Rig Veda 9.73.1: Mandala 9, Sukta 73, Mantra 1

Sukta 9.73

Rishi: Unspecified in the provided input (Soma Pavamāna corpus; traditionally attributed within Pavamanas—needs recension-specific index to resolve).

Devata: Soma Pavamāna (purified Soma), as the divine power of clarified delight/truth-consciousness.

Chandas: Likely Triṣṭubh (requires metrical verification against syllable count with accents).

Samhita Patha (Devanagari)

स्रक्वे द्रप्सस्य धमतः समस्वरन्नृतस्य योना समरन्त नाभयः । त्रीन्त्स मूर्ध्नो असुरश्चक्र आरभे सत्यस्य नावः सुकृतमपीपरन् ॥

Recitation with translationRig Veda 9.73.1

Transliteration

srakvé drapsásya dhámataḥ sám asvarann ṛtásya yónā sám aranta nā́bhayaḥ | trī́nt sa mūrdhnó ásuraś cakra ārábhē satyásya nā́vaḥ su-kṛ́tam apīparan ||

Translation

بہتے ہوئے قطرے کے لیے، پینے کے ہونٹوں نے مل کر آواز کی؛ نابیاں رت کے رحم میں مل گئیں۔ اس نے، اسور نے، تین چوٹیوں کو سہارے کے طور پر رکھا؛ اور سچائی کے برتنوں نے اچھی ساخت کو ہم میں پھولتے دیکھا۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्रक्वे: to/for the garland (wreath)
• स्रक्वे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: स्रक्वि- (प्रातिपदिक; ‘माला/स्रज्’)

• द्रप्सस्य: of the drop (Soma-drop)
• द्रप्सस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: द्रप्स- (प्रातिपदिक)

• धमतः: they blow / they fan
• धमतः: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: धम् (धातु)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• अस्वरन्: they sounded / resounded
• अस्वरन्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: स्वर् (धातु)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/rite)
• ऋतस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: ऋत- (प्रातिपदिक)

• योनौ: in the womb/seat (source)
• योनौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: योनि- (प्रातिपदिक)

• सम्: together
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• अरन्त: they arranged / they set in order
• अरन्त: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: ऋ (अर्) (धातु; ‘to fit/arrange/attain’)

• नाभयः: the naves/hubs (centers)
• नाभयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: नाभि- (प्रातिपदिक)

• त्रीन्: three
• त्रीन्: कर्म
• Type: Numeral/Adjective
• Root: त्रि- (प्रातिपदिक)

• त्स: those (them)
• त्स: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम; एन्क्लिटिक ‘तस्/त्स्’)

• मूर्ध्नः: of the head / summit
• मूर्ध्नः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: मूर्धन्- (प्रातिपदिक)

• असुरः: the Asura (mighty lord)
• असुरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: असुर- (प्रातिपदिक)

• चक्र: made / fashioned
• चक्र: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• आरभे: he took hold / began
• आरभे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: आ-√रभ् (धातु)

• सत्यस्य: of truth / of the true (order)
• सत्यस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun/Adjective
• Root: सत्य- (प्रातिपदिक)

• नावः: the ships/boats
• नावः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: नाव्/नौ- (प्रातिपदिक)

• सुकृतम्: good deed / well-made (good work)
• सुकृतम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: सु-कृत- (प्रातिपदिक)

• अपीपरन्: they caused to abound / they filled (made prosper)
• अपीपरन्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: पी (धातु; ‘to swell, fill, make abound’) with उपसर्ग आ/अपि- (वैदिक)