Rig Veda 9.93.1: Mandala 9, Sukta 93, Mantra 1

Sukta 9.93

Devata: Soma Pavamāna (Hari/Indu)

Samhita Patha (Devanagari)

साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः । हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी ॥

Recitation with translationRig Veda 9.93.1

Transliteration

sākám ukṣó marjayanta svásāro dáśa dhī́rasya dhītáyo dhánutrīḥ | hárīḥ páry adravat jā́ḥ sū́ryasya dróṇaṃ nanakṣe átyo na vājī́ ||

Translation

بہنیں مل کر بیل کو صاف کرتی ہیں؛ مستقل کی دس کمان رکھنے والی خیالیں۔ سنہری ایک چکر لگاتا ہوا بھاگتا ہے, سورج سے پیدا, وہ تیز گھوڑے کی طرح، فراوانی طاقت لانے والے کی طرح ٹرک تک پہنچتا ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• साकम्: together, in company
• साकम्: Adhikaraṇa (सहभाव/समवाय-निर्देश) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: साकम् (अव्यय) < साक (सह-अर्थे)

• उक्षः: the bull (Soma as bull)
• उक्षः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उक्षन् (प्रातिपदिक)

• मर्जयन्त: they cleansed/purified
• मर्जयन्त: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: मृज् (धातु) ‘to cleanse, polish’

• स्वसारः: the sisters
• स्वसारः: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (प्रातिपदिक) ‘sister’

• दश: ten
• दश: Viśeṣaṇa (स्वसारः इत्यस्य) / संख्या-निर्देश
• Type: Numeral
• Root: दशन्/दश (संख्या)

• धीरस्य: of the wise one
• धीरस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Adjective (used substantively) / Noun
• Root: धीरा (प्रातिपदिक) ‘wise’

• धीतयः: inspirations, hymns
• धीतयः: Kartā (स्वसारः इत्यस्य अपि व्याख्या/समन्वयः) / apposition
• Type: Noun
• Root: धीति (प्रातिपदिक) ‘thought, hymn, inspiration’

• धनुत्रीः: the धनुत्री-s (arching strainers/implements)
• धनुत्रीः: Karma
• Type: Noun / Adjective
• Root: धनुत्री (प्रातिपदिक) ‘bow-like/arching; (also) a kind of strainer/implement’

• हरिः: the tawny one (Soma)
• हरिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) ‘tawny one; Soma/steed’

• परि: around, forth, all about
• परि: (क्रियाविशेषण) —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• अद्रवत्: ran, rushed
• अद्रवत्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: द्रु (धातु) ‘to run’ (उपसर्ग: आ/अ- here as augment in लङ्)

• जाः: born (one), offspring
• जाः: Kartā (हरिः इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: जा (प्रातिपदिक) ‘born; offspring’

• सूर्यस्य: of the Sun
• सूर्यस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• द्रोणम्: the vat/trough
• द्रोणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्रोण (प्रातिपदिक) ‘trough, vat, wooden vessel’

• न: like, as
• न: (उपमान-निर्देश) —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• ननक्षे: has reached/attained
• ननक्षे: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) ‘to reach, attain’

• अत्यः: a steed
• अत्यः: Kartā (उपमान-रूपेण) / simile-subject
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक) ‘steed, horse’

• न: like
• न: (उपमान-निर्देश) —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• वाजी: a racer, swift one
• वाजी: Kartā (उपमान-रूपेण) / simile-apposition
• Type: Noun / Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक) ‘prize-winning; swift; racer’