Rig Veda 9.89.6: Mandala 9, Sukta 89, Mantra 6

Sukta 9.89

Devata: Soma Pavamāna (with explicit orientation to Indra’s indriya)

Samhita Patha (Devanagari)

विष्टम्भो दिवो धरुणः पृथिव्या विश्वा उत क्षितयो हस्ते अस्य । असत्त उत्सो गृणते नियुत्वान्मध्वो अंशुः पवत इन्द्रियाय ॥

Recitation with translationRig Veda 9.89.6

Transliteration

viṣṭámbho divó dharúṇaḥ pṛthivyā́ víśvā uta kṣitáyo háste asyá | ásat te útsó gṛṇaté niyútvān mádhvo aṃśúḥ pavate indriyā́ya ||

Translation

وہ آسمان کا سہارا ہے، زمین کا ٹیک؛ تمام بسے ہوئے جگن اس کے ہاتھ میں ہیں۔ تیرا چشمہ گانے والے کے لیے بٹھایا گیا، طاقتوں سے جوتا ہوا؛ شہد والی کرن اندر کی طاقت کے لیے بہتی ہے، فتح کی مہارت کی طرف۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विष्टम्भः: support, prop
• विष्टम्भः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वि-√स्तम्भ् (स्तम्भ्) / प्रातिपदिक: विष्टम्भ

• दिवः: of heaven/sky
• दिवः: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: दिव् (द्यौः) / प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ

• धरुणः: holder, supporter
• धरुणः: Kartā (apposition)
• Type: Noun
• Root: √धृ (धारणे) → प्रातिपदिक: धरुण

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: पृथिवी

• विश्वाः: all
• विश्वाः: Kartā (with क्षितयः)
• Type: Adjective
• Root: प्रातिपदिक: विश्व

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• क्षितयः: dwellings/peoples; settlements
• क्षितयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: क्षिति

• हस्ते: in (his) hand
• हस्ते: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: हस्त

• अस्य: of him/its
• अस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: सर्वनाम-प्रातिपदिक: इदम् (एतद्-समूह)

• असत्: there arose; came to be
• असत्: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू)

• उत्सः: spring, source
• उत्सः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: उत्स

• गृणते: for the singer who praises
• गृणते: Sampradāna (recipient; ‘for the praiser’)
• Type: Verb
• Root: √गॄ/√गृ (स्तुतौ) → गृण्

• नियुत्वान्: yoked/attended with teams (niyuts)
• नियुत्वान्: Kartā (qualifier of अंशुः)
• Type: Adjective
• Root: प्रातिपदिक: नियुत्वन्त् (नियुत् + वन्त्)

• मध्वः: of sweetness; of honey/soma-juice
• मध्वः: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: मधु

• अंशुः: ray; Soma-stalk/stream
• अंशुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: अंशु

• पवते: purifies itself; flows (as purified Soma)
• पवते: —
• Type: Verb
• Root: √पू (पवने/शोधने) → पवते

• इन्द्रियाय: for Indra’s power; for (the sake of) Indra-strength
• इन्द्रियाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: इन्द्रिय