Atma Upanishad: Verse 6
असत्यत्वेन भानं तु संसारस्य निवर्तकम् । घटोऽयमिति विज्ञातुं नियमः कोऽन्वपेक्षते ॥
विना प्रमाणसुष्ठुत्वं यस्मिन् सति पदार्थधीः । अयमात्मा नित्यसिद्धः प्रमाणे सति भासते ॥५–६॥
असत्यत्वेन । भानम् । तु । संसारस्य । निवर्तकम् । घटः । अयम् । इति । विज्ञातुम् । नियमः । कः । अन्वपेक्षते ॥
विना । प्रमाण-सुष्ठुत्वम् । यस्मिन् । सति । पदार्थ-धीः । अयम् । आत्मा । नित्य-सिद्धः । प्रमाणे । सति । भासते ॥
asatyatvena bhānaṃ tu saṃsārasya nivartakam | ghaṭo’yam iti vijñātuṃ niyamaḥ ko’nvapekṣate ||
vinā pramāṇa-suṣṭhutvaṃ yasmin sati padārtha-dhīḥ | ayam ātmā nitya-siddhaḥ pramāṇe sati bhāsate ||5–6||
دنیا کے ظہور کو اس کی بے حقیقتی کے طور پر جاننا ہی سنسار کے بندھن کو مٹانے والا ہے۔ “یہ گھڑا ہے” جاننے کے لیے کون سا قاعدہ یا پابندی درکار ہے؟ جب تک پرمان (علم کا معتبر ذریعہ) درست طور پر کارفرما نہ ہو، تب تک شے کی معرفت نہیں ہوتی؛ آتما تو ازل سے ثابت و قائم ہے، مگر پرمان کے حاضر ہونے پر وہ ظاہر و معلوم ہوتی ہے۔
The appearance (cognition) of the world as unreal is indeed the remover of saṃsāra. To know “this is a pot,” what rule (restriction) does one depend upon? Without the proper functioning of a means of knowledge, when there is cognition of an object—this Self is eternally established; yet, when a means of knowledge is present, it becomes manifest (is known).
- घटोऽयम् = घटः + अयम् (विसर्ग-लोप, अवग्रह)
- कोऽन्वपेक्षते = कः + अन्वपेक्षते (विसर्ग-लोप, अवग्रह)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
