán: Hỡi Rāma, Ta vô cùng hoan hỷ trước dũng lực của con, khổ hạnh, lòng sùng kính đối với Ta, và nhất là bài tán tụng này.

Verse 34

वरं वरय तस्मात्त्वं यद्यदिच्छसि चेतसा / तुभ्यं तत्तदशेषेण दास्याम्यहमशेषतः

Vì vậy, con hãy xin bất cứ ân huệ nào lòng con mong muốn; Ta sẽ ban cho con trọn vẹn tất cả.

Verse 35

वसिष्ठ उवाच इत्युक्तो देवदेवेन तं प्रणम्य भृगूद्वहः / कृताञ्जलिपुटो भूत्वा राजन्निदमुवाच ह

Vasiṣṭha nói: Khi Đấng Tối Thượng giữa chư thiên nói vậy, bậc ưu tú dòng Bhṛgu liền đảnh lễ, chắp tay, tâu rằng: “Muôn tâu Đại vương, …”

Verse 36

यदि देव प्रसन्नस्त्वं वारर्हे ऽस्मि च यद्यहम् / भवतस्तदभीप्सामि हेतुमस्त्राण्यशेषतः

Muôn lạy Thần linh, nếu Ngài hoan hỷ và nếu con xứng đáng nhận ân huệ, thì con cầu xin từ Ngài trọn vẹn mọi thần khí, cùng nguyên do và bí quyết của chúng.

Verse 37

अस्त्रे शस्त्रे च शास्त्रे च न मत्तो ऽभ्यधिको भवेत् / लोकेषु मांरणेजेता न भवेत्त्वत्प्रसादतः

Trong astra, śastra và śāstra, xin đừng ai vượt hơn ta; và nhờ ân prasāda của Ngài, trong các cõi cũng đừng ai trở thành kẻ chiến thắng tử thần.

Verse 38

वसिष्ठ उवाच तथेत्युक्त्वा ततः शंभुरस्त्रशस्त्राण्यशेषतः / ददौ रामाय सुप्रीतः समन्त्राणि क्रमान्नृप

Vasiṣṭha nói: “Đúng vậy.” Rồi Śambhu, lòng đầy hoan hỷ, đã ban cho Rāma toàn bộ astra và śastra, kèm các thần chú, theo thứ tự, hỡi bậc quân vương.

Verse 39

सप्रयोगं ससंहारमस्त्रग्रामं चतुर्विधम् / प्रसादाभिमुखो रामं ग्राहयामास शङ्करः

Với cả phép thi triển và phép thu hồi, bốn loại astra ấy, Śaṅkara—đầy ân prasāda—đã khiến Rāma tiếp nhận.

Verse 40

असंगवेगं शुभ्राश्वं सुध्वजं च रथोत्तमम् / इषुधी चाक्षयशरौ ददौ रामाय शङ्करः

Śaṅkara ban cho Rāma con ngựa trắng có tốc lực không gì ngăn trở, chiến xa tối thượng với cờ hiệu cao quý, và ống tên chứa những mũi tên không bao giờ cạn.

Verse 41

अभेद्यमजरं दिव्यं दृढज्यं विजयं धनुः / सर्वशस्त्रसहं चित्रं कवचं च महाधनम्

Cung ‘Vijaya’ không thể phá vỡ, không hư hoại theo thời gian, mang tính thiêng, dây cung bền chắc; cùng áo giáp mỹ lệ chịu được mọi vũ khí, vô cùng quý giá.

Verse 42

अजेयत्वं च युद्धेषु शौर्यं चाप्रतिमं भुवि / स्वेच्छया धारणे शाक्तिं प्राणानां च नराधिप

Hỡi bậc quân vương! Ngài ban cho ngươi sự bất bại trong chiến trận, dũng lực vô song trên cõi đất, và năng lực tự ý gìn giữ prāṇa (sinh khí).

Verse 43

ख्यातिं च बीजमेत्रेण तन्नाम्ना सर्वलौकिकीम् / तपः प्रभावं च महत्प्रददौ भार्गवाय सः

Chỉ bằng hạt giống của danh ấy, ngài ban danh tiếng khắp mọi cõi; và cũng trao cho Bhārgava uy lực đại định của khổ hạnh.

Verse 44

भक्ति चात्मनि रामाय दत्त्वा राजन्यथोचिताम् / सहितः सकलैर्भूतैश्चामरैश्चन्द्रशेखरः

Chandrasekhara ban cho Rāma lòng sùng kính đối với chính Ngài, xứng đáng bậc vương giả; và Ngài hiện diện cùng mọi chúng bhūta và những kẻ cầm chāmara.

