Rig Veda 9.38.4: Mandala 9, Sukta 38, Mantra 4
Sukta 9.38
Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Undetermined here
Samhita Patha (Devanagari)
एष स्य मानुषीष्वा श्येनो न विक्षु सीदति । गच्छञ्जारो न योषितम् ॥
Transliteration
eṣa sya mānuṣīṣv ā śyeno na vikṣu sīdati | gacchan jāro na yoṣitam ||
Translation
یہ سوم انسانوں میں بسیرا کرنے آتا ہے جیسے باز قبیلوں میں؛ وہ محبوب کی طرف عاشق کی طرح بڑھتا ہے, تیز، قریب، ناگزیر۔
Word by Word
एषःthis (one), he
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्यःthis very one / he indeed
स्यः:
कर्तृ (एषः इत्यस्य सह) / बलवर्धक-निदर्शनम्
TypePronoun (enclitic/deictic)
Rootस्य (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एष/सः-सम्बद्धः)
मानुषीषुamong/within human (women/folk)
मानुषीषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमानुषी (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘मानुषी’ = मनुष्य-सम्बन्धिनी)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb/particle)
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
श्येनःa falcon, hawk
श्येनः:
कर्तृ (उपमान-रूपेण) / उपमा
TypeNoun
Rootश्येन (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
विक्षुamong the clans/settlements
विक्षु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवि॒क्ष्/विश् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘विक्ष्’ = जनाः/प्रजाः, settlements)
सीदतिsits down, settles
सीदति:
क्रिया
TypeVerb
Root√सद् (सीदति)
गच्छन्going, moving
गच्छन्:
कर्तृ (सीदति इत्यस्य कर्तुः विशेषणम्)
TypeVerbal adjective (participle)
Root√गम् (गच्छत्-प्रत्ययान्त कृदन्त)
जारःlover, paramour
जारः:
कर्तृ (उपमान-रूपेण) / उपमा
TypeNoun
Rootजार (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
योषितम्a woman
योषितम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयोषित् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
