Rig Veda 8.70.2: Mandala 8, Sukta 70, Mantra 2

Sukta 8.70

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रं तं शुम्भ पुरुहन्मन्नवसे यस्य द्विता विधर्तरि । हस्ताय वज्रः प्रति धायि दर्शतो महो दिवे न सूर्यः ॥

Recitation with translationRig Veda 8.70.2

Transliteration

índraṁ táṁ śumbha puru-hanmann ávase yásya dvitā́ vi-dhártarī | hástāya vájraḥ práti dhāyi darśató mahó divé ná sū́ryaḥ ||

Translation

اس اندر کو سجاؤ، اے بہت سے دشمنوں کو مارنے والے، ہماری حفاظت کے لیے, جس کے دو تھامنے والے ہاتھوں میں بجلی کا ڈنڈا رکھا ہے۔ وہ دکھائی دیتا ہے، عظیم، جیسے آسمان میں سورج: روشن قوت کی ایک ظاہر طاقت۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रम्: Indra (as object of praise/invocation)
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• तम्: him (that one)
• तम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषण/अन्वय)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शुम्भ: adorn / praise / make splendid!
• शुम्भ: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: शुभ् (धातु) ‘शोभने/अलङ्कारे’

• पुरुहन्मन्: many-slayer (slayer of many)
• पुरुहन्मन्: कर्म (विशेषण)
• Type: Noun (epithet)
• Root: पुरु-हन्मन् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक) < पुरु ‘बहु’ + हन्मन् ‘हन्तृ/वधक-स्वभाव’

• अवसे: for help / for protection
• अवसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक) ‘रक्षा/सहायता’

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्विता: in two ways / doubly / on both sides
• द्विता: अधिकारण (काल/प्रकार-अर्थे)
• Type: Indeclinable
• Root: द्विता (अव्यय) < द्वि ‘two’

• विधर्तरि: in/with the supporter, the upholder
• विधर्तरि: अधिकारण
• Type: Noun (agent)
• Root: वि-धर्तृ (प्रातिपदिक) < धृ (धातु) ‘धारणे’

• हस्ताय: to/for (his) hand
• हस्ताय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)

• वज्रः: the thunderbolt
• वज्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards / in return / against
• प्रति: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• धायि: was placed / was set
• धायि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) ‘धारणे/स्थापने’

• दर्शतः: of the splendid/visible one
• दर्शतः: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: दर्शत (प्रातिपदिक) < दृश् ‘दर्शने’ (कृदन्त-विशेषण)

• महो: great (one)/greatness
• महो: (उपमान/विशेष्य-सम्बन्ध; अन्वयेन)
• Type: Adjective/Noun
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• दिवे: for heaven / to the sky
• दिवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: (उपमान-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्तृ/उपमान (उपमेय-तुलना)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)