Verse 45

तेनैव वपुषा शंभुः क्षिप्रमन्तरधाद्धरः / कृतकृत्यस्ततो रामो लब्ध्वा सर्वमभीप्सितम्

Với chính thân tướng ấy, Śambhu—Đấng nâng đỡ địa cầu—nhanh chóng ẩn mất. Khi ấy Rāma, đạt trọn mọi điều mong cầu, trở thành người đã viên thành bổn phận.

Verse 46

अदृश्यतां गते शर्वे महोदरमुवाच ह / महोदर मदर्थे त्वमिदं सर्वमशेषतः

Khi Śarva đã khuất dạng, (Rāma) nói với Mahodara: “Hỡi Mahodara, vì ta, hãy thực hiện tất cả điều này trọn vẹn, không sót một phần.”

Verse 47

रथचापादिकं तावत्परिरक्षितुमर्हसि / यदा कृत्यं ममैतेन तदानीं त्वं मया स्मृतः / रथचापादिकं सर्वं प्रहिणु त्वं मदन्तिकम्

Trước hết, hãy gìn giữ xe chiến, cung tên và mọi khí cụ. Khi ta cần dùng chúng cho việc của mình, ta sẽ nhớ đến ngươi. Khi ấy, hãy gửi toàn bộ xe và cung tên đến bên ta.

Verse 48

वसिष्ठ उवाच तथेत्युक्त्वा गते तस्मिन्भृगुवर्यो महोदरे / कृतकृत्यो गुरुजनं द्रष्टुं गन्तुमियेष सः

Vasiṣṭha nói: “Được vậy.” Khi người ấy đã đi, bậc hiền triết ưu tú của dòng Bhṛgu ở Mahodara, sau khi hoàn tất bổn phận, liền muốn lên đường để yết kiến các bậc thầy tôn trưởng.

Verse 49

गच्छन्नथ तदासौ तु हिमाद्रिवनगह्वरे / विवेश कन्दरं रामो भाविकर्मप्रचोदितः

Đang đi, Rāma đến nơi khe sâu rừng núi Himādri; bị thôi thúc bởi nghiệp duyên sắp đến, chàng bước vào một hang động.

Verse 50

स तत्र ददृशे बालं धृतप्राणमनुद्रुतम् / व्याघ्रेण विप्रतनयं रुदन्तं भीतभीतवत्

Tại đó, chàng thấy một đứa trẻ—nín thở, không thể chạy thoát—một con trai Bà-la-môn đang khóc, run rẩy vì sợ hổ.

Verse 51

दृष्ट्वानुकंपहृदयस्तत्परित्राणकातरः / तिष्ठतिष्ठेति तं व्याघ्रं वदन्नुच्चैरथान्वयात्

Thấy vậy, lòng chàng tràn đầy thương xót; nóng lòng cứu đứa trẻ, chàng lao về phía con hổ, lớn tiếng quát: “Dừng lại, dừng lại!”

Verse 52

तमनुद्रुत्य वेगेन चिरादिव भृगूद्वहः / आससाद वने घोरं शार्दूलमतिभीषणम्

Đuổi theo với tốc lực, bậc ưu tú của dòng Bhṛgu như thể sau bao lâu, đã gặp trong rừng con hổ ghê rợn vô cùng.

Verse 53

व्याघ्रेणानुद्रुतः सो ऽपि पलायन्वनगह्वरे / निपपात द्विजसुतस्त्रस्तः प्राणभयातुरः

Bị hổ đuổi, người con của Bà-la-môn cũng chạy vào khe rừng; run rẩy vì sợ mất mạng, liền ngã quỵ.

Verse 54

रामो ऽपि क्रोधरक्ताक्षो विप्रपुत्रपरीप्सया / तृणमूलं समादाय कुशास्त्रेणाभ्यमन्त्रयत्

Vì muốn cứu con trai Bà-la-môn, Rāma mắt đỏ vì giận dữ cầm lấy rễ cỏ và trì chú bằng Kuśāstra.

Verse 55

तावत्तरक्षुर्बलवानाद्रवत्पतितं द्विजम् / दृष्ट्वा ननादसुभृशं रोदसी कम्पयन्निव

Ngay lúc ấy, con gấu mạnh mẽ thấy vị dvija ngã xuống liền lao tới và gầm vang dữ dội như làm rung chuyển trời đất.

