Rig Veda 9.86.42: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 42

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/Composite Soma-Pavamāna tradition

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सो अग्रे अह्नां हरिर्हर्यतो मदः प्र चेतसा चेतयते अनु द्युभिः । द्वा जना यातयन्नन्तरीयते नरा च शंसं दैव्यं च धर्तरि ॥

Transliteration

só agré ahnā́ṃ hárir haryató mádaḥ prá cetasā cetayatát ánu dyúbhiḥ | dvā́ jánā yātáyann antárīyate nárā ca śáṃsaṃ daivyáṃ ca dhártari ||

Translation

وہ، چمکدار، دنوں کے آگے, ایک سرور جو چمک کو چلاتا ہے, شعوری ذہن سے جاگتا ہے اور روشنیوں کی پیروی کرتا ہے۔ دو قوموں کے درمیان وہ چلتا ہے، انہیں راہ دکھاتا ہوا: انسانی بیان اور الہی گیت مل کر برداشت کرنے والے میں رکھے جاتے ہیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्रे: at first, in the beginning
• अग्रे: अधिकरण
• Type: Indeclinable (adverbial loc.)
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)

• अह्नाम्: of the days
• अह्नाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• हरिः: the tawny one (Soma)
• हरिः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• हर्यतः: of the eager/tawny (one)
• हर्यतः: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: हर्यत् (प्रातिपदिक; ‘desirable/impetuous, tawny-going’)

• मदः: intoxication, exhilaration
• मदः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• चेतसा: with (his) mind/intent
• चेतसा: करण
• Type: Noun
• Root: चेतस् (प्रातिपदिक)

• चेतयतत्: he/it roused, made (them) aware
• चेतयतत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चेतय् (धातु; √चित्/चेत् ‘to perceive, make aware’)

• अनु: along, following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• द्युभिः: with the days / with the lights
• द्युभिः: करण
• Type: Noun
• Root: द्यु (प्रातिपदिक; ‘day/sky/light’)

• द्वा: two
• द्वा: कर्तृ
• Type: Numeral
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक)

• जनौ: persons, peoples
• जनौ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• यातयन्: driving/impelling
• यातयन्: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: यातय् (धातु; √यत्/यातय् ‘to set in motion, drive, impel’)

• अन्तरीयते: moves in between, goes between
• अन्तरीयते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अन्तर् + ई (धातु; √इ ‘to go’ with preverb antar-)

• नरा: two men (e.g., divine pair)
• नरा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• शंसम्: praise, proclamation
• शंसम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: शंस (प्रातिपदिक)

• दैव्यम्: divine
• दैव्यम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: दैव्य (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• धर्तरि: in/at the supporter (bearer)
• धर्तरि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: धर्तृ (प्रातिपदिक; ‘supporter, bearer’)