Rig Veda 9.97.57: Mandala 9, Sukta 97, Mantra 57

Sukta 9.97

Devata: Soma Pavamāna (Indu)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्दुं रिहन्ति महिषा अदब्धाः पदे रेभन्ति कवयो न गृध्राः । हिन्वन्ति धीरा दशभिः क्षिपाभिः समञ्जते रूपमपां रसेन ॥

Recitation with translationRig Veda 9.97.57

Transliteration

índuṃ rihanti mahiṣā́ adabdhāḥ padé rebhanti kaváyo ná gṛ́dhrāḥ | hinvánti dhī́rā daśábhiḥ kṣípābhiḥ sám añjate rū́pam apā́ṃ rásena ||

Translation

مضبوط اور بے وفادار قوتیں روشن اندو کو چاٹتی ہیں، رشی پگھل پر چیختے ہیں جیسے بھوکے بصیرت کے پرندے۔ ثابت قدم لوگ دس تیز ضربوں سے اسے آگے بڑھاتے ہیں، پانیوں کے رس سے اس کی شکل کو ملٹتے ہیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्दुम्: the Soma-drop (Indu)
• इन्दुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्दु- (प्रातिपदिक)

• रिहन्ति: they lick / lap
• रिहन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रिह् (रिहति) ‘लिह्/रिह्—lick, lap’

• महिषाः: bulls (strong ones)
• महिषाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: महिष- (प्रातिपदिक)

• अदब्धाः: unbeguiled, unhurt
• अदब्धाः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: अ-दब्ध- (दब्ध ‘deceived/overpowered’ < √दभ्)

• पदे: in/at the track, in the place
• पदे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: पद- (प्रातिपदिक)

• रेभन्ति: they roar / resound
• रेभन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रेभ् (रेभते/रेभति) ‘make a sound, murmur/roar’

• कवयः: poets, seers
• कवयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कवि- (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: (सम्बन्ध/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• गृध्राः: vultures
• गृध्राः: कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: गृध्र- (प्रातिपदिक)

• हिन्वन्ति: they impel, drive on
• हिन्वन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हिव्/√हिन् (हिनोति) ‘impel, set in motion’

• धीराः: the wise (men)
• धीराः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: धीरा- (प्रातिपदिक) < धीर ‘wise/steadfast’

• दशभिः: with ten
• दशभिः: करण
• Type: Numeral
• Root: दशन्- (संख्याशब्द)

• क्षिपाभिः: with (ten) throws/casts; with ten ‘scoops/handfuls’
• क्षिपाभिः: करण
• Type: Noun
• Root: क्षिपा- (प्रातिपदिक) < √क्षिप् ‘throw, cast’ (instrument-name)

• समञ्जते: they anoint/adorn (themselves/it)
• समञ्जते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अञ्ज् (अञ्जते) ‘anoint, smear, adorn’ + सम्

• रूपम्: form, appearance
• रूपम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रूप- (प्रातिपदिक)

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अप्- (प्रातिपदिक) ‘water’

• रसेन: with juice/essence (sap)
• रसेन: करण
• Type: Noun
• Root: रस- (प्रातिपदिक)