Verse 56

दग्ध्वा त्वस्त्राग्निना व्याघ्रं प्रहरन्तं नखाङ्कुरैः / अकृतव्रणमेवाशु मोक्षयामास तं द्विजम्

Thiêu đốt con hổ đang cào cấu bằng lửa của thần khí, ngài lập tức giải thoát vị dvija ấy mà không để lại một vết thương nào.

Verse 57

सो ऽपि ब्रह्माग्निनिर्दग्धदेहः पाप्मा नभस्तले / गान्धर्वं वपुरास्थाय राममाहेति सादरम्

Hắn cũng vậy, thân bị lửa Brahma thiêu đốt, giữa tầng không hóa hiện thân Gandharva và cung kính thưa với Rama.

Verse 58

विप्रशापेन भोपूर्वमहं प्राप्तस्तरक्षुताम् / गच्छामि मोचितः शापात्त्वयाहमधुना दिवम्

Hỡi bậc hiền! Xưa do lời nguyền của vị Bà-la-môn, ta sa vào thân phận La-sát; nay nhờ ngươi giải lời nguyền, ta lên cõi trời.

Verse 59

इत्युक्त्वा तु गते तस्मिन्रामो वेगेन विस्मितः / पतितं द्विजपुत्रं तं कृपया व्यवपद्यत

Nói xong rồi đi khuất, Rama kinh ngạc liền vội bước tới, với lòng thương xót, đến bên người con của vị Bà-la-môn đang ngã xuống.

Verse 60

माभैरेवं वदन्वाणीमारादेव द्विजात्मजम् / परमृशत्तदङ्गानि शनैरुज्जीवयन्नृप

Vừa nói: “Chớ sợ,” nhà vua Rama từ gần đưa tay chạm vào các chi thể của người con Bà-la-môn ấy, dần dần khiến chàng hồi sinh.

Verse 61

रामेणोत्थापितश्चैवं स तदोन्मील्य लोचने / विलोकयन्ददर्शाग्रे भृगुश्रेष्ठमवस्थितम्

Được Rama đỡ dậy, chàng liền mở mắt; nhìn quanh rồi thấy trước mặt là bậc tối thượng trong dòng Bhṛgu đang đứng đó.

Verse 62

भस्मीकृतं च शार्दूलं दृष्टवा विस्मयमागतः / गतभीराह कस्त्वं भोः कथं वेह समागतः

Thấy con hổ đã bị thiêu thành tro, ông kinh ngạc. Khi nỗi sợ tan đi, ông nói: “Hỡi bậc hiền, ngươi là ai, và đến đây bằng cách nào?”

Verse 63

केन वायं निहन्तुं मामुद्यतो भस्मसात्कृतः / तरक्षुर्भीषणाकारः साक्षान्मृत्युरिवापरः

Ai đã thiêu kẻ này—kẻ định giết ta—thành tro? Con tarakṣu hình dạng ghê rợn này như một Tử Thần khác hiện ra rõ ràng.

Verse 64

भयसंमूढमनमो ममाद्यापि महामते / हते ऽपि तस्मिन्नखिला भान्ति वै तन्मया दिशः

Hỡi bậc đại trí, lòng ta đến nay vẫn rối loạn vì sợ hãi. Dẫu hắn đã bị giết, mọi phương hướng vẫn như tràn đầy bóng hắn.

Verse 65

त्वामेव मन्ये सकलं पिता माता सुत्दृद्गुरू / परमापदमापन्नं त्वं मां समुपजीवयन्

Ta xem ngươi là tất cả—cha, mẹ, con và bậc thầy kiên định. Khi ta lâm vào đại nạn, chính ngươi đã nâng đỡ cho ta được sống.

Verse 66

आसीन्मुनिवरः कश्चिच्छान्तो नाम महातपाः / पुत्रस्तस्यास्मि तीर्थार्थी शालग्राममयासिषम्

Xưa có một vị hiền triết đại khổ hạnh tên là Śānta. Ta là con của ngài, người cầu hành hương đến các tirtha; và ta mang một thanh kiếm làm từ Śālagrāma.

Verse 67

तस्मात्संप्रस्थितश्शैलं दिदृक्षुर्गन्धमादनम् / नानामुनिगणैर्जुष्टं पुण्यं बदरिकाश्रमम्

Vì vậy ta lên đường, mong được chiêm bái núi Gandhamādana, và hướng đến Badarikāśrama thanh tịnh, nơi nhiều đoàn hiền thánh (muni) cư ngụ.

