Rig Veda 8.96.3: Mandala 8, Sukta 96, Mantra 3

Sukta 8.96

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रस्य वज्र आयसो निमिश्ल इन्द्रस्य बाह्वोर्भूयिष्ठमोजः । शीर्षन्निन्द्रस्य क्रतवो निरेक आसन्नेषन्त श्रुत्या उपाके ॥

Recitation with translationRig Veda 8.96.3

Transliteration

índrasya vájra āyasó ní-miśla índrasya bāhvór bhū́yiṣṭham ójaḥ | śī́rṣann índrasya krátavo nireké āsánn éṣanta śrútyā upā́ke ||

Translation

اندری کا بجلوہ لوہے کا ہے، پلک جھپکتے ہی چمکتا ہے؛ اندر کی بازوؤں میں سب سے بڑی طاقت ہے۔ اندر کے سر پر، ارادے کی طاقتیں صاف اور الگ کھڑی ہیں، الہامی کلام سننے کے لیے قریب آتی ہیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वज्रः: the thunderbolt
• वज्रः: कर्तृ (subject)
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• आयसः: of metal/iron
• आयसः: कर्तृ (as qualifier of subject)
• Type: Adjective (material/qualifier)
• Root: आयस (प्रातिपदिक)

• निमिश्लः: swift-flashing / quickly striking
• निमिश्लः: कर्तृ (as qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: निमिश्ल (प्रातिपदिक; RV-विशेष)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• बाह्वोः: of (his) two arms
• बाह्वोः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: बाहु (प्रातिपदिक)

• भूयिष्ठम्: the greatest / most
• भूयिष्ठम्: कर्म (object/complement with implied ‘had/contained’)
• Type: Adjective
• Root: भूयिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of बहु/भूयस्)

• ओजः: strength, might
• ओजः: कर्तृ/विधेय (predicative subject: ‘strength’)
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• शीर्षन्: (on) the head
• शीर्षन्: अधिकारण/आश्रय (locus: ‘on the head’ in sense)
• Type: Noun
• Root: शीर्षन् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• क्रतवः: powers of will / resolve / insights
• क्रतवः: कर्तृ (subject)
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• निरेकाः: unmixed, whole, complete
• निरेकाः: कर्तृ (as qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: निरेक (प्रातिपदिक; ‘unmixed, pure, entire’)

• आसन्: were
• आसन्: क्रिया (verbal predicate)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• एषन्त: they sought / strove for
• एषन्त: क्रिया (verbal predicate)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु) / एष् (Vedic present stem)

• श्रुत्याः: of hearing / of fame (renown)
• श्रुत्याः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: श्रुति (प्रातिपदिक)

• उपाके: in nearness, close by
• उपाके: अधिकारण (location)
• Type: Noun (locative)
• Root: उपाक (प्रातिपदिक)