Rig Veda 8.42.3: Mandala 8, Sukta 42, Mantra 3
Sukta 8.42
Devata: Varuṇa
Samhita Patha (Devanagari)
इमां धियं शिक्षमाणस्य देव क्रतुं दक्षं वरुण सं शिशाधि । ययाति विश्वा दुरिता तरेम सुतर्माणमधि नावं रुहेम ॥
Transliteration
imā́ṃ dhíyaṃ śíkṣamāṇasya deva krátuṃ dákṣaṃ varuṇa sáṃ śiśādhi | yayā́ti víśvā duritā́ tárema su-tarmā́ṇam ádhi nā́vaṃ ruhéma ||
Translation
اے دیوتا، جب میں سیکھ رہا ہوں تو میری یہ سوچ, ورون، میری مرضی اور میری مہارت کو تیز کرو اور صحیح ترتیب دو۔ اس سے ہم سب مشکلوں سے پار ہوں؛ ہم اچھی حفاظت والی کشتی پر سوار ہوں۔
Word by Word
इमाम्this (acc. sg. f.)
इमाम्:
कर्म (धियं विशेषयति)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धियम्thought, prayer, hymn
धियम्:
कर्म (शिशाधि—‘instruct/strengthen’ का विषय)
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
शिक्षमाणस्यof (him) who is learning/being instructed
शिक्षमाणस्य:
सम्बन्ध (देवस्य—‘of the god who is teaching/being taught’)
TypeParticiple
Root√शिक्ष् (धातु) → शिक्षमाण (वर्तमान-कृदन्त, शतृ/शानच्)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
क्रतुम्resolve, sacred will, power of intention
क्रतुम्:
कर्म (शिशाधि—जिसे ‘set/strengthen’ किया जाए)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
दक्षम्skill, competence; the capable power
दक्षम्:
कर्म (क्रतुं के साथ समुच्चित)
TypeNoun/Adjective
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
शिशाधिinstruct, strengthen, set in order
शिशाधि:
क्रिया
TypeVerb
Root√शाध् (धातु; वेद. ‘शिशाधि’ = आज्ञार्थ/लोट्)
ययातिgoes, proceeds
ययाति:
क्रिया
TypeVerb
Root√या (धातु) + ययाति (वेद. पुनरुक्त/इंटेन्सिव्-प्रयोगः ‘goes, drives on’)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म (तरेम—‘all’ what? ‘all evils’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
दुरितानिevils, misfortunes, sins
दुरितानि:
कर्म (तरेम)
TypeNoun
Rootदुरित (प्रातिपदिक)
तरेमmay we cross over
तरेम:
क्रिया
TypeVerb
Root√तॄ (धातु)
सुतर्माणम्well-protecting, giving good passage
सुतर्माणम्:
कर्म (रुहेम—जिस पर चढ़ें)
TypeAdjective (as epithet)
Rootसु-तर्मन् (प्रातिपदिक; ‘good-protection/ good-shelter’)
अधिupon, onto
अधि:
—
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
नावम्boat
नावम्:
अधिकरण/कर्म (अधि + रुहेम: ‘onto the boat’)
TypeNoun
Rootनौ (प्रातिपदिक)
रुहेमmay we mount, may we board
रुहेम:
क्रिया
TypeVerb
Root√रुह् (धातु)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