Verse 68

गन्तुकामो ऽपहायाहं पन्थानं तु हिमाचले / प्रविशन्गहनं रम्यं प्रदेशालोकनाकुलम्

Muốn đi đến Himācala, ta rời lối mòn mà bước vào vùng rừng rậm tươi đẹp; ngắm cảnh bốn bề khiến lòng ta xao động bối rối.

Verse 69

दिशंप्राचीं समुद्दिश्य क्रोशमात्रमयासिषम् / ततो दिष्टवशेनाहं प्राद्रवं भयपीडितः

Hướng về phương Đông, ta mới đi chừng một krośa; rồi do sức của định mệnh, bị nỗi sợ bức bách, ta vội vã chạy đi.

Verse 70

पतितश्च त्वया भूयोभूमेरुत्थापितो ऽधुना / पित्रेव नितरां पुत्रः प्रेम्णात्यर्थं दयालुना / इत्येष मम वृत्तान्तः साकल्येनोदितस्तव

Ta đã ngã xuống, nhưng nay ngài lại nâng ta dậy khỏi mặt đất—như người cha vô cùng từ mẫn nâng con trai bằng tình thương. Ấy là toàn bộ sự tình của ta, đã thưa cùng ngài trọn vẹn.

Verse 71

वसिष्ठ उवाच इति पृष्टस्तदा तेन स्ववृत्तान्तमशेषतः / कथयामास राजेन्द्र रामस्तस्मै यथाक्रमम्

Vasiṣṭha nói: Hỡi rājendra, được hỏi như vậy, Rāma đã thuật lại cho người ấy toàn bộ sự tình của mình theo thứ tự.

Verse 72

ततस्तौ प्रीतिसंयुक्तौ कथयन्तौ परस्परम् / स्थित्वा नातिचिरं कालमथ गन्तुमियेष सः

Bấy giờ hai người tràn đầy hoan hỷ, trò chuyện cùng nhau; đứng lại chẳng bao lâu, rồi người ấy muốn lên đường.

Verse 73

अन्वीयमानस्तेनाथ रामस्तस्माद्गुहामुखात् / निष्क्रम्यावसथं पित्रोः संप्रतस्थे मुदान्वितः

Được người ấy theo cùng, Rama bước ra khỏi cửa hang và hân hoan lên đường về nơi ở của song thân.

Verse 74

अकृतव्रण एवासौ व्याघ्रेण भुवि पातितः / रामेण रक्षितश्चाभुद्यस्माद्ध्याघ्रं विनिघ्नता

Người ấy bị hổ quật ngã xuống đất mà chưa hề bị thương; nhưng Rama đã bảo hộ, giết hổ nên người ấy được cứu.

Verse 75

तस्मात्तदेव नामास्य बभूव प्रथितं भुवि / विप्रपुत्रस्य राजेन्द्र तदेतत्सो ऽकृतव्रणः

Vì thế, hỡi Rajendra, chính danh ấy đã vang khắp cõi đời cho người con của Bà-la-môn: chàng được gọi là ‘Akṛtavraṇa’.

Verse 76

तदा प्रभृति रामस्य च्छायेवातपगा भुवि / बभूव मित्रमत्यर्थं सर्वावस्थासु पार्थिव

Từ đó trở đi, hỡi bậc quân vương, chàng như bóng mát giữa nắng gắt đối với Rama trên cõi đời; trong mọi cảnh ngộ, chàng là bạn hữu vô cùng thân thiết.

Verse 77

स तेनानुगतो राजन्भृगोरासाद्य सन्निधिम् / दृष्ट्वा ख्यातिं च सो ऽभ्येत्य विनयेनाभ्यवादयत्

Tâu Đại vương, chàng theo người ấy đến gần tôn giả Bhrigu. Thấy phu nhân Khyati, chàng tiến lên và cúi lạy với lòng khiêm cung.

Verse 78

स ताभ्यां प्रियमाणाभ्यामाशीर्भिरभिनन्दितः / दिनानि कतिचित्तत्र न्यवसत्तत्प्रियेप्सया

Hai vị hoan hỷ và chúc phúc, tán dương chàng. Vì mong được họ thương mến, chàng lưu lại đó vài ngày.

Verse 79

ततस्तयोरनुमते च्यवनस्य महामुनेः / आश्रमं प्रतिचक्राम शिष्यसंघैः समावृतम्

Rồi với sự cho phép của cả hai, chàng trở về đạo tràng của đại thánh Cyavana, nơi ngài được bao quanh bởi đoàn đệ tử.

