Rig Veda 9.68.6: Mandala 9, Sukta 68, Mantra 6

Sukta 9.68

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

मन्द्रस्य रूपं विविदुर्मनीषिणः श्येनो यदन्धो अभरत्परावतः । तं मर्जयन्त सुवृधं नदीष्वाँ उशन्तमंशुं परियन्तमृग्मियम् ॥

Recitation with translationRig Veda 9.68.6

Transliteration

mandrásya rūpáṃ vívidur manīṣíṇaḥ śyénो yád ándho ábharat parāvátaḥ | táṃ márjayanta su-vṛ́dhaṃ nadī́ṣv ā́ uśántam aṃśúṃ paríyantam ṛ́gmiyam ||

Translation

سوچنے والوں نے جذباتی دیوتا کا روپ پایا، جب عقاب نے دور سے سوما کا جوہر لایا۔ وہ اسے دریاؤں میں صاف کرتے ہیں، اچھی طرح بڑھتے ہوئے، مطلوبہ کرن جو گھومتی ہے، منتر اور سچائی کی تال کے لیے موزوں ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मन्द्रस्य: of the gladdening/pleasant (one)
• मन्द्रस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: मन्द्र- (प्रातिपदिक)

• रूपम्: form, appearance
• रूपम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: रूप- (प्रातिपदिक)

• विविदुः: they have found/recognized
• विविदुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ ‘to know/find’)

• मनीषिणः: the sages, the wise
• मनीषिणः: कर्तृ (subject)
• Type: Noun (agent noun)
• Root: मनीषिन्- (प्रातिपदिक; ‘wise, thoughtful’)

• श्येनः: the falcon/eagle
• श्येनः: कर्तृ (of the subordinate clause)
• Type: Noun
• Root: श्येन- (प्रातिपदिक)

• यत्: which (that)
• यत्: कर्म (relative object marker)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अन्धः: the Soma-juice (pressed draught)
• अन्धः: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: अन्धस्- (प्रातिपदिक; सोमरस)

• अभरत्: brought, carried
• अभरत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भृ (भृञ् ‘to bear, bring’)

• परावतः: from afar, from the distant region
• परावतः: अपादान (source)
• Type: Noun (ablatival use)
• Root: परावत्- (प्रातिपदिक; ‘far away, distant region’)

• तम्: him/that (Soma)
• तम्: कर्म (object)
• Type: Pronoun
• Root: तद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मर्जयन्त: they cleansed/purified
• मर्जयन्त: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मृज् (मृजँ ‘to wipe/clean/purify’)

• सुवृधम्: well-grown, well-strengthened
• सुवृधम्: कर्म (object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु-वृध- (प्रातिपदिक; ‘well-grown, greatly strengthened’)

• नदीषु: in the streams/rivers (i.e., in the waters)
• नदीषु: अधिकरण (locus)
• Type: Noun
• Root: नदी- (प्रातिपदिक)

• आन्: indeed, quite (emphatic)
• आन्: —
• Type: Indeclinable
• Root: आन् (वेदिक particle; intensifier/augment-like)

• उशन्तम्: desiring, eager
• उशन्तम्: कर्म (object-qualifier)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: √वश्/उश् (उश् ‘to desire, wish’ → उशन्त्- present participle)

• अंशुम्: the Soma-stalk/beam (Soma)
• अंशुम्: कर्म (object; apposition to ‘तम्’)
• Type: Noun
• Root: अंशु- (प्रातिपदिक; Soma-stalk/beam)

• परियन्तम्: going around, circulating
• परियन्तम्: कर्म (object-qualifier)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: √या (या ‘to go’) with परि-; यन्त्- present participle

• ऋग्मियम्: hymn-worthy, praised in ṛks
• ऋग्मियम्: कर्म (object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ऋग्मिय- (प्रातिपदिक; ‘worthy of hymns/ṛc’)