Verse 80

नियन्त्रितान्तः करणं तं च संशान्तमानसम् / सुकन्याचापि तद्भार्यामवन्दत महामनाः

Với nội tâm được chế ngự và tâm trí an tịnh, bậc đại nhân ấy đảnh lễ vị muni kia, và cũng đảnh lễ phu nhân Sukanyā của ngài.

Verse 81

ताभ्यां च प्रीतियुक्ताभ्यां रामः समभिनन्दितः / और्वाश्रमं समापेदे द्रष्टुकामस्तपोनिधिम्

Được cả hai đón mừng trong tình thương, Rāma đến đạo tràng của Aurva, mong được yết kiến bậc “kho tàng của khổ hạnh”.

Verse 82

तं चाभिवाद्य मेधावी तेन च प्रतिनन्दितः / उवास तत्र तत्प्रीत्या दिनानि कतिचिन्नृप

Người trí tuệ ấy đảnh lễ ông, và cũng được ông hoan hỷ đáp lại. Tâu Đại vương, vì làm đẹp lòng ông, chàng lưu lại nơi ấy vài ngày.

Verse 83

विसृष्टस्तेन शनकैरृचीकभवनं मुदा / प्रतस्थे भार्गवः श्रीमानकृतव्रणसंयुतः

Được tiễn đi từ tốn, vị Bhārgava cao quý hân hoan lên đường đến đạo tràng của Rucīka; các vết thương của chàng đã lành hẳn.

Verse 84

अवन्दत पितुः पित्रोर्नत्वा पादौ पृथक् पृथक् / तौ च तं नृप संहर्षाच्चाशिषा प्रत्यनन्दताम्

Chàng cúi lạy dưới chân cha và mẹ, mỗi người một cách. Tâu Đại vương, cả hai hoan hỷ ban phúc lành để đáp lại chàng.

Verse 85

पृष्टश्च ताभ्यामखिलं निजवृत्तमुदारधीः / कथयामास राजेन्द्र यथावृत्तमनुक्रमात्

Khi cả hai hỏi, người có tâm trí rộng lớn ấy, tâu Đại vương, đã thuật lại trọn vẹn chuyện mình theo đúng trình tự như đã xảy ra.

Verse 86

स्थित्वा दिनानि कतिचित्तत्रापि तदनुज्ञया / जगामावसथं पित्रोर्मुदा परमया युतः

Sau khi ở đó thêm vài ngày, được sự cho phép của họ, chàng trở về nơi ở của cha mẹ, lòng tràn đầy niềm vui tối thượng.

Verse 87

अभ्येत्य पितरौ राजन्नासी नावाश्रमोत्तमे / अवन्दत तयोः पादौ यथावद्भृगुनन्दन

Tâu Đại vương, Bhrigu-nandana đến gần song thân, ngồi nơi Na-vā-āśrama tối thượng, rồi đúng nghi lễ cúi lạy dưới chân của hai đấng sinh thành.

Verse 88

पादप्रणामावनतं समुत्थाप्य च सादरम् / आश्लिष्य नेत्रसलिलैर्नन्दन्तौ पर्यषिञ्चताम्

Thấy chàng cúi lạy dưới chân, hai người ân cần đỡ dậy, ôm chặt, và trong niềm hoan hỷ đã tưới lên chàng bằng dòng lệ từ đôi mắt.

Verse 89

आशीर्भिरभिनन्द्याङ्के समारोप्य सुहुर्मुखम् / विक्षन्तौ तस्य चाङ्गानि परिस्पृश्यापतुर्मुदम्

Họ ban lời chúc phúc mà tán dương, bồng chàng trai mặt mày rạng rỡ đặt lên lòng; vừa ngắm vừa chạm vào thân thể chàng, cả hai tràn đầy hoan hỷ.

Verse 90

अपृच्छताञ्च तौ रामं कलेनैतावता त्वया / किं कृतं पुत्र को वायं कुत्र वा त्वमुपस्थितः

Rồi hai người hỏi Rāma: “Con ơi, ngần ấy thời gian con đã làm gì? Người này là ai? Và con từ đâu mà đến đây?”

Verse 91

कथं सह सकाशे त्वमास्थितो वात्र वागतः / त्वयेतदखिलं वत्स कथ्यतां तथ्यमावयोः

“Con đã ở bên người ấy thế nào, hay đã đến đây ra sao? Hỡi con yêu, hãy nói cho chúng ta tất cả đúng như sự thật.”